V SA/Wa 2275/14

WyrokWSA w Warszawie2014-10-08

Skład orzekający: Piotr Kraczowski, Krystyna Madalińska-Urbaniak, Piotr Piszczek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Wojewódzki Sąd Administracyjny powinien uchylić decyzję Narodowego Centrum Badań i Rozwoju (NCBiR) o nieprzyznaniu dofinansowania projektowi, jeśli skarżący zarzuca błędy formalne i merytoryczne w ocenie wniosku przez ekspertów, a NCBiR po rozpatrzeniu protestu utrzymało pierwotną decyzję, uznając część zarzutów za zasadne, ale nie zmieniając ostatecznego wyniku?
Ratio decidendi
Sąd administracyjny nie dokonuje merytorycznej oceny wniosku o dofinansowanie, lecz kontroluje legalność działania organu. Ocena wniosku przez ekspertów jest swobodna, ale nie dowolna, i musi być należycie uzasadniona. W przypadku kryteriów niemierzalnych, odmienne oceny ekspertów nie przesądzają o nierzetelności. Sąd nie stwierdził naruszenia prawa przy ocenie wniosku, a tym samym nie było podstaw do uchylenia decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia.
Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o dofinansowanie projektu w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka. Narodowe Centrum Badań i Rozwoju (NCBiR) poinformowało o umieszczeniu wniosku na liście projektów nierekomendowanych do dofinansowania z powodu niespełnienia kryterium merytorycznego oraz niskiej oceny punktowej. Po złożeniu protestu, NCBiR uznało część zarzutów za zasadne, ale ostatecznie nie uwzględniło protestu, utrzymując decyzję o nierekomendowaniu projektu. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów regulaminu konkursu i przewodnika po kryteriach oceny.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Piotr Kraczowski (spr.), Sędzia WSA - Krystyna Madalińska-Urbaniak, Sędzia NSA - Piotr Piszczek, Protokolant spec. - Mariusz Dzierzęcki, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 08 października 2014 r. sprawy ze skargi A. A. na informację Narodowego Centrum Badań i Rozwoju z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...] w przedmiocie oceny wniosku o dofinansowanie realizacji projektu; oddala skargę. A. A. (zwany dalej: skarżącym) złożył 7 lutego 2014 r. wniosek o dofinansowanie projektu "Autonomiczna wielosensoryczna platforma do badania geometrii oraz stanu środowiska miejsc i obiektów trudnodostępnych i zagrożonych". Projekt złożony został w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka 2007-2013, Oś priorytetowa 1 – Badania i rozwój nowoczesnych technologii, Działanie 1.4 Wsparcie projektów celowych. We wniosku skarżący wskazał, że w ramach projektu powstaną prototypy autonomicznych platform pomiarowych zdolnych do poruszenia się w zagrożonych i ciężkich warunkach pracy, zdolne do pozyskania geometrii 3D tych miejsc oraz przekazania zebranych danych do centra obliczeniowego ze zdolnością ich udostępnienia on-line odpowiednim służbom i sztabom kryzysowym przy zastosowaniu technologii wirtualizacji GPU. Po dokonaniu merytorycznej oceny wniosku pismem z [...] kwietnia 2014 r. Narodowe Centrum Badań i Rozwoju (NCBiR) poinformowało skarżącego, że złożony wniosek został umieszczony na Liście projektów nierekomendowanych do dofinansowania. Projekt nie spełnił kryterium merytorycznego dostępu nr 8: "Wnioskodawca posiada zdolność do wdrożenia wyników części badawczej projektu" oraz uzyskał 64,50 pkt w ramach oceny merytorycznej punktowej. NCBiR poinformowało także o poszczególnych ocenach cząstkowych dokonanych przez dwóch ekspertów, m.in. w zakresie kryterium merytorycznego punktowego nr 1 – "Poziom innowacyjności rezultatów prac badawczo – rozwojowych" na maksymalną liczbę punktów 40, przyznana liczba punktów wyniosła 25,50. W ramach podkryterium "Nowoczesność rezultatów prac badawczo – rozwojowych w porównaniu do aktualnego stanu wiedzy w zakresie objętym Projektem" ekspert 1 przyznał 8 pkt, a ekspert 2 przyznał 20 pkt. W ramach podkryterium "Opłacalność wdrożenia rezultatów prac B+R powstałych w wyniku realizacji Projektu" ekspert 1 przyznał 0 pkt, a ekspert 2 przyznał 4 pkt. W zakresie kryterium nr 3 – "Poziom gotowości technologii będącej przedmiotem projektu przed rozpoczęciem projektu", projektowi na możliwą do uzyskania liczbę 15 przyznano 5 punktów, ekspert 1 nie przyznał punktów, a ekspert 2 przyznał 10 pkt. W zakresie kryterium nr 4 – "Wnioskodawca posiada zdolność techniczną oraz dysponuje kadrą B+R niezbędną do realizacji prac badawczych lub zawarł umowę warunkową z wykonawcą tych prac", projektowi na możliwą do uzyskania liczbę 12 przyznano 6 punktów, ekspert 1 nie przyznał punktów, a ekspert 2 przyznał 12 pkt. Od powyższego rozstrzygnięcia skarżący złożył protest, wnosząc o dokonanie ponownej oceny, ze względu na popełnione przez oceniających błędy o charakterze formalnym i merytorycznym. Zarzucił ekspertowi 1 brak znajomości zasad ocenianych kryteriów w zakresie posiadania zdolności wnioskodawcy do wdrożenia wyników części badawczej projektu, poziomu innowacyjności rezultatów prac badawczo-rozwojowych oraz posiadania zdolności technicznej do oraz dysponowania kadrą B+R niezbędną do realizacji prac badawczych lub zawarcia umowy warunkowej z wykonawcą tych prac. Zarzucił także nieprzestrzeganie § 7 pkt II ust. 3 Regulaminu przeprowadzania konkursu oraz zatwierdzenie niezgodnej z zapisami dokumentacji konkursowej oceny przez NCBiR. Powyższe zarzuty rozwinął w bardzo szczegółowym uzasadnieniu protestu. Pismem z [...] lipca 2014 r. NCBiR, po rozpoznaniu protestu, mimo uznania części argumentów skarżącego za zasadne, poinformowało o jego nieuwzględnieniu. W piśmie tym podano, że w zakresie kryterium merytorycznego dostępu nr 8 Instytucja Pośrednicząca (dalej: IP) uwzględniła zarzut skarżącego i uznała kryterium za spełnione. W zakresie kryterium punktowanego nr 1 "Poziom innowacyjności rezultatów prac badawczo – rozwojowych" Instytucja Pośrednicząca nie uwzględniła zarzutu skarżącego i utrzymała pierwotną ocenę 25,5 pkt. W uzasadnieniu do podkryterium "Nowoczesność rezultatów prac badawczo – rozwojowych w porównaniu do aktualnego stanu wiedzy w zakresie objętym Projektem", IP zacytowała wnioskodawcę "Innowacyjność rozwiązania polega na autonomiczności urządzeń. Do tej pory wszystkie istniejące systemy wymagały operatora. Projektowane przez Wnioskodawcę autonomiczne pomiarowe systemy mobilne będą bazowały na sztucznej inteligencji i rozwiązaniach semantycznych oraz konceptualizacji środowiska, w którym się poruszają. W projekcie połączonych zostanie kilka najnowocześniejszych technologii w celu stworzenia trzech innowacyjnych produktów (platform pomiarowych) oraz opracowana zostanie technologia autonomicznej pracy tych systemów. Rozwinięta zostanie również praca w i wirtualizacja danych otrzymanych on-line w wyniku działania mobilnej platformy pomiarowej. Powstanie innowacyjny w skali europejskiej produkt - zrobotyzowana platforma geodezyjna, umożliwiająca pomiar ciągły/skanowanie ciągłe i budowanie map 3D obszarów zagrożonych wybuchem metanu i/lub pyłu węglowego, kategorii M1. Zrobotyzowana platforma zostanie zaadoptowana lub opracowana w oparciu o dyrektywę ATEX i normy z nią zharmonizowane". Następnie IP wyjaśniła, że rozwiązania o podobnych funkcjonalnościach wymienionych we wniosku dostępne są na rynku, a prace badawcze w tym zakresie prowadzone są od wielu lat. Wykorzystane technologie nie są nowatorskie. Poszczególne części składowe systemu, w tym między innymi roboty autonomiczne, to rozwiązania powszechnie znane, o czym wspominał już w swojej opinii jeden z ekspertów. Praca sensorów platformy polegać będzie na ogólnie znanej i dostępnej technologii AR (Augmeneted Reality). Praca w chmurze i wirtualizacja danych to kolejne, coraz bardziej powszechne technologie. Innowacja opiera się niewątpliwie na kwestii budowy systemu o najwyższej klasie bezpieczeństwa do zastosowań w obszarach niebezpiecznych. Ponadto, nowoczesność rezultatów prac badawczych przejawia się także przez połączenie wielu technologii i wytworzenie wartości dodanej w postaci mobilnej platformy pomiarowej, autonomicznej, sprzężonej ze zdalnym systemem eksperckim oraz umożliwiającej prezentację wyników dla użytkowników na platformach mobilnych. Jeden z celów projektu to także opracowanie metody integracji danych, podlegających akwizycji przez użyte platformy mobilne. Pomiarowe systemy mobilne mają z kolei bazować na rozwiązaniach semantycznych oraz sieciach neuronowych, które to zdaniem wnioskodawcy są elementami innowacyjnymi w projekcie. IP zauważyła, że wątek ten jest we wniosku stosunkowo słabo nakreślony, co nie pozwala w pełni docenić innowacyjności platformy. Zarzut eksperta dotyczący niewystarczającego wyjaśnienia we wniosku na czym polega autonomiczność urządzenia pozostał podtrzymany. Informacja w wyżej wymienionym temacie została zwarta we wniosku, nie jest ona jednak wystarczająco szczegółowo i czytelnie zobrazowana, a niewątpliwie jest kluczową z punktu widzenia oceny nowoczesności rezultatów prowadzonych w ramach projektu prac badawczo-rozwojowych. Ponadto wnioskodawca we wniosku zawarł informację, że innowacyjny na skalę światową charakter projektu gwarantują zastosowane technologie pochodzące z różnych krajów, w tym niemieckie laserowe systemy pomiarowe, amerykańska technologia NVIDIA GRID oraz NVIDIA CUDA. Nie można jednak przyjąć za zasadne twierdzenia, że zastosowane technologie przekładają się bezpośrednio na innowacyjność o charakterze światowym projektu, szczególnie jeśli wziąć pod uwagę kwestię, iż jest to projekt badawczy. Reasumując IP uznała, że na podstawie analizy wniosku, argumentów przedstawionych w proteście oraz przy zachowaniu jak najwyższej obiektywności, należy podtrzymać średnią liczbę 14 punktów. W uzasadnieniu do podkryterium "Opłacalność wdrożenia rezultatów prac B+R powstałych w wyniku realizacji Projektu", IP wyjaśniła, że w przypadku innowacji produktowej, ocenie opłacalności wdrożenia rezultatów B+R powstałych w wyniku realizacji projektu podlega możliwość wdrożenia, rozumiana jako możliwość wprowadzenia produktu na rynek docelowy i jego opłacalność. Zgodnie z Przewodnikiem, należy wziąć pod uwagę poprawność zdefiniowania rynku docelowego w kontekście odbiorców produktu, poprawność zdefiniowania potrzeb i preferencji odbiorców oraz analizę wyników firmy pod kątem czy osiągnięte zyski pokryją koszty badań i rozwoju i działalności marketingowej. Mając powyższe na uwadze IP nie zgodziła się z argumentem skarżącego, że produkt innowacyjny, stanowiący nowość na rynku, gwarantuje jednocześnie opłacalność jego wdrożenia. IP dodała, że przytoczone przez wnioskodawcę argumenty nie dotyczą opłacalności wdrożenia produktu: - brak informacji na ten temat we wniosku (str. 17 oraz punkt 41), - brak uzasadnienia wzrostu przychodów jednostki aż o 25% w roku 2016, - przyjęto w uproszczony sposób wzrost przychodów spowodowany tylko i wyłącznie wprowadzeniem dodatkowej oferty w postaci produktu, będącego wynikiem projektu. IP stwierdziła, że w sposób poprawny przedstawiona została potencjalna lista przedsiębiorstw, która może być zainteresowana wykorzystaniem produktu. Potencjalne zainteresowanie nie jest jednak poparte żadnymi argumentami we wniosku i zapotrzebowaniem tychże jednostek, które wskazane przez wnioskodawcę zwiększyłyby realność wcześniejszego zbadania rynku. Niewątpliwie przygotowanie produktu zwiększy atrakcyjność oferty wnioskodawcy na rynku w zakresie realizowanych usług dla dotychczasowych podmiotów. Bezspornym pozostaje fakt, że sam wnioskodawca nie posiada doświadczenia w zakresie wdrażania technologii związanych z robotyką mobilną, co może być przyczynkiem do problemów z wdrażaniem technologii na szeroką skalę. Podsumowując – zdaniem IP – opłacalność wdrożenia nie została przedstawiona w sposób wyczerpujący i przejrzysty. W związku z powyższym protest w niniejszym podkryterium IP uznała za niezasadny i utrzymała pierwotną punktację (2 pkt). W zakresie kryterium nr 3 "Poziom gotowości technologii będącej przedmiotem projektu przed rozpoczęciem projektu" IP uwzględniła zarzuty protestu przyznając 10 pkt. W opinii IP należało uznać poziom gotowości technologii będącej przedmiotem projektu na bazie osiągnięć podwykonawców w tym zakresie. Projekt jest zatem na III poziomie gotowości technologii. Wnioskodawca zaplanował w poszczególnych punktach zadań wynajęcie elementów składowych systemu pomiarowego oraz zakup i opracowanie pozostałych elementów systemu, by między innymi dostosować komponenty mobilnego systemu autonomicznego prowadzenia pomiarów. W związku z powyższym nie uzyskano dotychczas ogólnego odwzorowania docelowego systemu w warunkach laboratoryjnych. Tym samym projekt spełnia III poziom gotowości, w którym to mamy do czynienia z przeprowadzeniem badań analitycznych i laboratoryjnych, mających na celu potwierdzenie przewidywań badań naukowych wybranych elementów technologii. Zalicza się do nich komponenty, które nie są jeszcze zintegrowane w całość. Uznano zatem protest wnioskodawcy w tym punkcie. Niemniej jednak, wnioskodawca w proteście popełnił błąd pisząc, że zdaniem eksperta 1 podwykonawca dysponuje IV poziomem gotowości. W przeprowadzonej ocenie ekspert 1 podważa zasadność zapisów odnośnie IV poziomu gotowości ogólnie rzecz ujmując, a nie tylko w charakterze samego wnioskodawcy. Ekspert 1 uważa, że PIAP osiągnął III poziom gotowości. W zakresie kryterium nr 4 – "Wnioskodawca posiada zdolność techniczną oraz dysponuje kadrą B+R niezbędną do realizacji prac badawczych lub zawarł umowę warunkową z wykonawcą tych prac" IP uwzględniła zarzuty protestu przyznając 9 punktów. IP wskazała, że nie ma wymogu, aby do wniosku była załączona jakakolwiek umowa warunkowa, wystarczy deklaracja istnienia umowy wstępnej pomiędzy partnerami projektu. Ryzyko odmowy wzięcia udziału w projekcie zawsze występuje, ale jest stosunkowo niskie. Niemniej jednak uznano, że zawsze warto jest brać je pod uwagę, tym bardziej w projektach, w których dużą część opracowywanego systemu stanowi praca podwykonawcy/ów. Wnioskodawca posiada zdolność techniczną niezbędną do realizacji prac, ale przy jednoczesnym znaczącym podkreśleniu wpływu na taką ocenę figurowania w projekcie PIAP. Znaczna część działań zlecana jest na zasadzie podwykonawstwa. W tym celu, jak zapewnia wnioskodawca, podpisano warunkowe umowy o współpracy. Firma aplikująca o dotację posiada własną komórkę badawczo-rozwojową, wątpliwości budzi jednak zdolność produkcyjna tej komórki. Z drugiej strony komórki badawczo-rozwojowe niewątpliwie istnieją w PIAP. Ponadto doceniono dorobek naukowy opisany w treści wniosku, zarówno koordynatora jak i pracownika komórki B+R. Jest on istotny z punktu widzenia potrzeb realizowanego projektu. Publikacje są jednak w większości współautorskie i szczególnie w przypadku pracownika komórki B+R, nie występuje on w nich na pierwszej pozycji jako autor, a ponadto są to przeważnie publikacje konferencyjne. Reasumując, wybór PIAP na podwykonawcę jest właściwy. Kolejne firmy wpisane jako podwykonawcy również są merytorycznie właściwe do wykonywania zadań w projekcie. Dorobek naukowy między innymi: dra inż. J. B., dra inż. J. B. oraz dra inż. A. R. uznano za wystarczający. Publikacje oscylują w tematyce projektu, choć ponownie są one w większości przypadków współautorskie i raczej mało punktowane. W przekonujący sposób przedstawiona została również lista zrealizowanych projektów B+R. W wyniku rozpatrzenia protestu projekt uzyskał 72,5 pkt. NCBiR powołała się na § 9 ust. 4 Regulaminu przeprowadzania konkursu, w myśl którego projekt może otrzymać dofinansowanie w wyniku procedury odwoławczej pod warunkiem, że uzyska co najmniej tyle punktów, ile uzyskał projekt umieszczony na ostatnim miejscu na Liście rankingowej projektów rekomendowanych do wsparcia w ramach danej rundy aplikacyjnej oraz pod warunkiem dostępności środków. Biorąc pod uwagę punktację otrzymaną przez projekt w wyniku procedury odwoławczej oraz alokację przeznaczoną na sfinansowanie projektów wyłonionych do dofinansowania w wyniku procedury odwoławczej, projekt został umieszczony na Liście projektów nierekomendowanych do dofinansowania i z powodu braku środków. Skarżący 22 sierpnia 2014 r. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na ocenę merytoryczną wniosku dokonaną przez NCBiR. Skarżący zarzucił, że dokonania oceny projektu narusza: 1. § 7 pkt II ust. 4; § 7 pkt II ust. 3; § 7 pkt I ust. 5, 6, 7 oraz § 7 pkt II ust. 9 Regulaminu Przeprowadzania Konkursu w ramach Działania 1.4. POIG; 2. art. 26 ust. 2 i art. 27 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz. U. z 2009 r. Nr 84, poz. 712 ze zm.; dalej: u.z.p.p.r.); 3. Przewodnik po kryteriach wyboru finansowanych operacji w ramach PO IG 2007-2013 - część szczegółowa, zatwierdzonego w grudniu 2013 r. W związku z powyższym skarżący wniósł o uwzględnienie skargi i stwierdzenie, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez NCBiR, a także o zasądzenie kosztów postępowania sądowego. W uzasadnieniu skargi skarżący podtrzymał argumentację zawartą w proteście. Zdaniem skarżącego NCBiR nie odniosło się do merytorycznej kwestii postawionych zarzutów w proteście. Przekopiowano jedynie odpowiedni zapis § 7 pkt II ust. 3 Regulaminu. Sam fakt dochowania formalności związanych z uzyskaniem podpisanych oświadczeń przez ekspertów oceniających projekty jest jedynie obowiązkiem formalnym instytucji NCBiR powołanej do prowadzenia naboru projektów w trybie konkursowym. Skarżący zarzucił, że NCBiR nie dopełniło obowiązku i nie weryfikowało czy eksperci przestrzegają zasad oceny kryteriów wyboru projektów zatwierdzonych prze ministra właściwego do spraw rozwoju regionalnego, których zadeklarowali się stosować. Skarżący w proteście przedstawił kilka przykładów nie stosowania się ekspertów do zapisów dokumentacji konkursowej, o czym świadczy fakt uznania przez ekspertów ponownie oceniających przedmiotowy projekt argumentów protestu i przyznanie 72,5 pkt. Skarżący przytoczył treść poszczególnych przepisów § 7 Regulaminu wskazanych w skardze. Następnie wskazał, że w zaskarżonej informacji – w przypadku kryterium nr 1 – eksperci jako uzasadnienie swojej oceny zadeklarowali iż: "wątek dot. innowacyjności jest słabo nakreślony", "wyjaśnienia wnioskodawcy nie są wystarczające", "informacja we wniosku nie jest wystarczająco szczegółowo wyjaśniona". Zdaniem skarżącego podane uzasadnienia nie są jasne. Nie precyzują bowiem jakie informacje byłyby wystarczające dla ekspertów oceniających projekt, a skarżący zadeklarował wszelkie informacje wymagane przez dokumentację konkursową. W zakresie podkryterium 3 "Opłacalność wdrożenia rezultatów prac B+R powstałych w wyniku realizacji projektu" skarżący wskazał, że eksperci jako uzasadnienie swojej oceny zadeklarowali iż: "brak uzasadnienia wzrostu przychodów o 25% w 2016 r.", "przyjęto w uproszczony sposób wzrost przychodów". W związku z tym skarżący zauważył, iż zarówno na etapie oceny formalnej jak i merytorycznej dopuszczalne są uzupełniania przez wnioskodawcę wniosku zgodnie z § 7 Regulamin. Uzupełnienia mogą dotyczyć zarówno braków informacji zadeklarowanych we wniosku o dofinansowanie, jak i budżecie projektu. Zdaniem skarżącego w żadnym zapisie dokumentacji konkursowej nie jest zastrzeżone, iż ekspert któremu brakuje informacji nie może poprosić o jej uzupełnienie w celu dokonania kompetentnej oceny. W związku z tym, jeżeli ekspert potrzebował większej ilości informacji powinien skierować zapytanie do wnioskodawcy, a nie wystawiać negatywną krzywdzącą ocenę. Skarżący podkreślił, że jedynym zastrzeżeniem jest stwierdzenie, iż "Uchybieniem o zasadniczym charakterze jest uchybienie, które nie podlega możliwości poprawy w świetle obowiązującego prawa, dokumentów programowych i dokumentów konkursowych np. wskazanie we wniosku o dofinansowanie realizacji projektu typu wnioskodawcy nieuprawnionego do ubiegania się o wsparcie w ramach Działania 1.4.". W związku z powyższym eksperci nie dotrzymali następnego warunku Regulaminu, ponieważ dokonali pochopnej szkodliwej oceny dla wnioskodawcy w wyniku braku wysłania doprecyzowującego zapytania. Skarżący zarzucił, że w podkryterium 3 "Opłacalność wdrożenia rezultatów prac B+R powstałych w wyniku realizacji projektu" podano argument "zainteresowanie przedsiębiorstw nie jest poparte argumentami we wniosku", a tymczasem z informacji ze spotkania w NCBiR i dokumentów konkursowych nie wynika, aby dodatkowe argumenty i załączniki były wymagane by potwierdzić zasadność przyszłej współpracy. Skarżący podkreślił, że projekt jest realizowany przez doświadczonego przedsiębiorcę zarówno w kwestii badawczej jak i wdrożeniowej, stąd po jego stronie jest zapewnienie przyszłych klientów. Eksperci nie mieli podstaw i kwestionować przyszłego zainteresowania przedmiotem projektu przedsiębiorców, które zadeklarował wnioskodawca. Zdaniem skarżącego w zakresie kryteriów, co do których podtrzymano ocenę, w proteście konkretnie wskazano miejsca gdzie niezbędne informacje zostały umieszczone. Skarżący jeszcze raz podkreślił, że w sprawie nie skorzystano z możliwości uzupełnienia wniosku, którą to możliwość na etapie oceny formalnej i merytorycznej gwarantują zapisy Regulaminu Przeprowadzenia Konkursu. W odpowiedzi na skargę z 6 października 2014 r. pełnomocnik NCBiR wniosła o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) – sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Akty poddane kontroli sądów administracyjnych zostały wymienione w § 2, natomiast § 3 stanowi, że sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach. Przepis art. 30 c ust. 1 u.z.p.p.r., stanowi – po wyczerpaniu postępowania odwoławczego przed właściwą instytucją oraz w przypadku, o którym mowa w art. 30i pkt 1, wnioskodawca może w tym zakresie wnieść skargę do wojewódzkiego sądu administracyjnego, zgodnie z art. 3 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Natomiast art. 30c ust. 3 u.z.p.p.r. stanowi, że w wyniku rozpatrzenia skargi, o której mowa w ust. 1, sąd może: 1) uwzględnić skargę, stwierdzając, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo, przekazując jednocześnie sprawę do ponownego rozpatrzenia przez właściwą instytucję zarządzającą lub pośredniczącą; 2) oddalić skargę w przypadku jej nieuwzględnienia; 3) umorzyć postępowanie w sprawie, jeżeli z jakichkolwiek względów jest ono bezprzedmiotowe. Ponadto, na mocy art. 30e u.z.p.p.r. odpowiednie zastosowanie w sprawie znajduje przepis art. 145 § 1 p.p.s.a. uzależniający możliwość uchylenia zaskarżonego rozstrzygnięcia od tego czy stwierdzone naruszenie prawa mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (p. wyrok NSA z 11 grudnia 2013 r. sygn. II GSK 2234/13; pub. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Odnosząc powyższe do niniejszej sprawy Sąd nie stwierdził w przedmiotowej takich naruszeń prawa, które mogły stanowić podstawę do uwzględnienia skargi, a w związku z tym uznał, że skarga nie jest zasadna. W skardze skarżący nie zgadza się z dokonaną oceną punktową ekspertów w zakresie kryterium nr 1 "Poziom innowacyjności rezultatów prac badawczo – rozwojowych" w ramach podkryteriów "nowoczesności prac badawczo-rozwojowych" i "opłacalności wdrożenia rezultatów prac B+R". Skarżący uważa, że jest to ocena za niska i nie uwzględnia pełnych informacji zawartych we wniosku, a tym samym podważa kompetencje ekspertów do dokonania oceny wniosku w tej dziedzinie. W tym miejscu Sąd wyjaśnia, że sądowoadministracyjna kontrola spraw o dofinansowanie projektów, odbywa się na podstawie kryterium legalności (zgodności z prawem) działania właściwej władzy publicznej (tu: Instytucji Pośredniczącej - NCBiR). Sąd administracyjny nie dokonuje merytorycznej oceny działań ekspertów powołanych do oceny wniosków, tj. nie bada jak w warstwie merytorycznej ocena ta przebiegała. Wyeksponowania wymaga, iż sądy administracyjne nie badają tego rodzaju spraw ponownie, niejako za organy (nie kontrolują po raz kolejny wniosku potencjalnego beneficjenta). Istota sądowej kontroli sprowadza się w tym przypadku do analizy "sposobu dojścia" organu do konkretnego rozstrzygnięcia. Sposób oceny projektu (na danym etapie) podlega zatem sądowej weryfikacji z punktu widzenia tego, czy przeprowadzono ją nie naruszając prawa (czy m.in. wyjaśniono istotne okoliczności sprawy, nie popełniono błędów logicznych, uwzględniono wszystkie elementy wniosku, jakie powinny zostać w sprawie zbadane). Ocena wniosków o dofinansowanie projektów, zwłaszcza w zakresie weryfikacji merytorycznej (według kryteriów wartościujących) opiera się więc na ich swobodnej, lecz nie dowolnej, ocenie przez organ. Prawidłowy efekt takiej oceny powinien być więc należycie uzasadniony oraz wyjaśniać okoliczności, które zdecydowały o przyznaniu konkretnej ilości punktów. W tego rodzaju sprawach dosyć często dochodzi do sytuacji, w których potencjalni beneficjenci są niezadowoleni z subiektywnej oceny eksperta, którego działanie stanowi z kolei merytoryczną podstawę rozstrzygnięcia w danej sprawie. (p. wyrok NSA sygn. II GSK 1783/12 z 13 listopada 2012 r.). Sąd stwierdza, że ocena kryterium nr 1 "Poziom innowacyjności rezultatów prac badawczo – rozwojowych" została dokonana prawidłowo, w ramach obu kwestionowanych podkryteriów NCBiR przedstawiła w sposób jasny i logiczny, dlaczego nie przyznano pełnej punktacji. I tak, przy ocenie "nowoczesności prac badawczo-rozwojowych" wskazano, że rozwiązania o podobnych funkcjonalnościach wymienionych we wniosku dostępne są na rynku, a prace badawcze w tym zakresie prowadzone są od wielu lat, że nie są to technologie nowatorskie. Poszczególne części składowe systemu, w tym między innymi roboty autonomiczne, to rozwiązania powszechnie znane. Praca w chmurze i wirtualizacja danych to kolejne, coraz bardziej powszechne technologie. IP zauważyła, że wątek dotyczący pomiarowych systemów mobilnych mających bazować na rozwiązaniach semantycznych oraz sieciach neuronowych (element innowacyjny w projekcie) jest we wniosku słabo nakreślony, co nie pozwala w pełni docenić innowacyjności platformy. Nie jest ona wystarczająco szczegółowo i czytelnie zobrazowana, co jest kluczowe z punktu widzenia oceny nowoczesności rezultatów prowadzonych w ramach projektu prac badawczo-rozwojowych. Natomiast w uzasadnieniu do podkryterium "opłacalność wdrożenia rezultatów prac B+R" IP wyjaśniła, że w przypadku innowacji produktowej, ocenie opłacalności podlega możliwość wdrożenia, rozumiana jako możliwość wprowadzenia produktu na rynek docelowy i jego opłacalność. Zgodnie z Przewodnikiem, należy wziąć pod uwagę poprawność zdefiniowania rynku docelowego w kontekście odbiorców produktu, poprawność zdefiniowania potrzeb i preferencji odbiorców oraz analizę wyników firmy pod kątem czy osiągnięte zyski pokryją koszty badań i rozwoju i działalności marketingowej. Mając to na uwadze, IP nie zgodziła się ze skarżącym, że produkt innowacyjny, stanowiący nowość na rynku, gwarantuje jednocześnie opłacalność jego wdrożenia. IP dodała, że przytoczone przez wnioskodawcę argumenty nie dotyczą opłacalności wdrożenia produktu, gdyż: brak informacji na ten temat we wniosku (str. 17 oraz punkt 41), brak uzasadnienia wzrostu przychodów jednostki aż o 25% w roku 2016 oraz przyjęto w uproszczony sposób wzrost przychodów spowodowany tylko i wyłącznie wprowadzeniem dodatkowej oferty w postaci produktu, będącego wynikiem projektu. IP stwierdziła także, że w sposób poprawny przedstawiona została potencjalna lista przedsiębiorstw, która może być zainteresowana wykorzystaniem produktu. Potencjalne zainteresowanie nie jest jednak poparte żadnymi argumentami we wniosku i zapotrzebowaniem tychże jednostek, które wskazane przez wnioskodawcę zwiększyłyby realność wcześniejszego zbadania rynku. Mając na uwadze treść dokonanych ocen, w kontekście wyżej opisanych zasad kontroli sądowoadministracyjnej, Sąd uznał za niezasadny zarzut dotyczący kwestionowania rzetelność działań ekspertów oraz brak po ich stronie dostatecznej wiedzy. Sąd nie podziela dokonanej przez skarżącego tak krytycznej oceny ekspertów. W szczególności nie akceptuje m.in. stwierdzenia, iż z powodu rozbieżności w samych ocenach (tak co do przyznania punktacji jak i uzasadnień), ich działania cechuje brak rzetelności. Podkreślić należy, że ocena eksperta jest z założenia obarczona pewnym poziomem subiektywizmu, wynikającego chociażby ze stanu skomplikowania danej materii i związanego z tym stanu wiedzy koniecznego z punktu widzenia analizy wniosku potencjalnego beneficjenta. Należy pamiętać również o tym, że każdy powołany ekspert musi daną sprawę ocenić w ramach wzorców kontroli spraw podobnych, którymi się zajmuje, a nadto stosownie do posiadanej i aktualnie znanej w gronie znawców przedmiotu wiedzy na dany temat. Tym samym, o ile ekspertowi można stosunkowo łatwo zarzucić, że wadliwie ocenił kryterium o charakterze ścisłym (np. czy dany wnioskodawca posiada określony w programie certyfikat, jest MSP, zatrudnia określoną ilość pracowników dotkniętych danym stopniem niepełnosprawności), o tyle weryfikacja kryteriów niemierzalnych lub trudno mierzalnych (np. nowość, innowacyjność, znaczący wpływ na rozwój danej branży, itp.) nie może opierać się na przekonaniu, iż skoro ekspert w tym zakresie opowiedział się odmiennie od innego powołanego eksperta, to z tej przyczyny ocena jednego z nich lub obydwu, jest nierzetelna. W tym przypadku mamy do czynienia ze swobodną oceną eksperta, i o ile nie jest ona dowolna, nie można uznać jej za nierzetelną. W związku z powyższym Sąd nie dopatrzył się aby NCBiR naruszyło § 7 pkt II ust. 3 Regulaminu, w myśl którego – w celu zapewnienia niezależności i obiektywizmu oceny wniosków Eksperci nie są informowani o innych osobach oceniających wniosek. Ekspert zobligowany jest do podpisania oświadczenia o bezstronności, poufności oraz spełnieniu wymogów Eksperta o których mowa w art. 31 ust. 2 u.z.p.p.r. Twierdzenia skarżącego należy uznać za bezpodstawne i nie znajdujące oparcia w zaistniałym stanie faktycznym. Sąd za chybiony uznaje argument skarżącego, że fakt uznania w wyniku rozstrzygnięcia protestu części zarzutów wskazujących na niespełnienie niektórych kryteriów za zasadne, przesądza o tym, iż w trakcie oceny merytorycznej projektu nie była przestrzegana dokumentacja konkursowa, a eksperci oceniający nie mieli wystarczającej wiedzy do dokonania tejże oceny. Trafnie w odpowiedzi na skargę pełnomocnik NCBiR wskazała, że do oceny każdego projektu losowany jest ekspert z dziedziny, którą dany projekt obejmuje. Nie oznacza to jednak, że eksperci reprezentujący tą samą dziedziną nauki, mają identyczne podejście do tego samego zagadnienia. Trudno wymagać, aby każdy ekspert prezentował ten sam pogląd i oceniając projekt zwrócił uwagę na te same jego mankamenty, tudzież na te same jego zalety. Ocena dokonywana przez specjalistów z danej dziedziny ma bowiem to do siebie, że każdy naukowiec prezentuje swoje indywidualne podejście i mieści się to w granicach subiektywizmu dokonywanej oceny. Nie można zatem uznać, że to, że ocena eksperta dokonującego oceny merytorycznej pierwotnej była niższa, a ocena eksperta oceniającego projekt po złożeniu protestu jest wyższa przesądza o przeprowadzeniu tej pierwszej niezgodnie z procedurą i niezgodnie z zapisami Przewodnika po kryteriach. Celem procedury odwoławczej jest zapewnienie każdemu wnioskodawcy weryfikacji pierwotnej oceny jego wniosku, dokonywanej przez zupełnie inne gremium ekspertów. Służy to zachowaniu swego rodzaju zasady dwuinstancyjności w procedurze wyboru projektów. Mając powyższe na uwadze Sąd za bezpodstawny uznał zarzut naruszenia § 7 pkt II ust. 3 i ust. 4 Regulaminu. Sąd – odnosząc się do zarzutów naruszenia § 7 pkt I ust. 5, 6, 7 i § 7 pkt II ust. 9 Regulaminu – stwierdza, że są one chybione. Skarżący podnosi, iż eksperci dokonujący oceny merytorycznej wniosku w odniesieniu do kryterium merytorycznego fakultatywnego nr 1 powinni byli wezwać go do uzupełnienia wniosku, w sytuacji kiedy podane informacje były dla nich niewystarczające. Z takim twierdzeniem nie można się zgodzić. Należy podnieść, iż zgodnie z § 7 pkt II ust. 9 Regulaminu – w trakcie oceny merytorycznej wniosek może zostać cofnięty ponownie do oceny formalnej z powodu zauważonego przez eksperta uchybienia formalnego, nie mniej jednak nie można w oparciu o ten zapis utożsamiać uchybienia formalnego wniosku (np. brak załączników, błędy rachunkowe, niezgodność wersji papierowej z elektroniczną) z uzupełnieniem treści merytorycznych zamieszczonych w tym wniosku i opisujących dane przedsięwzięcie. Takie postępowanie NCBiR prowadziłoby do naruszenia zasady równego traktowania wnioskodawców w ramach danej rundy aplikacyjnej. Sąd podkreśla, że to na wnioskodawcy ubiegającym się o dofinansowanie w ramach danego konkursu spoczywa obowiązek wyczerpującego opisania przedsięwzięcia, które w ramach danego projektu zamierza realizować. Nie można oczekiwać od ekspertów oceniających wniosek, że będą prosić wnioskodawcę o uzupełnienie informacji, których nie zawarł w treści wniosku, ponieważ takiej możliwości nie dopuszcza Regulamin, a jak zostało podniesione powyżej uzupełnienie braków formalnych nie jest tym samym co uzupełnienie treści wniosku o informacje stricte merytoryczne, odnoszące się meritum danego pomysłu. Przypomnieć należy, że wezwanie wnioskodawcy do uzupełnienia braków formalnych wniosku ma na celu korektę błędów natury stricte formalnej, która nie może prowadzić do modyfikacji treści złożonego wniosku. Wezwanie wnioskodawcy do wyjaśnienia, tudzież uzupełnienia treści merytorycznych wniosku nosiłoby znamiona istotnej modyfikacji treści merytorycznej wniosku i stawiałoby danego wnioskodawcę w sytuacji bez wątpienia uprzywilejowanej w stosunku do pozostałych uczestników konkursu. Należy nadmienić, iż ogólnikowość czy też nieprecyzyjność sformułować zawartych we wniosku należy traktować jako niewystarczające uzasadnienie danego punktu wniosku, nie zaś brak formalny podlegający uzupełnieniu czy też mogący być przedmiotem dalszych wyjaśnień. Przeciwna interpretacja wskazanego zapisu Regulaminu prowadziłaby do wniosku, że każdy złożony wniosek należałoby potraktować za sformułowany ogólnikowo, by móc wezwać poszczególnych wnioskodawców do jego doprecyzowania. Potraktowanie bowiem jednego z wnioskodawców w sposób żądany przez skarżącego wymuszałoby na instytucji potraktowanie w ten sam sposób innych wnioskodawców, również tych, których wnioski były sformułowane precyzyjnie, w przeciwnej bowiem sytuacji, jak zostało podniesione powyżej, doszłoby do naruszenia przez instytucję organizującą konkurs zasady równego traktowania wnioskodawców. Odnosząc się do twierdzenia skarżącego, że "w żadnym zapisie dokumentacji konkursowej nie jest zastrzeżone, iż ekspert któremu brakuje informacji nie może poprosić o jej uzupełnienie w celu dokonania kompetentnej oceny", Sąd wskazuje, że - a contrario - żaden zapis dokumentacji również takiej możliwości nie dopuszcza, co oznacza, iż uzupełniania treści wniosku podczas oceny merytorycznej nie są dozwolone. Sąd nie stwierdza aby w sprawie doszło do naruszenia art. 26 ust. 2 i art. 27 ust. 1 pkt 3 u.z.p.p.r. oraz naruszenia zapisów Przewodnika po kryteriach. Reasumując zdaniem Sądu ocena przedmiotowego projektu została przeprowadzona według przejrzystych kryteriów wynikających zarówno z Regulaminu przeprowadzania konkursu, jak i Przewodnika po kryteriach wyboru finansowych operacji, znanych wszystkim wnioskodawcom ubiegającym się o dofinansowanie w ramach danej rundy aplikacyjnej. Projekt skarżącego został więc skonfrontowany z założeniami programu, a jego ocena końcowa jest wynikiem procesu myślowego specjalistów z dziedziny, której dotyczy projekt. Mając zatem na uwadze to, że nie można było stwierdzić naruszenia prawa przy rozpatrywaniu wniosku skarżącego, Sąd nie mógł skierować sprawy do ponownego rozpatrzenia, lecz na podstawie art. 30c ust. 3 pkt 2 u.z.p.p.r. zobligowany był skargę oddalić, o czym orzekł w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło