V SA/Wa 2297/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Irena Jakubiec-Kudiura, Sędzia WSA - Arkadiusz Tomczak (spr.), Sędzia WSA - Tomasz Zawiślak, Protokolant st. spec. - Sylwia Wojtkowska-Just, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 października 2014 r. sprawy ze skargi I. Sp. z o.o. w G. na postanowienie Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych z dnia [...] sierpnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie stanowiska wierzyciela wobec zarzutów zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym uchyla zaskarżone postanowienie Przedmiotem skargi I. Sp. z o.o. w G. (dalej: "skarżąca", "spółka", "zobowiązana") wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie jest postanowienie Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych w Warszawie z dnia [...] sierpnia 2013 r. nr [...]. Zaskarżonym orzeczeniem, działając na podstawie art. 34 § 1 w zw. z art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r. poz. 1015 ze zm., dalej: "u.p.e.a."), art. 124 i 127 § 3 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2013 r. poz. 267, dalej: "k.p.a."); art. 49 ust. 1 i ust. 3 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. - o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (tekst jednolity Dz. U. z 2011 r. Nr 127, poz. 721 ze zm., dalej: "ustawa o rehabilitacji"), Prezes Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (dalej Prezes Zarządu PFRON) po rozpoznaniu zażalenia uznał za bezzasadny zarzut spółki dotyczący nieprawidłowego wydania tytułu wykonawczego z dnia [...] maja 2013 r. znak: [...] i uznał za bezzasadny zarzut dotyczący jednoczesnego prowadzenia egzekucji. Postanowienie to wydane zostało w następującym stanie faktycznym i prawnym: W związku z niewywiązaniem się spółki z obowiązku wpłat Prezes Zarządu PFRON wystawił upomnienie nr: [...] z dnia [...] września 2012r. za zaległe zobowiązania za miesiące od maja do sierpnia 2009 r. Następnie w dniu [...] maja 2013 r. Prezes Zarządu PFRON wystawił tytuł wykonawczy znak [...] obejmujący zobowiązania za wskazane miesiące. Pismem z 5 czerwca 2013 r. skarżąca wniosła zarzut w sprawie prowadzonej egzekucji administracyjnej, wskazując na naruszenie prawa poprzez wydanie tytułu wykonawczego z jego rażącym naruszeniem. Pismem z 26 czerwca 2013 r. organ egzekucyjny – Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w B. przekazał pismo zawierające zarzut wierzycielowi w celu zajęcia stosownego stanowiska. Ponadto poinformował, że wzywał zobowiązanego do sprecyzowania wniesionego zarzutu, jednakże spółka do tego wezwania się nie ustosunkowała. Postanowieniem z [...] lipca 2013 r. Prezes Zarządu PFRON nie uznał zarzutu dotyczącego wydania tytułu wykonawczego z rażącym naruszeniem prawa. W uzasadnieniu organ wskazał, że I. Spółka z o. o. w G. była zobowiązana do dokonywania wpłat na PFRON na podstawie art. 21 ust. 1 ustawy o rehabilitacji. Skarżąca nie wywiązywał się ze swojego obowiązku, dlatego też Prezes Zarządu PFRON po wystawieniu upomnienia wystawił w dniu [...] maja 2013 r. tytuł wykonawczy nr [...]. Postępowanie egzekucyjne zostało wszczęte w sposób prawidłowy i zgodny z obowiązującymi przepisami prawa. Tytuł wykonawczy z 17 maja 2013 r. spełnia wymogi określone w art. 27 § 1 u.p.e.a. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w B. w dniu [...] maja 2013 r. dokonał zawiadomieniem nr [...] zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego w A., a odpis tytułu wykonawczego wraz z zajęciem doręczono spółce w dniu 29 maja 2013 r.  Pismem z 26 lipca 2013 r. skarżąca złożyła zażalenie na postanowienie z [...] lipca 2013 r., wnosząc o jego uchylenie i rozpoznanie kolejnego zarzutu: prowadzenia egzekucji przeciwko spółce przez kilka organów egzekucyjnych, co zdaniem skarżącej jest niedopuszczalne. Według spółki egzekucję powinien prowadzić jeden organ i to wyznaczony przez sąd. Skarżąca wskazała, że wydany przez Prezesa Zarządu PFRON tytuł wykonawczy jest nieprawidłowy i nie może rodzić skutków prawnych. Zaskarżonym i obecnie kontrolowanym postanowieniem z [...] sierpnia 2013 r. Prezes Zarządu PFRON uznał za bezzasadne zarzuty dotyczące: nieprawidłowego wydania tytułu wykonawczego oraz jednoczesnego prowadzenia egzekucji przez wskazane w zażaleniu organy egzekucyjne. W uzasadnieniu wskazał, że wystawiony tytuł wykonawczy spełnia wymogi określone w art. 27 § 1 u.p.e.a. Ponadto wyjaśnił, że z posiadanych przez Fundusz informacji wynika, iż postępowanie egzekucyjne wszczęte na podstawie wskazanego tytułu wykonawczego jest prowadzone przez jeden organ tj. Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w B. Pismem z 11 września 2013 r. skarżąca skierowała do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na to postanowienie, wnosząc o jego uchylenie. Zarzuciła, że tytuł wykonawczy został wystawiony z rażącym naruszeniem prawa, a skarżąca nie posiada egzekwowanego zobowiązania. W uzasadnieniu wskazała, że nie posiada zobowiązań wobec wierzyciela, a tytuł wykonawczy narusza prawo i poświadcza nieprawdę. Postanowienie akceptujące taki tytuł również narusza prawo. W odpowiedzi na skargę Prezes Zarządu PFRON wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Niezależnie od obecnie mało przekonujących zarzutów skargi, jej wniesienie doprowadziło do wydania orzeczenia kasatoryjnego. Dokonując oceny ostatecznego postanowienia Prezesa Zarządu PFRON z 2 sierpnia 2013 r. sąd uznał, że rozstrzygnięcie to obarczona jest wadą skutkującą jego uchyleniem. Ocenę taką sąd sformułował mając na względzie stan faktyczny i prawny, jaki towarzyszył decyzji w dacie jej podjęcia. Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz.U. z 2012r., poz. 270 ze zm., zwanej dalej: "p.p.s.a.") sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Może zatem uwzględnić skargę także z takich przyczyn, które nie zostały w niej podniesione. Zdaniem sądu, postanowienie z [...] sierpnia 2013 r. zostało wydane przez Prezesa Zarządu PFRON z naruszeniem procedury. Art. 49 ust. 1 ustawy o rehabilitacji wskazuje, że do wpłat, o których mowa m.in. w art. 21 ust. 1 tej ustawy stosuje się odpowiednio, z zastrzeżeniem ust. 5a - 5d oraz art. 49a i art. 49b, przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r. poz. 749), z tym że uprawnienia organów podatkowych określone w tej ustawie przysługują Prezesowi Zarządu Funduszu. Natomiast art. 49 ust. 3 ustawy o rehabilitacji stanowi, że do egzekucji wpłat, o których mowa w ust. 1, stosuje się przepisy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, z tym że tytuł wykonawczy wystawia Prezes Zarządu Funduszu. W myśl art. 34 § 1 u.p.e.a. zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 pkt 1-7, 9 i 10 (...), organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 pkt 1-5, wypowiedź wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążąca. Na postanowienie w sprawie stanowiska wierzyciela przysługuje zażalenie (art. 34 § 2 u.p.e.a.). Art. 17 § 1a u.p.e.a. wskazuje, że o ile odrębne przepisy nie stanowią inaczej, do zażaleń na postanowienia, o których mowa w art. 34 § 2, wydanych przez wierzycieli, dla których organem wyższego stopnia jest minister, stosuje się odpowiednio art. 127 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego, z tym że termin do wniesienia zażalenia wynosi 7 dni od dnia doręczenia postanowienia. Zgodnie z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 marca 2006 r. III SA/Wa 1614/05 LEX nr 197605 Minister Polityki Społecznej jest organem wyższego stopnia, o jakim mowa w art. 17 § 1a u.p.e.a., w stosunku do Prezesa Zarządu Funduszu, działającego jako wierzyciel należności z tytułu wpłat na PFRON. Zgodnie ze stosowanym odpowiednio art. 127 § 3 k.p.a. od decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra lub samorządowe kolegium odwoławcze nie służy odwołanie, jednakże strona niezadowolona z decyzji może zwrócić się do tego organu z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy; do wniosku tego stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące – co istotne - odwołań od decyzji. Z kolei zgodnie z art. 138 § 1 k.p.a. organ odwoławczy wydaje decyzję, w której: 1) utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję albo 2) uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy albo uchylając tę decyzję - umarza postępowanie pierwszej instancji w całości albo w części, albo 3) umarza postępowanie odwoławcze. Przechodząc do analizy sprawy należy zauważyć, że z uwagi na zastosowanie art. 127 § 3 k.p.a. zarówno postanowienie w sprawie stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych przez skarżącą zarzutów, jak i postanowienie w postępowaniu odwoławczym prawidłowo wydał ten sam organ podatkowy – Prezes Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych. Przepis art. 127 § 3 k.p.a. znajduje zastosowanie w niniejszej sprawie mocą cytowanego art. 17 § 1a u.p.e.a. Trzeba jednak zwrócić uwagę, że zaskarżone postanowienie, oprócz wskazanych wyżej przepisów, zostało wydane także na podstawie art. 144 k.p.a. W myśl postanowień art. 144 k.p.a. w sprawach nieuregulowanych w niniejszym rozdziale do zażaleń mają odpowiednie zastosowanie przepisy dotyczące odwołań. W rozdziale dotyczącym zażaleń nie ma regulacji dotyczących sposobu rozpoznania zażalenia, znajduje więc zastosowanie art. 138 k.p.a., w którym wskazano rodzaje rozstrzygnięć wydawanych przez organ, który rozpatrzył odwołanie (odpowiednio zażalenie). Oznacza to, że Prezes Zarządu PFRON wydając rozstrzygnięcie na skutek złożonego zażalenia nie jest uprawniony do wydania rozstrzygnięcia innego niż przewidziane w art. 138 k.p.a. Tymczasem zaskarżonym postanowieniem Prezes Zarządu PFRON naruszył art. 138 k.p.a., gdyż nie wydał rozstrzygnięcia przewidzianego tym przepisem dla organu rozpoznającego zażalenie a rozstrzygnięcie o treści przewidzianej dla organu rozpoznającego zarzuty. Wskazana wadliwość zaskarżonego postanowienia uniemożliwia sądowi ocenę jego merytorycznej prawidłowości, a tym samym odniesienie się do zarzutów skargi. Nie odnosi się ono bowiem do merytorycznej treści postanowienia z [...] lipca 2013 r., nie kontroluje go. Ponownie rozpoznając niniejszą sprawę organ uwzględni stanowisko sądu wyrażone w niniejszym rozstrzygnięciu. Oczekiwana jest także większa dbałość w kompletowaniu akt sprawy i sporządzanych pismach procesowych (np. w odpowiedzi na skargę) co do dat, sygnatur czy treści wskazywanych w nich dokumentów. Z tych przyczyn, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.