V SA/Wa 2164/12

PostanowienieWSA w Warszawie2013-05-23

Skład orzekający: Barbara Mleczko-Jabłońska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zmianę prawomocnego postanowienia w przedmiocie odmowy przyznania prawa pomocy może zostać uwzględniony, jeśli nie wykazano istotnych zmian w okolicznościach sprawy?
Ratio decidendi
Sąd odmówił wzruszenia prawomocnego postanowienia o odmowie przyznania prawa pomocy, ponieważ skarżący nie wykazał żadnych istotnych zmian w okolicznościach sprawy, które uzasadniałyby zmianę lub uchylenie postanowienia. Analiza dochodów i wydatków skarżącego wykazała, że nie zachodzą przesłanki do przyznania prawa pomocy, a sytuacja majątkowa pozwala na generowanie oszczędności.
Stan faktyczny
Skarżący M.J. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, w czterech sprawach toczących się przed WSA w Warszawie. Po wezwaniach do uzupełnienia wniosku i przedstawieniu danych dotyczących dochodów i wydatków, Referendarz sądowy postanowieniem z 6 grudnia 2012 r. odmówił przyznania prawa pomocy, uznając, że skarżący nie wykazał przesłanek przemawiających za uwzględnieniem wniosku. Sprzeciw od tego postanowienia został odrzucony z powodu wniesienia po terminie, podobnie jak wniosek o przywrócenie terminu. Następnie skarżący złożył kolejny wniosek o prawo pomocy, powołując się na te same okoliczności.
Rozstrzygnięcie
Odmówić wzruszenia prawomocnego postanowienia Referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 grudnia 2012 r. sygnatura akt V SA/Wa 2164/12.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: przewodniczący - sędzia WSA - Barbara Mleczko-Jabłońska po rozpoznaniu w dniu 23 maja 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o zmianę prawomocnego postanowienia w przedmiocie odmowy przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi M.J. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...] znak: [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej w przedmiocie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2006 p o s t a n a w i a: odmówić wzruszenia prawomocnego postanowienia Referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 grudnia 2012 r. sygnatura akt V SA/Wa 2164/12. W dniu 3 października 2012 r. M.J. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie go od kosztów sądowych. Wniosek złożony został w czterech sprawach toczących się przed tut. Sądem (V SA/Wa 2161-2164/12). Zarządzeniem z dnia 9 października 2012 r. a następnie z dnia 5 listopada 2012 r. wezwano zainteresowanego – odpowiednio - do usunięcia braku formalnego wniosku, a następnie do uzupełnienia informacji dotyczących stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżącego. Uzupełniając złożony wniosek skarżący w piśmie z dnia 22 listopada 2012 r. przedstawił wyliczenia dotyczące ponoszonych przez niego wydatków wskazując przy tym m.in., iż nadwyżka dochodów nad wydatkami to rezerwa na wypadki losowe jak choroba, czy awarie w domu i konieczne remonty. Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie postanowieniem z 6 grudnia 2012 r. odmówił przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W uzasadnieniu postanowienia przedstawiono szczegółowe wyliczenia w zakresie wskazywanych przez wnioskodawcę dochodów i wydatków, podnosząc, iż analiza tych wartości oraz dokumentów finansowych dokonana w związku z przepisami ustawy uzasadnia stwierdzenie, że skarżący nie wykazał przesłanek przemawiających za uwzględnieniem jego wniosku. Podkreślono przy tym m.in., iż skarżący i pozostająca z nim we wspólnym gospodarstwie domowym żona, posiadają stabilne źródło dochodu (emerytury) w łącznej wysokości 5.041 zł podczas gdy powoływane wydatki stałe kształtują się (wg oświadczenia skarżącego) na poziomie ok. 3500 zł. Na powyższe postanowienie pismem z 10 stycznia 2012 r. M.J. wniósł sprzeciw powołujący przy tym, iż zasługuje na zwolnienie od kosztów nie tylko ze względów formalno-finansowych ale również moralnych i etycznych. Postanowieniem z dnia 31 stycznia 2013 r. tut. Sąd odrzucił ww. sprzeciw z uwagi na jego złożenie po upływie terminu do jego wniesienia. Postanowieniem z dnia 18 kwietnia 2013 r. tut. Sąd odrzucił wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia sprzeciwu. Pismem z dnia 30 kwietnia 2013 r. M.J. wniósł kolejny wniosek o prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Motywując swój wniosek wskazał, iż jego uzasadnienie zawarte zostało w poprzednim wniosku i pismach uzupełniających, które znajdują się już w aktach sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje: Należy zauważyć, że sprawa z wniosku skarżącego o udzielenie prawa pomocy w zakresie częściowym została już rozstrzygnięta prawomocnym postanowieniem Referendarza Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 grudnia 2012 r. Postanowienie w sprawie prawa pomocy należy do tzw. postanowień niekończących postępowania w sprawie, które mogą być uchylane lub zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne – art. 165 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2012.270 -j.t.) - dalej powoływanej jako p.p.s.a. W orzecznictwie jak i doktrynie funkcjonuje pogląd, że zmiany stanu faktycznego lub prawnego uzasadniające zmianę lub uchylenie postanowienia w trybie art. 165 p.p.s.a. muszą dotyczyć okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, tak by uzasadniały zmianę lub uchylenie postanowienia. Przez "zmianę okoliczności sprawy" należy rozumieć wszelkie zmiany w okolicznościach faktycznych sprawy, jak i w obowiązujących przepisach prawnych. Bez takiej zmiany okoliczności sprawy, wydane postanowienie nie może być modyfikowane lub uchylone (por. T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Warszawa 2005 r., s. 499). W przypadku sprawy dotyczącej prawa pomocy, zmiany powyższych okoliczności musiałyby być na tyle widoczne, aby możliwa była zmiana dotychczasowego stanowiska a zatem musiałyby to być zmiany polegające na pogorszeniu sytuacji materialnej wnioskodawcy (tak również NSA w post. z dnia 7 listopada 2007 r. Sygn. akt I GZ 220/07 - http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W świetle uzasadnienia nowego wniosku o prawo pomocy, nie ulega żadnej wątpliwości, iż skarżący w złożonym ponownie wniosku powołał się na te same okoliczności w sprawie. Skarżący nie wykazał zatem jakichkolwiek okoliczności, które mogłyby uzasadniać wzruszenie prawomocnego postanowienia z dnia 6 grudnia 2012 r. Mając tutaj jednak na uwadze nieprawidłowe (dwukrotne) pouczenie skarżącego o możliwości wniesienia sprzeciwu na ww. postanowienie Referendarza sądowego, rozpoznając sprawę ponownie dokonano również ponownej oceny złożonego wniosku w kontekście tych samych okoliczności. Zdaniem Sądu wniosek o prawo pomocy w przedmiotowym zakresie nie zasługuje jednak na uwzględnienie. Ocena sprawy podjęta przez Referendarza sądowego w poprzednim postępowaniu w kontekście powoływanych przez skarżącego okoliczności jest z całą pewnością prawidłowa. Zestawienie powoływanych przez skarżącego dochodów i ponoszonych przez niego kosztów w sposób oczywisty wykazuje brak podstaw do uwzględnienia złożonego wniosku (świadczenia emerytalne - 5.041 zł miesięcznie + dodatkowy dochód w skali roku umowa zlecenie - 4.416,45 zł, natomiast koszty całkowite to 4.380 zł miesięcznie i to przy uwzględnieniu wszystkich wskazywanych przez skarżącego kosztów w tym m.in. dodatkowe ubezpieczenia na życie, samochód, opryski, gazety/książki/darowizny). Sytuacja majątkowa skarżącego wskazuje więc nie tylko na brak podstaw do uznania skarżącego za osobę, która nie jest w stanie zaspokoić podstawowych potrzeb życiowych, ale pozwala stwierdzić, iż skarżący po zaspokojeniu wszystkich swoich potrzeb jest w stanie generować również oszczędności. Wniosek skarżącego nie zasługuje zatem na uwzględnienie W związku z powyższym na podstawie art. 165 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowił jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło