V SA/Wa 2169/19
WyrokWSA w Warszawie2020-03-19
Skład orzekający: Mirosława Pindelska, Andrzej Kania, Marek Krawczak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie o kontynuowaniu czynności kontrolnych wydane przez organ odwoławczy jest legalne, jeśli zażalenie przedsiębiorcy na postanowienie organu pierwszej instancji nie zostało rozpatrzone w ustawowym terminie?Ratio decidendi
Postanowienie o kontynuowaniu czynności kontrolnych zostało uchylone, ponieważ organ odwoławczy (Prezes ZUS) nie rozpatrzył zażalenia przedsiębiorcy w ustawowym terminie 7 dni od jego wniesienia. Nierozpatrzenie zażalenia w tym terminie jest równoznaczne z uchyleniem postanowienia o kontynuowaniu czynności kontrolnych i odstąpieniem od nich, zgodnie z art. 59 ust. 10 Prawa przedsiębiorców. Dodatkowo, sąd wskazał na nieprawidłową wykładnię przepisów dotyczących statusu przedsiębiorcy (mikroprzedsiębiorca vs. mały przedsiębiorca) przez organy, co miało wpływ na ustalenie dopuszczalnego czasu trwania kontroli.Stan faktyczny
Przedsiębiorca A. G. był kontrolowany przez ZUS. Po złożeniu wniosków o przerwy w czynnościach kontrolnych, inspektor ZUS uzgodnił termin wznowienia kontroli. Przedsiębiorca wniósł sprzeciw, a organ pierwszej instancji wydał postanowienie o kontynuowaniu czynności kontrolnych. Przedsiębiorca złożył zażalenie, zarzucając m.in. błędne ustalenie jego statusu jako małego przedsiębiorcy (zamiast mikroprzedsiębiorcy) i przekroczenie dopuszczalnego czasu kontroli. Organ odwoławczy utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. Przedsiębiorca złożył skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów Prawa przedsiębiorców dotyczących ustalania statusu przedsiębiorcy oraz terminów rozpatrywania zażaleń.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych i zasądził od Prezesa ZUS na rzecz A. G. kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Mirosława Pindelska, Sędzia WSA - Andrzej Kania (spr.), Sędzia WSA - Marek Krawczak, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 19 marca 2020 r. sprawy ze skargi A. G. na postanowienie Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia .... września 2019 r. nr w przedmiocie kontynuowania czynności kontrolnych 1) uchyla zaskarżone postanowienie; 2) zasądza od Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych na rzecz A. G. kwotę 100 zł (słownie: sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Przedmiotem skargi [...] (dalej jako: "skarżący" lub "strona") jest postanowienie Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (dalej jako: "Prezes ZUS", "organ odwoławczy" lub "organ II instancji") z dnia [...] września 2019 r., nr [...] utrzymujące w mocy postanowienie Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w [...] (dalej jako: "Dyrektor Oddziału" lub "organ I instancji") z [...] września 2019 r. nr [...] o kontynuowaniu czynności kontrolnych.
Zaskarżone postanowienie zostało wydane w następującym stanie faktycznym.
Na podstawie upoważnienia z [...] maja 2019 r. nr [...] wszczęto wobec skarżącego kontrolę jako płatnika składek.
Pismem z 21 czerwca 2019 r. inspektor kontroli ZUS wezwał stronę do przedłożenia w terminie do 5 lipca 2019 r. dokumentów związanych z zakresem przedmiotowym kontroli. Pismem z 21 czerwca 2019 r. skarżący złożył wniosek o przerwę w wykonywaniu czynności kontrolnych z uwagi na to, że w określonym czasie nie jest w stanie przedłożyć dokumentów. Pismem z 21 czerwca 2019 r. inspektor kontroli ZUS poinformował o przerwie w wykonywaniu czynności kontrolnych w związku ze złożonym wnioskiem w okresie od 22 czerwca 2019 r. do 5 lipca 2019 r.
Pismem z 8 lipca 2019 r. strona złożyła wniosek o kolejną przerwę w wykonywaniu czynności kontrolnych, z uwagi na niemożność przedłożenia żądanych dokumentów. W związku z tym, inspektor kontroli ZUS pismem z 8 lipca 2019 r. poinformował skarżącego o przerwie w wykonywaniu czynności kontrolnych w okresie od 8 lipca 2019 r. do 26 sierpnia 2019 r. zgodnie z wnioskiem.
Jak wynika ze sporządzonej przez inspektora kontroli ZUS notatki służbowej, w rozmowie telefonicznej z 6 września 2019 r. został uzgodniony ze stroną termin wznowienia czynności kontrolnych na dzień 12 września 2019 r.
Pismem z 9 września 2019 r. skarżący wniósł sprzeciw wobec wykonywania czynności kontrolnych.
Postanowieniem z [...] września 2019 r. organ I instancji orzekł o kontynuowaniu czynności kontrolnych.
Dyrektor Oddziału stwierdził, że według zgromadzonych w sprawie dokumentów kontrola rozpoczęta 18 czerwca 2019 r. trwała do dnia zastosowania przerwy w czynnościach kontrolnych, tj. do 21 czerwca 2019 r., czyli 3 dni robocze, bowiem zgodnie z art. 50 ust. 4 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców do czasu trwania kontroli nie wlicza się czasu wnioskowanej przerwy.
Dalej wskazał, że w związku z tym, że Inspektor kontroli uzgodnił ze stroną termin wznowienia czynności kontroli, w tym także wręczenia nowego upoważnienia do przeprowadzenia kontroli na dzień 12 września 2019 r. brak było podstaw do stwierdzenia, że został wyczerpany czas trwania kontroli.
Dodał, że określenie w upoważnieniu do przeprowadzenia kontroli z 27 maja 2019 r. przewidywanego terminu zakończenia kontroli na 18 dni roboczych od daty doręczenia upoważnienia wynika z art. 55 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców. Podkreślił przy tym, że ZUS przed wszczęciem kontroli płatnika składek będącego przedsiębiorcą określa jego status na potrzeby wynikające z art. 55 ust. 1 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców wg analizy średniorocznego stanu zgłoszonych do ubezpieczeń społecznych, ubezpieczenia zdrowotnego bez względu na tytuł ubezpieczenia z jednego roku wybranego z ostatnich dwóch lat poprzedzających rok kontroli oraz bez uwzględniania obrotów netto, o których mowa w art. 7 ustawy Prawo przedsiębiorców. Czas trwania kontroli ustała się według wyższej wartości średniorocznej liczby ubezpieczonych.
Od ww. postanowienia skarżący wniósł w ustawowym terminie zażalenie.
W zażaleniu strona podniosła naruszenie:
- art. 7 ust. 1 Prawa przedsiębiorców, polegające na niewłaściwym jego zastosowaniu poprzez uznanie, że płatnik składek jest zaliczany do kategorii małego przedsiębiorcy, podczas gdy w ocenie płatnika składek posiada on status mikroprzedsiębiorcy,
- art. 55 ust. 1 pkt 1 Prawa przedsiębiorców, polegające na przekroczeniu czasu trwania kontroli wynoszącego 12 dni roboczych.
Jednocześnie skarżący zarzucił w zażaleniu, że w upoważnieniu do przeprowadzenia kontroli płatnika składek powinien być wskazany termin ważności upoważnienia oraz zarzucił, że termin ten nie jest tożsamy od przewidywanego terminu zakończenia kontroli. W ocenie strony upoważnienie do przeprowadzenia kontroli płatnika składek w danej sprawie zostało wydane na czas nieokreślony, co oznacza że obowiązywało w momencie wyczerpania limitu dni kontroli, tj. 12 dni roboczych.
Postanowieniem z [...] września 2019 r. Organ II instancji utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora Oddziału o kontynuowaniu czynności kontrolnych.
Organ odwoławczy wyjaśnił, że w przedmiotowej sprawie, jak wynika ze złożonych przez stronę dokumentów zgłoszeniowych i rozliczeniowych, w okresie objętym kontrolą płatnik składek w co najmniej jednym roku z dwóch ostatnich lat obrotowych zgłaszał średniorocznie więcej niż 10 ubezpieczonych, a mniej niż 50 ubezpieczonych. Dodał, że skarżący średniorocznie zgłaszał do ubezpieczeń w 2016 r. 13 osób, w 2017 r. zgłaszał do ubezpieczeń średniorocznie 26 ubezpieczonych, zaś w 2018 r. zgłaszał do ubezpieczeń średniorocznie 30 ubezpieczonych. Wobec tego, zdaniem Prezesa ZUS, znajduje odpowiednie zastosowanie art. 7 ust. 1 pkt 2 Prawo przedsiębiorców co oznacza, że płatnik składek jest zaliczany do kategorii małego przedsiębiorcy. Tym samym organ II instancji wskazał, iż prawidłowo został określony w upoważnieniu do przeprowadzenia kontroli płatnika składek czas trwania kontroli wynoszący 18 dni roboczych. Nadmienił również, że zgodnie z art. 55 ust. 1 pkt 2 Prawo przedsiębiorców, czas trwania kontroli u przedsiębiorcy w jednym roku kalendarzowym nie może przekraczać w odniesieniu do małego przedsiębiorcy - 18 dni roboczych. W związku z tym, w danej sprawie nie został naruszony art. 7 Prawo przedsiębiorców. Jednocześnie, w ocenie organu odwoławczego, nie został także naruszony art. 55 ust. 1 pkt 1 Prawo przedsiębiorców z uwagi na fakt, że przepis ten nie znajduje zastosowania. Prezes ZUS stwierdził bowiem, że w przedmiotowej sprawie dla ustalenia czasu trwania kontroli znajduje zastosowanie art. 55 ust. 1 pkt 2 Prawo przedsiębiorców, ponieważ płatnik składek zaliczany jest do kategorii małego przedsiębiorcy.
Organ II instancji stwierdził ponadto, że wbrew zarzutom skarżącego do dnia wniesienia sprzeciwu nie został przekroczony czas trwania kontroli prawidłowo ustalony jako 18 dni roboczych. Zaznaczył przy tym, że inspektor kontroli ZUS, przychylał się każdorazowo do wniosku strony o przerwę w wykonywaniu czynności kontrolnych.
Prezes ZUS zaznaczył także, że upoważnienie do przeprowadzenia kontroli płatnika składek zawierało wszelkie elementy określone w przepisach prawa.
Pismem z 31 października 2019 r. strona wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na ww. postanowienie organu II instancji wnosząc o jego uchylenie oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania sądowoadministracyjnego.
Organowi odwoławczemu strona zarzuciła:
1) naruszenie przepisów postępowania, a mianowicie art. 59 ust. 1 pkt 9 i 10 Prawa przedsiębiorców,
2) naruszenie art. 7 ust. 1 w zw. art. 7 ust 3 w zw. z art. 11 Prawa przedsiębiorców w zw. z art. 92a u.s.u.s. poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, że:
- dla ustalenia wielkości przedsiębiorcy bierze się pod uwagę wszystkie tytuły do ubezpieczeń, podczas gdy z przepisów ustawy wynika, że należy brać pod uwagę wyłącznie pracowników zatrudnionych w ramach umowy o pracę;
- dla ustalenia wielkości przedsiębiorcy bierze się pod uwagę wyłącznie średnioroczne zatrudnienie, podczas gdy dodatkowo średnioroczne zatrudnienie określa się w przeliczeniu na pełne etaty;
- dla ustalenia wielkości przedsiębiorcy bierze się pod uwagę wyłącznie tytuły do ubezpieczeń, podczas gdy z przepisów ustawy wynika, że przesłanka średniorocznego zatrudniania w przeliczeniu na pełne etaty musi być spełniona łącznie ze wskazanym rocznym obrotem netto lub sumą aktywów bilansu
co skutkowało błędnym zakwalifikowaniem płatnika składek do małych przedsiębiorców, podczas gdy art. 7 ust 3 Prawa przedsiębiorców wyraźnie wskazuje sposób określania średniorocznego zatrudnienia w przeliczeniu na pełne etaty i zgodnie z tym przeliczeniem przedsiębiorca winien być zaliczony do grupy mikroprzedsiębiorców.
3) naruszenie art. 55 ust. 1 pkt 1 Prawa przedsiębiorców w zw. z art. 92a u.s.u.s. poprzez błędne uznanie, że przepis ten nie ma zastosowania w niniejszej sprawie, co w konsekwencji skutkowało błędnym uznaniem przez organ II instancji, że organ kontroli nie przekroczył czasu trwania kontroli wynoszącego 12 dni roboczych,
4) naruszenie art. 55 ust. 1 pkt 2 Prawa przedsiębiorców w zw. z art. 92a u.s.u.s. poprzez błędne uznanie, że przepis ten ma zastosowanie w niniejszej sprawie, co w konsekwencji skutkowało błędnym uznaniem przez organ odwoławczy, że organ kontroli nie przekroczył czasu trwania kontroli.
W odpowiedzi na skargę Prezes ZUS wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga okazała się uzasadniona.
Sąd administracyjny w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, dalej jako: "p.p.s.a.") uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonej decyzji (postanowienia) nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 p.p.s.a.). Sąd administracyjny ocenia jedynie legalność działania administracji, co oznacza, że zobowiązany jest zbadać, czy w czasie podejmowania danego aktu administracyjnego, organ administracji nie naruszył prawa. Nie każde naruszenie prawa uzasadnia wyeliminowanie z obrotu prawnego zaskarżonego aktu administracyjnego. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla taki akt w przypadku, gdy stwierdzi: 1) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; 2) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; 3) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd administracyjny stwierdza nieważność decyzji w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.) lub stwierdza wydanie decyzji z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 3 p.p.s.a.).
Warunki rozpoznania sprawy w postępowaniu uproszczonym ustawodawca określił w art. 119 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Zaskarżone postanowienie kończy postępowanie w sprawie.
Dokonana przez sąd kontrola legalności zaskarżonego postanowienia prowadzi do wniosku, że zwiera ono wady powodujące konieczność jego wyeliminowania z obrotu prawnego.
Przedmiotem oceny sądu jest postanowienie Prezesa ZUS z [...] września 2019 r., utrzymujące w mocy postanowienie Dyrektora Oddziału ZUS w [...] z [...] września 2019 o kontynuowaniu czynności kontrolnych. Kontrolowane postanowienie zostało m.in. wydane na podstawie art. 59 ust. 9 pkt 1 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców (obecnie t.j. Dz. U z 2019 r., poz. 1292 ze zm.; dalej jako: ,,Prawo przedsiębiorców").
W ocenie sądu zarzuty strony zawarte w skardze częściowo zasługują na uwzględnienie.
Strona w skardze podniosła zarzut nieprawidłowego ustalenia jej statusu jako małego przedsiębiorcy oraz przyjęcia w konsekwencji przez organ, że dopuszczalny okres kontroli u skarżącego wynosi 18 dni roboczych, podczas gdy zdaniem strony okres kontroli wynosi 12 dni roboczych (z uwagi na posiadany status mikroprzedsiębiorcy). W konsekwencji zdaniem skarżącego kontrolna była prowadzona po przekroczeniu dopuszczalnego czasu jej trwania.
Zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 1 i 2 Prawa przedsiębiorców mikroprzedsiębiorca oznacza przedsiębiorcę, który w co najmniej jednym roku z dwóch ostatnich lat obrotowych spełniał łącznie następujące warunki: a) zatrudniał średniorocznie mniej niż 10 pracowników oraz b) osiągnął roczny obrót netto ze sprzedaży towarów, wyrobów i usług oraz z operacji finansowych nieprzekraczający równowartości w złotych 2 milionów euro, lub sumy aktywów jego bilansu sporządzonego na koniec jednego z tych lat nie przekroczyły równowartości w złotych 2 milionów euro.
Natomiast małym przedsiębiorcą jest przedsiębiorca, który w co najmniej jednym roku z dwóch ostatnich lat obrotowych spełniał łącznie następujące warunki: a) zatrudniał średniorocznie mniej niż 50 pracowników oraz b) osiągnął roczny obrót netto ze sprzedaży towarów, wyrobów i usług oraz z operacji finansowych nieprzekraczający równowartości w złotych 10 milionów euro, lub sumy aktywów jego bilansu sporządzonego na koniec jednego z tych lat nie przekroczyły równowartości w złotych 10 milionów euro - i który nie jest mikroprzedsiębiorcą.
Prezes ZUS w zaskarżonym postanowieniu wskazał, że strona średniorocznie zgłaszała do ubezpieczeń w 2016 r. 13 osób, w 2017 r. 26 ubezpieczonych, zaś w 2018 r. 30 ubezpieczonych. Zdaniem organu odwoławczego dla ustalenia czy płatnik składek jest mikro-, małym lub średnim przedsiębiorcą wystarczającym jest ustalenie liczby osób zgłoszonych w co najmniej jednym roku z dwóch ostatnich lat obrotowych do ubezpieczeń społecznych. Wskazał, iż sposób obliczania średniorocznego zatrudnienia u płatnika składek należy interpretować z uwzględnieniem art. 6 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2019 r. poz. 300, dalej jako: "u.s.u.s."), gdzie wskazano kto i z jakiego tytułu podlega ubezpieczeniom społecznym.
W ocenie Sądu z powyższą interpretacją przepisów nie można się zgodzić. Definicja małego i mikroprzedsiębiorcy zawarta w art. 7 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 Prawa przedsiębiorców jest jasna i wyraźnie wskazuje na pracownika i zatrudnianie, a także na pełny etat (art. 7 ust 3), a więc są to pojęcia ewidentnie związane ze sferą stosunków pracy, w Polsce regulowaną Kodeksem pracy. Ponadto sam prawodawca w uzasadnieniu do projektu ustawy (Druk VIII.2051) wyjaśnił, że cyt. "pojęcia mikro-, małego i średniego przedsiębiorcy (art. 7 ust. 1 pkt 1-3 ustawy) zostały zdefiniowane przede wszystkim na użytek ustawy - Prawo przedsiębiorców, w szczególności w zakresie kontroli działalności gospodarczej (...). W Prawie przedsiębiorców znajdą się także przepisy doprecyzowujące ww. definicje, analogiczne do przepisów art. 109 u.s.d.g. Średnioroczne zatrudnienie, do którego odnoszą się definicje mikro-, małego i średniego przedsiębiorcy, określa się w przeliczeniu na pełne etaty. Co prawda projekt ustawy - Prawo przedsiębiorców, jak i przepisy u.s.d.g. nie zawierają definicji pojęć "pracownik", "etat" oraz "zatrudnienie", jednakże w związku z tym, iż przedmiotowe sformułowania dotyczą sfery stosunku pracy, przy interpretacji tych pojęć należy stosować normy prawne wynikające z ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (k.p.)".(...) Zgodnie z art. 2 k.p. pracownikiem jest osoba zatrudniona na podstawie umowy o pracę, powołania, wyboru, mianowania lub spółdzielczej umowy o pracę. Określona w przywołanym przepisie definicja ma charakter uniwersalny i znajduje zastosowanie w całym systemie prawa. Tym samym wykonywanie pracy w ramach innego stosunku prawnego niż stosunek pracy, np. na podstawie umowy zlecenia, nie będzie mieściło się w zakresie definicji z art. 2 k.p."
Mając powyższe na względzie sam prawodawca jednoznacznie w uzasadnieniu wskazał, jak należy definiować te pojęcia. Natomiast organ w sposób nieprawidłowy dokonał wykładni tych pojęć, gdyż dokonał rozszerzającej wykładni art. 7 ust. 1 pkt 2 Prawa przedsiębiorców zrównując zleceniobiorców z pracownikami, do czego nie upoważniają ZUS żadne przepisy prawa. Podkreślenia wymaga, że ZUS nie może zasłaniać się własnymi przepisami, przy rozszerzającej wykładni. Definicja mikro i małego przedsiębiorcy jest definicją ogólną i winna być w jednakowy sposób rozumiana przez wszystkie organy kontrolne. Co więcej przy takim przyjętym przez ZUS założeniu zupełnie nie będzie jasne w jaki sposób organ ustali średnioroczne zatrudnienie, o którym mowa w art. 7 ust. 3 Prawa przedsiębiorców, do którego ustalenia konieczne jest uwzględnienie pełnych etatów (8 godzin pracy – art. 129 § 1 k.p. - czas pracy nie może przekraczać 8 godzin na dobę i przeciętnie 40 godzin w przeciętnie pięciodniowym tygodniu pracy w przyjętym okresie rozliczeniowym nieprzekraczającym 4 miesięcy).
Należy podkreślić, że w zaskarżonym postanowieniu organ nie wskazał, czy osoby zgłoszone do ubezpieczenia społecznego były pracownikami skarżącego, czy też związane były ze stroną umową zlecenia. W związku z powyższym, oraz biorąc pod uwagę treść przesłanych do Sądu akt administracyjnych, nie sposób określić jest, czy w wydanym upoważnieniu wskazano prawidłowo przewidywany okres kontroli na 18 dni roboczych, czy też winien on wynosić dni 12, co w konsekwencji skutkowałoby ustaleniem przekroczenia dopuszczalnego czasu trwania przedmiotowej kontroli.
Należy również zauważyć, że jak wynika z art. 59 ust. 9 Prawa przedsiębiorców na postanowienie, o którym mowa w ust. 7 pkt 2 (a więc jak w niniejszej sprawie – o kontynuowaniu czynności kontrolnych), przedsiębiorcy przysługuje zażalenie w terminie 3 dni od dnia doręczenia postanowienia. Właściwy organ rozpatruje zażalenie w terminie 7 dni od dnia jego wniesienia oraz wydaje postanowienie o:
1) utrzymaniu w mocy zaskarżonego postanowienia;
2) uchyleniu zaskarżonego postanowienia i odstąpieniu od czynności kontrolnych.
Z kolei zgodnie z art. 59 ust. 10 Prawa przedsiębiorców nierozpatrzenie zażalenia w terminie, o którym mowa w ust. 9, jest równoznaczne w skutkach z wydaniem postanowienia o uchyleniu zaskarżonego postanowienia i odstąpieniu od czynności kontrolnych. Wreszcie jak wynika z art. 59 ust. 16 Prawa przedsiębiorców do postępowań, o których mowa w ust. 6, 7 i 9, w zakresie nieuregulowanym stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego.
Zdaniem Sądu w świetle powyższych regulacji, w sprawie ma zastosowanie art. 129 § 1 k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a., co oznacza, że zażalenie wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu, który wydał zażalenie.
W realiach kontrolowanej sprawy zażalenie na postanowienie Dyrektora Oddziału ZUS w [...] z [...] września 2019 r. o kontynuowaniu czynności kontrolnych zostało wniesione do Prezesa ZUS, za pośrednictwem Dyrektora Oddziału [...] września 2019 r. (prezentata wpływu korespondencji do organu I instancji). Rozpatrując zażalenie dopiero 27 września 2019 r. (po upływie wynikającego z art. 59 ust. 9 Prawa przedsiębiorców siedmiodniowego terminu) i w takiej sytuacji utrzymując w mocy postanowienie o kontynuacji czynności kontrolnych, Prezes ZUS działał z obrazą art. 59 ust. 9 i ust. 10 Prawo przedsiębiorców.
Sąd podkreśla przy tym, że wskazany w art. 59 ust. 9 Prawo przedsiębiorców siedmiodniowy termin rozpatrzenia przez właściwy organ zażalenia liczony jest od terminu jego "wniesienia", rozumianego zgodnie z przepisami k.p.a. (a więc wniesienia do organu I instancji lub np. nadania w placówce pocztowej operatora wyznaczonego). Wynika to wprost z zawartego w art. 59 ust. 16 Prawo przedsiębiorców odesłania do k.p.a. W przedmiotowej sprawie zażalenie strona nadała za pośrednictwem Poczty Polskiej S.A. 16 września 2019 r. Jak wskazano powyżej zażalenie wpłynęło do organu I instancji 18 września 2019 r., a zatem nawet biorąc pod uwagę datę późniejszą organ II instancji nie rozpatrzył zażalenia w terminie 7 dni od dnia jego wniesienia. Niedopuszczalne przy tym byłoby interpretowanie przepisu art. 59 ust. 9 w taki sposób, że termin ten miałby być liczony od daty przekazania zażalenia organowi odwoławczemu. Taki zabieg interpretacyjny stałby w sprzeczności nie tylko ze stosowanymi w tym zakresie wprost przepisami k.p.a., ale - co istotne - z wykładnią celowościową tej regulacji. Ma ona przecież w oczywisty sposób charakter gwarancyjny i ma zapewnić przedsiębiorcy sprawne rozpoznanie wniesionego zażalenia. Jego sprawne przekazanie właściwemu organowi odwoławczemu, w terminie umożliwiającym rozpatrzenie zażalenia, nie powinno przy tym nastręczać trudności w dobie informatyzacji administracji publicznej i pocztowego operatora wyznaczonego.
Skoro Prezes ZUS nie rozpatrzył zażalenia w terminie 7 dni od jego wniesienia postanowienie o kontynuacji czynności kontrolnych upadło i zostało wyeliminowane z obrotu prawnego (art. 59 ust. 10 Prawa przedsiębiorców). Tym samym wadliwe było działanie Prezesa ZUS, który po wpływie wspomnianego terminu utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie o kontynuacji czynności kontrolnych.
Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. zaskarżone postanowienie zostało uchylone.
O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło