V SA/Wa 2295/07

WyrokWSA w Warszawie2007-11-30

Skład orzekający: Małgorzata Rysz, Izabella Janson, Andrzej Kania

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych prawidłowo odmówił umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne i Fundusz Pracy, biorąc pod uwagę sytuację materialną, rodzinną i zdrowotną wnioskodawcy oraz jego rodziny?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych prawidłowo ocenił, iż okoliczności sprawy nie uzasadniały umorzenia należności. Organ administracyjny nie wykroczył poza granice uznania administracyjnego, a skarżący nie wykazał istnienia przesłanek do umorzenia składek, takich jak całkowita nieściągalność należności lub sytuacja, w której opłacenie składek pozbawiłoby go i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych.
Stan faktyczny
Skarżący T.C. wnioskował o umorzenie zaległych składek na ubezpieczenia społeczne, zdrowotne i Fundusz Pracy, powołując się na zły stan zdrowia i konieczność utrzymania trzyletniej córki. Organ pierwszej instancji odmówił umorzenia, uznając, że sytuacja materialna i rodzinna skarżącego nie uzasadnia takiej decyzji, a wiek i brak przeciwwskazań zdrowotnych rokują możliwość znalezienia pracy. Po uchyleniu przez WSA pierwszej decyzji Prezesa ZUS, organ ponownie odmówił umorzenia, kwestionując przedstawione przez skarżącego dowody dotyczące kosztów powodzi, stanu zdrowia żony oraz jego własnej sytuacji zdrowotnej i rejestracji w urzędzie pracy. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając organowi jednostronną analizę dowodów.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Małgorzata Rysz(spr.), Sędzia WSA - Izabella Janson (spr.), Asesor WSA - Andrzej Kania(spr.), Protokolant - Beata Bińkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 listopada 2007 r. sprawy ze skargi T.C. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] czerwca 2007 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne i Fundusz Pracy oddala skargę. Przedmiotem skargi z 23 lipca 2007 r. wniesionej przez T.C. jest decyzja Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych reprezentującego Zakład Ubezpieczeń Społecznych z [...] czerwca 2007 r., utrzymująca w mocy decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z [...] maja 2006 r. o odmowie umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy. Skarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym: Wnioskiem z 28 marca 2006 r. będącego przedmiotem postępowania administracyjnego w sprawie niniejszej, T.C. zwrócił się do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o umorzenie zadłużenia z tytułu nieopłaconych składek. Wskazał, iż jego zły stan zdrowia nie pozwala mu na podjęcie pracy. Dodatkowo zaznaczył, iż ma na utrzymaniu trzyletnią córkę. W wyniku rozpatrzenia wniosku, decyzją z [...] maja 2006 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych, działając na podstawie art. 83 ust. 1 pkt 3, art. 28 ust. 1 i ust. 3a ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. Nr 137, poz. 887 ze zm.), odmówił umorzenia należności z tytułu składek: na ubezpieczenia społeczne w łącznej kwocie [...] zł, na ubezpieczenie zdrowotne w łącznej kwocie [...] zł oraz na Fundusz Pracy w łącznej kwocie [...] zł. Organ wskazał, iż w sprawie zostało przeprowadzone postępowanie wyjaśniające, które wykazało, iż sytuacja materialna i rodzinna skarżącego nie uzasadnia podjęcia decyzji o umorzeniu należności, bowiem wiek i brak przeciwwskazań zdrowotnych rokują możliwość znalezienia źródła zarobkowania, co umożliwiłoby spłatę zadłużenia. Wnioskiem z dnia 5 czerwca 2006 r. skarżący zwrócił się o ponowne rozpatrzenie sprawy. Decyzją z [...] czerwca 2006 r. Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych reprezentujący Zakład Ubezpieczeń Społecznych, utrzymał w mocy decyzję Zakładu z [...] maja 2006 r. Prezes Zakładu wskazał, że ponowne rozpatrzenie sprawy i dokonanie oceny zebranego materiału dowodowego wskazuje, iż w sprawie niniejszej nie zostały spełnione przesłanki warunkujące umorzenia należności. Wyrokiem z dnia 1 grudnia 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 2662/06 uchylił zaskarżoną decyzją Prezesa ZUS z [...] czerwca 2006 r. W uzasadnieniu orzeczenia wskazano, iż organ nie odniósł się w sposób szczegółowy do indywidualnej sytuacji skarżącego, co skutkowało wadliwością zaskarżonej decyzji. Na skutek ponownego rozpatrzenia sprawy, decyzja z dnia [...] czerwca 2007 r. prezes ZUS utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] maja 2006 r. odmawiającą umorzenia należności z tytułu nieuiszczonych składek. W uzasadnieniu wskazano, iż wbrew twierdzeniom skarżącego, wydatki związane z powodzią mającą miejsce w 2001 r. nie zostały poniesione przez zainteresowanego. Koszty związane z dezynfekcją wody w studni, badaniem wody oraz remontem ogrodu poniosły Fabryka O. w B. i Powiatowa Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna w S. Odnosząc się do podniesionego argumentu, dotyczącego złego stanu zdrowia żony wnioskodawcy, Prezes Zakładu zaznaczył, iż fakt zarejestrowania się pani A. K. w Powiatowym Urzędzie Pracy jako osoba bezrobotna, gotowa do podjęcia pracy, przeczy twierdzeniom zainteresowanego. Ponadto jak wynika z dokumentacji lekarskiej żona skarżącego bierze udział w prowadzeniu interesu rodzinnego (handel prowadzony przez członków rodziny na odpustach). Ponadto wskazano, że T.C. dwukrotnie został skreślony z ewidencji osób bezrobotnych w związku z niestawieniem się w Powiatowym Urzędzie Pracy w wyznaczonym terminie. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z [...] czerwca 2007 r. wnioskodawca zwrócił się o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie należności. W motywach skargi wskazał, iż ZUS przeprowadził jednostronną i wybiórczą analizę przedłożonych przez niego dokumentów, bowiem zaświadczenie z Fabryki O. w B. i Powiatowej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w S. nie miały na celu wykazania poniesionych przez niego kosztów. Ponadto o bardzo złym stanie zdrowia jego żony świadczy fakt pobierania przez nią renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy. Natomiast w Urzędzie Pracy zarejestrował się jedynie za namową pracownika ZUS, w celu uzyskania stosownego zaświadczenia wymaganego przez Zakład. W odpowiedzi na skargę Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie Sąd zauważa, iż uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jej wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie rozstrzygnięcia. Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c) powołanej wyżej ustawy), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 ww. ustawy). Mając na względzie powyższe, tj. dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji, wydanej przez Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w granicach kompetencji przysługujących sądowi administracyjnemu na podstawie ww. ustaw, a więc badając zaskarżone orzeczenie pod względem jego zgodności tak z przepisami ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071), , jak i z normami prawa materialnego zawartymi w ustawie z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. 1998 r., 137, poz. 887 ze zm.), oraz w oparciu o akta sprawy zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a., Sąd nie stwierdził naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji. Jednocześnie Sąd podkreśla, że o uprawnieniach i obowiązkach stron postępowania wynikających z przepisów prawa materialnego rozstrzyga właściwy organ administracyjny. Sąd administracyjny nie ma uprawnień do merytorycznego załatwienia sprawy administracyjnej, a więc do umorzenia ww. należności, zgodnie z wnioskiem skarżącego zawartym w skardze. Wszelka zatem argumentacja skarżącego, nawet jeśli byłaby uzasadniona, nie mogła spowodować umorzenia przedmiotowych należności składkowych i ich pochodnych przez Sąd rozpoznający niniejszą sprawę. Sąd bada bowiem wyłącznie legalność zaskarżonego aktu - w tej sprawie decyzji Prezesa Zakładu z [...] czerwca 2007 r., tj. zgodności z przepisami mającymi w sprawie zastosowanie i stwierdziwszy, że przedmiotowa decyzja nie narusza prawa, oddalił skargę. Sąd zważył, iż granice niniejszej sprawy nakreślone zostały we wniosku skarżącego z 28 marca 2006 r., którym wszczęte zostało postępowanie w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek. Wobec treści wniosku skarżącego, wszczynającego kontrolowane przez Sąd postępowanie administracyjne, zastosowanie w sprawie miał - w szczególności - przepis art. 28 w związku z art. 32 u.s.u.s., który stanowi, że przepisy o umarzaniu należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne znajdują odpowiednie zastosowanie także do składek na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych raz do składek na ubezpieczenie zdrowotne. Zgodnie z treścią wymienionego art. 28 ust. 1 i 2 u.s.u.s., w którym ustawodawca przewidział instytucję umarzania należności z tytułu składek, pod którym to pojęciem należy rozumieć składki, odsetki za zwłokę, koszty egzekucyjne, koszty upomnienia i dodatkową opłatę (art. 24 ust. 2 u.s.u.s.), mogą być umarzane w całości lub w części przez Zakład tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, która zachodzi w sytuacjach wyliczonych w ust. 3 tego przepisu. Wyliczenie zawarte w powołanym przepisie jest wyczerpujące, tj. stanowi zamknięty katalog sytuacji, w których można uznać, iż ma miejsce całkowita nieściągalność należności z tytułu składek. Dopiero zaistnienie którejkolwiek z przesłanek określonych w tym przepisie, daje potencjalną możliwość umorzenia powstałego wobec ZUS zadłużenia. Nawet wówczas oznacza to jednak dla organu podejmującego rozstrzygnięcie tylko możliwość umorzenia należności z tytułu składek, a nie prawny obowiązek ich umorzenia. W uchwale z 6 maja 2004 r. (sygn. akt II UZP 6/04, OSNP 2004/16/285) Sąd Najwyższy wskazał między innymi, że "(...) przepis art. 28 ust. 2 u.s.u.s. (...) jest oparty na konstrukcji tzw. uznania administracyjnego, co oznacza, że decyzja w zakresie spraw dotyczących umorzenia należności przysługuje każdorazowo organowi rentowemu, który w razie stwierdzenia całkowitej nieściągalności składek, zachodzącej w przypadkach wymienionych w art. 28 ust. 3 tejże ustawy, może, ale nie musi umorzyć zaległości. Norma zawarta w art. 28 ust. 2 u.s.u.s. wyraźnie wskazuje na brak obowiązku umorzenia należnych składek w przypadku ich całkowitej nieściągalności stanowiąc, że w takim wypadku mogą być one umorzone.". Natomiast przy braku całkowitej nieściągalności, ustalanej według kryteriów wskazanych w art. 28 ust. 3 u.s.u.s., organ podejmujący decyzję na podstawie art. 28 ust. 2 tej ustawy pozbawiony jest w ogóle prawnej możliwości umorzenia należności z tytułu składek. Taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie, gdzie nie zaistniał żaden z przypadków stanowiących o możliwości uznania całkowitej nieściągalności należności. Przesłanki umorzenia należności w oparciu o przepis art. 28 ust. 3a u.s.u.s. określone zostały w § 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne z 31 lipca 2003 r. Zgodnie z powołanym powyżej paragrafem 3, Zakład może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadku: 1) gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych; 2) poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności; 3) przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności. Podkreślenia jednak wymaga, iż w przypadku decyzji podejmowanych na podstawie art. 28 ust. 3a u.s.u.s. w związku z § 3 wymienionego rozporządzenia, także mamy do czynienia z tzw. uznaniem administracyjnym. Również i tu prawo wyboru rozstrzygnięcia przysługuje Zakładowi. Może on - ale nie musi - umorzyć należności, przy czym nawet stwierdzenie istnienia w sprawie przewidzianych przepisami przesłanek nie obliguje Zakładu do zastosowania ulgi, jaką jest umorzenie należności, oczywiście, gdy inne względy ustawowe przemawiają przeciwko takiemu umorzeniu. Jak już powyżej zaznaczono, sądowa kontrola legalności decyzji wydanych w ramach uznania administracyjnego jest ograniczona w tym znaczeniu, iż Sąd nie może nakazać organowi podjęcia określonego rozstrzygnięcia. Jest to bowiem wyłączna kompetencja organu administracji. Innymi słowy, o tym, czy składki powinny być umorzone czy też nie, rozstrzyga nie Sąd, lecz ZUS, który może - ale nie musi - je umorzyć. Kontrola ta obejmuje zatem przede wszystkim zbadanie, czy wydanie decyzji poprzedzone zostało prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem. Mając powyższe na względzie - zdaniem Sądu - Prezes Zakładu prawidłowo uznał, iż okoliczności rozpatrywanej sprawy nie uzasadniają w sposób dostateczny zastosowania przepisów omawianego rozporządzenia. Dokonując takiej oceny wziął pod uwagę, jak wynika z uzasadnienia skarżonej decyzji, całość zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, tj. podniesionych przez skarżącego okoliczności. Jak bowiem wskazał Prezes Zakładu, wnioskodawca prowadził działalność gospodarczą w okresie od [...] czerwca 2001 r. do [...] maja 2005 r. Zaświadczenie Burmistrza M. z [...] maja 2001 r. o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej obejmowało uprawnienia do: handlu obwoźnego branży spożywczej i przemysłowej, renowacji i konserwacji zabytków, stolarstwa i tokarstwa w drewnie. Skarżący podniósł jednakże, iż prowadzona przez niego działalność gospodarcza nie przynosiła dochodu wystarczającego dla utrzymania zainteresowanego i jego rodziny. Zauważyć należy, iż wnioskodawca podejmując decyzję o rozpoczęciu prowadzenia działalności gospodarczej winien liczyć się z ewentualnością poniesienia strat z tytułu jej prowadzenia zaś obowiązek uiszczania należnych składek istnieje pomimo niskiego, czy też całkowitego braku dochodu, z czego skarżący winien sobie zdawać sprawę. Fakt uzyskiwania dochodów - jak wskazuje pan T.C. - niewystarczających na pokrycie leczenia i rehabilitacji żony, również nie usprawiedliwia zaprzestania odprowadzania należnych składek. Zwłaszcza, że jak wynika z akt sprawy skarżący czerpał również środki z prac dorywczych w wysokości [...] zł miesięcznie i prowadzi wraz z rodzicami - pobierającymi świadczenie rentowe z KRUS w łącznej wysokości [...] zł - wspólne gospodarstwo domowe. Pan T.C. wskazuje także, iż warsztat, który użyczył mu ojciec został zniszczony przez powódź, co uniemożliwiło skarżącemu osiąganie jakichkolwiek dochodów. Wskazał też, iż co prawda kredyt na remont warsztatu zaciągnął jego ojciec ale zainteresowany ponosi inne koszty związane z jego utrzymaniem. Odnosząc się do powyższego, należy jednakże zaznaczyć, iż okoliczność ponoszenia jakichkolwiek kosztów związanych z utrzymaniem warsztatu nie została udokumentowana. Jak wynika z akt przedmiotowej sprawy skarżący nie jest również obciążony spłatą kredytu ponieważ należności z tego tytułu reguluje jego ojciec. Nie znajduje także uzasadnienia podniesiony przez zainteresowanego argument, iż przedłożone przez niego zaświadczenia z Fabryki O. w B. i Powiatowej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w S., nie miały na celu wprowadzenia organu w błąd, w kwestii poniesionych przez niego kosztów wywołanych powodzią. Stosowne dokumenty "miały jedynie potwierdzić, że była powódź zalała część ogrodu, skalniak i kolektor przed domem (...) nie chodziło tutaj o pokazanie, że ja poniosłem w/w koszty". Ustosunkowując się do powyższego należy podkreślić, iż organ nie kwestionował okoliczności jaką była powódź. Przeciwnie ze zgromadzonych materiałów dowodowych wynika, iż w piśmie z dnia 6 czerwca 2007 r. Ochotnicza Straż Pożarna poinformowała, iż osiedle, na którym zamieszkuje skarżący było dotknięte szczególnym kataklizmem, a ilość interwencji tam prowadzonych była największa. W związku z powyższym fakt powodzi był powszechnie znany i nie wymagał potwierdzenia stosownymi dokumentami. Celowym było natomiast udokumentowanie kosztów jakie wiązały się z naprawą szkód wyrządzonych powodzią. Samo tylko wykazanie, że powódź miała miejsce, bez jednoczesnego wskazania szkód jakie wyrządziła i nakładów poniesionych w związku z usuwaniem tych szkód, mija się z celem. Tymczasem, w sprawie niniejszej ustalono, iż Fabryka O. w B. wykonywała dezynfekcje studni nieodpłatnie w ramach akcji pomocy powodzianom. Ponadto koszty remontu skalniaka, ogrodu oraz kolektora również pokryła ww. fabryka. Skarżący oświadczył też, że ani on ani jego rodzice (zamieszkujący we wspólnym gospodarstwie) nigdy nie korzystali ze świadczeń pomocy społecznej na usuwanie skutków powodzi. Zaznaczyć natomiast należy, iż pomoc taka świadczona była innym mieszkańcom, którzy ponieśli szkody związane z prowadzeniem gospodarstwa domowego. Dodatkowo należy wskazać, iż w dniu 14 listopada 2002 r. ojciec skarżącego pan K.C. złożył wniosek o restrukturyzacje zaległych należności, w którym wskazał, iż to on poniósł koszty związane z remontem warsztatu po powodzi. Ponadto ww. uzyskał od Fabryki O. w B. ekwiwalent pieniężny w wysokości [...] zł za zalanie wodami powodziowymi. W związku z powyższym Sąd zgodził się ze stanowiskiem prezesa ZUS, iż skarżący nie wykazał jakie faktycznie poniósł koszty w związku z usuwaniem skutków powodzi. Wnioskodawca zaprzeczył także aby załączone przez niego zdjęcie garaży sąsiada miało na celu wprowadzenie organu w błąd. Zaznaczył, iż miało ono natomiast zobrazować rozmiar wody powodziowej, która spłynęła na jego grunt i klęski jaka go dotknęła. Zauważyć jednakże należy, iż na etapie postępowania administracyjnego skarżący twierdził, iż najbardziej drastyczne zdjęcie nie przedstawia jego posesji, lecz sąsiadki, która wykonywała te zdjęcia i znalazło się wśród zdjęć przypadkowo. Skarżący nie zgodził się również ze stanowiskiem organu w kwestii stanu zdrowia żony zainteresowanego. Wskazał, iż jest ona uprawniona do renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy, co jego zdaniem potwierdza sytuację zdrowotną jego żony. Jednocześnie wskazał na treść załączonego do skargi zaświadczenia lekarskiego z poradni zdrowia psychicznego, iż pani "A.K. (...) wymaga stale opieki osób drugich". Poinformował, że obecność jego żony na odpustach nie była związana z prowadzeniem przez nią działalności handlowej ale koniecznością sprawowania nad nią stałej opieki "nie można jej było zostawić samej w domu". Podkreślić jednakże należy, iż przedstawione zaświadczenie nosi datę 1 lipca 2007 r. zostało zatem sporządzone już po wydaniu przez Prezesa ZUS zaskarżonej decyzji z [...] czerwca 2007 r. Dlatego należy zgodzić się ze stanowiskiem organu, iż - na etapie postępowania administracyjnego - skarżący nie wykazał, że spełnia przesłankę warunkująca umorzenie należności w związku z przewlekłą chorobą członka rodziny co skutkuje brakiem możliwości podjęcia pracy. W związku z powyższym, Sąd doszedł do przekonania, że organ prawidłowo ocenił sytuację skarżącego - przede wszystkim z uwagi na jego młody wiek i brak okoliczności, które uniemożliwiałyby mu podjęcie pracy zarobkowej. Zainteresowany nie udowodnił bowiem aby schorzenia, na które wskazuje stanowiły przeszkodę w podjęciu zatrudnienia. Dodatkowo fakt wspólnego zamieszkiwania wraz z rodzicami wnioskodawcy uzasadnia twierdzenie organu, iż wnioskodawca ma możliwość korzystania z ich pomocy w zakresie sprawowania opieki nad chorą żoną. Do wszystkich podniesionych okoliczności i dowodów organ odniósł się w uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia. Tym samym nie jest dowolnym wniosek organu, iż w przypadku Skarżącego nie zachodzą okoliczności uzasadniające zastosowanie wnioskowanej ulgi. Z wymienionych wyżej powodów nie można uznać za uzasadnione zarzutów skargi. W tym miejscu zaznaczyć należy, iż ustawowym obowiązkiem ZUS jest wykorzystanie wszelkich dostępnych środków przymusowego dochodzenia należności. Zobowiązania z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne są uprzywilejowane i podlegają - co do zasady - zaspokojeniu przed innymi należnościami (art. 24 ust. 3 u.s.u.s.). Są ponadto objęte dziesięcioletnim terminem przedawnienia i w tym okresie mogą być dochodzone. Umorzenie należności z tytułu składek stanowi wyraz definitywnej rezygnacji uprawnionego organu z możliwości ich wyegzekwowania. Biorąc pod uwagę publicznoprawny charakter należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne oraz uwzględniając cele, na które są one przeznaczane, organy odpowiedzialne za ich pobór zobligowane są do szczególnej staranności i ostrożności w dysponowaniu nimi. Dotyczy to również, podejmowanych w warunkach uznania administracyjnego, decyzji w przedmiocie umorzenia tych należności, a podejmując rozstrzygnięcie w tym zakresie organ jest zobowiązany do konfrontowania interesu dłużnika z interesem ogólnospołecznym. Uzasadnia to również wyjątkowy charakter instytucji umorzenia należności z tytułu składek. Konkludując Sąd stwierdza, iż zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, gdyż zarówno argumentacja skargi, jak i analiza akt sprawy nie ujawniła wad tego rodzaju, które mogłyby mieć wpływ na podjęte rozstrzygniecie. Prezes Zakładu, dokonując oceny okoliczności faktycznych rozpatrywanej sprawy i uzasadniając swoje stanowisko w kontekście, mających tu zastosowanie, przepisów art. 28 u.s.u.s. oraz przepisu § 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, nie wykroczył poza granice uznania administracyjnego. Na marginesie już tylko wskazać należy, iż każda zmiana okoliczności faktycznych, w szczególności sytuacji majątkowej, rodzinnej lub zdrowotnej osoby zobowiązanej, może być zawsze podstawą do ponownego wystąpienia z ponownym wnioskiem o umorzenie zaległości, bowiem odmowa ich umorzenia nie stwarza sytuacji powagi rzeczy osądzonej i - jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 18 lutego 2000 roku sygn. akt III SA 398-399/99 - zobowiązany do uiszczenia zaległości może występować o jej umorzenie tak długo, jak długo zaległość ta istnieje, zwłaszcza zaś jeśli jego sytuacja ulegnie pogorszeniu. Aczkolwiek pogląd ten wypowiedziano w oparciu o przepisy ustawy - Ordynacja podatkowa, to jednak jest on w pełni aktualny także na gruncie ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych. Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło