V SA/Wa 2276/16
WyrokWSA w Warszawie2017-07-25
Skład orzekający: Krystyna Madalińska - Urbaniak, Irena Jakubiec - Kudiura, Jadwiga Smołucha
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo ocenił przesłanki "ważnego interesu podatnika" i "interesu publicznego" przy rozpatrywaniu wniosku o odroczenie terminu spłaty należności i rozłożenie jej na raty?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając, że organ administracji publicznej naruszył przepisy postępowania, w szczególności art. 7, 77 § 1, 80 i 107 § 3 k.p.a., poprzez nierzetelną i powierzchowną analizę materiału dowodowego oraz niewłaściwą ocenę przesłanek "ważnego interesu podatnika" i "interesu publicznego". Organ nie wziął pod uwagę specyficznej, trudnej sytuacji wnioskodawcy, jego działalności o charakterze publicznym oraz potencjalnych negatywnych konsekwencji dla beneficjentów i państwa w przypadku likwidacji wnioskodawcy.Stan faktyczny
Skarżąca organizacja złożyła wniosek o odroczenie terminu spłaty należności wynikającej z naruszenia procedur w projekcie współfinansowanym ze środków europejskich oraz o rozłożenie jej na raty. Organy administracji odmówiły udzielenia ulgi, uznając, że sytuacja finansowa organizacji nie uzasadnia zastosowania ulgi. Organizacja wniosła skargę, zarzucając organom niewłaściwą interpretację przepisów, naruszenie zasad postępowania administracyjnego i sprzeczność ustaleń z materiałem dowodowym. Sąd uznał skargę za zasadną.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Krystyna Madalińska - Urbaniak (spr.), Sędzia WSA - Irena Jakubiec - Kudiura, Sędzia WSA - Jadwiga Smołucha, Protokolant specjalista - Agnieszka Małyszko, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 lipca 2017 r. sprawy ze skargi [...] na decyzję Ministra Rozwoju (obecnie Ministra Rozwoju i Finansów) z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy odroczenia terminu spłaty należności uchyla zaskarżoną decyzję.
Przedmiotem skargi złożonej przez S. w K. jest decyzja Ministra Rozwoju z [...] czerwca 2016 r. nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Dyrektora Wojewódzkiego Urzędu Pracy w K. z [...] lutego 2016r. nr [...], odmawiająca udzielenia ulgi w postaci odroczenia terminu spłaty należności określonej w decyzji Zarządu Województwa [...] z [...] marca 2013r. nr [...] stanowiącej środki wydatkowane z naruszeniem obowiązujących procedur w projekcie pn: "[...] ‘’ nr [...] realizowanego w ramach Poddziałania 7.2.2 "Wsparcie ekonomii społecznej’’ Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki, na okres trzech lat oraz rozłożenia tej należności na raty.
Decyzja została podjęta w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Pismem z 29 grudnia 2014r. S. zwróciło się do Organu I instancji z wnioskiem o umorzenie należności określonej decyzją z [...] marca 2013r.
Decyzją z [...] maja 2015r. nr [...] Dyrektor WUP w K. odmówił umorzenia należności, a decyzja ta została utrzymana w mocy przez Ministra
Infrastruktury i Rozwoju z [...] lipca 2015r. nr [...]. Od tej decyzji została złożona skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który w następstwie powyższego uchylił wyrokiem z 4 lutego 2016r. sygn. akt: V SA/Wa 4025/15 zaskarżoną decyzję.
Wnioskiem z 15 września 2015r. S. złożyło do Dyrektora Wojewódzkiego Urzędu Pracy w K. "wniosek o odroczenie terminu spłaty na okres 3 lat i rozłożenia na raty należności z tytułu zwrotu kwoty uznanej za niekwalifikowalną w ramach realizacji Projektu".
Uzasadniając wniosek Beneficjent wskazał, że spłata powyższej kwoty będzie możliwa po spłacie należności w ramach układów ratalnych, których zakończenie przypada na koniec 2018r. Opisano ponadto rodzaj i zakres prowadzonej przez S. działalności oraz podejmowanych przez nie działań, a w tym N., Poradnie Terapii Uzależnień i Współuzależnienia, program dla osób ukaranych sądownie za prowadzenie pojazdu pod wpływem alkoholu, program adresowany do studentów krakowskich uczelni wyższych, współpraca z ruchami samopomocowymi, Poradnia zdrowia psychicznego dla dzieci i młodzieży, wsparcie w procesie dorastania, przeciwdziałanie przemocy w rodzinie, postaw na rodzinę, wolontariat D., warsztat terapii zajęciowej, Biuro porad obywatelskich, projekt "[...]" w T., Niepubliczne Przedszkole "[...]" w L., P. w K., instytucja szkoleniowa "Dobra wiedza i praktyka", punkt dystrybucji żywności [...], wymieniono realizowane przez S. w latach 2009 - 2012 zadania zlecone. Podsumowując wniosek podniesiono, że Wojewódzki Urząd Pracy nie przychylił się do prośby o umorzenie w całości lub części należności, niemniej ze względu na ważny interes S. jak i interes publiczny S. zwróciło się z prośbą o przychylenie się do wniosku o odroczenie na 3 lata i rozłożenie na raty należności z tytułu wydatków uznanych za niekwalifikowalne w ramach Projektu.
Przy piśmie z 14 października 2015r. S. przedstawiło bilans na dzień 31 grudnia 2014 r. z częścią opisową, rachunek zysków i strat, specyfikację przychodów i kosztów wg stanu na dzień 31 grudnia 2014 r., porozumienie zawarte w dniu [...] grudnia 2014 r. przez S. z G. w K. w sprawie udzielenia ulg; decyzję Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych w W. z [...] grudnia 2014 r. w sprawie rozłożenia na raty zaległości S. z tytułu obowiązkowych wpłat na PFRON; decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego K. z [...] kwietnia 2015 r., [...] ws. zmiany decyzji z [...] kwietnia 2014 r., [...] poprzez dalsze rozłożenie na raty zapłaty zaległości podatkowej w podatku dochodowym od osób fizycznych z tytuły wypłaconych wynagrodzeń; zawartą przez S. z Zakładem Ubezpieczeń Społecznych Oddział w K. umowę z [...] maja 2014 r. o rozłożenie na raty należności z tytułu składek oraz zaświadczenie wydane 26 lutego 2015 r. przez Bank [...] S.A. Oddział w K. o negatywnym rozpatrzeniu wniosku kredytowego S.
Pismem z 18 listopada 2015r. S. sprecyzowało wniosek o udzielenie ulgi wskazując, że obejmuje on "odroczenie spłaty na okres 3 lat, tj. do zakończenia spłaty układów ratalnych oraz rozłożenie należności na raty spłacane miesięcznie, w wysokości 2.000 zł". W załączeniu do pisma przedstawiono rachunek zysków i strat oraz bilans sporządzony na dzień 30 czerwca 2015 r.
W dniu [...] lutego 2016 r. decyzją nr [...] Dyrektor Wojewódzkiego Urzędu Pracy w K., odmówił S. udzielenia ulgi w postaci odroczenia na okres trzech lat terminu spłaty należności określonej w decyzji Zarządu Województwa [...] z [...] marca 2013 r. oraz rozłożenia tej należności na raty.
Po rozpoznaniu odwołania, Minister Rozwoju decyzją z [...] czerwca 2016 r. nr [...] utrzymał w całości w mocy decyzję organu I instancji.
Uzasadniając decyzję drugoinstancyjną organ odwoławczy powołał treść art. 67a § 1 O.p. oraz przytoczył dostępne w tym przedmiocie orzecznictwo sądów administracyjnych.
Wyjaśnił, że z przedłożonych przez S. dokumentów oraz złożonych oświadczeń wynika, że niewątpliwie wpływ na obecną sytuację finansową miał fakt, iż rok 2013 S. zakończyło stratą w wysokości 214.465,59 zł. S. nie wskazało jednak, co było przyczyną powstania tej straty. Rok 2014r. zakończyło zyskiem w kwocie 42.647,78 zł, podobnie jak rok 2015, w którym zanotowano zysk w kwocie 45.313,90 zł. Minister wskazał ponadto, że S. co prawda posiada nieuregulowane zobowiązania, jednakże są to zaległości stosunkowo niewielkie, a opóźnienia w płatności w znacznej części wynoszą ok. 1 miesiąca. Przy przychodach z podstawowej działalności operacyjnej na poziomie z 2015 r. w wysokości 1.995.662,35 zł nie można stwierdzić, aby S. posiadało znaczne zaległości w spłacie zobowiązań. Z zaświadczenia wydanego przez Bank [...] S.A. wynika jedynie, że z uwagi na wartość kapitałów S. oraz niepełne pokrycie straty z 2013 r. wniosek kredytowy S. został rozpatrzony negatywnie.
Organ odwoławczy podkreślił, że analiza dokumentów finansowych S. wskazuje, iż pomimo zakończenia roku bilansowego 2013 stratą w wysokości 214.465,59 zł w dwóch kolejnych latach (2014 i 2015) osiągnęło zysk, który pokrywa 41,01% zanotowanej w 2013 r. straty. W jego ocenie nie można stwierdzić, aby S. posiadało zaległości w spłacie zobowiązań wymagalnych, które to zaległości mogą mieć negatywny wpływ na bieżącą działalność S. Jednocześnie deklarowany przez S. przychód z podstawowej działalności statutowej w 2016 r. można zatem określić jako porównywalny z przychodem z 2015 r. co prowadzi do wniosku, że S. w 2016 r. będzie prowadzić działalność statutową na porównywalnym do 2015 r. poziomie.
W skardze na tę decyzję beneficjent zarzucił naruszenie:
1. prawa materialnego, a to przepisu art. 67a O.p. poprzez jego niewłaściwą nadmiernie zawężającą interpretację pojęcia "interes podatnika" i "interes publiczny", jako mających li tylko wymiar finansowy i w konsekwencji jego niezastosowanie, pomimo, że po stronie skarżącej zachodzi ważny interes podatnika, jak i interes publiczny uzasadniający odroczenie terminu płatności i rozłożenie płatności należności podlegającej zwrotowi na raty;
2. art. 47 ust. 3 a ustawy o rachunkowości poprzez jej niezastosowanie i w konsekwencji ustalenie, że S. w roku 2014 i 2015 osiągnęło zysk;
3. art. 7 i 77 k.p.a. i wynikających z nich zasady prawdy obiektywnej i obowiązku organu administracji zebrania pełnego materiału dowodowego na dzień orzekania i wszechstronnego jego zbadania;
4. przepisu art. 107 k.p.a., albowiem uzasadnienie zaskarżonej niniejszą skarga decyzji nie zawiera obligatoryjnych elementów uzasadnienia zawartych we wskazanym przepisie;
5. sprzeczność ustaleń faktycznych z zebranym w sprawie materiałem dowodowym polegająca na przyjęciu, że S. jest podmiotem prowadzącym działalność gospodarczą;
6. pominięcie faktu, iż udział dotacji pozyskiwanych przez S. na działalność nieodpłatną w 2015 roku stanowił 53,06 % przychodów, jak również pominięcie faktu, iż Zakład Ubezpieczeń Społecznych, jak i Urząd Skarbowy rozkładając płatność należności na raty kierując się tymi samymi przesłankami ustawowymi, a to: ważnym interesem podatnika i ważnym interesem publicznym rozłożył płatność tych należności S. na raty.
Autor skargi wskazał ponadto, że S. od 13 lat funkcjonuje w obszarze ochrony zdrowia i pomocy społecznej na terenie K. i Województwa [...] działając na rzecz osób wykluczonych społecznie, zagrożonych marginalizacją i niepełnosprawnych. W treści skargi w sposób szczegółowy opisano jednostki organizacyjne wchodzące w skład S., rodzaj i zakres prowadzonej przez nie działalności.
Wyjaśniono również, że S. zamknęło rok 2014 stratą w wysokości 173.842,84 zł, zaś rok 2015 stratą w wysokości 151.307,61 zł. Udział dotacji pozyskiwanych przez S. na działalność nieodpłatną w przychodach w roku 2015 stanowiło 53,06 % przychodów. Skarżący jest przekonany, że organ nie przeprowadził szczegółowego postępowania dowodowego, a jedynie oparł swe rozstrzygnięcie na sprawozdaniach finansowych S. za lata 2013-2015 oraz na porozumieniach m.in. z ZUS i Urzędem Skarbowym zawartych dużo wcześniej przed wydaniem merytorycznej decyzji. Tymczasem, co podkreślono sytuacja finansowa S. zmienia się na tyle dynamicznie, że wysokość miesięcznych rat w zakresie zobowiązań publicznoprawnych jest na bieżąco przez S. renegocjowana.
W oparciu o powyższe Skarżący wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji, w ten sposób, że S. zostanie odroczony termin płatności kwoty 158.177,72 zł, a następnie jej płatność zostanie rozłożona na raty zgodnie z wnioskiem S., ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy Organowi II instancji do ponownego rozpatrzenia.
W odpowiedzi na skargę Minister Rozwoju i Finansów wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko wyrażane w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Na wstępie należy wyjaśnić należy, iż sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 ustawy z 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych – (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066).
Kontrola sądowa decyzji, postanowień bądź innych aktów, wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", sprawowana jest przez sądy administracyjne w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji publicznej konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, lub ewentualnie ustalenie, że decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 lit. a-c p.p.s.a.). Ponadto stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.
Mając na uwadze wskazane regulacje stwierdzić należy, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Organ w zaskarżonej decyzji dopuścił się naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Przechodząc do wyjaśnienia motywów podjętego przez Sąd rozstrzygnięcia przede wszystkim wskazać, że S. realizowało umowę o dofinansowanie projektu pt. "[...]", w ramach Poddziałania 7.2.2 "Wsparcie ekonomii społecznej" zawartej w dniu [...] kwietnia 2010r. Łączna kwota przyznanego dofinansowania projektu wyniosła 1.786.700,00 zł.
Wnioskiem strona zwróciła się o umorzenie należności (sprawa prowadzona jest pod sygn. akt: V SA/Wa 2964/16) oraz o odroczenie terminu spłaty na okres 3 lat oraz rozłożenia na raty należności określonych decyzją Zarządu Województwa [...] z [...] marca 2013r., którą to decyzją strona została zobowiązana do zwrotu kwoty w wysokości 158.177,72 zł wraz z odsetkami.
Należności, o których umorzenie/odroczenie terminu spłaty oraz rozłożenie na raty wniósł skarżący, stanowią niepodatkowe należności budżetowe o charakterze publicznoprawnym. Zgodnie bowiem z art. 60 pkt 6 u.f.p. środkami publicznymi stanowiącymi niepodatkowe należności budżetowe o charakterze publiczno-prawnym są w szczególności dochody budżetu państwa albo budżetu jednostki samorządu terytorialnego należności z tytułu zwrotu środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich oraz inne należności związane z realizacją projektów finansowanych z udziałem tych środków, a także odsetki od tych środków i od tych należności. Na podstawie art. 64 ust. 1 u. f. p. właściwy organ, na wniosek zobowiązanego, może udzielać określonych w art. 55 ulg w spłacie zobowiązań z tytułu należności, o których mowa w art. 60. Powołany w tym przepisie art. 55 określa rodzaje ulg – umorzenie w całości albo w części, odroczenie spłaty lub rozłożenie jej na raty.
Natomiast przepisy ustawy o finansach publicznych nie zawierają przesłanek, które warunkują dopuszczalność stosowania ulg w odniesieniu do niepodatkowych należności budżetowych o charakterze publicznoprawnym, lecz zawierają odesłanie zawarte w art. 67 u.f.p., iż do spraw dotyczących należności, o których mowa w art. 60, nieuregulowanych niniejszą ustawą stosuje się przepisy ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego i odpowiednio przepisy działu III ustawy z 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r. poz. 749, ze zm.).
Zgodnie z art. 67a § 1 O.p., organ podatkowy, na wniosek podatnika, z zastrzeżeniem art. 67b (dotyczy podatnika prowadzącego działalność gospodarczą), w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może:
1) odroczyć termin płatności podatku lub rozłożyć zapłatę podatku na raty;
2) odroczyć lub rozłożyć na raty zapłatę zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę lub odsetki określone w decyzji, o której mowa w art. 53a;
3) umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną.
Z powyższych przepisów wynika zatem, że organ rozpatrując wniosek o udzielenie ulgi w zakresie spłaty zobowiązań z tytułu należności o których mowa w art. 60 pkt 1–6 u.f.p., obowiązany jest ocenić okoliczności i zgromadzony materiał dowodowy pod kątem wystąpienia ww. przesłanek "ważnego interesu podatnika" oraz "interesu publicznego". Kontrola legalności zaskarżonej decyzji sprowadza się do zbadania, czy organ prawidłowo ustalił i ocenił stan faktyczny z punktu widzenia przesłanek ważnego interesu podatnika i interesu publicznego, wynikających z art. 67a § 1 O.p., których spełnienie warunkuje zastosowanie uznania administracyjnego.
Podsumowując powyższe zasady postępowania dotyczące udzielania ulg w spłacie należności stwierdzić należy, iż organ administracyjny przy wydawaniu decyzji w zakresie zastosowania ulg dotyczących niepodatkowych należności budżetowych o charakterze publicznoprawnym winien rozważyć czy za zastosowaniem ulgi w postaci odroczenia terminu spłaty przedmiotowych należności przemawia ważny interes strony lub interes publiczny.
Powyższe przesłanki stanowią katalog zamknięty, dlatego też organ administracyjny rozpoznający sprawę winien rozpoznać wniosek o odroczenie terminu spłaty należności po wnikliwym ich zbadaniu. Pamiętać także należy, iż ustawodawca, używając zwrotu "może" przesądził, że decyzja organu ma charakter uznaniowy, a to oznacza, że organ ten przy ustalonym stanie faktycznym ma możliwość wyboru sposobu rozstrzygnięcia wniosku.
Wyjaśniając przesłanki wiążące organ w przedmiotowej sprawie ustawodawca w dyspozycji art. 67a O.p. użył zwrotów niedookreślonych: ważny interes podatnika oraz interes publiczny, co uznaje się za swoistą klauzulę generalną odsyłającą do ocen pozaprawnych. Przyjmuje się, że klauzula ta określa dyrektywy wyboru organu podatkowego, co każdorazowo wymaga dokonania oceny skutków rozstrzygnięcia, przy czym obie przesłanki o jakich mowa w art. 67a § 1 O.p. mają charakter równorzędny. W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest pogląd, w myśl którego "interes publiczny" to sytuacja, gdy zapłata zaległości spowoduje konieczność sięgania przez zobowiązanego do środków pomocy państwa, gdyż nie będzie w stanie zaspakajać swoich potrzeb materialnych (wyrok NSA z 22 kwietnia 1999 r., SA/Sz 850/98, niepubl.). Nie powinno budzić zastrzeżeń stwierdzenie, że "interes publiczny" nie sprowadza się do zapewnienia maksymalnych dochodów w budżecie państwa, zaś wystarczającą przesłanką do stosowania ulgi powinien być interes podatnika (wyrok NSA z 30 maja 2001 r. w sprawie III SA 830/00), jednak mówiąc o interesie publicznym mowa jest o ochronie wpływów do budżetu, która powinna uniemożliwiać sytuację rezygnacji z tych wpływów oraz rezygnację z konieczności ochrony interesów innych podatników. Z kolei "ważny interes podatnika" to sytuacja, gdy z powodu nadzwyczajnych, losowych przypadków podatnik (strona) nie jest w stanie uregulować zaległości. Będzie to między innymi utrata losowa majątku, utrata możliwości zarobkowania, nieporadność życiowa związana również ze stanem zdrowia, czy też w przypadku podmiotów innych niż osoby fizyczne; trudności ekonomiczne podmiotu zobowiązanego, uzasadniona groźba jego likwidacji itp.
Przechodząc natomiast na grunt przedmiotowej sprawy trzeba wskazać, że Minister Rozwoju wydając zaskarżoną decyzję naruszył podstawowe zasady postępowania administracyjnego, w szczególności art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a., co powoduje, że decyzja ta nosi znamiona dowolności. Organ administracji rozpatrując wniosek o odroczenie terminu spłaty należności na okres trzech lat oraz rozłożenia tej należności na raty działa w ramach uznania administracyjnego, o czym była mowa wyżej. Oczywistym przy tym jest, że wydanie aktu uznaniowego poprzedzać winno należyte zgromadzenie i przeanalizowanie materiału dowodowego, prawidłowe ustalenie stanu faktycznego i przeprowadzenie wnioskowania opartego na zasadach logicznego rozumowania i doświadczenia życiowego. Ze względu na uznaniowy charakter rozstrzygnięcia, przy niewłaściwym uzasadnieniu decyzji uznaniowej, z samego przepisu prawa oraz istniejącego w sprawie stanu faktycznego nie można wywieść jednoznacznej oceny, czy decyzja organu jest prawidłowa w zakresie samego rozstrzygnięcia o prawach i obowiązkach strony, a zatem czy jest prawidłowa w aspekcie materialnym (por. wyrok WSA w Warszawie z 2 września 2014 r. sygn. akt V SA/Wa 2494/13). Sądowa kontrola legalności takich decyzji jest ograniczona w tym znaczeniu, że Sąd nie może nakazać organowi podjęcia określonego rozstrzygnięcia. Jest to bowiem wyłączna kompetencja organu administracji. Stwierdzenie przez ustawodawcę, że organ może umorzyć należności, nie oznacza jednak dowolności (por. wyrok NSA z 25 października 2012 r. sygn. II GSK 1545/11). Organ przy wydawaniu decyzji o charakterze uznaniowym obowiązany jest do rzetelnej analizy wszystkich okoliczności sprawy w celu stwierdzenia, czy zostały spełnione określone w przepisach przesłanki. Wybór kierunku rozstrzygnięcia winien wynikać z wszechstronnego i dogłębnego rozważenia wszystkich okoliczności faktycznych sprawy. Kontrola Sądu obejmuje zatem przede wszystkim zbadanie, czy wydanie decyzji poprzedzone zostało prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem, czy ustalone okoliczności faktyczne zostały poddane wnikliwiej i rzetelnej ocenie.
W rozpoznawanej sprawie, zdaniem Sądu, organ nie ocenił rzetelnie i wnikliwie wszystkich okoliczności sprawy. Należy zauważyć, że organ bardzo pobieżnie odniósł się do przesłanki interesu publicznego przy zastosowaniu ulgi w spłacie należności, a przedstawione przez wnioskodawcę fakty wymagały od organu pogłębionej refleksji w tym przedmiocie. W ocenie Sądu zebrany w sprawie materiał dowodowy, nie został właściwie rozpatrzony i oceniony, co uzasadnia postawienie zarzutu naruszenia art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Organ niedostatecznie bowiem wziął pod uwagę specyficzną indywidualną, obiektywnie trudną sytuację S. Należy zauważyć, że podstawowym przedmiotem działalności S. od 13 lat jest m.in. praca zmierzająca do niesienia pomocy osobom znajdującym się w trudnej sytuacji życiowej, tj. osobom niepełnosprawnym ich rodzinom, osobom starszym, samotnym, czy pozbawionym opieki, bezrobotnym, uzależnionym w okresie przezwyciężenia bardzo trudnych sytuacji życiowych, które nie są w stanie jej pokonać wykorzystując własne środki, możliwości i uprawnienia. S. prowadzi, w tym celu sieć jednostek organizacyjnych świadczących kompleksowe usługi terapeutyczne i psychoterapeutyczne tj. N., Poradnie Uzależnień i Współuzależnienia, Poradnie Zdrowia Psychicznego dla Dzieci i Młodzieży, Ośrodek Poradnictwa i Terapii Rodzin, Szkołę dla Rodziców Małych Dzieci, Wolontariat D., Warsztat Terapii Zajęciowej, Biuro Porad Obywatelskich, Bank [...]. Skarżący wspiera również kampanie społeczne np. P., Program wsparcia w procesie dorastania, Przeciwdziałania przemocy w rodzinie, Programy zatrudnieniowe. S. prowadzi przedmiotową działalność w oparciu o dotacje celowe, które w roku 2015 stanowiły 53,06 % przychodów. Osiąga również przychód z odpłatnej działalności statutowej (z realizacji zlecenia pozyskanego z NFZ, dotacje z Gminy, z MOPS, wpłaty rodziców), refundacje z Urzędu Pracy.
Umknęło zatem uwadze organu, że S. działa w bardzo szczytnych celach, bynajmniej nie komercyjnych, wyręczając w tym względzie organy Państwa. Realizuje od lat zadania i projekty zlecane przez jednostki samorządu terytorialnego oraz kontrakty z NFZ, co z kolei implikuje kierunkowy, ściśle określony sposób wykorzystania dotacji.
Trzeba też wziąć pod uwagę, że S. spłaca innym podmiotom należności w systemie ratalnym tj. porozumienie z [...] grudnia 2014r. z Z.; umowa z Zakładem Ubezpieczeń Społecznych Oddział w K. z [...] maja 2014r. nr [...]; decyzja Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych z [...] grudnia 2014r. nr [...]; decyzja Naczelnika Urzędu Skarbowego K. z [...] kwietnia 2015r. nr [...]. Sąd zwraca uwagę na fakt, że S. otrzymało wnioskowaną ulgę np. w decyzji z [...] kwietnia 2015r. – na podstawie art. 67 a § 1 pkt 2 O.p. – organ stwierdził istnienie przesłanek uzasadniających rozłożenie na raty przedmiotowej zaległości. Zatem na podstawie tożsamych przepisów prawa, po dokonaniu analizy sytuacji finansowo-ekonomicznej prowadzonej przez S. działalności uznano, że kondycja ekonomiczna Skarżącego jest stabilna, a problemy finansowe mają charakter przejściowy, a przyznanie ulgi daje gwarancję uregulowania zaległości.
Zauważyć należy, że brak udzielenia ulgi w postaci odroczenia terminu spłaty należności na okres trzech lat oraz rozłożenia tej należności na raty może spowodować, że strona będzie zmuszona z powodu braku środków zakończyć swoją działalność i najprawdopodobniej poddać się w stan likwidacji. Z kolei zakończenie działalności S. wiązać się będzie z zaprzestaniem świadczenia pomocy potrzebującym, w tym osobom wykluczonym i zagrożonym wykluczeniem społecznym. Tym samym osoby korzystające z pomocy S. będą zmuszone korzystać z pomocy organów Państwa.
W ocenie Sądu powyższe okoliczności, winny być brane pod uwagę w kontekście oceny interesu publicznego uzasadniającego zastosowanie ulgi. Organy administracyjne oceniając powyższą przesłankę pominęły wskazane wyżej okoliczności a zatem dokonały tej oceny w sposób niewystarczający.
Z tych powodów, zdaniem Sądu, zaskarżona decyzja nie mieści się w sferze swobodnego uznania administracyjnego lecz nosi cechy dowolności, a ustalenia dokonane przez organ na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego są niepełne i w konsekwencji niewyczerpująco rozpatrzone.
Ponownie rozpoznając sprawę organ - mając na uwadze wskazania Sądu - winien poddać wnikliwej analizie sytuację finansową wnioskodawcy, ze szczególnym uwzględnieniem przedmiotu działalności S., a następnie rozważyć, czy w stosunku do Skarżącego zachodzą przesłanki uzasadniające zastosowanie ulgi. W szczególności czy w interesie publicznym będzie ewentualna likwidacja S., z której na przestrzeni ostatnich dwóch lat skorzystało ok. 10.000 osób i zaprzestanie świadczenia pomocy osobom potrzebującym oraz przejęcie tego obowiązku przez organy Państwa. Analiza ta winna być dokonana w ramach zakreślonych wskazanymi przez Sąd w niniejszym uzasadnieniu przepisami prawnymi.
Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że przy wydawaniu zaskarżonego rozstrzygnięcia doszło do naruszenia przepisów prawa, co mogło mieć istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia i uchylił je na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło