V SA/Wa 2226/17

PostanowienieWSA w Warszawie2018-03-08

Skład orzekający: sędzia WSA Arkadiusz Tomczak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zarządzenie referendarza sądowego o pozostawieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania z powodu nieuzupełnienia braków formalnych w terminie jest prawidłowe, gdy strona wniosła sprzeciw zarzucając naruszenie przepisów dotyczących przyznania prawa pomocy w części?
Ratio decidendi
Zarządzenie referendarza sądowego o pozostawieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania z powodu nieuzupełnienia braków formalnych w terminie jest prawidłowe, jeśli strona nie zastosowała się do wezwania do złożenia wniosku na urzędowym formularzu. W takiej sytuacji sąd, rozpoznając sprzeciw, nie bada merytorycznie wniosku o przyznanie prawa pomocy, a jedynie prawidłowość zastosowania procedury pozostawienia wniosku bez rozpoznania.
Stan faktyczny
Strona skarżąca złożyła skargę na decyzję Ministra Rozwoju i Finansów oraz wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od opłat sądowych. Pełnomocnik strony został wezwany do wypełnienia i przesłania urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w terminie 7 dni, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Strona nie nadesłała formularza w wyznaczonym terminie, co skutkowało zarządzeniem referendarza o pozostawieniu wniosku bez rozpoznania. Strona wniosła sprzeciw, zarzucając naruszenie przepisów postępowania dotyczących przyznania prawa pomocy w części.
Rozstrzygnięcie
Utrzymano w mocy zarządzenie starszego referendarza sądowego z dnia 29 stycznia 2018 r. sygn. akt V SA/Wa 2226/17.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący – sędzia WSA Arkadiusz Tomczak po rozpoznaniu w dniu 8 marca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu od zarządzenia starszego referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 stycznia 2018 r. pozostawiającego wniosek o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania w sprawie ze skargą [...] w P. na decyzję Ministra Rozwoju i Finansów z dnia [...] października 2017 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do zwrotu nieprawidłowo wykorzystanego dofinansowania postanawia: utrzymać w mocy zarządzenie starszego referendarza sądowego z dnia 29 stycznia 2018 r. sygn. akt V SA/Wa 2226/17 [...] w [...] wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję opisaną w sentencji niniejszego postanowienia. W skardze złożono wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od opłat sądowych. W związku z powyższym, w wykonaniu zarządzenia starszego referendarza sądowego, przy piśmie z 8 stycznia 2018 r. przesłano stronie skarżącej reprezentowanej przez profesjonalnego pełnomocnika urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej (PPPr) w celu jego wypełnienia i przesłania do Sądu - w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. Przedmiotowe wezwanie zostało doręczone pełnomocnikowi strony skarżącej w dniu 11 stycznia 2018 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru – karta 25 akt sądowych sprawy), a więc termin do jego nadesłania do sądu mijał z dniem 18 stycznia 2018 r. Strona skarżąca nie nadesłała przedmiotowego formularza. W związku z powyższym referendarz sądowy zarządził pozostawienie wniosku o przyznanie praw pomocy bez rozpoznania. Skarżące stowarzyszenie wniosło sprzeciw od powyższego zarządzenia zarzucają mu: 1. naruszenie przepisów postępowania tj. art. 245 § 3 p.p.s.a. w zw. z art. 246 § 2 pkt. 2, poprzez nieprzyznanie skarżącemu częściowego prawa pomocy w zakresie zwolnienia go od opłat sądowych w całości w sytuacji, gdy skarżący wykazał, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. 2. naruszenie przepisów postępowania tj. art. 245 § 3 p.p.s.a. poprzez brak rozważań w zakresie przyznania skarżącemu częściowego prawa pomocy w zakresie zwolnienia go od opłat sądowych w części. Skarżące stowarzyszenie wskazało, iż nie sposób zgodzić się z orzeczeniem referendarza, bowiem w przedmiotowej sprawie, we wniosku z dnia 22 listopada 2017 roku o przyznanie częściowego prawa pomocy poprzez zwolnienie go od opłat sądowych i wydatków w całości wykazało, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Zdaniem stowarzyszenia sąd w swoich rozważaniach pominął kwestię przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie skarżącego od opłat sądowych w części. Wskazało, iż zgodnie z art. 245 § 3 p.p.s.a. "Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego." Zatem w przypadku uznania, iż przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie skarżącego od opłat sądowych w całości nie zostały spełnione, to rozważyć należało przez sąd zwolnienie skarżącego od opłat sądowych chociażby w części. Wobec powyższego, stowarzyszenie zauważyło, że w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia nie przeprowadzono pełnej i prawidłowej analizy przepisów postępowania co winno stanowić podstawę rozstrzygnięcia oraz w ocenie skarżącego wiązałoby się z przyznaniem mu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Stosownie do treści art. 260 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm. zwana dalej p.p.s.a.) rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. W sprawach, o których mowa w § 1, wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu (art. 260 § 2 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 252 § 2 p.p.s.a., wniosek składa się na urzędowym formularzu według ustalonego wzoru. Zgodnie z § 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19 sierpnia 2015 r. w sprawie określenia wzoru i sposobu udostępniania urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz sposobu dokumentowania stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego wnioskodawcy (Dz. U. z 2015 r. poz. 1257), w postępowaniu przed sądami administracyjnymi ustala się wzór formularza wniosku oznaczonego symbolem PPPr, dla wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej, określony w załączniku nr 2 do rozporządzenia. Jeżeli wniosek o przyznanie prawa pomocy nie został złożony przez stronę na urzędowym formularzu, przesyła się stronie formularz w celu jego wypełnienia (§ 2 ust. 3 rozporządzenia). Niezachowanie określonego w art. 252 § 2 p.p.s.a. wymogu złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu jest brakiem formalnym, o jakim mowa w art. 49 § 1 w związku z art. 257 p.p.s.a., który podlega usunięciu przez wezwanie strony do złożenia wniosku na urzędowym formularzu (por. uchwała NSA z 21 kwietnia 2008 r., I OPS 1/08, ONSAiWSA 2008, Nr 5, poz. 74). Rygor przewidziany w art. 257 p.p.s.a. ma charakter zobiektywizowany, a termin do uzupełnienia braków formalnych wniosku jest terminem ustawowym i nie może być skracany, ani przedłużany (por. postanowienie NSA z dnia 9 września 2011 r., sygn. akt: II OZ 753/11). Zgodnie z art. 257 p.p.s.a., wniosek o przyznanie prawa pomocy, który nie został złożony na urzędowym formularzu lub którego braków strona nie uzupełniła w zakreślonym terminie, pozostawia się bez rozpoznania. Skoro wezwanie do złożenia wypełnionego urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy zostało doręczone pełnomocnikowi skarżącego stowarzyszenia w dniu 11 stycznia 2018 r., to termin do wykonania wezwania upływał z dniem 18 stycznia 2018 r. Skarżące stowarzyszenie mimo tego, że jest reprezentowane przez profesjonalnego pełnomocnika nie nadesłało wypełnionego formularza. Wobec nieuzupełnienia braków w terminie, spełniona została jedna z przesłanek pozostawienia wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. Z uwagi na powyższe referendarz prawidłowo stwierdził, że wniosek skarżącego stowarzyszenia o przyznanie prawa pomocy nie podlega merytorycznemu rozpoznaniu. Na marginesie należy zauważyć, iż poczynione w sprzeciwie zarzuty nie mogą zostać wzięte pod uwagę ponieważ w zaskarżonym zarządzeniu referendarz w ogóle nie odnosił się do sytuacji majątkowej skarżącego stowarzyszenia. Z tych względów oraz na podstawie 260 § 1 w związku z art. 257 p.p.s.a. w i art. 258 § 2 pkt 6 p.p.s.a., postanowiono jak na wstępie.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło