V SA/Wa 2153/14

WyrokWSA w Warszawie2015-02-05

Skład orzekający: Beata Blankiewicz – Wóltańska, Barbara Mleczko – Jabłońska, Cezary Kosterna

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy nabycie nieruchomości w drodze postępowania egzekucyjnego (przysądzenie własności) powoduje wygaśnięcie obowiązku ponoszenia opłat rocznych z tytułu wyłączenia gruntów z produkcji leśnej na podstawie art. 1000 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że nabycie nieruchomości w drodze postępowania egzekucyjnego nie powoduje wygaśnięcia obowiązku ponoszenia opłat rocznych z tytułu wyłączenia gruntów z produkcji leśnej. Obowiązek ten, wynikający z art. 12 ust. 4 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, ma charakter publicznoprawny i przechodzi na nabywcę z mocy prawa, nie będąc prawem lub roszczeniem osobistym w rozumieniu art. 1000 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego. Celem ustawy jest ochrona gruntów leśnych, a nie uzyskanie przez wierzyciela określonej kwoty pieniężnej.
Stan faktyczny
Skarżący nabyli w drodze licytacji komorniczej nieruchomość wyłączoną z produkcji leśnej. Naczelnik Urzędu Skarbowego wszczął postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułu wykonawczego obejmującego zaległości z tytułu opłaty rocznej za wyłączenie gruntów z produkcji leśnej. Skarżący podnieśli zarzut nieistnienia dochodzonego obowiązku, argumentując, że nabycie nieruchomości w drodze egzekucji spowodowało wygaśnięcie wszelkich praw i obowiązków na podstawie art. 1000 § 1 k.p.c. Organy administracji utrzymały w mocy postanowienie o oddaleniu zarzutów, uznając, że obowiązek ponoszenia opłat rocznych przeszedł na skarżących.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Beata Blankiewicz – Wóltańska, Sędzia WSA - Barbara Mleczko – Jabłońska (spr.), Sędzia WSA - Cezary Kosterna, Protokolant specjalista - Monika Włochińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 lutego 2015 r. sprawy ze skargi J. R. i W. R. na postanowienie Dyrektora Generalnego Lasów Państwowych z dnia [...] maja 2014 r. nr [...] w przedmiocie stanowiska wierzyciela w sprawie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę Przedmiotem skargi J.i.W.R. (zwanych dalej skarżącymi) jest postanowienie Dyrektora Generalnego Lasów Państwowych z [...] maja 2014r., nr [...] utrzymujące w mocy postanowienie Dyrektora Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w P. z [...] kwietnia 2014r., nr [...] w przedmiocie stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonego zarzutu w postępowaniu egzekucyjnym. Zaskarżone postanowienie zostało wydane w następującym stanie faktycznym. Naczelnik Urzędu Skarbowego w L. wszczął postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułu wykonawczego z [...] marca 2014r., nr [...] przekazanego przez Dyrektora Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w P. Tytuł wykonawczy wystawiony został na małżonków W.i J.R i obejmował zaległości powstałe w wyniku niezapłacenia opłaty rocznej za rok 2013 z tytułu wyłączenia z produkcji gruntów leśnych stanowiących działkę ewidencyjną nr [...] z obrębu N.. Opłata roczna została ustalona decyzją Dyrektora Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w P. z [...] stycznia 2003r., znak [...] . Pismem z 24 marca 2014r. małżonkowie J.i W.R. podnieśli zarzut nieistnienia dochodzonego obowiązku (art. 33 pkt 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1967r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, Dz.U. z 2012r., poz. 1015, ze zm., dalej: "u.p.e.a"). Postanowieniem z [...] kwietnia 2014r. Dyrektor Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w P. oddalił zarzuty. W uzasadnieniu wierzyciel stwierdził, iż zobowiązanie do uiszczenia należności objętych tytułem wykonawczym nr [...] wynika z faktu przejścia na skarżących wszelkich praw i obowiązków na skutek nabycia gruntów wyłączonych z produkcji leśnej w drodze postępowania egzekucyjnego. Ponadto wierzyciel powołał się na uprzednio wyrażone przez siebie tożsame stanowisko w sprawie opłat rocznych z lata 2010- 2012 określonych tytułem wykonawczym nr [...] , w której organ II instancji podzielił jego argumentację utrzymując w mocy postanowienie o oddaleniu zarzutów . W wyniku rozpoznania zażalenia Dyrektor Generalny Lasów Państwowych zaskarżonym postanowieniem z [...] maja 2014r. utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w P. z [...] kwietnia 2014r. W uzasadnieniu organ odwoławczy powołując się na fakt nabycia przez skarżących nieruchomości w drodze postępowania egzekucyjnego wskazał, odnosząc się do art. 1000 § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1967r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U., Nr 43, poz. 296, ze zm., dalej: "k.p.c."), który przewiduje wygaśnięcie wszelkich praw ciążących na nieruchomości z chwilą uprawomocnienia się postanowienia o przysądzeniu własności, że na miejsce tych praw powstaje prawo do zaspokojenia z ceny nabycia z pierwszeństwem przewidzianym w przepisach o podziale ceny uzyskanej egzekucji. Przepis ten należy odczytywać wraz z art. 1003 §1 k.p.c. , który stanowi, ze prawomocne postanowienie o przysądzeniu własności wraz z planem podziału sumy uzyskanej z egzekucji jest tytułem do wykreślenia w księdze wieczystej lub w zbiorze dokumentów wszelkich praw, które według planu podziału wygasły. Dalej organ wskazał, że brak jest możliwości wyceny opłaty rocznej bowiem celem nadrzędnym decyzji o wyłączeniu gruntu z produkcji leśnej nie jest uzyskanie określonej kwoty pieniężnej, której dłużnikiem są zobowiązani czy też ekwiwalentu swoich praw. Celem jest ochrona gruntów leśnych , która jest niezależna od właściciela ( nabywcy ) i sposobu nabycia, a która w przedmiotowej sprawie przejawić się ma poprzez rekultywację tych gruntów. Zobowiązani uwolnią się od tej opłaty w momencie uzyskania stosownej decyzji o zakończeniu rekultywacji, bądź po upływie 20 lat od chwili wyłączenia tych gruntów z produkcji ( art. 4 pkt 13 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych). Dodatkowo organ wyjaśnił w odniesieniu do art. 12 ust. 4 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, że przepis ten mówi jedynie "zbyciu gruntów", nie wskazując żadnej formy tego zbycia, co oznacza, że każda prawnie skuteczna forma zbycia wypełnia tę przesłankę. Oznacza to, iż o zbyciu gruntów można mówić w szczególności w przypadku zawarcia umowy sprzedaży, zamiany, darowizny, ustanowienia użytkowania wieczystego i - co istotne - przy zachowaniu przy tym formy aktu notarialnego. Na poparcie przedstawionego wyżej stanowiska organ odwoławczy powołał min. wyrok WSA w Warszawie z dnia 21 czerwca 2012r, sygn. akt IVSa/ Wa7/12 oraz wyrok WSA w Warszawie z 29 listopada 2013r. sygn. akt VSA/WA 1762/13. Ten ostatni dotyczy skargi małż. R. na postanowienie Dyrektora Generalnego Lasów Państwowych z dnia [...] maja 2013r.w przedmiocie stanowiska wierzyciela w sprawie opłat rocznych z lata 2010- 2012 określonych tytułem wykonawczym nr [...] . Ponadto, jak wskazał organ odwoławczy do skutecznego przejścia obowiązku uiszczania opłat rocznych na nabywcę nieruchomości zgodnie z przywołanym przez Dyrektora orzecznictwem nie jest konieczne poinformowanie nabywcy o takim obowiązku. Obowiązek uprzedzenia nabywcy o przejściu na niego opłat rocznych nie stanowi warunku przejścia tych opłat na nabywcę. Odnosząc się do zarzutu wskazującego, że termin obowiązywania decyzji Dyrektora Regionalnego Dyrekcji Lasów Państwowych z [...] stycznia 2003 r. został przekroczony jeszcze przed datą nabycia prawa własności przez skarżących organ wyjaśnił, że decyzja ta nie określa żadnego terminu jej obowiązywania. Podał, że decyzja z [...] stycznia 2003r. w punkcie I zezwala na czasowe - do dnia 31 stycznia 2007 r. - wyłączenie z produkcji 0,3600 ha gruntów leśnych, a w punkcie II ustala opłatę roczną z tytułu użytkowania na cele nieleśne gruntów leśnych czasowo wyłączonych z produkcji oraz jednorazowe odszkodowanie za przedwczesny wyrąb drzewostanu. Odnośnie opłaty rocznej decyzja zawiera stwierdzenie, iż opłatę roczną uiszcza się przez okres czasowego wyłączenia ww. gruntów leśnych z produkcji do czasu ich całkowitej rekultywacji (o kierunku leśnym) i przedłożenia decyzji Starosty L. - o uznaniu rekultywacji gruntów za zakończoną - rozumiane jako całość (art. 22 ust. 1 pkt 4 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych). Organ podkreślił, że nie można końcowego terminu uiszczania opłaty rocznej utożsamiać z końcowym terminem zezwolenia na czasowe wyłączenie grantów z produkcji. Obowiązek uiszczania opłat rocznych związany jest z okresem faktycznego wyłączenia gruntów z produkcji, a nie tylko z okresem wyłączenia zgodnego z decyzją zezwalającą. Pogląd przeciwny oznaczałby bowiem korzyści dla osób użytkujących grunty niezgodnie z decyzją zezwalająca na wyłączenie Pismem z [...] czerwca 2014r. skarżący złożyli skargę na postanowienie Dyrektora Generalnego Lasów Państwowych z [...] maja 2014r. wnosząc o jego uchylenie oraz zasądzenie kosztów postępowania sądowego. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucili naruszenie norm: 1) prawa materialnego: - art. 12 ust. 4 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych w zw. z art. 1000 § 1 k.p.c. poprzez uznanie, iż nabycie przez skarżących prawa własności nieruchomości w drodze egzekucji sądowej, nie ma wpływu na byt obowiązku uiszczania opłat rocznych z tytułu użytkowania nieruchomości na cele nieleśne; 2) prawa procesowego: - art. 33 pkt 1 u.p.e.a. poprzez stwierdzenie o istnieniu obowiązku uzasadniającego prowadzenie postępowania egzekucyjnego w administracji; W uzasadnieniu skargi skarżący powołali art. 1000 § 1 k.p.c. i wskazali, że z chwilą uprawomocnienia się postanowienia o przysądzeniu własności wygasają wszelkie prawa i skutki ujawnienia praw i roszczeń ciążące na nieruchomości. Na miejsce tych praw powstaje prawo do zaspokojenia z ceny nabycia. Zdaniem skarżących wskazana zasada ma charakter powszechny i odnosi się nie tylko do zobowiązań powstałych na gruncie prawa cywilnego ale także dla zobowiązań natury administracyjnej. Wskazane wyjątki podlegają ścisłej wykładni i jako takie nie mogą być interpretowane rozszerzająco. Skarżący nie zgodzili się z twierdzeniem organu zgodnie, z którym obowiązek uiszczania opłat rocznych z tytułu użytkowania na cele nieleśne gruntów wyłączonych z produkcji nie tworzy żadnego "prawa ciążącego na nieruchomości" które mogłoby wygasnąć na podstawie uregulowania art. 1000 § 1 k.p.c. Stwierdzili, że § 2 tegoż artykułu wskazuje na prawa pozostające w mocy, bez potrącania ich wartości z ceny nabycia, co oznacza iż wartość tych praw nie umniejsza ceny nabycia. Jednakże w odniesieniu do wskazanych praw podkreśla się, iż powinny być one ujawnione w opisie i oszacowaniu oraz w księdze wieczystej prowadzonej dla nieruchomości. Do tej grupy skarżący zaliczyli hipotekę ustawową (art. 1037 § 3 k.p.c.), służebność drogi koniecznej oraz służebność ustanowioną w związku z przekroczeniem granicy lub innego urządzenia, służebność przesyłu oraz hipoteka ustawową w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym z nieruchomości (art. 115d u.p.e.a.). Zdaniem skarżących w myśl art. 12 ust. 4 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych do przeniesienia obowiązków związanych z opłatami rocznymi niezbędne jest: zbycie gruntów wyłączonych z produkcji oraz uprzedzenie nabywcy o przejściu zobowiązania w związku z zawartą umową. W przedmiotowej sprawie wskazane przesłanki nie wystąpiły, co w pełni uzasadnia twierdzenie o nieistnieniu dochodzonego przez wierzyciela zobowiązania. Uznanie stanowiska zaprezentowanego przez wierzyciela stanowiłoby potwierdzenie rozszerzającej interpretacji przywołanych uregulowań. Odnosząc się do podnoszonego przez wierzyciela stanowiska WSA w Warszawie zawartego w wyroku z 21 czerwca 2012r. sygn. akt IVSA/Wa7/12 skarzacy podkreślili, iż jest to stanowisko odmienne od wypracowanej linii orzecznictwa a wskazane orzeczenie odnosi się do odmiennego stanu faktycznego. Ponadto, co Sądowi z urzędu wiadomo do akt sprawy sygn. V SA/Wa 1761/13 dołączono decyzję Starosty L. z [...] maja 2012r. w której to skarżący m.in. zostali zobowiązani do wykonania rekultywacji gruntu (w kierunku leśnym) do dnia 16 stycznia 2017r. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Generalny Lasów Państwowych wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna albowiem zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. Należy w tym miejscu wskazać, że sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonego postanowienia z punktu widzenia jego legalności, tj. zgodności z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012r, poz. 270 ze zm. dalej: "p.p.s.a.") wynika, że zaskarżone postanowienie winno zostać uchylone wtedy, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Okoliczności faktyczne istotne w sprawie nie były sporne i sprowadzały się do ustalenia, że J. i W. R. na skutek licytacji komorniczej (postanowienie o przysądzeniu własności z 25 sierpnia 2009r., uprawomocniło się w dniu 9 września 2009r.) nabyli nieruchomość wyłączoną z produkcji leśnej. Spór w sprawie sprowadza się do sporu co do prawa, tj. do odpowiedzi na pytanie, czy nabycie nieruchomości w drodze postępowania egzekucyjnego, doprowadziło do wygaśnięcia na podstawie art. 1000 k.p.c. opłat rocznych z tytułu wyłączenia tej nieruchomości z produkcji rolnej. W ocenie Sądu na tak postawione pytanie należy udzielić odpowiedzi przeczącej. W tym miejscu Sąd podkreśla, że tytułu wylaczenia z produkcji lesnej enia opłaty rocznej za lata 20102012.16 maja 2013r.ku. spór jaki między stronami zaistniał był już przedmiotem oceny tut. Sądu, który wyrokiem z dnia 29 listopada 2013r. wydanym w sprawie sygn. akt V SA/ Wa 1761/13 oddalił skargę J. i W. małż. R. na postanowienie Dyrektora Generalnego Lasów Państwowych z [...] maja 2013r. w przedmiocie stanowiska wierzyciela wobec zarzutów podniesionych w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym na podstawie tytułu wykonawczego obejmującego zaległości małż. R. powstałe w wyniku niezapłacenia opłaty rocznej za lata 2010 - 2012. z tytułu użytkowania na cele nieleśne działki nr [...] z obrębu N. wyłączonej z produkcji. Sąd w składzie orzekającym w sprawie niniejszej podziela w całości stanowisko i wnioski zawarte w powołanym wyżej wyroku uznając za zasadne przed merytorycznym rozpoznaniem sprawy przedstawienia zasad rządzących ochroną gruntów rolnych i leśnych zawartych w krajowym porządku prawnym. Zgodnie z ustawą z dnia 3 lutego 1995r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych ( Dz. U 2013 nr 1025 ) zasadą jest ochrona tych gruntów polegająca na określonym w art. 3 ust. 1 (grunty rolne) i ust. 2 (grunty leśne) ustawy - działaniu. Tylko w szczególnych okolicznościach można wyłączyć takie grunty z produkcji rolnej bądź tak jak w sprawie niniejszej z produkcji leśnej. Wyłączenie gruntów leśnych z produkcji obwarowane jest koniecznością spełnienia szeregu obowiązków (art. 11 ust. 1a ustawy), odbywa się w drodze decyzji administracyjnej (art. 11 ust. 1 ustawy). Co więcej zgodnie z art. 12 ust. 1 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych osoba, która uzyskała zezwolenie na wyłączenie gruntów z produkcji, jest obowiązana uiścić należność i opłaty roczne, a w odniesieniu do gruntów leśnych - także jednorazowe odszkodowanie w razie dokonania przedwczesnego wyrębu drzewostanu. Obowiązek taki powstaje od dnia faktycznego wyłączenia gruntów z produkcji. Środki z tytułu wyłączenia przeznaczone są na ogólnie rzecz ujmując ochronę gruntów (art. 22 a ustawy, poprzednio Rozdział 6). Ponadto w wypadku nieprawidłowego wyłączenia gruntów z produkcji ustawa przewiduje podwyższenie należności (art. 28 ust. 1 i 2 ustawy.) W tym miejscu wskazać należy, że zgodnie z art. 12 ust. 3 i 4 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych w razie zbycia gruntów, co do których wydano decyzje, o których mowa w art. 11 ust. 1-2, a niewyłączonych jeszcze z produkcji, obowiązek uiszczenia należności i opłat rocznych ciąży na nabywcy, który wyłączył grunt z produkcji. Zbywający jest obowiązany uprzedzić nabywcę o tym obowiązku. Natomiast w razie zbycia gruntów wyłączonych z produkcji, obowiązek uiszczania opłat rocznych przechodzi na nabywcę. Zbywający jest obowiązany uprzedzić o tym nabywcę (art. 12 ust. 4). W sprawie niewątpliwie, wbrew twierdzeniom skarżących, mamy do czynienia ze zbyciem gruntów wyłączonych z produkcji leśnej. Zbycie gruntów nie miało charakteru umowy dwustronnej (np. umowa sprzedaży), tylko nastąpiło w drodze zastosowania przymusu, tj. egzekucji z nieruchomości prowadzonej przez komornika (tzw. nabycie pierwotne). Skarżący na mocy prawomocnego postanowienia Sądu o przysądzeniu własności stali się właścicielami nieruchomości (art. 999 § 1 k.p.c.). Powyższe oznacza, że weszli oni w prawa i obowiązku podmiotu, który dokonał wyłączenia gruntów leśnych z produkcji i zobowiązani są oni do zapłaty opłat rocznych. Za takim rozumieniem art. 12 ust. 4 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych przemawia zarówno wykładnia literalna, jak i pozostałe wykładnie w tym w szczególności wykładnia celowościowa wskazująca na konieczność ochrony gruntów rolnych i leśnych. Rację ma wierzyciel ,że termin "zbycie i nabycie" należy interpretować szeroko i oznacza on przejście własności nieruchomości na drugi podmiot. Przejście własności nieruchomości może nastąpić zarówno poprzez nabycie nieruchomości na podstawie jednej z umów cywilnych np. sprzedaży, darowizny z zachowaniem w wymaganej formy tej umowy (forma aktu notarialnego), jak również na podstawie prawomocnego orzeczenia Sądu powszechnego (ugoda, czy też przysądzenie własności dokonane w postępowaniu egzekucyjnym), jak również w drodze np. spadku. Wszystkie te formy ustawodawca ujmuje w jeden termin, który określa jako "zbycie". Tym samym nabywca takiej nieruchomości obowiązany jest do ponoszenia opłat. Inna interpretacja prowadziłaby do zaprzeczenia celu nadrzędnego ustawy jakim jest ochrona gruntów rolnych i leśnych. Co więcej do skutecznego przejścia obowiązków uiszczania opłat rocznych na nabywcę nieruchomości, zgodnie z orzecznictwem sądowym (Por. wyrok NSA z 9 kwietnia 2013r., sygn. akt II OSK 2383/11, wyrok WSA we Wrocławiu z 24 listopada 2011r., sygn. akt 729/11 – orzeczenia dostępna na orzeczenia.nsa.gov.pl). nie jest konieczne poinformowanie nabywcy o takim obowiązku. Obowiązek poinformowania nie stanowi warunku przejścia tych opłat na nabywcę. Ponadto obowiązek uiszczenia opłat rocznych przechodzi na nabywcę z mocy prawa, gdyż obowiązek ten wynika bezpośrednio z przepisu prawa, a nie z decyzji administracyjnej, a zmiana osoby zobowiązanej do uiszczania opłat odbywa się w trybie regulowanym prawem cywilnym (nabycie gruntu leśnego). Trzeba bowiem zauważyć, że brak jest podstawy prawnej upoważniającej do wydania decyzji o wymierzeniu przedmiotowej opłaty względem nabywcy gruntów. Należy także zwrócić uwagę, że w sprawie nie znajdzie zastosowania powoływany przez skarżących art. 1000 § 1 k.p.c., który stanowi, że z chwilą uprawomocnienia się postanowienia o przysądzeniu własności wygasają wszelkie prawa i skutki ujawnienia praw i roszczeń osobistych ciążące na nieruchomości. Na miejsce tych praw powstaje prawo do zaspokojenia z ceny nabycia z pierwszeństwem przewidzianym w przepisach o podziale ceny uzyskanej z egzekucji. Przepis ten jak wskazano w powołanym wyżej wyroku , z czym należy się całkowicie zgodzić, powinien zostać odczytany wraz z art. 1003 § 1 k.p.c., który stanowi, że prawomocne postanowienie o przysądzeniu własności wraz z planem podziału sumy uzyskanej z egzekucji jest tytułem do wykreślenia w księdze wieczystej lub w zbiorze dokumentów wszelkich praw, które według planu podziału wygasły. Co istotne w sprawie, a mianowicie - brak jest możliwości wyceny opłaty rocznej, bowiem jak wskazał już uprzednio Sąd (sygn. akt V SA/Wa 1761/13) celem nadrzędnym wyłączenia gruntu z produkcji leśnej nie jest uzyskanie określonej kwoty pieniężnej, której dłużnikiem są skarżący, czy też uzyskanie ekwiwalentu swoich praw (uczestnicząc w planie podziału według reguł określonych w art. 1025 i 1026 k.p.c., w wypadku gdy nie przysługuje im pierwszeństwo wynikające z wpisu – art. 12 ustawy o księgach wieczystych i hipotece). Celem jest ochrona gruntów leśnych, która jest niezależna od właściciela (nabywcy) i sposobu nabycia i która w przedmiotowej sprawie przejawić ma się poprzez rekultywację tych gruntów (nadanie lub przywrócenie gruntom zdegradowanym albo zdewastowanym wartości użytkowych lub przyrodniczych przez właściwe ukształtowanie rzeźby terenu, poprawienie właściwości fizycznych i chemicznych, uregulowanie stosunków wodnych, odtworzenie gleb, umocnienie skarp oraz odbudowanie lub zbudowanie niezbędnych dróg – art.4 pkt 18 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych). Skarżący zatem uwolnią się od tej opłaty w momencie uzyskania stosownej decyzji o zakończeniu rekultywacji, bądź po upływie co najwyżej 20 lat od chwili wyłączenia tych gruntów z produkcji (art. 4 pkt 13 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych). Ponadto trzeba także zauważyć, że zgodnie z decyzją z [...] stycznia 2003r. konieczność zapłaty tej opłaty nie została ograniczona czasowo, mimo, iż w pkt I tej decyzji wyłączono grunty leśne z produkcji do dnia 31 stycznia 2007 r. Jednakże, po tym okresie nadal przedmiotowa opłata ciąży na nabywcy do czasu całkowitej rekultywacji gruntów (o kierunku leśnym) i przedłożenia decyzji Starosty L. o uznaniu rekultywacji gruntów za zakończoną zgodnie z art. 22 ust. 1 pkt 4 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych. Słusznie organ wskazywał, że nie można końcowego terminu uiszczania opłaty rocznej utożsamiać z końcowym terminem zezwolenia na czasowe wyłączenie gruntów z produkcji, o czym także świadczy art. 4 pkt 13 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, który wskazuje, że opłatą roczną jest opłata roczna z tytułu użytkowania na cele nierolnicze lub nieleśne gruntów wyłączonych z produkcji, w wysokości 10 % należności, uiszczaną: w razie trwałego wyłączenia - przez lat 10, a w przypadku nietrwałego wyłączenia - przez okres tego wyłączenia, nie dłużej jednak niż przez 20 lat od chwili wyłączenia tych gruntów z produkcji. Obowiązek uiszczania opłat rocznych związany jest z okresem faktycznego wyłączenia gruntów z produkcji, a nie tylko z okresem wyłączenia zgodnego z decyzją zezwalającą. W związku z tym z przedmiotową nieruchomością nie jest związane prawo, tylko związany jest obowiązek po stronie nabywcy rekultywacji gruntu i ponoszenia opłaty. Obowiązki te mają charakter osobisty i przechodzą na każdorazowego nabywcę tych gruntów. Dlatego też przysądzenie własności nieruchomości nie powoduje wygaśnięcia - przewidzianej w art. 12 ust. 1 w związku z ust. 4 art. 12 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych - opłaty rocznej, skoro obowiązku tego nie można uznać za "prawo lub roszczenie osobiste", w rozumieniu art. 1000§1 k.p.c. Jest to bowiem jak wyżej wskazano powstające w sposób określony ustawą o ochronie gruntów rolnych leśnych zobowiązanie ponoszenia opłaty rocznej z tytułu użytkowania na cele nieleśne gruntów czasowo wyłączonych z produkcji, obciążające każdorazowego nabywcę, wynikające z publicznoprawnych uprawnień Państwa do zagwarantowania ochrony tych gruntów. Reasumując należy podkreślić, że zarówno samo wyłączenie z produkcji leśnej, jak również opłaty roczne za wyłączenie w przedmiotowej sprawie nie wygasły. W związku z powyższym prawidłowo organ nie uwzględnił zarzutu nieistnienia obowiązku, o którym mowa w art. 33 pkt 1 u.p.e.a. Przepis ten stanowi, że podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku. Mając powyższe na względzie, w ocenie Sądu obowiązek nie wygasł, gdyż na mocy art. 12 ust. 4 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych (nie będąc prawem lub roszczeniem osobistym, o którym mowa w art. 1000§1k.p.c. ) przeszedł na nabywcę nieruchomości. Tym samym na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło