V SA/Wa 2200/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący – Sędzia NSA Piotr Piszczek po rozpoznaniu w dniu 22 lutego 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przywrócenie terminu na uzupełnienie braków formalnych skargi w sprawie ze skargi N. z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] października 2017 r. nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym postanawia: odmówić przywrócenia terminu na uzupełnienie braków formalnych skargi W dniu 27 listopada 2017 r. (data stempla pocztowego) Skarżąca reprezentowana przez pełnomocnika wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z [...] października 2017 r. nr [...], w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym w wysokości 3.087.056,00 zł. Zarządzeniem z 28 grudnia 2017 r. Przewodniczący Wydziału V Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wezwał Skarżącą reprezentowaną przez pełnomocnika do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, w terminie siedmiu dni, pod rygorem jej odrzucenia przez uiszczenie, stosownie do treści § 1 pkt 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 roku w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 221, poz. 2193) wpisu sądowego w kwocie 30 871 zł. Wezwanie doręczone zostało pełnomocnikowi Skarżącej w dniu 11 stycznia 2018 r., wpis sądowy od skargi został uiszczony w dniu 22 stycznia 2018 r. (karta 41 akt sądowych). W dniu 30 stycznia 2018 r. pełnomocnik Skarżącej złożył wniosek o przywrócenie terminu na uzupełnienie braków formalnych skargi wskazując, że dla niedokonania czynności w terminie istotne ma znaczenie fakt, że pismem z 5 stycznia 2018 r. Sąd wezwał Skarżącą do wskazania metody wyliczenia wartości przedmiotu zaskarżenia w przedmiotowo tożsamej sprawie o sygn. akt V SA/Wa 2225/17. Skarżąca zweryfikowała z własnej inicjatywy dotychczas uiszczone kwoty wpisów w oparciu o tę samą metodę i doszła do wniosku, że gdyby zastosować ją również w pozostałych sprawach, w tym w sprawie o sygn. V SA/Wa 2200/17, wpis zostałby określony w kwocie znacznie niższej niż wynikałoby to z zarządzenia Sądu. Co więcej, Sąd zaaprobował metodę wyliczenia wysokości wpisu wskazaną przez Skarżącą w sprawie V SA/Wa 2225/17. Zdaniem wnioskodawcy przeanalizowanie okoliczności wskazanych powyżej, w szczególności kwestii tego w jaki sposób przytoczona powiązana sprawa rzutuje na wysokość wpisu w sprawie V SA/Wa 2200/17, wymagało szczegółowego sprawdzenia i zaangażowania przez Skarżącą dodatkowej pomocy prawnej. Jednocześnie, jak podkreślił wnioskodawca siedziba Skarżącej znajduje się na Węgrzech i komunikacja odbywa się wyłącznie w języku obcym. Utrudnienia te skutkowały niedochowaniem terminu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu, zaś art. 87 § 2 p.p.s.a. stanowi, że w piśmie z wnioskiem o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Tylko kumulatywne zaistnienie przesłanek określonych w art. 86 w zw. z art. 87 p.p.s.a. będzie stanowiło podstawę faktyczną i prawną do wydania przez sąd administracyjny postanowienia o przywróceniu wnioskodawcy terminu do dokonania czynności procesowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym (por. M. Jagielska, A. Wiktorowska, P. Wajda [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, pod red. R. Hausera i M. Wierzbowskiego, Warszawa 2011, art. 87, Nb 1). Powyższe oznacza, że strona musi wykazać (uprawdopodobnić), iż w czasie biegu terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym zaistniała obiektywna przeszkoda uniemożliwiająca jej dokonanie czynności, a powstanie tej przeszkody nie było spowodowane jej działaniem i było od niej całkowicie niezależne. Wyjaśnić również należy, że przesłanka braku winy, o której mowa w art. 86 § 1 p.p.s.a., polega na dopełnieniu przez stronę obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowych. Zarówno w orzecznictwie, jak i nauce prawa panuje zgodność, że sąd oceniając tę przesłankę powinien przyjąć obiektywne mierniki staranności, których można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy (por. J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2010, uw. 5 do art. 87). W postanowieniu z 11 kwietnia 2008 r., sygn. akt I OZ 246/08 (orzeczenie dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej: "CBOSA") Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie wówczas, gdy strona w sposób przekonujący uprawdopodobni brak swojej winy. Z brakiem winy mamy natomiast do czynienia tylko w przypadku zaistnienia niezależnych od strony, która uchybiła terminowi i niemożliwych do przezwyciężenia okoliczności, z powodu których doszło do przekroczenia wyznaczonego przepisami prawa terminu, jak np. nagła choroba. Stąd też stwierdzić należy, że o braku winy można mówić w sytuacji, gdy dana przeszkoda w dokonaniu czynności, skonfrontowana z obiektywnymi miernikami staranności, prowadzi do wniosku, iż zobowiązany do dokonania określonej czynności postępowania nie mógł przezwyciężyć przeszkody w zachowaniu terminu do jej dokonania, nawet przy użyciu największego możliwego w danych warunkach wysiłku. Innymi słowy, jeżeli przy dochowaniu należytej staranności możliwe było dokonanie czynności w wyznaczonym terminie, to zaniechanie stosownych działań, dzięki którym termin mógłby być zachowany, świadczy o niemożności stwierdzenia braku winy w uchybieniu terminu. Ocena, czy uprawdopodobniony został brak winy w uchybieniu terminu nie ogranicza się zatem do ustalenia, czy twierdzenie wnioskodawcy o danej okoliczności jest wiarygodne, ale musi również uwzględniać na przykład to, czy wskazana przyczyna uchybienia terminu stanowi przeszkodę niemożliwą do przezwyciężenia i czy zainteresowany wykazał należytą staranność w podjęciu działań mogących zapobiec uchybieniu terminu (zob. wyrok NSA z 25.01.2011 r., I FSK 2000/09, CBOSA). Kwestię zawinienia na gruncie art. 86 p.p.s.a. orzecznictwo sądowe interpretuje szeroko, zaliczając tu przypadki zawinienia nie tylko samej strony, ale i osób, przy pomocy których strona miała dokonać określonej czynności procesowej, w tym w szczególności zawinienia jej pełnomocnika. Przechodząc do oceny treści wniosku wskazać należy, że pełnomocnik skarżącej spółki nie uprawdopodobnił okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. We wniosku o przywrócenie terminu powołał okoliczności przemawiające - w jego ocenie za przywróceniem terminu. Wyjaśnił, że w sprawie o sygn. akt V SA/Wa 2225/17 Skarżąca została wezwana o wskazanie metody wyliczenia wartości przedmiotu zaskarżenia, co w jego ocenie wpływa również na wysokość wpisu sądowego w przedmiotowej sprawie. Ponadto wskazał na utrudnienia takie jak odległość i bariera językowa co wiąże się z faktem ze Skarżąca jest spółka zagraniczną. Analizując czy zostały spełnione przesłanki przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, Sąd ocenił, że pełnomocnik Skarżącej nie dochował wymaganej od niego staranności i dbałości o interesy procesowe swojego mocodawcy. Pełnomocnik miał obowiązek działania w imieniu i na rzecz mocodawcy z równą starannością, jak gdyby działał na własną rzecz. Nie są okolicznościami wskazującymi na brak winy Skarżącej w uchybieniu terminu to, że pełnomocnik – w związku ze sprawą V SA/Wa 2225/17 – powziął wątpliwości co wysokości wpisu sądowego w przedmiotowej sprawie. W takiej sytuacji jest zagwarantowana możliwość złożenia zażalenia na jego wysokość, co służy właśnie ocenie prawidłowości zarządzenia wydanego przez tut. Sąd. Podobnie wskazana przez pełnomocnika okoliczność, że siedziba spółki znajduje się na Węgrzech a wszelka korespondencja jest prowadzona w języku obcym. Nawet uwzględniając fakt, że siedziba spółki znajduje się na W. stwierdzić należy, że rzeczą pełnomocnika jest takie zorganizowanie pracy i jej harmonogramu aby wykonywać ciążące na nim obowiązki w terminie wymaganym zgodnie z przepisami prawa. W ocenie Sadu nie są to bowiem przeszkody niemożliwe do przezwyciężenia nawet przy użyciu największego wysiłku. W materii tej ukształtowana jest konsekwentna linia orzecznicza Naczelnego Sądu Administracyjnego. I tak w postanowieniu z 29.10.2013 r., sygn. akt II GZ 581/13 (dostępne CBOIS) NSA stwierdził, że na profesjonalnym pełnomocniku ciąży obowiązek takiej organizacji pracy, aby uniemożliwić powstanie zaniedbań w związku ze świadczoną pomocą prawną. Koresponduje z tym stanowisko wyrażane w innych sprawach: przyjmując obiektywny miernik staranności, od każdego pełnomocnika należycie dbającego o interesy swojego mandanta należy wymagać właściwego zorganizowania swojej pracy. Mając powyższe na względzie należy stwierdzić, że w rozpoznawanej sprawie pełnomocnik skarżącej nie uprawdopodobnił okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu. Wobec powyższego na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowił jak w sentencji.