V SA/Wa 2257/24

WyrokWSA w Warszawie2025-04-29

Skład orzekający: Bożena Zwolenik, Beata Blankiewicz-Wóltańska, Marta Sarnowiec-Cisłak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy towary przywiezione z USA do Polski przez osobę fizyczną mogą zostać zwolnione z należności celnych i podatkowych jako mienie przesiedlenia, jeśli osoba ta, mimo deklaracji o przeniesieniu centrum życiowego do Polski, faktycznie przebywała w USA przez znaczną część okresu po deklarowanej dacie przesiedlenia?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że skarżąca nie spełniła warunków do zwolnienia z należności celnych i podatkowych jako mienie przesiedlenia. Kluczowym elementem było ustalenie, że skarżąca, mimo deklaracji o przeniesieniu centrum życiowego do Polski w styczniu 2022 r., faktycznie nadal przebywała i pracowała w USA przez znaczną część 2022 r., co wykluczało uznanie jej za osobę, która faktycznie przeniosła swoje stałe miejsce zamieszkania z państwa trzeciego na obszar celny Wspólnoty, zgodnie z wymogami rozporządzenia Rady (WE) nr 1186/2009.
Stan faktyczny
Skarżąca J. G. wniosła o zwolnienie z należności celnych i podatkowych towarów przywiezionych z USA jako mienie przesiedlenia. Organy celne odmówiły zwolnienia, uznając, że skarżąca nie spełniła warunku faktycznego przeniesienia stałego miejsca zamieszkania do Polski, wskazując na jej dalszy pobyt i pracę w USA po deklarowanej dacie przesiedlenia. Skarżąca podniosła zarzuty naruszenia przepisów dotyczących zwolnień celnych oraz pominięcia wniosków dowodowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Bożena Zwolenik (spr.), Sędzia WSA - Beata Blankiewicz-Wóltańska, Asesor WSA - Marta Sarnowiec-Cisłak, Protokolant ref. stażysta - Dariusz Bychawski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 kwietnia 2025 r. sprawy ze skargi J. G. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 12 czerwca 2024 r. nr 1401-IOC.4400.7.2023 w przedmiocie określenia kwoty należności celnych oddala skargę. Przedmiotem skargi J. G. (dalej "Strona" lub "Skarżąca") jest decyzja Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie (dalej "DIAS", "organ odwoławczy" lub "organ II instancji") z 12 czerwca 2024 r. nr 1401-IOC.4400.7.2023 utrzymująca w mocy decyzję Naczelnika Mazowieckiego Urzędu Celno - Skarbowego w Warszawie (dalej "Naczelnik MUCS" lub "organ I instancji) z 31 maja 2023r. nr 448000-445010.4400.51.2023.11.DS w przedmiocie odmowy zwolnienia z należności celno-podatkowych, określenia kwoty długu celnego, podatku akcyzowego oraz podatku od towarów i usług należnego z tytułu importu towaru. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym. W dniu 31 października 2022 r. L. S. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością działając z upoważnienia J. G. zgłosiła do procedury dopuszczenia do obrotu towar w 2 pozycjach towarowych, jako mienie osobiste należące do osoby fizycznej przenoszącej swoje miejsce zamieszkania z terytorium państwa trzeciego na terytorium kraju. Towar z obu pozycji SAD zaklasyfikowano do kodu CN 9905000000 Wspólnej Taryfy Celnej z 0% stawką cła z rodzajem płatności "Z" (Brak obowiązku uiszczenia należności wynikający z całkowitego zwolnienia od należności celnych i/lub podatkowych). Zgodnie z listą mienia przesiedlenia procedurą dopuszczenia do obrotu miał zostać objęty towar w postaci samochodu osobowego marki Honda CRV, numer VIN: ... o pojemności silnika 1 500 ccm o zadeklarowanej wartości 27 000 USD oraz rzeczy osobiste używane: odzież, wyposażenie kuchni, zegar ścienny, komplety pościeli, ręczniki. Do zgłoszenia celnego załączono: listę mienia przesiedlenia, pod którą Skarżąca oświadczyła, że wszystkie rzeczy wymienione na liście mienia przesiedlenia od poz. 1 do 6 służyły jej do osobistego użytku w USA powyżej 6 miesięcy do dnia zakończenia pobytu, tj. do 13.09.2022r., gdzie przebywała nieprzerwanie ponad 12 miesięcy; jednocześnie zadeklarowała zamiar zamieszkania na terenie Polski/UE od 14.09.2022 r., pismo z 09.09.2022 r., w którym Skarżąca oświadczyła, iż przebywała od 18.11.1989 r. poza granicami Polski pod adresem .....W. B. A. C. ..., swój pobyt zakończyła w dniu 13.09.2022 r. oraz w ciągu ostatnich 36 miesięcy nie korzystała ze zwolnień z należności celno-podatkowych przysługujących dla osób przesiedlających się, kopię paszportu, zaświadczenie o zameldowaniu na pobyt stały nr ... z 25.10.2022r. od dnia 20.05.1982 r. pod adresem ul. M. K. ... lok....C., bilet lotniczy na trasie C. – K., fakturę za transport nr ... z ....09.2022 r. na kwotę 2 125 USD, dokumenty związane z pojazdem (Certficate of Title of a Vehicle, umowę kupna samochodu, potwierdzenie spłaty pożyczki za samochód, dowód rejestracyjny samochodu, polisę ubezpieczenia samochodu), rachunki za telefon wystawione przez operatora z USA od września 2021 r. do sierpnia 2022 r., informację o polisie ubezpieczeniowej oraz płatności za ubezpieczenie zdrowotne za okresy od września 2021 r. do sierpnia 2022 r., kopię zeznania podatkowego z USA za rok 2021, upoważnienie nr ... z 25.10.2022 r. Naczelnik M. Urzędu Celno-Skarbowego w W. przyjął zgłoszenie celne i przystąpił do jego weryfikacji polegającej na rewizji celnej oraz kontroli dokumentów. W dniu 10.11.2022 r. organ I instancji wezwał Stronę do przedłożenia dodatkowych dokumentów potwierdzających dwunastomiesięczny nieprzerwany okres zamieszkiwania poza Unią Europejską. Wezwano również do wyjaśnienia rozbieżności adresów zamieszkania w USA. W odpowiedzi z 16.11.2022 r. Strona przedstawiła wyjaśnienia dotyczące adresu zamieszkania w USA i załączyła dokumenty potwierdzające miejsce zamieszkania. Na podstawie Systemu Analizy Zgłoszeń Celnych organ I instancji ustalił, że Skarżąca w dniu 18.01.2022 r. zgłosiła już rzeczy w ramach mienia przesiedlenia. Zgłoszenie zostało zarejestrowane pod numerem .... Z dokumentacji nadesłanej przez P. Urząd Celno-Skarbowy wynika, iż Skarżąca do ww. zgłoszenia celnego przedłożyła oświadczenie, że rzeczy wymienione w liście mienia od poz. 1 do poz. 12 stanowią jej własność i służyły jej w trakcie pobytu za granicą, który rozpoczęła 03.11.1989 r. a zakończyła 09.01.2022 r. i z tą datą swoje centrum życiowe przeniosła do Polski. Pod listą mienia przesiedlenia z 31.12.2021 r. Strona również złożyła oświadczenie, że wymienione w liście rzeczy stanowiły jej własność i służyły jej podczas pobytu za granicą przez okres co najmniej 6 miesięcy. Pismem z 18.01.2023 r. Naczelnik MUCS wystąpił do Komendy Głównej Straży Granicznej z prośbą o informację, czy J. G. w okresie od sierpnia 2021 roku do stycznia 2023 roku przekraczała granicę RP. Z uzyskanych informacji wynika, że Strona swój przyjazd do Polski w dniu 10.01.2022 r. zakończyła 24.01.2022 r., a następnie przyjechała 14.09.2022 r. i wyjechała z Polski 06.10.2022 r. Ponowny przyjazd odnotowano 10.10.2022 r. W piśmie z 06.04.2023 r. Pełnomocnik Strony podtrzymał wniosek o zastosowanie zwolnienia z należności celno-podatkowych towarów wymienionych na liście mienia przesiedlenia. Do pisma załączono listę mienia przesiedlenia z 09.09.2022 r., w której Skarżąca oświadczyła, że wszystkie rzeczy na niej wymienione służyły jej do osobistego użytku w USA powyżej 6 miesięcy do dnia zakończania jej pobytu tj. 09.01.2022 r., gdzie przebywała nieprzerwalnie ponad 12 miesięcy. Jednocześnie oświadczyła, że 09.01.2022 r. przeniosła swoje centrum życiowe do Polski, przedstawiła kopię dokumentu CERTIFICATE OF TITLE OF A VEHICLE wraz z poświadczoną kopią tłumaczenia, kopię dokumentów Automobile Insurance Declarations ..., ... w języku obcym, poświadczoną kopię umowy z Orange Polska S.A. z 11.01.2022 r., wyjaśnienie Strony z 04.04.2023 r., wydruk korespondencji mailowej Strony z firmą P. Inc., wydruk informacji ze strony Ambasady i Konsulatu USA w Polsce co do zasad pobytu rezydentów poza USA. Decyzją z 31.05.2023 r. organ I instancji odmówił zwolnienia z należności celno-podatkowych zgłoszonego towaru, orzekł o prawidłowej klasyfikacji taryfowej towaru zadeklarowanego w poz. 1 zgłoszenia celnego w postaci używanego samochodu osobowego HONDA CRV VIN:... pojemność 1500 cm3 rok produkcji 2017, rok modelowy: 2018, przebieg: 51353 KM do kodu CN 8703 22 90 00 Wspólnej Taryfy Celnej, orzekł o prawidłowej klasyfikacji taryfowej towaru zadeklarowanego w poz. 2 zgłoszenia celnego w postaci: rzeczy osobistych używanych do kodu CN 6309 00 00 00 Wspólnej Taryfy Celnej, określił kwotę należności przywozowych wynikającą z długu celnego w wysokości 16 196 zł, określił kwotę podatku akcyzowego w wysokości 4 670 zł oraz określił kwotę podatku od towarów i usług w wysokości 47 149 zł. W odwołaniu od decyzji z 31.05.2023 r. Strona wniosła o jej zmianę i ustalenie, że spełniła przesłanki do zwolnienia mienia objętego zgłoszeniem celnym nr ...z należności celnych przywozowych oraz podatkowych. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Warszawie decyzją z 12.06.2024r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Podstawę prawną decyzji stanowiły art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 2651 ze zm.), art. 73 ust. 1, art. 73d ustawy z dnia 19 marca 2004 r. Prawo celne (Dz. U. z 2023r., poz. 1590 ze zm.), art. 56 ust. 1 i ust. 2, art. 70 ust. 1, art. 71 ust. 1 lit. e), art. 85 ust. 1, art. 101 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013 z dnia 9 października 2013 r. ustanawiającego unijny kodeks celny (Dz. Urz UE L 269 z dnia 10.10.2013 r. ze zm.), dalej "UKC", art. 2 ust. 1 lit. c), art. 3, art. 4, art. 5, art. 7, art. 126 rozporządzenia Rady (WE) nr 1186/2009 z dnia 16 listopada 2009 r. ustanawiającego wspólnotowy system zwolnień celnych (Dz. Urz. UE L 324 z 10.12.2009 r.), art. 5 ust. 1 pkt 3, art. 19a ust. 9, art. 30b ust. 1, art. 34 ust. 4 i art. 41 ust. 1 w związku z art. 146aa ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. z 2023r., poz. 1570 ze zm.), art. 6, art. 10 ust. 2, art. 27 ust. 6, art. 100 ust. 1 pkt 1, art. 101 ust.1, art. 104 ust. 1 pkt 3, art. 105 pkt 2 ustawy o podatku akcyzowym (Dz.U z 2023 r., poz.1542 ze zm.). W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy powołał przepisy prawa materialnego oraz przepisy proceduralne, które mają zastosowanie w sprawie. Organ II instancji wskazał, że zwolnienie z należności przywozowych stanowi wyjątek od generalnej zasady powszechności należności przywozowych, zgodnie z którą od każdego towaru przywożonego z terytorium państwa trzeciego na obszar celny Unii wymagane są należności przywozowe. Zwolnienie musi wprost wynikać z przepisów prawa, a podstawowym aktem prawnym ustanawiającym zwolnienia celne jest rozporządzenie Rady (EWG) nr 1186/2009 z dnia 16 listopada 2009 r. ustanawiające wspólnotowy system zwolnień celnych. Przesłanki do skorzystania ze zwolnienia z należności celnych przywozowych mienia osobistego przywożonego na obszar celny Wspólnoty przez osoby przenoszące swoje miejsce zamieszkania z państw trzecich zostały określone w art. 3-11 rozporządzenia Rady (WE ) Nr 1186/2009. Organ odwoławczy wskazał, że zwolnienie przyznawane jest tylko w przypadku mienia osobistego dopuszczonego do swobodnego obrotu w ciągu 12 miesięcy od daty ustalenia przez osobę zainteresowaną miejsca zamieszkania na obszarze celnym Wspólnoty (art. 7 rozporządzenia Nr 1186/2009). Innym warunkiem zwolnienia od należności celnych przywozowych mienia osobistego osoby przesiedlającej się jest okoliczność faktycznego przeniesienia swojego stałego miejsca zamieszkania z państwa trzeciego na obszar celny Wspólnoty. W ocenie organu celnego przepisy rozporządzenia Nr 1186/2009 wymagają istnienia tylko jednego miejsca zamieszkania danej osoby, czy to w państwie trzecim, czy też na obszarze celnym Wspólnoty. Warunek zwolnienia celnego związany ze zmianą miejsca zamieszkania nie będzie więc spełniony w przypadku, gdy w oparciu o okoliczności sprawy będzie można uznać, że osoba ubiegająca się o zwolnienie miała w tym samym czasie więcej niż jedno miejsce zamieszkania, tzn. na obszarze celnym Wspólnoty i w państwie trzecim. DIAS zwrócił również uwagę, że przepisy rozporządzenia Nr 1186/2009 nie ustanawiają katalogu dokumentów, jakie osoba zainteresowana musi przedłożyć organowi celnemu w celu udowodnienia, że spełniła przesłanki do zastosowania zwolnienia od należności celnych przywozowych mienia osobistego osoby przesiedlającej się. Ogólne zasady dokumentowania spełnienia warunków do zastosowania zwolnienia towarów z należności celnych przywozowych wyrażone zostały w art. 126 rozporządzenia Nr 1186/2009. Zgodnie z tym przepisem, w przypadku, gdy rozporządzenie określa, że zwolnienie stosuje się po spełnieniu pewnych warunków, osoba zainteresowana przedstawia właściwym organom dowody, że takie warunki zostały spełnione. Podstawą stosowania zwolnień z należności celnych przywozowych towarów przywożonych na obszar celny Wspólnoty z państw trzecich są dokumenty i dowody przedłożone organowi celnemu przez wnioskującego o zwolnienie, o ile będą świadczyły o spełnieniu przesłanek do udzielenia danego zwolnienia. Organ celny wskazał, że za miejsce zamieszkania w rozumieniu art. 3 rozporządzenia Nr 1186/2009 uznać należy miejsce, w którym zainteresowany ustanowił stały ośrodek swych interesów. Dla celów ustalenia, czy miejsce zamieszkania znajduje się w państwie trzecim dla celów zastosowania zwolnienia celnego przewidzianego w art. 3, należy wziąć pod uwagę wszystkie mające znaczenie okoliczności faktyczne. Przy wykładni przepisów dotyczących systemu wspólnotowych zwolnień celnych (odnośnie definicji "miejsce zamieszkania") przede wszystkim należy brać pod uwagę równoważne mu znaczeniowo pojęcie "stałego zamieszkiwania". zawarte bezpośrednio w tych przepisach oraz pomocniczo, stosując wykładnię systemową definicję "miejsca zamieszkania" zawartą art. 25 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964r. - Kodeks cywilny. W ocenie organu odwoławczego przedłożone w sprawie dokumenty nie były wystarczające aby stwierdzić, że spełnione zostały przesłanki uzasadniające zwolnienie z należności celno-podatkowych towarów jako mienie przesiedlenia. Następnie wskazał, że J. G. złożyła pod rygorem odpowiedzialności karnej wynikającej z art. 233 K.k. dwa różne oświadczenia o dacie zakończenia pobytu: 09.01.2022 r. i 13.09.2022 r. Wprawdzie pełnomocnik Strony w pismach z 30.01.2023 r. i 06.04.2023 r. oraz Strona w wyjaśnieniu z 04.04.2023 r. wskazywali, że datą zakończenia pobytu w USA był 09.01.2022 r., jednak w ocenie organu celnego przedmiotowa data nie znajduje potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym (informacje uzyskane od Komendy Głównej Straży Granicznej w sprawie przekraczania granicy państwowej RP przez Stronę. Oceniając wyjaśnienia Strony dotyczące konieczności powrotu do USA w dniu 24.01.2022 r. potrzebą załatwienia formalności związanych z samochodem oraz przyznaniem obywatelstwa organ celny zauważył, że ponowny pobyt w USA trwał 231 dni i w świetle przedstawionych dowodów, tj. zaświadczenia od pracodawcy, rachunków telefonicznych i płatności za polisę ubezpieczeniową nie zakończył się 09.01.2022 r. W świetle powyższych ustaleń w ocenie organu trudno mówić o przeniesieniu centrum życiowego, a także centrum interesów importera na obszar Wspólnoty, zgodnie z wymaganiami wynikającym z rozporządzenia Rady (WE) NR 1186/2009. Organ celny obliczył, ile dni w okresie od 10.01.2022 r. do 10.10.2022 r. Strona przebywała w USA i ile dni przebywała w Polsce. W jego ocenie przeniesienie do kraju osobistego mienia przesiedleńczego jedynie w ograniczonej postaci nie wystarczy do stwierdzenia, że podatnik przestał zamieszkiwać za granicą. Świadczy to, co najwyżej o woli przeniesienia w bliżej nieokreślonym czasie swojego centrum życiowego do Polski, co nie jest równoznaczne z "przesiedleniem" na pobyt stały. W konsekwencji organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji zgodnie z którym Strona nie spełniła przesłanek określonych w art. 3-5 Wspólnotowego Systemu Zwolnień Celnych dla otrzymania zwolnienia z należności celnych i uznania przewożonych towarów jako mienie przesiedlenia. Organ odwoławczy potwierdził również prawidłowość wyliczenia przez organ I instancji kwoty należności celnych przywozowych oraz należności podatkowych od towaru objętego zgłoszeniem celnym. Strona wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję z 12.06.2024 r. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie: - art. 3 w związku z art. 5 i art. 7 rozporządzenia Rady (WE) Nr 1186/2009 z dnia 16 listopada 2009 r. ustanawiającego wspólnotowy system zwolnień celnych (Dz.Urz.UE L z 2009r., Nr 324, str.23) przez jego niezastosowanie, - art. 188 i art. 191 Ordynacji podatkowej poprzez pominięcie wniosków dowodowych o przesłuchanie świadków H.K. i Z.K. na okoliczność podjęcia decyzji o przeniesieniu miejsca zamieszkania do Polski od stycznia 2022 r., przewiezienia przez Skarżącą wyposażenia mieszkania z Chicago oraz przyczyn ponownego wyjazdu do USA, - dokonanie błędnych ustaleń faktycznych poprzez przyjęcie, że centrum życiowe J. G. w okresie od września 2021 r. do sierpnia 2022 r. znajdowało się w USA i nie ustaliła ona w styczniu 2022 r. miejsca zamieszkania na terenie Polski, a w przypadku podzielenia przez sąd ustaleń co do nie ustalenia miejsca pobytu na terenie Polski w styczniu 2022 r., błędnych ustaleń faktycznych co do faktu nie przeniesienia miejsca pobytu do Polski od 14 września 2022 r. Mając powyższe na uwadze Skarżąca wniosła o: - zmianę zaskarżonej decyzji i ustalenie, że spełniła przesłanki do zwolnienia mienia objętego zgłoszeniem celnym nr 22PL44501011720290 z należności celnych przywozowych oraz podatkowych ewentualnie uchylenie decyzji organu I i II instancji, - zwrócenie się z pytaniem prejudycjalnym do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej dotyczącym wyjaśnienia: "Czy w świetle przepisów prawa europejskiego - art. 3 rozporządzenia Rady (WE) Nr 1186/2009 fakt, iż osoba, która po przybyciu kraju członkowskiego Unii Europejskiej zgłosiła organom celnym przeniesienie miejsca zamieszkania na terytorium tego kraju, a następnie niedługo po tym fakcie wyjechała z powrotem do państwa trzeciego w celu uregulowania swoich spraw majątkowych i obywatelskich i wróciła do kraju członkowskiego po upływie czasu przekraczającego 185 dni wyklucza możliwość przyjęcia, że osoba od chwili dokonania tego zgłoszenia jest osobą przenoszącą swoje miejsce zamieszkania do kraju członkowskiego uprawnioną do ubiegania się o zwolnienie z należności celno- podatkowych". W uzasadnieniu skargi Strona przedstawiła argumentację na poparcie podniesionych zarzutów. W odpowiedzi na skargę DIAS wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Na rozprawie w dniu 29 kwietnia 2025 r. Sąd postanowił oddalić zawarty w skardze wniosek o zwrócenie się z pytaniem prejudycjalnym do Trybunału Sprawiedliwości UE. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta, stosownie do § 2 powołanego artykułu sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, tj. Dz.U. z 2024 r. poz. 935, dalej: "p.p.s.a."). W myśl art. 145 § 1 pkt 1-3 p.p.s.a. Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 K.p.a. lub innych przepisach. Skarga nie jest zasadna, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Stan faktyczny ustalony przez organy obu instancji znajduje potwierdzenie w zebranym materiale dowodowym. Dlatego ustalenia te Sąd w całości podziela, uznając je za niewadliwe. Spór dotyczy spełnienia przez Stronę ustawowych warunków zwolnienia z należności celnych i podatkowych towarów, które w niniejszej sprawie Skarżąca przewiozła z USA do Polski. W ocenie Strony przewiezione towary stanowią mienie przesiedlenia i dlatego nie podlegają opłatom celnym i podatkowym nakładanym na towary sprowadzane z państwa trzeciego na terytorium UE. Organy celne stoją na stanowisku, że Skarżąca nie wypełniła warunków zwolnienia z należności celnych i opodatkowania. W ocenie organów Skarżąca nie wypełniła warunku przeniesienia stałego miejsca zamieszkania z państwa trzeciego na obszar celny Wspólnoty. Zasady zwolnienia z cła mienia przywożonego na obszar celny Unii Europejskiej przez osoby fizyczne przesiedlające się z państw trzecich zostały określone w art. 3-11 rozporządzenia Rady (WE) Nr 1186/2009 z 16 listopada 2009 r. ustanawiającego wspólnotowy system zwolnień celnych. Zgodnie z art. 3 rozporządzenia Nr 1186/2009, z zastrzeżeniem art. 4-11 zwolnione z należności celnych przywozowych jest mienie osobiste przywożone przez osoby fizyczne przenoszące swoje miejsce zamieszkania z państwa trzeciego na obszar celny Wspólnoty. Stosownie do art. 4 rozporządzenia Nr 1186/2009, zwolnienie z należności celnych przywozowych jest ograniczone do mienia osobistego, które: a) z wyjątkiem szczególnie uzasadnionych okoliczności, pozostawało w posiadaniu oraz, w przypadku towarów nieprzeznaczonych do konsumpcji, było używane przez osobę zainteresowaną w jej poprzednim miejscu zamieszkania przez co najmniej sześć miesięcy przed datą, w której osoba zainteresowana przestała zamieszkiwać w państwie trzecim, który opuściła; b) jest przeznaczone do użytku w takim samym celu w nowym miejscu zamieszkania. Stosownie do art. 5 ust. 1 rozporządzenia Nr 1186/2009, zwolnienie może zostać udzielone tylko osobom, których miejsce zamieszkania znajdowało się poza obszarem celnym Wspólnoty nieprzerwanie przez okres co najmniej 12 miesięcy. Obowiązek wykazania okoliczności uzasadniających zwolnienie obciąża ubiegającego się o zwolnienie. Wynika to wprost z art. 126 rozporządzenia Nr 1186/2009, który stanowi, że w przypadku gdy rozporządzenie określa, że zwolnienie stosuje się po spełnieniu pewnych warunków, osoba zainteresowana przedstawia właściwym organom dowody, że takie warunki zostały spełnione. Odnosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy i do stawianych w skardze zarzutów Sąd podziela w całości stanowisko organów celnych, które nie potraktowały powrotu Skarżącej do Polski w styczniu 2022 r. jako zmiany miejsca zamieszkania z państwa trzeciego na obszar celny Wspólnoty i przesiedlenia na teren Wspólnoty. Organy prawidłowo i wszechstronnie zebrały materiał dowodowy i dokonały ustaleń faktycznych poprzedzonych rzetelną, opartą na zasadach logiki i doświadczenia życiowego oceną. Z materiału dowodowego wynika, że Skarżąca w 2022 r. dwa razy złożyła zgłoszenie celne. Na podstawie Systemu Analizy Zgłoszeń Celnych organ I instancji ustalił, że Strona 18.01.2022r. zgłosiła rzeczy w ramach mienia przesiedlenia. Zgłoszenie zostało zarejestrowane pod numerem 22PL321030I0034058. Skarżąca do zgłoszenia celnego przedłożyła oświadczenie, że 09.01.2022 r. przenosi do Polski swoje centrum życiowe. Przedmiotem niniejszej sprawy jest zgłoszenie celne z 31.10.2022 r. nr 22PL445010I1720290. Z oświadczenia do zgłoszenia wynika, że Strona zakończyła swój pobyt w USA 13.09.2022 r., gdzie przebywała nieprzerwanie ponad 12 miesięcy. Skarżąca oświadczyła również, że w ciągu ostatnich 36 miesięcy nie korzystała ze zwolnień z należności celnopodatkowych dla osób przesiedlających się. W oświadczeniu Strona wskazała również, że towar w postaci rzeczy - mienia przesiedlenia jest pierwszą/ostatnią partią mienia przesiedlenia. Mając na uwadze całość materiału dowodowego, Sąd podziela stanowisko organów celnych, które nie uznały za wiarygodne wyjaśnień Strony, że data powrotu do Polski - wrzesień 2022 r. - wskazana w dokumentacji do zgłoszenia celnego z 31.10.2022 r. była wynikiem omyłki i faktycznie Strona wróciła do kraju w styczniu 2022 r. Na brak pomyłki w złożonym oświadczeniu wskazują dokumenty załączone do zgłoszenia z 31.10.2022 r. (zaświadczenie od pracodawcy, rachunki telefoniczne i płatności za polisę ubezpieczeniową), które potwierdzają, że Strona przebywała i mieszkała w USA po dacie 09.01.2022 r. do sierpnia 2022 r. Mimo złożonego oświadczenia o dacie i zakończenia pobytu w USA 09.01.2022 r. i przeniesieniu się na stałe do Polski, Strona przybyła do Polski na krótki, bo trwający zaledwie czternastodniowy pobyt i następnie w okresie od 25.01.2022r. do 13.09.2022r. (tj. 231 dni) przebywała w USA. Następny pobyt w Polsce trwał od 14.09.2022 r. do 06.10.2022 r. Do kraju Skarżąca przyjechała 10 października 2022 r. Powyższe okoliczności potwierdzają, że centrum życiowe Strony po 09.01.2022 r. do września 2022 r. w dalszym ciągu koncentrowało się w USA, a nie w Polsce. Czynności podejmowane przez Stronę mogą co najwyżej wskazywać na podejmowanie działań w celu przeprowadzenia się do Polski. Potwierdzają one zamiar przeprowadzki, ale nie faktyczne przesiedlenie. Sytuacja Skarżącej – w zakresie jego statusu zawodowego, ubezpieczeniowo – zdrowotnego,– nie uległa zmianie na skutek przyjazdu do Polski w styczniu 2022 r. Strona uzasadnia fakt powrotu do USA w dniu 24 stycznia 2022 r. potrzebą załatwienia formalności związanych z samochodem oraz przyznaniem obywatelstwa. Wyjaśniła przy tym, że podjęła pracę u dotychczasowego pracodawcy, płaciła ubezpieczenie i opłaty za telefon, żeby nie ponosić kosztów pobytu w USA z emerytury. Wskazała przy tym, że po powrocie do USA jej pracodawca zgodził się ją ponownie zatrudnić. Z załączonego do akt oświadczenia pracodawcy wynika natomiast, że Skarżąca pracowała w Illinois do lipca 2021 r., a następnie przeprowadziła się z rodziną pracodawcy do UTAH i była zatrudniona do 31 sierpnia 2022 r. Złożone oświadczenie nie wskazuje na ponowne zatrudnienie Strony. Wynika z niego, że Strona była zatrudniona do 31 sierpnia 2022 r. i zmieniała miejsce pobytu w USA, który z uwagi na rodzaj wykonywanej pracy był powiązany z miejscem zamieszkania pracodawcy. Skarżąca posiadała polisę ubezpieczeniową oraz ubezpieczenie zdrowotne, których koszty ponosiła do sierpnia 2022 r. Wynikiem powrotu do USA 24.01.2022 r. był nieprzerwany pobyt w tym kraju przez 231 dni, tj. ponad pół roku 2022. W tym czasie Skarżąca pracowała, co dowodzi, że nawet jeśli była zmuszona powrócić do USA w uwagi na konieczność załatwienia spraw urzędowych, to pobyt ten połączyła ze stałą pracą, która trwała w 2022 r. ponad 6 miesięcy. Wbrew twierdzeniu Strony, nie ustaliła ona faktycznie swojej rezydencji w Polsce w styczniu 2022 r. Zamieszkanie w Polsce był zamiarem Skarżącej. Zamiar ten nie ziścił się jednak w styczniu 2022 r. Z dokumentów zebranych w toku postępowania wynika, że Skarżąca nie przeniosła centrum życiowego z USA do Polski w styczniu 2022. Organy celno-podatkowe prawidłowo argumentowały, że przy ocenie przesłanki zmiany miejsca zamieszkania istotny nie jest zamiar, ale faktyczne przeniesienie centrum życiowego na terytorium UE. Powtórzyć należy, że przeniesienie miejsca zamieszkania z państwa trzeciego na obszar celny Wspólnoty jest jedną z przesłanek zwolnienia z należności celnych przywozowych mienia osobistego przywożonego przez osoby fizyczne i wynika z art. 3 rozporządzenia Rady (WE) Nr 1186/2009 z 16 listopada 2009 r. Musi mieć ono charakter czynności faktycznych a nie deklaratoryjnych. Analiza treści art. 4 pkt 2 Wspólnotowego Kodeksu Celnego stanowiącego o siedzibie osoby fizycznej we Wspólnocie oraz art. 7 ust. 1 dotyczącego ustalenia miejsca zamieszkania na terenie Wspólnoty pozwala na wniosek, że działania osoby fizycznej wyrażające wolę zakończenia stałego miejsca zamieszkania w państwie trzecim, nawet jeśli jednocześnie podejmuje działania w celu ustalenia zamieszkania na obszarze celnym Wspólnoty, polegające na posiadaniu meldunku, nieruchomości, nie wskazuje, aby faktycznie nastąpiło przeniesienie stałego miejsca zamieszkania z państwa trzeciego na obszar celny Wspólnoty. Zakończenie stałego miejsca zamieszkania w państwie trzecim i opuszczenie terytorium państwa trzeciego może być rozciągnięte w czasie, jest jednak ostatnią czynnością podjętą w procesie przesiedlania do miejsca stałego zamieszkania, które oznacza miejsce koncentracji spraw życiowych i osobistych, zawodowych, rodzinnych, ale także miejsce, w którym skupiona jest "życiowa działalność". Wykładnia art. 25 Kodeksu cywilnego, pomocna dla interpretacji pojęcia "miejsca zamieszkania" wyróżnia dwie płaszczyzny, które muszą wystąpić łącznie, aby można było mówić o miejscu zamieszkania osoby fizycznej: po pierwsze fizyczne przebywanie (corpus) oraz wolę zamiaru stałego pobytu ( animus). Nawet jeśli Strona zamierzała przenieść się na stałe do Polski , to faktycznie nie uczyniła tego w styczniu 2022 r. Poprawności ustaleń organów celnych nie zmienia fakt, że Skarżąca posiada meldunek na terenie Polski. Meldunek jest kategorią prawa administracyjnego, zaś o miejscu stałego zamieszkania decydują kryteria przebywania w danej miejscowości z zamiarem stałego pobytu. Sąd podkreśla w tym miejscu, że meldunek na terenie Polski Skarżąca posiada od 20.05.1982 r i nie wymeldowała się z podawanego adresu w związku z opuszczeniem Polski i wyjazdem do USA. Sąd stwierdza, że nie jest zasadny zarzut naruszenia art. 3 w związku z art. 5 i 7 rozporządzenia Rady Nr 1186/2009 przez niezastosowanie. W związku z niewypełnieniem w sprawie jednej z przesłanek warunkujących zastosowanie wskazanych regulacji, rzeczy przewożone z USA do Polski objęte zgłoszeniem celnym z 31.10.2022 r. nie podlegają zwolnieniu z należności celnych przywozowych oraz podatkowych, jako mienie przesiedlenia. Nie jest również zasadny zarzut naruszenia art. 188 i 191 Ordynacji podatkowej poprzez pominięcie wniosków dowodowych o przesłuchanie świadków H.K. i Z.K. na okoliczność podjęcia decyzji o przeniesieniu miejsca zamieszkania do Polski od stycznia 2022 r., przewiezienia wyposażenia mieszkania z Chicago oraz przyczyn ponownego wyjazdu Strony do USA. Stanowisko organu odwoławczego zawarte w decyzji tego organu odnośnie odmowy przeprowadzenia dowodów z przesłuchania świadków zasługuje na aprobatę. Stosownie do art. 188 Ordynacji podatkowej, żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu są okoliczności mające znaczenie dla sprawy, chyba że okoliczności te stwierdzone są wystarczająco innym dowodem. Zasada zupełności postępowania dowodowego nie nakazuje organowi prowadzenia postępowania w oparciu o zawnioskowane dowody, co oznacza, że każdy zgłoszony wniosek dowodowy nie musi być automatycznie uwzględniony. Organy nie mają obowiązku dopuszczenia dowodu wnioskowanego przez Stronę, jeżeli dla prawidłowego ustalenia stanu faktycznego adekwatne i wystarczające są inne dowody (wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 04.06.2020r. sygn. akt I SA/Rz 116/20). Analiza dowodów (zaświadczenie pracodawcy, rachunki telefoniczne, polisa ubezpieczeniowa, częstotliwość podróży pomiędzy Polską i USA) pozwoliła ustalić kolejność czynności podejmowanych przez Stronę w związku z zamiarem przeprowadzki do Polski. Z dokumentów tych jednoznacznie wynikało, że Strona nie przeniosła centrum życiowego z USA do Polski w deklarowanym terminie, a w konsekwencji towary objęte zgłoszeniem celnym z 31.10.2022 r. nie są objęte zwolnieniem z należności celnych i podatkowych jako mienie przesiedlenia. Wskazani przez Stronę świadkowie mogliby potwierdzić zamiar przeprowadzki do Polski. Nie mogli jednak stwierdzić, że Strona faktycznie od stycznia 2022 r. na stałe mieszka w Polsce, skoro do września tego roku przebywała przede wszystkim w USA. W toku postępowania organy celne wykazały, że ośrodek osobistych i życiowych interesów Strony po zadeklarowaniu przesiedlenia nie uległ zmianie. Sąd stwierdza, że stan faktyczny sprawy został ustalony w prawidłowo przeprowadzonym postępowaniu wyjaśniającym. Zebrany obszerny materiał dowodowy został wnikliwie rozpatrzony i oceniony przez organy celno-podatkowe, a dokonana ocena nie wykracza poza granice swobodnej oceny dowodów określonej w art. 191 Ordynacji podatkowej. Uzasadnienie faktyczne zaskarżonej decyzji zawiera szczegółowe i wnikliwe wykazanie faktów, na których oparł się organ, a uzasadnienie prawne odnosi się do prawidłowo zastosowanych przepisów prawa. W świetle powyższych uwag Sąd za nieuzasadnione uznał zarzuty skargi w przedmiocie naruszenia przepisów prawa materialnego, jak również przepisów prawa procesowego. Organ celny dokonując weryfikacji zgłoszenia celnego podjął z urzędu szereg czynności procesowych mających na celu ustalenie, czy towary wymienione w zgłoszeniu celnym z 31.10.2022 r. mogą być zwolnione z należności celnych jako mienie przesiedleńcze. Organy działały na podstawie obowiązujących przepisów prawa materialnego i procesowego. Normy te zostały szczegółowo wskazane w podstawach prawnych zaskarżonej decyzji oraz jej uzasadnieniu, przy czym organy zapewniły stronie czynny udział w każdym stadium postępowania wypełniając tym samym nałożone przez prawodawcę obowiązki prawidłowego prowadzenia postępowania dowodowego. Sąd stwierdza, że nie znalazł podstaw do zwrócenia się do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z pytaniem prejudycjalnym wskazanym w skardze, ponieważ w ocenie Sądu w sprawie nie występuje zagadnienie prawne wymagające takiego działania. W świetle treści art. 267 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (Dz. U. z 2004 r. Nr 90, poz. 864/2) TSUE jest właściwy do orzekania w trybie prejudycjalnym m.in. o ważności i wykładni aktów przyjętych przez instytucje, organy, jednostki organizacyjne Unii. W przypadku, gdy pytanie z tym związane zostanie podniesione przed sądem jednego z krajów członkowskich to w sytuacji, gdy właściwy sąd uzna, że decyzja w tej kwestii jest niezbędna do wydania wyroku, może zwrócić się do TSUE z wnioskiem o rozpatrzenie tego pytania. Sąd rozpoznając niniejszą sprawę stwierdził, że skierowanie pytania o treści zaprezentowanej w skardze nie jest niezbędne dla wydania wyroku w rozpoznawanej sprawie. Biorąc pod uwagę, że Sąd nie dostrzegł również z urzędu takich naruszeń przepisów prawa procesowego, które mogły mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, lub prawa materialnego, które miały wpływ na wynik sprawy, skargę należało oddalić. Z powyższych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło