V SA/Wa 2166/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący sędzia WSA - Michał Sowiński po rozpoznaniu w dniu 19 października 2016r. sprzeciwu od zarządzenia referendarza sądowego z 12 września 2016r. o pozostawieniu wniosku o przyznania prawa pomocy bez rozpoznania w sprawie ze skargi F. G. C. Sp. z o.o. w O. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia (...) maja 2016r. nr (...) w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry postanawia: utrzymać w mocy zarządzenie referendarza sądowego z 12 września 2016r. o pozostawieniu wniosku o przyznania prawa pomocy bez rozpoznania W treści skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Warszawie z [...] maja 2016r. nr [...] F. Sp. z o.o. w O. zastępowana przez pełnomocnika złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie spółki od opłat sądowych w całości. Na mocy zarządzenia starszego referendarza sądowego z 18 sierpnia 2016 r. skarżąca spółka została wezwana do złożenia wniosku na urzędowym formularzu "PPPr" w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Do wezwania dołączono wzór formularza. Zarządzenie zostało doręczone stronie w dniu 29 sierpnia 2016 r. W odpowiedzi skarżąca spółka nadesłała pismo z 1 września 2016 r., przy którym załączyła formularz "PPPr", bez podpisu osoby uprawnionej do reprezentowania spółki. Zarządzeniem z 12 września 2016r. starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie pozostawił wniosek strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. W uzasadnieniu referendarz wyjaśnił, że wniosek o przyznanie prawa pomocy jest sformalizowanym pismem sądowym (art. 45 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 718), dalej "p.p.s.a.". A stosownie do art. 46 § 1 pkt 4 p.p.s.a. każde pismo strony powinno zawierać jej podpis. Dalej jak zaznaczył autor zarządzenia na podstawie art. 257 p.p.s.a. wniosek o przyznanie prawa pomocy, który nie został złożony na urzędowym formularzu lub, którego braków strona nie uzupełniła w zakreślonym terminie, pozostawia się bez rozpoznania. Zatem, co podkreślił referendarz, skarżąca spółka w terminie złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy na prawidłowym formularzu, ale wniosek zawierał błąd formalny, ponieważ nie został podpisany przez osobę uprawnioną do jej reprezentowania. W ustawowym siedmiodniowym terminie Spółka złożyła sprzeciw od tego orzeczenia, wnosząc o jego zmianę i częściowe zwolnienie od kosztów sądowych. Zarzuciła rozstrzygnięciu naruszenie dyspozycji art. 245 § 1, § 3 oraz art. 246 § 2 p.p.s.a., poprzez ich niezastosowanie, wyrażające się odmową przyznania skarżącej spółce prawa pomocy w zakresie częściowym mimo, że w sprawie niniejszej zaktualizowały się przesłanki uzasadniające przyznanie prawa pomocy. Wnosząca sprzeciw spółka wyjaśniła, że od dwóch lat w swoich sprawozdaniach wykazuje znaczne straty finansowe, w roku 2013 strata spółki wyniosła 149.368,31 zł, zaś w roku 2014 – 167.360,10 zł, tak więc stan ten ma charakter trwały i pogłębia się, co potwierdza sprawozdanie finansowe spółki za rok 2015, zgodnie z którym strata spółki wyniosła 3.116.315,44 zł. Zdaniem skarżącej spółki ocena skali prowadzonej przez nią działalności oraz uzyskiwanego przychodu dokonana przez referendarza sądowego nie odzwierciedla jej rzeczywistej sytuacji majątkowej. Zaznaczyła, że przychód jest kategorią bilansową i nie oddaje rzeczywistej sytuacji materialnej, gdyż lata obrotowe 2013 i 2014 spółka zamknęła ze znacznymi stratami. Wskazała również, że posiadany przez nią majątek ruchomy to głównie urządzenia do gry, które są wyjątkowo trudno zbywalne. Wyeksponowała również, że zajęty został jej jedyny rachunek bankowy, zaś w toku egzekucji administracyjnych zajmowane są również urządzenia stanowiące jedyny majątek spółki, który służy jej do prowadzenia działalności gospodarczej. Zwróciła uwagę, że łączna kwota wpisów od skarg na decyzje dotyczące wymierzenia jej kar pieniężnych wynosi obecnie ponad 100.000 zł, zaś kwota wymagalnych kar pieniężnych to blisko 3.000.000 zł. Wobec powyższego, uiszczenie przez skarżącą wpisu sądowego od skargi oznaczać będzie de facto zamknięcie jej dostępu do drogi sądowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 260 § 1 i § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2016 r., poz. 718) dalej: p.p.s.a., rozpoznając sprzeciw od postanowień referendarza sądowego, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. W sprawach tych, wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, prawidłowo referendarz sądowy dokonał oceny, że brak jest możliwości merytorycznego rozpoznania wniosku skarżącej spółki o przyznanie prawa pomocy, gdyż zawierał on błąd formalny – nie został podpisany bez osobę uprawnioną do reprezentowania spółki. Wniosek należało pozostawić, więc bez rozpoznania. To wniosek strony inicjuje postępowanie w przedmiocie przyznania prawa pomocy. Powyższe oznacza, że żadnej czynności w rozpatrywanej materii nie można dokonać z urzędu, tj. bez lub wbrew woli strony wyrażonej w stosownym wniosku. Z tego względu wezwaniem referendarza sądowego z 18 sierpnia 2016r. wezwano wnioskodawcę do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na formularzu "PPPr". Jednocześnie pouczono wnioskodawcę, że powyższy brak formalny złożonego wniosku należy usunąć, w terminie 7 dni, od daty doręczenia wezwania, pod rygorem pozostawienia wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania (art. 257 ww. ustawy). Z akt sprawy wynika, że wnioskodawca w wyznaczonym 7 – dniowym terminie od daty doręczenia zarządzenia przesłał wypełniony formularz, lecz nie został on podpisany przez osobę uprawnioną do reprezentowania spółki. Z tego względu, w ocenie Sądu referendarz sądowy prawidłowo pozostawił wniosek skarżącej spółki o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. Stosownie bowiem do treści art. 257 p.p.s.a. wniosek o przyznanie prawa pomocy, który nie został złożony na urzędowym formularzu lub którego braków strona nie uzupełniła w zakreślonym terminie, pozostawia się bez rozpoznania (por. postanowienie NSA z 2 sierpnia 2006 r., sygn. II FZ 495/06, niepubl.). Tym samym Sąd nie odniósł się do zarzutów przedstawionych w treści sprzeciwu, gdyż dotyczyły one merytorycznych zagadnień, które nie mogą być rozpatrywane wobec braków formalnych wniosku o przyznanie prawa pomocy. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy działając na podstawie art. 260 w zw. z art. 257 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.