V SA/Wa 2229/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Piotr Piszczek po rozpoznaniu w dniu 27 lutego 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi Powiatu P. na decyzję Ministra Rozwoju i Finansów z dnia [...] października 2017 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej na rok 2011 p o s t a n a w i a: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Pismem z [...] lutego 2018 r. Powiat [...] wniósł o wstrzymanie wykonania decyzji Ministra Rozwoju i Finansów z [...] października 2017 r. nr [...], w przedmiocie zobowiązania do zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej na rok 2011 w wysokości 914.773 zł. W uzasadnieniu wniosku strona skarżąca wskazała na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków finansowych dla budżetu Powiatu [...]. Poinformowała, iż pismem z [...] lutego 2018 r. nr: [...] Ministerstwo Finansów wezwało Powiat [...] do niezwłocznego wpłacenia do budżetu państwa kwoty 914 773 zł wynikającej z zaskarżonej decyzji. Jak wyjaśnił wnioskodawca w budżecie Powiatu [...] na 2018 r. nie zostały zabezpieczone środki finansowe na zapłatę kwoty nienależnie uzyskanej części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2011. Zaś w przypadku niedokonania wpłaty żądanej kwoty zostanie wszczęta przez Ministerstwo Finansów egzekucja administracyjna, której konsekwencje będą trudne do odwrócenia, a późniejszy zwrot tej kwoty może nie przywrócić stanu sprzed egzekucji. Strona skarżąca jest przekonana, że egzekucja tej kwoty niewątpliwie wpłynie na płynność finansową Powiatu [...] i może wymagać podjęcia nadzwyczajnych środków w celu pokrywania wydatków bieżących, niezbędnych do wykonywania zadań publicznych realizowanych przez samorząd. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Ponieważ z akt sprawy wynika, że Powiat [...] zaskarżył decyzję Ministra Rozwoju i Finansów z [...] października 2017 r. nr [...] w części dotyczącej zwrotu 353.299,82 zł nienależnie uzyskanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2011, zatem przedmiotowy wniosek zostanie rozpoznany przez Sąd tylko w zaskarżonym zakresie. Zgodnie bowiem z art. 61 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm., dalej jako: "p.p.s.a."), sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Rozstrzygając o wstrzymaniu wykonania aktu na podstawie powołanego przepisu Sąd jest związany zamkniętym katalogiem przesłanek pozytywnych. Instytucja wstrzymania wykonania ma charakter wyjątkowy i jej zastosowanie może mieć miejsce wyłącznie w sytuacji stwierdzenia, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdyby akt lub czynność zostały wykonane. Użycie przez ustawodawcę w art. 61 § 3 p.p.s.a. zwrotów nieostrych wiąże się z koniecznością konkretyzacji zawartej w nich normy ogólnej. W postanowieniu z 20 grudnia 2004 r. o sygn. akt GZ 138/04, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że "znaczna szkoda" to taka, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowania ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Będzie to miało miejsce w takich wypadkach, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony jakimś innym przedmiotem, a jego wartość nie przedstawiałaby znaczenia dla skarżącego lub gdyby zachodziło niebezpieczeństwo poniesienia straty na życiu i zdrowiu. Zaś trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w internetowej bazie pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Dokonując oceny wniosku w powyższym świetle Sąd uznał, że nie zasługuje on na uwzględnienie. Przedstawiona przez skarżącą stronę argumentacja sprowadza się do twierdzenia, iż z uwagi na wezwanie Ministerstwa Finansów do niezwłocznego wpłacenia kwoty 914.773 zł zostanie wszczęta egzekucja administracyjna, a w budżecie Powiatu na rok 2018 nie zostały zabezpieczone środki finansowe na ten cel. Wobec powyższych twierdzeń Powiatu zauważyć należy, iż okoliczności te nie zostały w żaden sposób uprawdopodobnione, w szczególności nie dołączono – pomimo wskazania na załącznik nr 1 – pisma Ministerstwa Finansów z [...] lutego 2018 r. [...], nie przedstawiono dokumentów źródłowych obrazujących aktualną sytuację finansową Powiatu po stronie planowanych dochodów, jak również rezerw budżetowych (ogólnej i celowych). Skarżąca strona swoje wywody skoncentrowała wyłącznie wokół groźby egzekucji, w konsekwencji konieczności podjęcia nadzwyczajnych środków w celu pokrywania wydatków bieżących, natomiast w żaden sposób nie odniosła się do strony dochodów, zarówno tych planowanych, jak i osiąganych. W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że jednostka samorządu terytorialnego jaką jest powiat nie została pozbawiona możliwości kształtowania swojej polityki finansowej oraz wpływu na sposób wykorzystania posiadanych środków pieniężnych, aczkolwiek jej swoboda w dysponowaniu tymi środkami w porównaniu do przedsiębiorstw prywatnych działających w ramach swobody działalności gospodarczej jest znacznie ograniczona. Mając powyższe na względzie, uwzględniając specyfikę funkcjonowania tego typu jednostek i nie negując konieczności wykorzystania środków na ściśle określone cele, dla oceny czy zachodzą przesłanki z art. 61 § 3 p.p.s.a. niezbędne jest w szczególności zbadanie uchwały budżetowej Powiatu pod kątem zaplanowanych rezerw budżetowych. Wnioskująca strona takiej uchwały nie przedstawiła. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalony jest pogląd, zgodnie z którym uzasadnienie wniosku powinno odnosić się do konkretnych zdarzeń lub okoliczności, jednakże w taki sposób, aby sąd miał możliwość dokonania kontroli ich prawdziwości. Nie jest bowiem wystarczające, by okoliczności przemawiające za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji występowały w sprawie – sąd musi mieć o nich wiedzę i możliwość zweryfikowania tej wiedzy, a dostarczenie odpowiednich informacji i dokumentów w tym zakresie obciąża stronę. Ponadto akcentuje się, iż podmiot występujący o ochronę tymczasową nie może oczekiwać od sądu, aby ten, wyręczając go, niejako z urzędu poszukiwał usprawiedliwienia dla złożonego wniosku. Brak należytego uzasadnienia żądania o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji wyklucza dokonywanie jego merytorycznej oceny (por. postanowienia NSA: z 25 kwietnia 2012 r., II FSK 498/12; z 10 maja 2011 r., II FZ 106/11; z 9 września 2011 r., II FSK 1501/11; z 28 września 2011 r.). Z tych względów, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji postanowienia.