V SA/Wa 2216/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący – sędzia NSA Piotr Piszczek po rozpoznaniu w dniu 24 września 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku organu o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi M. W. i J. W. jako wspólników [...] spółka cywilna na decyzję Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym postanawia: odmówić Dyrektorowi Izby Celnej w [...] przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej Postanowieniem z dnia 31 lipca 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę kasacyjną Dyrektora Izby Celnej w [...] z powodu uiszczeni wpisu od skargi kasacyjnej po terminie. W dniu 14 sierpnia 2014 r. (data nadania u operatora pocztowego) wpłynął do Sądu wniosek Dyrektora Izby Celnej w [...] reprezentowanego przez pełnomocnika o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej. Pełnomocnik wskazał, że zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej wpłynęło do organu w dniu 16 czerwca 2014 r. Podniósł, że w związku z przyjętym w organie obiegiem dokumentów ww. zrządzenie wpłynęło do Wydziału Prawnego Izby Celnej w [...] w dniu 18 czerwca 2014 r. Jeszcze w tym samym dniu zarządzenie zostało przekazane celem sporządzenia wniosku o zabezpieczenie środków do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej. Wyjaśnił, że postępowanie takie wynika z Decyzji Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia 5 stycznia 2012 r. w sprawie określenia zasad przeprowadzania wstępnej oceny celowości zaciągania zobowiązań finansowych, dokonywania wydatków ze środków publicznych oraz ich kontroli w Izbie Celnej w [...]. Wskazał, iż ze względu na fakt, że wniosek został sporządzony w przeddzień Bożego Ciała również jego formalna akceptacja nie mogą zostać bezzwłocznie zrealizowana Wniosek ten został formalnie zaakceptowany w dniu 23 czerwca 2014 r. Zgodnie z dalszą wewnętrzną procedurą wniosek został przekazany do Naczelnika Wydziału Finansowo Księgowego, który ostatecznie wydaje polecenie dokonania przelewu określonemu pracownikowi. Przelewu kwoty wskazanej w zarządzeniu o wezwaniu do uiszczenia wpisu dokonano w dniu 25 czerwca 2014 r. Termin realizacji przelewu określony na dzień 25 czerwca 2014 r., a nie na dzień 23 czerwca 2014 r. wynikał z oczywistej omyłki pracownika sporządzającego wniosek o zabezpieczenie środków, który określił w nim ostateczną datę wykonania przelewu na dzień 25 czerwca 2014 r. Błędne określenie daty było spowodowane przyjęciem daty wpływu zarządzenia do Wydziału Prawnego, a nie do kancelarii ogólnej Izby Celnej w [...]. Podkreślił, że czynności związane w wykonaniem zarządzenia Sądu podjęte zostały niezwłocznie po jego wpływie do właściwej komórki, tj. Wydziału Prawnego. Jak wskazano powyższej jeszcze w tym samym dniu wydano dyspozycję dotyczącą sporządzenie wniosku w celu zabezpieczenia środków zgodnie z obowiązującymi procedurami wewnętrznymi. Podkreślił, że wniosek taki podlega sporządzeniu i zaakceptowaniu przez osoby uprawnione m. in. w wyżej wskazanej Decyzji Dyrektora Izby Celnej w [...]. Wskazał, iż pominięcie tej procedury nie jest możliwe. Dodatkowo akceptacja przedmiotowego wniosku była utrudniona ze względu na przypadające w tym okresie święto. Jego zdaniem okoliczność ta jest o tyle istotna, że akceptacja wniosku zapewne nastąpiłaby dużo wcześniej, a tym samym dokonanie uiszczenia wpisu z dużym stopniem prawdopodobieństwa nastąpiłoby do dnia 23 czerwca 2014 r., zatem zakreślony na wniosku termin nie wywołałby negatywnych skutków procesowych. Pełnomocnik organu stwierdził, że analiza wszystkich okoliczności uzasadnia twierdzenie, że przekroczenie terminu do uiszczenia wpisu w przedmiotowej sprawie zaszło na skutek oczywistej i niezawinionej omyłki osoby sporządzającej wniosek o zabezpieczenie środków. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) zwana dalej p.p.s.a., sąd na wniosek strony postanowi o przywróceniu terminu, jeżeli strona bez własnej winy nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym. Zgodnie z brzmieniem art. 87 § 1 i § 4 powołanej ustawy pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. Natomiast zgodnie z art. 87 § 1 ww. ustawy pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Kryterium braku winy, jako przesłanka przywrócenia terminu, wiąże się z obowiązkiem strony do zachowania szczególnej staranności przy prowadzeniu własnych spraw. O braku winy w niedopełnieniu obowiązku zachowania terminu do dokonania czynności procesowej można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie dającej się przezwyciężyć. Przy ocenie winy należy przyjąć obiektywny miernik staranności jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. Nie jest dopuszczalne przywrócenie terminu gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa (zobacz postanowienie NSA z 24 marca 2004 r., FZ 13/04, niepubl.). Sąd badając wniosek o przywrócenie terminu bada czy wnioskodawca wniósł go w terminie 7 dniowym przewidzianym w art. 87 § 1 p.p.s.a.. Jak wynika z akt sprawy o uchybieniu terminu wnioskodawca dowiedział się z treści odpisu postanowienia z dnia 31 lipca 2014 r., które doręczono mu w dniu 8 sierpnia 2014 r., a wniosek złożył w dniu 14 sierpnia 2014 r., co pozwala na stwierdzenie, iż wnioskodawca zachował termin o którym była mowa powyżej. Rozpatrując niniejszy wniosek o przywrócenie terminu, do uiszczenia wpisu Sąd uznał go za niezasadny. Wskazać należy, iż oceniając brak winy w uchybieniu terminu, sąd powinien uwzględnić wszystkie okoliczności konkretnej sprawy, stosując obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy. Z brakiem winy mamy do czynienia tylko w przypadku zaistnienia niezależnych od strony, która uchybiła terminowi, niemożliwych do przezwyciężenia okoliczności, z powodu których doszło do przekroczenia wyznaczonego przepisami prawa terminu (zob. postanowienie NSA z dnia 13 września 2012 r., sygn. akt II FZ 689/12, LEX nr 1223294). Za brak winy uważa się sytuację, gdy zainteresowany nie był w stanie pokonać przeszkody przy użyciu sił i środków normalnie dostępnych. Do takich przeszkód zalicza się m.in. stany nadzwyczajne, problemy komunikacyjne, klęski żywiołowe czy nagłą chorobę strony lub jej pełnomocnika, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą (zob. postanowienie NSA z dnia 8 sierpnia 2012 r., sygn. akt II GZ 257/12, LEX nr 1223957). Z kolei wina w uchybieniu terminu to również wina osób trzecich upoważnionych przez danego uczestnika postępowania do dokonania określonej czynności procesowej w postępowaniu. Z ugruntowanego orzecznictwa sądowego wynika, iż na równi z zawinieniem strony traktuje się zawinienie osób, którym zleciła ona prowadzenie swoich spraw, w tym zatrudnionych pracowników (por. wyrok NSA z dnia 21.12.2006 r., sygn. akt I FSK 374/06). Należy stwierdzić, iż sprawą wewnętrzną organu jest taki dobór pracowników, aby zapewnić właściwe jej funkcjonowanie, natomiast zaniedbania pracownika odpowiedzialnego za sporządzenie wniosku o zabezpieczenie środków (na co powołuje się pełnomocnik organu) w stosunku do osób trzecich obciążają organ (pracodawcę) zatrudniającego tegoż pracownika. Z tego względu omyłka pracownika organu obciąża ten organ i nie wyłącza jego winy. Także powoływanie się przez pełnomocnika na wewnętrzne procedury obowiązujące w organie oraz na fakt, iż termin na wykonanie zarządzenia zgodnie z obowiązującymi procedurami - został skrócony w związku z przypadającym w tym czasie świętem Bożego Ciała nie przemawia za uwzględnieniem wniosku. To po stronie organu ciąży obwiązek tak skonstruowania swoich wewnętrznych procedur postępowania (urzędowania), aby wykonywać ciążące na nim obowiązki w terminie zakreślonym przez Sąd (wymaganym zgodnie z przepisami prawa). Także strona, a w szczególności organ administracji publicznej powinien mieć świadomość, iż święta, ani dni wolne od pracy nie powodują wydłużenia (lub skrócenia) terminu do wykonania zarządzenia wyznaczonego przez Sąd, chyba że wypada on w ostatnim dniu terminu (vide art. 83 § 2 p.p.s.a.). Z powyższych względu należało nie uwzględnić przedmiotowego wniosku i orzec jak w sentencji na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a.