V SA/Wa 2121/18
WyrokWSA w Warszawie2019-06-03
Skład orzekający: Arkadiusz Tomczak, Marek Krawczak, Tomasz Zawiślak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ egzekucyjny może obciążyć wierzyciela kosztami postępowania egzekucyjnego, w tym opłatą za zajęcie rachunku bankowego, jeśli na rachunku tym nie było środków, a postępowanie zostało umorzone?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy miały prawo, co do zasady, obciążyć wierzyciela kosztami egzekucyjnymi, w tym opłatą manipulacyjną, po umorzeniu postępowania. Jednakże, przy ustalaniu wysokości tych kosztów, organy powinny uwzględnić wyrok Trybunału Konstytucyjnego SK 31/14, który uznał przepisy dotyczące opłat egzekucyjnych za niekonstytucyjne w zakresie braku określenia ich maksymalnej wysokości. Organy muszą analizować koszty egzekucyjne i ich zasadność, uwzględniając rzeczywiste wydatki, nakład pracy organu oraz wytyczne TK, aby koszty były adekwatne.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi wierzyciela (P.) na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, które utrzymało w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego o obciążeniu wierzyciela kosztami postępowania egzekucyjnego. Wierzyciel kwestionował możliwość naliczenia kosztów, w tym opłaty za zajęcie rachunku bankowego, argumentując, że na rachunku nie było środków, a zatem nie doszło do skutecznego zajęcia wierzytelności. Wierzyciel powołał się również na wyrok Trybunału Konstytucyjnego dotyczący niekonstytucyjności przepisów o opłatach egzekucyjnych.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego i zasądził od Dyrektora na rzecz wierzyciela zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Arkadiusz Tomczak, Sędzia WSA - Marek Krawczak (spr.), Sędzia WSA - Tomasz Zawiślak, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 3 czerwca 2019 r. sprawy ze skargi P. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] listopada 2018 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wysokości kosztów egzekucyjnych 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] z dnia [...] września 2018 r. 2. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. na rzecz P. kwotę 597 zł (pięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] listopada 2018 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. , utrzymał w mocy postanowienie [...] Urzędu Skarbowego W. nr [...] z dnia [...] września 2018 r. o obciążeniu wierzyciela – P. kosztami postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych od nr [...] do nr [...] z dnia [...] sierpnia 2015 r., obejmujących należności z tytułu obowiązkowych wpłat na rzecz P. za okres od 09/2013 do 05/2014 w łącznej kwocie należności głównej 41.230,00 zł plus należne odsetki za zwłokę.
Zaskarżone postanowienie zapadło w następującym stanie faktycznym:
W celu realizacji należności objętych przedmiotowymi tytułami wykonawczymi. Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. zawiadomieniem nr [...] z dnia [...] sierpnia 2013 r., dokonał czynności egzekucyjnej polegającej na zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w [...] Banku [...] S.A. w S. Zawiadomienie o zajęciu zostało doręczone H. Sp. z o.o. (dawniej: S. Sp. z o.o.) wraz z odpisami tytułów wykonawczych w dniu [...] sierpnia 2013 r. Dłużnik zajętej wierzytelności odebrał przedmiotowe zawiadomienie w dniu [...] sierpnia 2013 r.
Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego W. dokonał zawiadomieniem nr [...] z dnia [...] października 2015 r. zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w [...] Banku S.A. w W.
Przedmiotowe zawiadomienie zostało doręczone Stronie wraz z odpisem tytułów wykonawczych i Bankowi w trybie art. 44 k.p.a. w dniu [...] listopada 2015 r.
Z uwagi na zmianę siedziby Spółki, dalsze prowadzenie przedmiotowego postępowania egzekucyjnego przejął Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego W.
Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego W. dokonał zawiadomieniem nr [...] z dnia [...] grudnia 2016 r. zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w Banku [...] S.A. w W. Natomiast zawiadomieniem nr [...] z dnia [...] grudnia 2016 r. organ egzekucyjny dokonał zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w [...] Bank [...] S.A. we W. Przedmiotowe zawiadomienia zostały doręczone Stronie w trybie art. 44 k.p.a. w dniu [...] grudnia 2016 r. Dłużnicy zajętych wierzytelności odebrali przedmiotowe zawiadomienia w dniu [...] grudnia 2016 r.
Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2018 r. nr [...] Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego W. umorzył na podstawie art. 59 § 3 w zw. z art. 59 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2017 r. poz. 1201 ze zm., dalej jako: "u.p.e.a.") postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec H. Sp. z o.o. w likwidacji.
Zawiadomieniem z dnia [...] maja 2018 r. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego W. poinformował Wierzyciela o wysokości kosztów postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec H. Sp. z o.o. w likwidacji.
Pismem z dnia [...] maja 2018 r. P. złożył wniosek o wydanie postanowienia w sprawie kosztów egzekucyjnych.
Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2018 r. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego W. obciążył Wierzyciela, P. kosztami postępowania egzekucyjnego postępowania egzekucyjnego w wysokości 11.022,40 zł.
Następnie organ egzekucyjny, po przytoczeniu stosownych przepisów prawa, normujących kwestie związane z ponoszeniem kosztów egzekucyjnych, stwierdził, że wobec umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie niniejszego tytułu wykonawczego, w sprawie tej wystąpiła przesłanka obciążenia wierzyciela kosztami, określona w art. 64c § 4 u.p.e.a.
Pismem z dnia [...] czerwca 2018 r. znak [...], P. złożył zażalenie na postanowienie organu egzekucyjnego nr [...] z dnia [...] czerwca 2018 r., wnosząc w części dotyczącej obciążenia wierzyciela kosztami egzekucyjnymi w kwocie 9.217,30 zł o jego zmianę lub jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
Po rozpatrzeniu zażalenia Strony, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. postanowieniem nr [...] z dnia [...] sierpnia 2018 r. uchylił postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego W. nr [...] z dnia [...] czerwca 2018 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy postanowieniem nr [...] z dnia [...] września 2018 r., ustalił wysokości kosztów egzekucyjnych powstałych na podstawie tytułów wykonawczych od nr [...] do nr [...] z dnia [...] września 2012 r. oraz od nr [...] do nr [...] z dnia [...] sierpnia 2015 r. wystawionych wobec H. Sp. z o.o. w likwidacji, w łącznej wysokości 11.015,70 zł i obciążył nimi wierzyciela.
Nie godząc się z treścią powyższego rozstrzygnięcia, pismem z dnia [...] września 2018 r. P. złożył zażalenie na w/w postanowienie organu egzekucyjnego, wnosząc w części dotyczącej obciążenia wierzyciela kosztami egzekucyjnymi w kwocie 9.211,70 zł o jego zmianę lub jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Wskazał, że brak było podstaw do naliczenia i pobrania opłaty egzekucyjnej za dokonanie czynności egzekucyjnych, o których mowa w art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a., albowiem wskutek wystosowanych przez organ egzekucyjny zawiadomień o zajęciach nie doszło de facto do zajęcia jakiejkolwiek wierzytelności. Zdaniem P., skoro na zajętym rachunku bankowym nie było środków, którymi dłużnik mógł dysponować, nie istniała tym samym wierzytelność wobec banku, a zatem organ egzekucyjny nie mógł dokonać zajęcia wierzytelności, której nie było. W ocenie wierzyciela organ w żaden sposób nie wykazał istnienia jakiejkolwiek wierzytelności zobowiązanego wobec banku z tytułu prowadzenia rachunku bankowego. Ponadto wierzyciel uznał, że organ egzekucyjny orzekając o obciążeniu wierzyciela kosztami postępowania egzekucyjnego za zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego winien kierować się wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 28 czerwca 2016 r., sygn. akt SK 31/14. W świetle powyższego organ egzekucyjny winien rozstrzygnąć czy wysokość ustalonych kosztów egzekucyjnych za zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego jest adekwatna względem poziomu skomplikowania czynności podjętych przez organ egzekucyjny oraz nakładu pracy przy egzekwowaniu dochodzonych należności.
Postanowieniem z dnia [...] listopada 2018 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał postanowienie organu I instancji w mocy.
Organ wskazał, że w toku postępowania egzekucyjnego organ egzekucyjny pobiera zgodnie z art. 64 § 1 i 6 u.p.e.a., opłaty za dokonane czynności egzekucyjne i opłatę manipulacyjną z tytułu zwrotu wydatków za wszystkie czynności egzekucyjne związane ze stosowaniem środków egzekucyjnych w wysokości określonej w tych przepisach.
W art. 64c § 1 u.p.e.a., została ustanowiona generalna zasada, że opłaty, o których mowa w art. 64 § 1 i § 6 oraz w art. 64a, wraz z wydatkami poniesionymi przez organ egzekucyjny stanowią koszty egzekucyjne, które obciążają zobowiązanego. Te koszty egzekucyjne podlegają przymusowemu ściągnięciu w trybie egzekucji administracyjnej. Ustawa dopuszcza jednak wyjątki od tej zasady polegające na tym, że koszty będzie ponosił wierzyciel lub organ egzekucyjny art. (64c § 4 u.p.e.a.), który stanowi, że wierzyciel pokrywa koszty egzekucyjne, jeżeli nie mogą być one ściągnięte od zobowiązanego, z zastrzeżeniem § 4b oraz art. 64e § 4a.
Wskazał, że obciążenie wierzyciela kosztami postępowania egzekucyjnego jest uzasadnione i nastąpić może dopiero po uprzednim umorzeniu postępowania egzekucyjnego.
Odnosząc się do stanowiska wierzyciela, że w postępowaniu nie doszło do zajęcia wierzytelności Dyrektor wyjaśnił, że koszty egzekucyjne nie są zależne od wyegzekwowania wierzytelności bo zgodnie z art. 80 § 2 u.p.e.a. zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego następuje z chwilą doręczenia bankowi zawiadomienia o zajęciu wierzytelności pieniężnej zobowiązanego z rachunku bankowego i obejmuje również kwoty, których nie było na rachunku w chwili dokonania zajęcia.
Od przedmiotowego postanowienia P. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.
W skardze wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia organu I instancji i zasądzenie kosztów postępowania sądowo-administracyjnego oraz zarzucił naruszenie:
1. art. 64 § 1 pkt 4 oraz art. 64 § 6 u.p.e.a. poprzez ich błędne zastosowanie i ustalenie przez organ kosztów egzekucyjnych od zajęcia rachunku bankowego pomimo, iż nie doszło w istocie do zajęcia wierzytelności pieniężnych lub innych praw majątkowych, albowiem na rachunku bankowym nie było żadnych środków, co oznacza, iż organ nie zajmując żadnej wierzytelności przysługującej stronie skarżącej wobec banku nie powinien ustalić z tego tytułu kosztów egzekucyjnych,
2. art. 138 § 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks Postępowania Administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 ze zm.) zwanej dalej "k.p.a.", poprzez utrzymanie w mocy postanowienia Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego W. z dnia [...] września 2018 r. znak: [...] pomimo, iż organ winien był na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji,
Wierzyciel w uzasadnieniu skargi rozwinął postawione zarzuty przedstawiając szczegółowe ich uzasadnienie.
W szczególności wskazał, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 28 czerwca 2016 r. został opublikowany 16 sierpnia 2016 r. tymczasem postanowienie organu I instancji w sprawie obciążenia wierzyciela kosztami postępowania egzekucyjnego, zostało wydane [...] września 2018 r. zatem postanowienie to jak i postanowienie wydane przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. powinno uwzględniać stanowisko Trybunału dotyczące treści art. 64 § 1 pkt 4 i § 6 u.p.e.a.
Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 28 czerwca 2016 r. orzekł bowiem, że art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. w zakresie, w jakim nie określa maksymalnej wysokości opłaty za dokonane czynności egzekucyjnej, jest niezgodny z wynikającą z art. 2 Konstytucji RP zasadą zakazu nadmiernej ingerencji w związku z art. 64 ust. 1 i art. 84 Konstytucji oraz nie jest niezgodny z art. 31 ust. 3 Konstytucji. Odnośnie art. 64 § 6 u.p.e.a. w zakresie, w jakim nie określa maksymalnej wysokości opłaty manipulacyjnej, jest niezgodny z wynikającą z art. 2 Konstytucji zasadą zakazu nadmiernej ingerencji w związku z art. 64 ust. 1 i art. 84 Konstytucji oraz nie jest niezgodny z art. 31 ust. 3 Konstytucji.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
skargę należało uwzględnić.
Przedmiotem sporu jest prawidłowość ustalenia kosztów egzekucyjnych wynikających z prowadzenia postępowania egzekucyjnego przeciwko H. Sp. z o.o. w likwidacji na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych przez wierzyciela będącego skarżącym w sprawie.
W ocenie Sądu stanowisko organów zajęte w wydanych postanowieniach, w tym w zaskarżonym postanowieniu nie jest prawidłowe.
Na wstępie należy wskazać, że skarżący, odwołując się do orzecznictwa sądów administracyjnych oraz wyroku Trybunału Konstytucyjnego syg. SK 31/14, kwestionuje możliwość obciążenia wierzyciela kosztami egzekucyjnymi w sytuacji, gdy przeprowadzone czynności egzekucyjne tj. głównie zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego zobowiązanej, na którym nie było środków, nie pozwalały na skuteczne ich wyegzekwowanie jak również kwestionuje wysokość określonych kosztów egzekucyjnych.
Odnosząc się do tego stanowiska Sąd uznaje, że organy, w związku z umorzeniem postępowania przeciwko zobowiązanej miały prawo, co do zasady obciążyć wierzyciela powstałymi opłatami egzekucyjnymi jak również opłatą manipulacyjną, które składają się na koszty egzekucyjne.
Sąd nie uznaje za trafny poglądu, że naliczanie opłat egzekucyjnych jest możliwe tylko wówczas, gdy z zajętego rachunku bankowego organ przeprowadzi skutecznie egzekucję i podziela w tym zakresie stanowisko zajęte w tej kwestii przez: WSA w Gliwicach w wyroku z 21 maja 2018 r., sygn. akt I Sa/Gl 221/18; WSA w Opolu w wyroku z 21 marca 2018 r., sygn. akt I SA/Op 33/18.
Zdaniem Sądu stanowisko takie jakie zajmuje P., nie znajduje potwierdzenia w treści przepisów u.p.e.a., które nie uzależniają możliwości naliczenia opłaty od efektywności przeprowadzonej czynności egzekucyjnej.
Stosownie bowiem do treści art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. organ egzekucyjny w egzekucji należności pieniężnych pobiera za zajęcie innych niż wymienione w pkt 2 i 3 wierzytelności pieniężnych lub innych praw majątkowych - 5% kwoty egzekwowanej należności, nie mniej jednak niż 4 zł 20 gr.
Natomiast § 9 pkt 2 ww. przepisu stanowi, że obowiązek uiszczenia opłaty za zajęcie wierzytelności pieniężnych lub innych praw majątkowych u dłużnika zajętej wierzytelności powstaje z chwilą doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu. Zgodnie z art. 80 § 1 zd. pierwsze u.p.e.a. organ egzekucyjny dokonuje zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego przez przesłanie do banku zawiadomienia o zajęciu wierzytelności pieniężnej zobowiązanego z rachunku bankowego do wysokości egzekwowanej należności pieniężnej wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia w terminie dochodzonej wierzytelności oraz kosztami egzekucyjnymi. Zgodnie zaś z art. 80 § 2 u.p.e.a. zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego zobowiązanego jest dokonane z chwilą doręczenia bankowi zawiadomienia o zajęciu, o którym mowa w § 1, i obejmuje również kwoty, które nie były na rachunku bankowym w chwili zajęcia, a zostały wpłacone na ten rachunek po dokonaniu zajęcia.
Odnosząc się do treści art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. i użycie określenia "egzekwowanej" a nie "wyegzekwowanej" należności wskazuje zdaniem Sądu, że ustawodawca, nie uzależnił możliwości naliczenia opłaty egzekucyjnej od faktycznego wyegzekwowania wierzytelności.
Tym niemniej Sąd podziela stanowisko strony skarżącej co do tego, że wydając swoje rozstrzygnięcie organ II instancji powinien uwzględnić w nim ocenę odnoszącą się do konstytucyjności art. 64 § 1 pkt 4 i § 6 u.p.e.a. wyrażoną przez Trybunał Konstytucyjny w wyroku sygn. SK 31/14 i skutek jaki wyrok ten wywiera w odniesieniu do możliwości określenia kosztów egzekucyjnych w myśl tych przepisów.
Przypomnieć w tym miejscu należy, że zgodnie z treścią art. 64c § 1 u.p.e.a. opłaty, o których mowa w art. 64 § 1 i § 6 oraz w art. 64a, wraz z wydatkami poniesionymi przez organ egzekucyjny stanowią koszty egzekucyjne. Koszty egzekucyjne, z zastrzeżeniem § 2-4, obciążają zobowiązanego. Jak wynika z § 4 tego przepisu, wierzyciel pokrywa koszty egzekucyjne, jeżeli nie mogą być one ściągnięte od zobowiązanego.
Stosownie do treści art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a., organ egzekucyjny w egzekucji należności pieniężnych pobiera za zajęcie innych niż wymienione w pkt 2 i 3 wierzytelności pieniężnych lub innych praw majątkowych - 5% kwoty egzekwowanej należności, nie mniej jednak niż 4 zł 20 gr.
W odniesieniu do art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. jak również art. 64 § 6 u.p.e.a Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 28 czerwca 2016 r. sygn. SK 31/14 orzekł m.in., że:
"1. Art. 64 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2016 r. poz. 599) w zakresie, w jakim nie określa maksymalnej wysokości opłaty za dokonane czynności egzekucyjne, jest niezgodny z wynikającą z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej zasadą zakazu nadmiernej ingerencji w związku z art. 64 ust. 1 i art. 84 Konstytucji oraz nie jest niezgodny z art. 31 ust. 3 Konstytucji.
2. Art. 64 § 6 ustawy powołanej w punkcie 1 w zakresie, w jakim nie określa maksymalnej wysokości opłaty manipulacyjnej, jest niezgodny z wynikającą z art. 2 Konstytucji zasadą zakazu nadmiernej ingerencji w związku z art. 64 ust. 1 i art. 84 Konstytucji oraz nie jest niezgodny z art. 31 ust. 3 Konstytucji.
3. Art. 64 § 8 ustawy powołanej w punkcie 1 w zakresie, w jakim nie przewiduje możliwości obniżenia opłaty, o której mowa w art. 64 § 1 pkt 4 tej ustawy i opłaty manipulacyjnej w razie umorzenia postępowania z uwagi na dobrowolną zapłatę egzekwowanej należności po dokonaniu czynności egzekucyjnych, jest niezgodny z wynikającą z art. 2 Konstytucji zasadą zakazu nadmiernej ingerencji w związku z art. 64 ust. 1 i art. 84 Konstytucji oraz nie jest niezgodny z art. 31 ust. 3 Konstytucji.
4. Art. 64 § 1 pkt 1-5, 7, 11, 12 i art. 64 § 6 ustawy powołanej w punkcie 1 w zakresie, w jakim przepisy te nie określają maksymalnej wysokości opłat egzekucyjnych i opłaty manipulacyjnej, nie są niezgodne z art. 217 Konstytucji".
TK w uzasadnieniu wyroku wyjaśnił, że: "dla właściwej realizacji wyroku Trybunału w rozpatrzonej sprawie konieczna będzie interwencja ustawodawcy, który powinien, w granicach norm konstytucyjnych i z uwzględnieniem wniosków wynikających z wyroku Trybunału, określić nie tylko maksymalną wysokość opłaty egzekucyjnej, o której mowa w art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. oraz opłaty manipulacyjnej, o której mowa w art. 64 § 6 u.p.e.a., ale także maksymalną wysokość innych opłat egzekucyjnych, przeciwko którym można wysunąć zarzuty podobne do rozpatrzonych w niniejszej sprawie. Ustawodawca powinien nadto określić sposób obliczania wysokości tych opłat w razie umorzenia postępowania w związku z dobrowolną zapłatą egzekwowanej należności po dokonaniu czynności egzekucyjnych. Trybunał Konstytucyjny, jako "ustawodawca negatywny", nie ma w tym zakresie kompetencji."
Dodać także należy, że wyrok TK zapadł w sprawie, w której doszło do umorzenia postępowania egzekucyjnego z uwagi na uregulowanie należności przez zobowiązanego poza postępowaniem egzekucyjnym.
Należy wskazać, że w wyroku SK 31/14, nie była kwestionowana sama możliwość pobierania opłaty egzekucyjnej, czy manipulacyjnej w razie bezskuteczności egzekucji ani też możliwość obciążania nią wierzyciela - w sytuacji, gdy nie można ich ściągnąć od zobowiązanego a jedynie fakt braku określenia górnej granicy tych opłat.
Podkreślenia również wymaga, że w odniesieniu do charakteru wyroku SK 31/14 i jego skutków w zakresie dalszego stosowania zakwestionowanych przepisów u.p.e.a., wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 6 marca 2018 r., sygn. akt II FSK 2206/17. NSA wskazał, że "Powyższy wyrok Trybunału Konstytucyjnego jest bowiem wyrokiem zakresowym, co wyraźnie wynika z jego sentencji. Wyrok ten - w przeciwieństwie do klasycznego wyroku uznającego zaskarżony przepis za niezgodny z Konstytucją - nie powoduje utraty mocy zaskarżonego przepisu. Przepis ten nadal obowiązuje w systemie prawa, nie traci mocy, jednakże od chwili orzeczenia musi być traktowany jako niezgodny z Konstytucją, ale tylko w granicach (w zakresie) określonych w wyroku Trybunału. W pozostałym zakresie może, a nawet - musi być nadal stosowany przez adresatów tego przepisu. Jednakże aby nie narazić się na zarzut naruszenia Konstytucji, przepis ten musi być stosowany i interpretowany (w szczególności przez organy i sądy) zgodnie ze wskazówkami zawartymi w wyroku Trybunału".
Organ egzekucyjny w przedmiotowej sprawie zastosował art. 64 § 1 pkt 4 i 64 § 6 u.p.e.a. Przepisy te jak wynika z powyższego wyroku TK, zostały uznane za niekonstytucyjne w zakresie, w jakim nie określają maksymalnej wysokości opłaty za dokonane czynności egzekucyjne.
W rezultacie ustawodawca winien określić maksymalną wysokość opłaty egzekucyjnej, o której mowa w art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a jak również opłaty manipulacyjnej o jakiej mowa w art. 64 § 6 u.p.e.a.
Dopóki jednak ustawodawca nie wprowadzi stosownych zmian, organy egzekucyjne powinny każdorazowo analizować powstałe w sprawie koszty egzekucyjne oraz zasadność obciążenia nimi stron postępowania zgodnie z wytycznymi Trybunału Konstytucyjnego i w taki sposób, aby nie można było zarzucić im naruszenia zasad określonych w tym wyroku. Tak więc ustalając wysokość kosztów egzekucyjnych, które mają obciążyć wierzyciela, organy egzekucyjne powinny wziąć pod uwagę rzeczywiste wydatki i koszty związane z dokonaniem w toku postępowania egzekucyjnego poszczególnych czynności egzekucyjnych, przy uwzględnieniu ich pracochłonności i czasochłonności, mając na względzie, aby ustalone koszty nie pozostawały w oderwaniu od nakładów pracy organu.
Zdaniem Sądu, dokonując oceny, czy koszty egzekucyjne są właściwe w danej sprawie, należy brać pod uwagę nie tylko faktycznie poniesione, wydatki, ale uwzględnić również fakt, że prowadzenie postępowania egzekucyjnego wymaga nakładu pracy i czasu.
Skład orzekający w rozpatrywanej sprawie wskazuje przy tym na pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażony w wyroku z dnia 20 marca 2019 r., sygn. akt I GSK 3446/18, że opłata egzekucyjna w wysokości określonej w art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. może być pobrana wówczas, gdy nastąpi faktyczne zajęcie wierzytelności pieniężnych.
Odnosząc wspomniane uwagi do zaskarżonego postanowienia, jak również postanowienia organu I instancji należy stwierdzić, że nie dokonano w nich takiej oceny. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy konieczne będzie zatem takie wyliczenie kosztów egzekucyjnych w zakresie opłat egzekucyjnych jak i opłaty manipulacyjnej ażeby okazały się one adekwatne do poniesionych wydatków jak również nakładu pracy organu egzekucyjnego mając na uwadze standardy wynikające z wyroku SK 31/14.
Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt pkt 1 lit. a i c oraz art. 135 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.
O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło