V SA/Wa 2248/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Krystyna Madalińska-Urbaniak, Sędzia WSA - Izabella Janson (spr.), Asesor WSA - Piotr Kraczowski, Protokolant - Justyna Macewicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 stycznia 2006 r. sprawy ze skargi L. Sp. z o.o. w P. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] czerwca 2005 r. nr [...] w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe. 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Dyrektora Izby Celnej w W. na rzecz L. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w P. kwotę 740 zł (siedemset czterdzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; 3. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. W dniu [...] czerwca 2001 r. wg dokumentu SAD Nr [...] L. Spółka z o.o. w P. zgłosiła do procedury dopuszczenia do obrotu na polskim obszarze celnym leki, uprzednio objęte procedurą składu celnego. Do zgłoszenia dołączono deklarację wartości celnej oraz faktury handlowe wystawione przez eksportera, firmę L. S.A. ze Słowenii. Dyrektor Urzędu Celnego w W. przyjął zgłoszenie celne jako odpowiadające wymogom formalnym określonym w art. 64 § 1 i 2 Kodeksu celnego, co spowodowało z mocy prawa objęcie towaru procedurą dopuszczenia do obrotu i określenie kwoty wynikającej z długu celnego. Towar został następnie zwolniony dla wykorzystania go w celu określonym przez procedurę celną, którą został objęty. W wyniku czynności kontrolnych przeprowadzonych w siedzibie firmy importera w okresie od dnia 27 listopada 2001 r. do dnia 11 stycznia 2002 r. przez funkcjonariuszy Urzędu Celnego w W. ustalono, iż wartość celna importowanych leków została zadeklarowana w sposób nieprawidłowy. Ujawniono bowiem m.in. umowę nr [...] z dnia [...].07.1999 r. zawartą pomiędzy L. Sp. z o.o. w P. a L. S.A. ze Słowenii wraz z załącznikami do tej umowy regulującymi wysokość rabatów i premii pieniężnych, oraz noty kredytowe zawierające informacje o kwocie premii pieniężnej udzielonej przez kontrahenta zagranicznego i numerach faktur, z którymi miała nastąpić kompensacja płatności. Postanowieniami z dnia [...] marca 2004 r. Naczelnik Urzędu Celnego w P. wszczął z urzędu postępowanie w celu zbadania prawidłowości przedmiotowego zgłoszenia celnego w zakresie wartości celnej importowanych towarów oraz w zakresie prawidłowej wysokości podatku od towarów i usług. Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, decyzją z dnia [...] maja 2004 r. nr [...], wydaną w trybie art. 65 § 4 pkt 2 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. - Kodeks celny (Dz.U. Nr 23, poz. 117 ze zm.) oraz art. 11 ust 2 i ust. 5 w zw. z art. 2 ust 2, art. 6 ust 7 i art. 15 ust 4 w zw. z art. 11 c ust 4 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz.U. Nr 11 poz. 50 ze zm.), Naczelnik Urzędu Celnego w P. uznał powyższe zgłoszenie celne za nieprawidłowe w zakresie dotyczącym wartości celnej importowanych towarów i wysokości zobowiązania podatkowego. Orzekając w tym zakresie określił wartość celną w skorygowanej (obniżonej) wysokości, uznając, że podana w fakturach handlowych wartość leków została zawyżona, oraz kwotę podatku od towarów i usług od tak określonej podstawy opodatkowania. Orzekając w sprawie na skutek odwołania strony, Dyrektor Izby Celnej w W. decyzją z dnia [...] czerwca 2005 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu celnego pierwszej instancji. Jako podstawę prawną decyzji powołał art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz. 926 ze zm.), przepisy art. 23 § 1 i § 9, art. 85 § 1, art. 262 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. - Kodeks celny (Dz. U. Nr 23, poz. 117 ze zm.), art. 11 ust. 2, art. 11 c ust. 2 i 4 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. - o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz.U. Nr 11, poz. 50 ze zm.), i art. 26 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. przepisy wprowadzające ustawę Prawo celne (Dz.U. Nr 68, poz. 623). Uzasadniając decyzję podkreślił, że wartość celna importowanego towaru została zadeklarowana w dniu dokonania zgłoszenia celnego w sposób nieprawidłowy. Organ celny wskazał, że w wyniku kontroli przeprowadzonej u importera, ujawniono zawartą przez niego z L. SA ze Słowenii umowę z dnia [...] lipca 1999 r. nr [...] oraz załączniki do tej umowy, z których wynika, iż Dystrybutorowi (L. Sp. z o.o.), zostaje przyznany upust w postaci premii pieniężnej w wysokości do 11,82 % bądź rabatu do 14% liczony od łącznej wartości leków zakupionych w danym roku kalendarzowym 2001. Zauważył również, iż mimo odmiennego określenia w załącznikach do ww. umowy tytułu upustu mechanizm rozliczeń pozostał bez zmian. Ponadto wskazał, iż ujawniono noty kredytowe, zarejestrowane w księgowości importera, będące podstawą rozliczeń pomiędzy firmą L. Sp. z o.o. a kontrahentem zagranicznym, mające wpływ na ustalenie wartości celnej sprowadzanych towarów. Powyższe, zdaniem Dyrektora Izby Celnej, prowadzi do stwierdzenia, że strona zataiła przed organami celnymi w dniu przyjęcia zgłoszenia celnego istnienie porozumienia dotyczącego premii pieniężnej na zakupione wyroby farmaceutyczne. Konsekwencją zawarcia ww. porozumienia powinno być bezwzględne przedstawienie go organowi celnemu w dniu zgłoszenia celnego zgodnie z art. 64 Kodeksu celnego. Pomimo złożenia oświadczenia (pole 10b DWC) o prawdziwości danych i zobowiązania do dostarczenia dodatkowych informacji i dokumentów służących do ustalenia wartości celnej przywiezionych towarów ww. umowy nie przedstawiono, ani nie zgłoszono faktu, iż ceny leków wskazane na załączonych do zgłoszenia celnego fakturach nie są ostateczne i zostaną one ewentualnie przedstawione przez importera w przyszłości. Organ odwoławczy zaznaczył także, że ustalanie wartości celnej odbywa się na podstawie przepisów prawa, które w sposób szczegółowy precyzują sposób ustalania wartości celnej oraz dokumenty wymagane przy zgłoszeniu celnym (kompletne). Ujawnienie w trakcie kontroli księgowości strony dodatkowych postanowień oraz not kredytowych stanowiło podstawę zakwestionowania prawidłowości dokumentów przedłożonych przy JDA SAD. W związku z powyższym uznano zgłoszenie celne za nieprawidłowe i określono ponownie wartość celną importowanych produktów, w wysokości niższej niż pierwotna. Wbrew stanowisku strony żaden przepis nie ustanawia zakazu obniżania wartości celnej. W tym stanie rzeczy uzasadniona była, w ocenie organu odwoławczego, korekta (obniżenie) wartości celnej dokonana przez organ celny pierwszej instancji. Dyrektor Izby Celnej wskazał, iż powołana przez stronę w skardze okoliczność, iż przedmiotowe zgłoszenie celne z dnia [...] czerwca 2001 r. odnosi się do importowanych preparatów weterynaryjnych, do których ma zastosowanie umowa nr [...] z dnia [...] stycznia 2001 r. wraz z Załącznikiem. W ocenie organu odwoławczego, powołanie się w decyzji organu celnego pierwszej instancji na umowę nr [...] z dnia [...] lipca 1999 r. nie ma wpływu na wynik rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie albowiem mechanizm rozliczeń pozostał ten sam, rzeczywista płatność za importowane leki była dokonana w kwotach pomniejszonych o wartość udzielonych upustów. Zdaniem Dyrektora Izby Celnej w W. ocena zebranego materiału dowodowego i wyczerpujące wyjaśnienie przesłanek dokonanego rozstrzygnięcia znalazło wyraz w uzasadnieniu decyzji, zawierającym wskazanie faktów, które organ celny uznał za udowodnione, dowodów którym dał wiarę oraz przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności, a także podstawę prawną z przytoczeniem przepisów prawa. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie L. Sp. z o.o. w P. wniosła o uchylenie przedmiotowej decyzji wraz z poprzedzającą ją decyzją organu pierwszej instancji, z powodu ich niezgodności z prawem. Decyzji Dyrektora Izby Celnej w W. zarzuciła naruszenie: art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej; przepisów prawa materialnego, to jest art. 23 § 1, art. 24 § 1, art. 25 § 1, art. 65 § 5 oraz art. 85 §1 ustawy - Kodeks celny oraz Wyjaśnień dotyczących wartości celnej (zał. do Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 15 września 1999 r. - Dz.U. Załącznik do Nr 80, poz. 908 z dnia 8 października 1999 r.); przepisów proceduralnych, to jest art. 120, 121 § 1, art. 122, art. 124, art. 127, art. 187 § 1, art. 191 ustawy - Ordynacja Podatkowa, z uwagi na niezastosowanie lub nieprawidłowe zastosowanie mające wpływ na wynik postępowania; art. 65 § 5 Kodeksu celnego poprzez brak zastosowania w sprawie przejawiający się w wydaniu zaskarżonej decyzji po upływie 3 lat od przyjęcia zgłoszenia celnego, co miało istotny wpływ na wynik sprawy; art. 15 ust. 4 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowym przez niewłaściwe zastosowanie w sprawie wskutek ustalenia podstawy opodatkowania w oparciu o nieprawidłową wartość celną importowanego towaru; art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej i art. 120 ustawy - Ordynacja podatkowa przez brak zastosowania w sprawie z uwagi na niewłaściwe zastosowanie art. 11 ust. 2 oraz art. 11c ust. 2 i ust. 4 ustawy o podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowym, tj. zastosowanie - pomimo braku obowiązywania w dacie wydania zaskarżonej decyzji - ustawy o VAT z dnia 8 stycznia 1993 r.; art. 233 § 1 pkt 2 lit. a ustawy - Ordynacja podatkowa poprzez nieuchylenie decyzji organu celnego pierwszej instancji pomimo, iż decyzja ta wydana została z naruszeniem art. 210 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej. Skarżąca sformułowała generalną tezę, iż wartość celna zaimportowanego towaru została ustalona w sposób prawidłowy, a tym samym organy celne pobrały prawidłową wysokość należności celnych, skalkulowanych według faktycznej ilości przywiezionych towarów. Nadto przedstawiła argumenty oraz wyjaśnienia wskazujące na błędy w zakresie ustalenia stanu faktycznego, wadliwe rozumienie oraz zastosowanie przepisów dotyczących ustalenia wartości celnej, jak również uchybienia proceduralne, do jakich doszło w trakcie postępowania administracyjnego prowadzonego w obu instancjach. W szczególności skarżąca podniosła, iż przedmiotowe zgłoszenie celne z [...] czerwca 2001 r. dotyczy importowanych preparatów weterynaryjnych, do których odnosi się Umowa nr [...] z dnia [...] stycznia 2000 r. wraz z Załącznikiem, w którym określono całkowicie odmienne zasady udzielania firmie L. Sp. z o.o. rabatów przez kontrahenta zagranicznego. W ocenie skarżącej, wobec dokonania analizy niewłaściwej umowy, organ celny naruszył treść art. 191 Ordynacji podatkowej, a wnioski zawarte w uzasadnieniu skarżonej decyzji stoją w sprzeczności z zasadą zupełności postępowania dowodowego wyrażoną w art. 187 § 1 cyt. wyżej ustawy. W dalszej części motywów skargi Spółka zarzuciła Dyrektorowi Izby Celnej wiązanie takich samych skutków faktycznych, a w związku z tym i prawnych, z faktem udzielenia rabatu jak i premii pieniężnej, podkreślając przy tym, iż czym innym jest rabat, a czym innym premia pieniężna. Jednocześnie zaznaczyła, iż przyznanie premii pieniężnej nie może być utożsamiane z korektą ceny towarów. Nie stanowią one bowiem formy upustu transakcyjnego czy też obniżenia ceny należnej sprzedawcy, lecz są wyłącznie dodatkowym bodźcem ekonomicznym. W ocenie skarżącej, organy celne naruszyły także art. 23 § 1 oraz art. 85 § 1 Kodeksu celnego. Skarżąca deklarowała wartość celną na poziomie ceny transakcyjnej, uwidocznionej na fakturze handlowej, po uiszczeniu której następowało przeniesienie własności rzeczy ze sprzedającej na skarżącą jako kupującego. Jest to zgodne z art. 85 § 1 Kodeksu celnego, który stanowi, że należności celne wymagane są według stanu towaru i jego wartości celnej w dniu dokonania zgłoszenia celnego. Skarżąca zarzuciła ponadto brak zastosowania w sprawie art. 24 § 1 i 25 § 1 Kodeksu celnego, podczas gdy stan faktyczny sprawy uzasadniał zastosowanie powyższych przepisów z uwagi na fakt, iż importowane towary stanowiące rabat naturalny zostały przekazane importerowi nieodpłatnie. Ponadto podniosła, iż kontrola w firmie była wynikiem realizacji polecenia wydanego przez organ nadrzędny - Prezesa Głównego Urzędu Ceł, który pismem z dnia 28 września 2001 r. skierowanym do wszystkich urzędów celnych stwierdził, że nieprzedstawienie organom celnym otrzymywanych not kredytowych lub faktur korygujących powodowało zawyżanie wartości celnej i polecił przeprowadzenie kontroli wśród firm zajmujących się importem farmaceutyków. Była to ingerencja organu nadrzędnego w rozstrzygnięcie organu niższego szczebla. Tym samym rozstrzygając niniejszą sprawę organ celny działał stosownie do zalecenia wydanego przez organ nadrzędny, w związku z czym naruszona została zasada prawdy obiektywnej, wynikająca z art. 122 Ordynacji podatkowej oraz zasada dwuinstancyjności postępowania celnego, wyrażona w art. 127 Ordynacji podatkowej. Zdaniem skarżącej, postępowanie dowodowe w sprawie przeprowadzone zostało z naruszeniem obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Niepełny materiał dowodowy w sprawie poddany został pobieżnej, niedokładnej ocenie z pominięciem złożonych przez stronę wniosków dowodowych, co skutkuje naruszeniem przepisów art. 121, 122, art. 187 §1, art. 191, art. 210 § 1 Ordynacji Podatkowej. Mając na względzie wskazane naruszenia przez organ celny przepisów o postępowaniu oraz przepisów prawa materialnego, skarżąca stanęła na stanowisku, iż podstawa opodatkowania podatkiem od towarów i usług, z uwagi na zaniżenie wartości celnej przez organy celne, została ustalona w kwocie nieodpowiadającej jej rzeczywistej wysokości, co spowodowało naruszenie przepisu art. 15 ust. 4 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym. Nadto skarżąca wskazała, iż zaskarżona decyzja w zakresie podatku od towarów i usług została wydana bez podstawy prawnej, ponieważ organ celny wskazał jako podstawę prawną przepisy prawa, które nie obowiązywały w dacie rozstrzygnięcia. Począwszy od 1 maja 2004 r. przepisy ustawy o podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowym z dnia 8 stycznia 1993 r. przestały obowiązywać w związku z wejściem w życie ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług, a zatem przepisy proceduralne nie mogły stanowić już podstawy podjęcia czynności przez organ celny, w szczególności - wydania decyzji. Zatem skarżoną decyzję wydano z naruszeniem zasady legalizmu, określonej w art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz art. 120 ustawy - Ordynacja podatkowa. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w W. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko i argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na wstępie wskazać należy, że sądy administracyjne w tym sąd wojewódzki, sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, która jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269). Uzupełnieniem tego zapisu jest treść art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270), w którym wskazano, iż owe sądy stosują środki określone w ustawie. Powyższe regulacje określają podstawową funkcję sądownictwa i toczącego się przed nim postępowania. Jest nią - bez wątpienia - sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną nad wykonywaniem administracji publicznej. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jej wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie rozstrzygnięcia. Odnosząc się w pierwszej kolejności do zarzutu skargi dotyczącego naruszenia przepisu art. 65 § 5 Kodeksu celnego, stanowiącego że decyzja korygująca zgłoszenie celne w trybie art. 65 § 4 tej ustawy nie może być wydana, jeżeli upłynęły 3 lata od dnia przyjęcia zgłoszenia celnego Sąd zważył, iż decyzja organu celnego pierwszej instancji korygująca zgłoszenie celne z [...] czerwca 2001 r. wydana została [...] maja 2004 r. i doręczona pełnomocnikowi skarżącej w dniu 27 maja 2004 r., więc z zachowaniem powyższego trzyletniego terminu. Natomiast decyzja organu odwoławczego z [...] czerwca 2005 r. była wyrazem instancyjnej kontroli legalności decyzji organu pierwszej instancji i utrzymując tę decyzję w mocy nie zawierała rozstrzygnięcia korygującego elementy zgłoszenia celnego ponad korektę organu pierwszej instancji. W konsekwencji jej wydanie nie podlegało czasowemu ograniczeniu przewidzianemu w art. 65 § 5 Kodeksu celnego. Stojąc na ugruntowanym w orzecznictwie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego stanowisku, iż przewidziany w umowie rabat jest czynnikiem kształtującym wartość (cenę) transakcyjną towaru w wysokości ceny transakcyjnej wynikającej z faktur eksportera przedstawionych przy zgłoszeniu celnym pomniejszonej o uzyskany rabat należy uznać, że w niniejszej sprawie zaskarżona decyzja nie może się ostać. W sprawie niniejszej bezsporną jest okoliczność, iż w dniu [...] czerwca 2001 r. według dokumentu SAD Nr [...] L. Spółka z o.o. w P. zgłosiła do procedury dopuszczenia do obrotu na polskim obszarze celnym preparaty uprzednio objęte procedurą składu celnego. Do zgłoszenia dołączono deklarację wartości celnej oraz faktury handlowe nr [...] z [...] czerwca 2001 r. wystawione przez eksportera, firmę L. S.A. ze Słowenii. Na w/w fakturach znajduje się adnotacja, że dotyczą one preparatów weterynaryjnych ("vet. pharmaceutical"); (v. Wielki Słownik Angielsko-Polski - PWN Oxford; pod red. dr hab. Jadwigi Linde-Usiekniewicz, wyd. Wydawnictwo Naukowe PWN, W-wa 2002) oraz, że dotyczą Umowy nr [...]. W niniejszej sprawie Naczelnik Urzędu Celnego w P. decyzją z dnia [...] czerwca 2005 r. obniżył wynikającą z faktur dołączonych do zgłoszenia celnego wartość celną towarów powołując się na postanowienia Załącznika z dnia 26/20 lipca 2001 r. do Umowy nr [...] z dnia [...] lipca 1999 r., dotyczącej leków refundowanych przez Budżet Państwa. Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją wydaną przez Dyrektora Izby Celnej. Mając na względzie powyższe Sąd uznał, iż słuszne jest stanowisko skarżącej, zgodnie z którym przedmiotowe zgłoszenie celne z dnia [...] czerwca 2001 r. dotyczy importowanych produktów weterynaryjnych, do których odnosi się Umowa nr [...] z dnia [...] stycznia 2001 r., zawarta między spółką L. S.A. z siedzibą w L., Słowenia, pion weterynaryjny (zwaną Sprzedającym) a L. Sp. z o.o. z siedzibą w P. (zwaną Kupującym), wraz z Załącznikiem. Zgodnie z postanowieniami pkt 4 w/w Umowy Sprzedający (L. L.) zobowiązuje się udzielić Kupującemu (L. Sp. z o.o.) rabat w wysokości: a. 23 % na [...]; b. 26 % na zakup [...].; c. 18 % na zakup innych produktów, o których mowa w załączniku Nr 1. który będzie obliczany dla określonej faktury netto dla danej dostawy i będzie realizowany w postaci odpowiedniej ilości zamówionych produktów. Przedmiotowe zgłoszenie celne dotyczy preparatów: [...], objętych postanowieniami powołanej wyżej Umowy nr [...] z dnia [...] stycznia 2000 r. Powyższe nakazuje przyjąć, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów postępowania, w szczególności art. 122, 187 §1 i 191 Ordynacji podatkowej w związku z art. 262 Kodeksu celnego oraz art. 23 §1 i §9 Kodeksu celnego. Reasumując, Wojewódzki Sąd Administracyjny dopatrzył się w niniejszej sprawie naruszenia przepisów postępowania, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów merytorycznych skutkujących wadliwością rozstrzygnięcia, dlatego opierając się na treści art. 145 §1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270), orzekł jak w sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 powołanej wyżej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.