V SA/Wa 2216/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Andrzej Kania (spr.), Sędzia WSA - Beata Blankiewicz-Wóltańska, Sędzia WSA - Małgorzata Rysz, Protokolant ref. staż. - Tomasz Godlewski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 kwietnia 2011 r. sprawy ze skargi J. Z. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności pieniężnej z tytułu grzywny nałożonej mandatem karnym. 1. oddala skargę; 2. zasądza od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adw. L. M. tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu kwotę 295, 20 zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy), w tym tytułem wynagrodzenia kwotę 240 zł (dwieście czterdzieści złotych) i tytułem 23 % podatku od towarów i usług kwotę 55,20 zł (pięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy). Przedmiotem skargi z 11 sierpnia 2010 r. wniesionej przez J. Z. jest decyzja Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji nr [...] z [...] lipca 2010r. utrzymująca w mocy decyzję Wojewody [...] z [...] kwietnia 2010r. o odmowie umorzenia należności z tytułu grzywny nałożonej mandatem karnym kredytowanym w wysokości 200 złotych. Skarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym: Pismem z 14 października 2009r. J. Z., powoływany dalej jako: skarżący, zwrócił się do Wojewody [...] z wnioskiem o umorzenie grzywny nałożonej mandatem karnym. W treści wniosku wskazał, iż jest osobą bezrobotną od 2009r., nie posiadającą środków finansowych na zapłatę mandatu. Ponadto podważał zasadność ukarania go mandatem karnym za udział w kolizji drogowej. Decyzją z [...] grudnia 2009r. Wojewoda [...] odmówił skarżącemu umorzenia należności z tytuł grzywny nałożonej mandatem karnym kredytowanym w wysokości 200 zł. W uzasadnieniu wskazał, iż zgodnie z art. 42 ust. 1 pkt 3 ustawy z 30 czerwca 2005r. o finansach publicznych (Dz.U. Nr 249, poz. 2104 ze zm.), zwanej dalej ustawą o finansach publicznych, należności pieniężne mogą być umarzane gdy zachodzi uzasadnione przypuszczenie, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwoty wyższej od kosztów dochodzenia i egzekucji tej należności lub postępowanie egzekucyjne okazało się nieskuteczne. Wojewoda [...] wyjaśnił, że wystawił tytuł wykonawczy o nr [...], który został przekazany do właściwego urzędu skarbowego i w wypadku gdyby okazało się, że w toku postępowania egzekucyjnego należność będzie nieściągalna, to organ egzekucyjny wyda postanowienie o umorzeniu postępowania egzekucyjnego. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji, po rozpoznaniu odwołania skarżącego, decyzją z [...] marca 2010r. uchylił w całości decyzję będącą przedmiotem odwołania i przekazał sprawę Wojewodzie [...] do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że Wojewoda [...] przystępując do wydania decyzji o odmowie umorzenia grzywny nałożonej w drodze mandatu karnego nie posiadał informacji o stanowisku Naczelnika Urzędu Skarbowego w zakresie skuteczności egzekucji przedmiotowej należności budżetowej. Wojewoda [...], po przeprowadzeniu dodatkowego postępowania wyjaśniającego, decyzją z [...] kwietnia 2010 r. ponownie odmówił umorzenia grzywny nałożonej mandatem karnym kredytowanym z [...] stycznia 2009r. Organ I instancji zaznaczył, że z protokołów o stanie majątkowym nadesłanych przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. wynika, że zobowiązany podjął pracę oraz posiada majątek. Ponadto postępowanie egzekucyjne dotyczące wyegzekwowania kwoty grzywny nałożonej mandatem jest w toku. Nie ma zatem podstaw do przyjęcia, że egzekucja okaże się bezskuteczna. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją z [...] lipca 2010r. utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z [...] kwietnia 2010r. W uzasadnieniu decyzji wskazał, iż zgodnie z artykułem 98 § 3 ustawy z 24 sierpnia 2001 roku Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia (Dz. U. z 2008 r. Nr 133, poz. 848 ze zm.) mandat karny staje się prawomocny z chwilą pokwitowania jego odbioru. Mandat zawiera pouczenie o obowiązku zapłaty w ciągu 7 dni od daty jego przyjęcia oraz o skutkach nie zapłacenia grzywny w terminie. Nieuiszczona należność mandatu karnego podlega ściągnięciu w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, stanowi o tym art. 100 przywołanej wyżej ustawy. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji powołując się na treść art. 42 ust. 1 pkt 3 ustawy o finansach publicznych stwierdził, że trudna sytuacja materialna skarżącego nie daje możliwości umorzenia należności. Ustawodawca bowiem jasno określił, że o umorzeniu należności wierzyciel może orzec tylko w przypadku, gdy zachodzi uzasadnione przypuszczenie, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwoty wyższej od kosztów dochodzenia i egzekucji tej należności lub postępowanie egzekucyjne okazało się nieskuteczne. Organ zauważył, iż postępowanie egzekucyjne w przedmiotowej sprawie jest w toku. Wierzyciel wystawił tytuł wykonawczy, który został przesłany do właściwego organu egzekucyjnego, a organ egzekucyjny poprzez swoje działania ustalił sytuację majątkową zobowiązanego. W obecnej chwili nie ma podstaw do przypuszczenia, że egzekucja przedmiotowej należności budżetowej okaże się bezskuteczna. W toku postępowania egzekucyjnego ustalono, że zobowiązany podjął pracę, posiada samochód marki [...] rocznik 2006, majątek nieruchomy wraz z żoną oraz garaż który wydzierżawia za kwotę 50 złotych miesięcznie. Powyższe, zdaniem organu odwoławczego, jednoznacznie wskazuje, że istnieje możliwość zaspokojenia należności wierzyciela. Organ II instancji odnosząc się do wniosków dowodowych dotyczących okoliczności nałożenia grzywny w drodze mandatu karnego wskazał, że nie mogły być przedmiotem badania w niniejszym postępowaniu. Wyłącznie uprawnionym do badania zasadności nałożenia prawomocnego mandatu jest bowiem sąd właściwy do rozpatrzenia sprawy, na którego obszarze działania grzywna została nałożona. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie J. Z. podniósł szereg okoliczności związanych z ukaraniem mandatem, nie odniósł się natomiast do ustaleń dokonanych przez organy obydwu instancji, dotyczących jego sytuacji ekonomicznej. Wskazał jedynie, że trzy osobowa rodzina utrzymuje się z dochodów uzyskiwanych przez żonę, sam skarżący jest osobą schorowaną. W odpowiedzi na skargę Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej [(art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269)]. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny (w tym przypadku - decyzję) konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania [art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 200 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.)]; powoływanej dalej jako "p.p.s.a.", lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Badając niniejszą sprawę w ramach powyższych przepisów i w oparciu o akta sprawy, zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a., Sąd nie dopatrzył się takich naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji. Podstawą nałożenia na J. Z. mandatu karnego kredytowanego były przepisy art. 86 ustawy z 20 maja 1971r. Kodeks wykroczeń (Dz.U. z 2007r., Nr 109, poz. 756 ze zm.). Do należności z tytułu grzywny nałożonej powyższym mandatem znajduje zastosowanie art. 42 ustawy o finansach publicznych. Zgodnie z ust. 1 pkt 3 powyższego przepisu należności mogą być umarzane w całości lub w części, a ich spłata odraczana lub rozkładana na raty, gdy zachodzi uzasadnione przypuszczenie, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwoty wyższej od kosztów dochodzenia i egzekucji tej należności lub postępowanie egzekucyjne okazało się nieskuteczne; Należy wskazać, iż w niniejszej sprawie brak było podstaw do umorzenia należności. Z akt administracyjnych i sądowych jasno wynika, że skarżący posiada znaczny majątek i to zarówno nieruchomy: dom o powierzchni 47 m2, mieszkanie o powierzchni 50 m2 oraz pięć garaży o łącznej powierzchni 75 m2 (z których co najmniej jeden wynajmuje za kwotę 50 złotych) oraz majątek ruchomy tj. samochód osobowy marki [...] z 2006r., w związku z tym brak jest jakichkolwiek przesłanek wskazujących, iż koszty postępowania egzekucyjnego będą wyższe niż dochodzona kwota. Tym bardziej, że organ egzekucyjny nadal prowadzi postępowanie egzekucyjne i nie stwierdził nieściągalności tej kwoty. Podkreślenia wymaga również fakt, iż okres przedawnienia grzywny nałożonej mandatem karnym upływa 19 stycznia 2012r. W takiej sytuacji istnieje szansa, iż skarżący mimo, że obecnie jest osobą bezrobotną (oświadczenie zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy z 9 października 2010r.), znajdzie odpowiednią pracę i będzie w stanie uiścić grzywnę. Nie bez znaczenia w sprawie jest też możliwość prowadzenia egzekucji np. z ruchomości w postaci samochodu osobowego lub też z wierzytelności w postaci czynszu najmu za garaż. W tej sytuacji organy orzekające, nie mogły stwierdzić całkowitej nieściągalności należności i tym samym uwzględnić żądania skarżącego. Z akt sprawy wynika ponadto, iż organy orzekające w sprawie wydały swe rozstrzygnięcia na podstawie wystarczającego materiału dowodowego, a zaskarżona decyzja spełnia warunki formalne przewidziane przepisem art. 107 ustawy z 14 czerwca 1960r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.). Nie stwierdzono naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, ani innego naruszenia przepisów postępowania, które mogłoby mieć wpływ na wynik sprawy. Odnosząc się natomiast do twierdzeń skarżącego dotyczących okoliczności związanych z wypadkiem oraz innych problemów skarżącego wskazanych w skardze i pismach kierowanych do organów administracyjnych, należy zauważyć, iż nie mają one znaczenia dla rozpoznania przedmiotowej sprawy, która dotyczy odmowy umorzenia grzywny. Sąd administracyjny kontroluje, czy organy właściwie oceniły możliwość wyegzekwowania nałożonej kary, nie bada natomiast jej zasadności, ani okoliczności kolizji drogowej, gdyż to nie leży w jego właściwości. Wszelkie zarzuty odnoszące się do podnoszonych okoliczności wymykają się z pod kontroli sądów administracyjnych. Sąd administracyjny z powyższych powodów oraz ze względu na przepis art. 106 § 3 p.p.s.a. nie mógł przychylić się do żądania przesłuchania określonych w skardze osób, czy też przeprowadzenie innych czynności wykraczających poza granice rozpoznawanej sprawy. Wobec powyższego i na podstawie art. 151 p.p.s.a Sąd orzekł jak w sentencji. O wynagrodzeniu dla pełnomocnika z urzędu orzeczono na podstawie art. 250 p.p.s.a. w związku z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c) i § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).