V SA/Wa 2116/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński, Sędzia WSA - Krystyna Madalińska – Urbaniak, Sędzia WSA - Beata Blankiewicz - Wóltańska (spr.), Protokolant specjalista - Monika Włochińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 listopada 2011 r. sprawy ze skargi M.L. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] stycznia 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie pozbawienia uprawnień kombatanckich 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...]; 2. zasądza od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, na rzecz adw. K. C., tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu kwotę 295,20 zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy), w tym tytułem wynagrodzenia kwotę 240 zł (dwieście czterdzieści złotych) i tytułem 23 % podatku od towarów i usług kwotę 55,20 zł (pięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy). Przedmiotem skargi z 10 lutego 2010 r. wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez skarżącego M. L. jest decyzja Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych (dalej: "Kierownik Urzędu") z dnia [...] stycznia 2010r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję własną z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...] odmawiającą wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną z dnia [...] czerwca 2003r. w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich. Skarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym: Kierownik Urzędu w dniu [...] marca 2000 r. wszczął w stosunku do M. L. postępowanie weryfikacyjne w trybie art. 21 i art. 25 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 2002r., Nr 42, poz.371 z późn. zm.) zwanej dalej "ustawą o kombatantach" oraz wezwał weryfikowanego do nadesłania dowodów mogących się przyczynić do ustalenia charakteru pracy lub służby mających wpływ na uzyskane przez niego uprawnienia. W toku postępowania organ ustalił, iż M.L. posiadał uprawnienia kombatanckie przyznane przez Z. w S. wyłącznie z tytułu "walki zbrojnej o utrwalenie władzy ludowej" od dnia [...].09.1947 r. do dnia [...].03.1948 r. W wyniku przeprowadzonego postępowania Kierownik Urzędu decyzją z dnia [...] kwietnia 2001 r. utrzymaną w mocy decyzją z dnia [...] listopada 2001 r. pozbawił M. L. uprawnień kombatanckich stwierdzając, że uzyskał on je wyłącznie z tytułu działalności w charakterze uczestnika walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej (art. 25 ust. 2 pkt 2 zdanie pierwsze ustawy o kombatantach). Powyższe decyzje zostały uchylone przez Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 04 listopada 2002 r. sygn. akt V SA 3241/01. Po ponownym wyjaśnieniu sprawy, decyzją z dnia [...] marca 2003 r., utrzymaną w mocy decyzją z dnia [...] czerwca 2003 r. Kierownik Urzędu pozbawił M. L. uprawnień kombatanckich. Zainteresowany zaskarżył ww. decyzje do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Wyrokiem z dnia 26 stycznia 2004 r. sygn. akt V SA 3288/03 Sąd skargę oddalił. Orzeczenie stało się prawomocne od dnia 3 lutego 2004r. W dniu [...] października 2009 r. do Urzędu wpłynęło pismo strony w przedmiocie uprawnień kombatanckich. Pismem z dnia [...] listopada 2009 r. strona wniosła o rozpatrzenie ww. pisma na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.). Decyzją z dnia [...] grudnia 2009 r. Kierownik Urzędu odmówił wznowienia postępowania. Po ponownym rozpoznaniu sprawy decyzją z dnia [...] stycznia 2010r. Kierownik Urzędu utrzymał w mocy decyzją pierwszoinstancyjną. W uzasadnieniu organ powołał się na zasadę trwałości decyzji ostatecznych. Przytoczył również przepisy dotyczące prowadzenia postępowania w trybie nadzwyczajnym wznowieniowym. Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wnosząc o jego uchylenie. Skarżący podniósł, iż w dniu [...] września 1947 r. został wcielony do zasadniczej służby wojskowej i odbywał tę służbę do [...] września 1949r. W czasie pełnienia służby, podczas rozminowywania, uległ poważnemu wypadkowi, co zostało potwierdzone przez T. L. w protokole z dnia [...] lipca 2009r. Zdaniem skarżącego, z powodu utraty zdrowia w wyniku doznanych urazów winny mu zostać przywrócone uprawnienia kombatanckie. Uprawnienia te nabył w związku z czynieniem dobra dla Ojczyzny podczas pełnienia służby wojskowej, a nie zaś w wyniku działalności i walk o utrwalenie władzy ludowej w Polsce, w których nie brał udziału. Skarżący podnosi, iż Kierownik Urzędu w zaskarżonej decyzji pominął meritum sprawy, a jedynie podjął teoretyczne rozważania dotyczące przepisów i okoliczności, w których może nastąpić wznowienie postępowania. Wyrokiem z 17 czerwca 2010 r. sygn. akt V SA/Wa 525/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę M. L. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] stycznia 2010 r., w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie pozbawienia uprawnień kombatanckich. Skargę kasacyjną o powyższego wyroku wniósł M.L. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie przepisów postępowania, mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na: 1. naruszeniu art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. – zwanej dalej p.p.s.a.) w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. i art. 141 § 4 p.p.s.a. oraz z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez nie uwzględnienie faktu wadliwości uzasadnienia zaskarżonej decyzji, polegającej w szczególności na tym, iż zaskarżona decyzja zawiera jedynie uzasadnienie prawne, natomiast nie wskazuje faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, ani przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej; 2. naruszeniu art. 3 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. i art. 141 § 4 p.p.s.a. oraz art. 147 k.p.a. poprzez brak odniesienia do kwestii istnienia ewentualnych przyczyn uzasadniających, zgodnie z art. 147 k.p.a. w zw. z art. 145 k.p.a., wznowienie z urzędu postępowania zakończonego wydaniem zaskarżonej decyzji i nie wskazanie, czy organ nie powinien był zbadać przy wydawaniu zaskarżonej decyzji ewentualnego istnienia w niniejszej sprawie podstaw do wznowienia postępowania przez organ z urzędu. Powyższe naruszenia skutkowały w ocenie skarżącego naruszeniem art. 145 § 1 ust. 1 p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie oraz art. 151 p.p.s.a. poprzez jego zastosowanie, pomimo istnienia w sprawie podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji, a tym samym miały istotny wpływ na wynik sprawy. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 28 lipca 2011 r. sygn. akt II OSK 314/11 uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że niewątpliwie w tej sprawie Sąd pierwszej instancji - jak trafnie zauważono w kasacji - odniósł się tylko do zarzutów wskazanych w skardze natomiast nie wziął pod uwagę z urzędu wszelkich naruszeń prawa w zaskarżonym akcie, a tym samym nie dokonał prawidłowej oceny zaskarżonej decyzji w jej całokształcie. Zdaniem NSA z treści uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie przeanalizował wszystkich niezbędnych przesłanek prawidłowości zastosowania w tej sprawie art. 148 § 1 k.p.a. w związku z art. 149 § 3 k.p.a., jednocześnie wadliwie ustalając stan faktyczny sprawy. Tym samym w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego uznać należy - w okolicznościach niniejszej sprawy - iż Sąd pierwszej instancji naruszając wskazane wyżej przepisy prawa procesowego nie przeprowadził zgodnej z prawem kontroli legalności zaskarżonej decyzji. NSA podkreślił, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie dokonał kontroli legalności decyzji Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych odmawiającej wznowienia postępowania zakończonego decyzją tego organu z dnia [...] czerwca 2003 r. o pozbawieniu uprawnień kombatanckich, nie przeprowadził jednakże rozważań odnośnie okoliczności dotyczących złożenia wniosku o wznowienie postępowania w oparciu nie tylko o protokół powypadkowy sporządzony przez D. datowanym na dzień [...] lipca 2009 r. , ale również złożenia zawiadomienia T. w L., które opatrzone zostało datą [...] października 2009 r. , co winno być przedmiotem rozważenia sądu. Niesporny bowiem – zdaniem NSA - pozostaje fakt, iż nowym dokumentem (dowodem) w sprawie wznowienia postępowania jest również i przedmiotowe zawiadomienie. Okoliczności te zostały pominięte przy rozpoznawaniu tej sprawy przez organ administracji, zaś Sąd pierwszej instancji – mimo, iż był zobowiązany z mocy art. 134 § 1 p.p.s.a. do uwzględnienia tej okoliczności - nie uczynił tego. NSA stwierdził zatem, że Sąd I instancji pomijając tę kwestię w przedstawionych motywach zaskarżonego wyroku naruszył zatem art. 141 § 4 p.p.s.a. Rozpatrując sprawę ponownie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. W oparciu o treść art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do treści art. 190 p.p.s.a., sąd, któremu sprawa została przekazana do ponownego rozpatrzenia, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Rozpoznając niniejszą sprawę, Wojewódzki Sąd Administracyjny związany jest zatem wykładnią prawa zawartą w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 28 lipca 2011 r., sygn. akt II OSK 314/01 wydanym w następstwie skargi kasacyjnej skarżącego. Badając zaskarżoną decyzję we wskazanym zakresie, Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Jak wynika z analizy akt sprawy skarżący M. L. pismem datowanym na dzień [...] października 2009 r. ([...] października 2009 r. data prezentaty organu) zwrócił się do Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z prośbą o "przywrócenie (...) przywilejów kombatanckich". Do tego pisma dołączył m.in. kserokopię protokołu powypadkowego sporządzonego przez D. oraz kserokopię zawiadomienia T. w L. Pismem z dnia [...] listopada 2009 r., znak: [...] organ wezwał skarżącego do wskazania, w którym z nadzwyczajnych trybów postępowania administracyjnego należy rozpoznać jego wniosek datowany na dzień [...] października 2011 r. W odpowiedzi na wymienione pismo organu, M. L. w piśmie datowanym na dzień [...] listopada 2009 r. wskazał, że wzruszenie decyzji o pozbawieniu uprawnień kombatanckich powinno nastąpić na zasadzie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. W takich okolicznościach sprawy, co nie budziło wątpliwości Naczelnego Sądu Administracyjny oraz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zasadnie uznano w postępowaniu administracyjnym i podczas kontroli zaskarżonych decyzji w postępowaniu sądowoadministracyjnym, że M. L. wniósł w oparciu o art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. wniosek o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych o pozbawieniu uprawnień kombatanckich. Jednakże bez jakiejkolwiek analizy zgromadzonego materiału dowodowego uznano, że strona składając wniosek o wznowienie postępowania uchybiła terminowi o jakim mowa w art. 148 § 1 k.p.a., co w konsekwencji skutkowało odmową wznowienia postępowania. Zgodnie z art. 148 § 1 k.p.a. podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji w terminie jednego miesiąca od dnia w, którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. W tej sprawie Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych uznał, że strona, która w dniu [...] października 2009 r. złożyła wniosek o wznowienie postępowania (sprecyzowany pismem z dnia [...] listopada 2009 r.) wraz z kserokopią protokołu powypadkowego sporządzonego przez D. oraz kserokopią zawiadomienia T. w L., uchybiła miesięcznemu terminowi do wznowienia postępowania w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich. Tym samym przyjęto, że data sporządzenia protokołu powypadkowego sporządzonego przez D. oraz data zawiadomienia T. w L. jest jednocześnie dniem dowiedzenia się przez M. L. o przesłance wznowienia. Natomiast w istocie nie wyjaśniono, czy data wystawienia tych dokumentów była równocześnie datą dowiedzenia się przez skarżącego o przesłance wznowienia, tak jak stanowi przepis art. 148 § 1 k.p.a. Sama data na dokumencie nie jest równoznaczna z dniem dowiedzenia się przez stronę o przesłance wznowienia postępowania. Zatem nie można w sposób niebudzący wątpliwości uznać, że strona uchybiła terminowi do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, skoro tej okoliczności organ nie wyjaśnił, bowiem nie poczynił żadnych ustaleń w tym zakresie. Niezależnie jednak od tej wadliwości - co NSA podkreślił w swoim wyroku z dnia 28 lipca 2011 r. - strona składając wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego poza protokołem powypadkowym sporządzonym przez D. datowanym na dzień [...] lipca 2009 r. złożyła również zawiadomienie T. w L., które opatrzone zostało datą [...] października 2009 r. Niespornym pozostaje zatem, iż nowym dokumentem (dowodem) w sprawie wznowienia postępowania jest również i przedmiotowe zawiadomienie. Organ winien zatem ponownie rozpatrzyć sprawę i wydać orzeczenie w oparciu o obowiązujące przepisy prawa materialnego i procedury administracyjnej, uwzględniając stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w niniejszej sprawie oraz ten wyrok. W związku z powyższym, uznając, iż w niniejszej sprawie doszło do naruszenia przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, oraz art. 200 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.