V SA/Wa 216/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Izabella Janson (spr.), Sędzia WSA - Barbara Mleczko-Jabłońska, Asesor WSA - Joanna Gierak, Protokolant - Rafał Dul, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 kwietnia 2007 r. sprawy ze skargi E. J. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] lipca 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] lutego 2006 roku nr [...]; 2. stwierdza, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku; 3. zasądza od Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych na rzecz E. J. kwotę 240 zł (dwieście czterdzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Wnioskiem z dnia 24 lutego 2005r., E. J. zwrócił się do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Z. o umorzenie odsetek powstałych od należności w części finansowanej przez płatnika. W uzasadnieniu wniosku wskazał, iż jego zadłużenie powstało na skutek utraty płynności finansowej głównego odbiorcy usług jego firmy. Dodał również, iż pomimo uzyskania nakazu zapłaty do dnia dzisiejszego nie uzyskał należnych sum kontraktowych, a powstała sytuacja negatywnie wpłynęła na terminowe regulowanie należności publicznoprawnych, z uwagi na pierwszorzędne regulowanie zobowiązań wobec pracowników. Następnie wnioskiem z dnia 8 czerwca 2005r., E. J. zwrócił się do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Z. o rozłożenie na raty należności z tytułu składek, za okres od 1 lutego 2002r. do 1 kwietnia 2004r. W uzasadnieniu powyższego wniosku ponownie przedstawił okoliczności, które podał we wcześniejszym podaniu do ZUS z dnia 24 lutego 2005r. Decyzją z dnia [...] lutego 2006r., o nr [...] wydaną na podstawie art. 83 ust. 1 pkt 3 oraz art. 28 w zw. z art. 32 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U.Nr 137, poz. 887 ze zm.) - dalej: "u.s.u.s." Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił wnioskodawcy umorzenia części należności z tytułu składek, tj. odsetek za zwłokę. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ wskazał, iż w stosunku do E. J. nie stwierdzono całkowitej nieściągalności określonej w art. 28 ust. 3 u.s.u.s., a oceniając zebrany w sprawie materiału dowodowy ZUS wyjaśnił, iż wnioskodawca nadal prowadzi działalność gospodarczą i osiąga z tego tytułu określone przychody. Wskazał ponadto, iż zobowiązany posiada majątek ruchomy w postaci samochodu osobowego marki [...]. Powołując przepis art. 23 ust. 1 ustawy systemowej wskazał również, że od nie opłaconych w terminie składek należne są od płatnika składek odsetki za zwłokę, na zasadach i w wysokości określonych w Ordynacji podatkowej, zaś obowiązek naliczania odsetek nie jest kwestią uznaniową, lecz wynika z mocy ustawy. Rozpatrując wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy decyzją z dnia [...] lipca 2006r., o nr [...] Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych uchylił zaskarżoną decyzję organu I instancji w części i umorzył należności ubezpieczonego będącego płatnikiem składek na ubezpieczenie społeczne za okres od 11/2003r. do 12/2003r., od 02/2004 do 03/2004, 12/2004, ubezpieczenie zdrowotne za okres od 02/2004r., do 03/2004r., od 04/2004r., do 05/2004r., 12/2004 oraz Fundusz Pracy za okres od 11/2002r., do 02/2003r., od 08/2003r., do 03/2004r., 12/2004r., 12/2004, zaś w pozostałej części utrzymał decyzję w mocy, a jako podstawę rozstrzygnięcia wskazał art. 83 ust. 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Organ odwoławczy powołując w uzasadnieniu ważny interes zobowiązanego, aktualną sytuację materialną E. J. stwierdził, iż umorzenie części zadłużenia ubezpieczonego będącego płatnikiem składek jest zasadne na mocy art. 28 ust.3a i art. 32 ustawy systemowej oraz par. 3 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne. Odnosząc się do treści przepisu art. 28 ust. 4 omawianej ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych wyjaśnił, iż umorzenie odsetek za zwłokę następuje w przypadku umorzenia należnych składek. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie pełnomocnik skarżącego E. J. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego. Powyższej decyzji zarzucił naruszenie art. 83 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych oraz naruszenie postępowania, poprzez nie doręczanie korespondencji ustanowionemu w sprawie pełnomocnikowi. Dodał ponadto, iż zaskarżona decyzja nie odpowiada składanemu w sprawie wnioskowi ponieważ wnosząc 12.10.2005r., o merytoryczne rozpatrzenie wniosku z dnia 24.02.2005r., o rozłożenie zaległości finansowej na raty oraz o umorzenie odsetek, zaskarżoną decyzją umorzono należności ubezpieczonego z tytułu ubezpieczenia społecznego, ubezpieczenia zdrowotnego oraz Fundusz Pracy. W odpowiedzi na skargę datowaną na 4 września 2006r., pełnomocnik Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych [Dz.U. nr 153, poz. 1269] oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi [Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.], dalej – p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając skargę sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem i to na dzień wydania decyzji. Powyższe regulacje określają podstawową funkcję sądownictwa i toczącego się przed nim postępowania. Jest nią – bez wątpienia – sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną nad wykonywaniem administracji publicznej. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jej wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie rozstrzygnięcia. W pierwszej kolejności Sąd wyjaśnia, iż zgodnie z treścią § 2 przepisu art. 40 Kodeksu postępowania administracyjnego [Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.]. pisma doręcza się stronie, a gdy strona ustanowiła pełnomocnika, pisma doręcza się pełnomocnikowi. W niniejszej sprawie E. J. udzielił pełnomocnictwa do reprezentowania swoich interesów w postępowaniu administracyjnym oraz przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym i Naczelnym Sądem Administracyjnym 11 października 2005r. Zgodnie z powołanym wyżej przepisem korespondencja skarżącego winna być doręczana reprezentującemu go pełnomocnikowi. W niniejszej sprawie mimo ustanowienia pełnomocnika, korespondencja doręczana była stronie skarżącej. W postanowieniu z dnia 9 września 1993 r. (III ARN 45/93, OSNCP 1994, z 5, poz. 112) SN podkreślił, że przepis art. 40 § 2 k.p.a. "nie dopuszcza żadnych wyjątków i zgodnie z przyjętą w kodeksie postępowania administracyjnego zasadą oficjalności doręczeń obarcza organy administracyjne prowadzące postępowanie obowiązkiem doręczania wszystkich pism procesowych, a w tym orzeczeń (decyzji i postanowień) pełnomocnikowi ustanowionemu w sprawie. Od dnia powiadomienia organu o ustanowieniu pełnomocnika powinien mieć on zapewniony czynny udział w postępowaniu tak samo jak strona, a pominięcie pełnomocnika strony w czynnościach postępowania jest równoznaczne z pominięciem strony i wywołuje te same skutki prawne. (...) Strona postępowania administracyjnego, ustanawiająca pełnomocnika, chroni się przed skutkami nieznajomości prawa, a jeżeli organ administracji pomija pełnomocnika w toku czynności postępowania administracyjnego, to niweczy skutki staranności strony w dążeniu do ochrony swych praw i interesów i otrzymania takiej ochrony prawnej, jaką powinna ona uzyskać w państwie prawa". Doręczenie pisma stronie, która miała ustanowionego pełnomocnika od dnia 11 października 2005r. wywołuje jedynie ten skutek, że strona jest poinformowana o treści pisma, natomiast skutki prawne związane z jego doręczeniem rozpoczynają się z datą skutecznego doręczenia pisma pełnomocnikowi. (por. post. NSA z dnia 11 marca 1997 r., I SA/Po 1333/96, niepubl.; wyrok NSA z dnia 25 czerwca 1997 r., I SA/Lu 157/96, niepubl.; wyr. NSA z dnia 26 marca 1998 r., II SA 157/98, niepubl.; post. SN z dnia 6 stycznia 1999 r., III RN 95/98, OSNP 1999, nr 21, poz. 672; wyr. NSA z dnia 15 maja 2001 r., I SA 2605/99, niepubl.). Tymczasem zarówno decyzje Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] lutego 2006r., jak i Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] lipca 2006r., doręczone zostały E. J. Oznacza to, iż doręczenie pism procesowych wyłącznie stronie z pominięciem pełnomocnika strony należy uznać za bezskuteczne. Powyższa wada kwalifikowana wskazana w zaskarżonej decyzji Prezesa ZUS z dnia [...] lipca 2006r. i podnoszona w skardze, stanowi okoliczność przesądzającą treść niniejszego rozstrzygnięcia Z uwagi na powyższe, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt. c ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w pkt. 1 wyroku. W punkcie drugim wyroku orzeczono na podstawie art. 152. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 powołanej ustawy procesowej. ----------------------- 4