V SA/Wa 230/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Bożena Zwolenik (spr.), Sędzia WSA - Marek Krawczak, Sędzia WSA - Andrzej Kania, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 20 grudnia 2016 r. sprawy ze skargi A. P. na postanowienie Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenie niedopuszczalności odwołania; oddala skargę. Przedmiotem skargi, wniesionej przez A.P. (dalej: "Strona", "Skarżący") do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, jest postanowienie Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: "organ", "Prezes ARiMR") z dnia [...] grudnia 2015 r. Nr [...], stwierdzające niedopuszczalność odwołania od decyzji Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR z dnia [...] października 2015 r. Nr [...] o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w R. z dnia [...] lipca 2015 r. Nr [...] w sprawie odmowy przyznania pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) na rok 2009. Zaskarżone postanowienie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym. W dniu [...] lipca 2015 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w R. wydał decyzję o numerze wskazanym wyżej, w sprawie odmowy przyznania pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) na rok 2009. Od przedmiotowej decyzji Strona wniosła odwołanie. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w L. decyzją z dnia [...] października 2015 r. o numerze wskazanym wyżej, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W pouczeniu ww. decyzji ostatecznej nieprawidłowo wskazano, że Stronie przysługuje prawo wniesienia odwołania do Prezesa ARiMR. Przedmiotowa decyzja została doręczona w dniu [...] października 2015 r. W dniu [...] października 2015 r. Strona wniosła do Prezesa ARiMR odwołanie wskazując, że dotyczy ono decyzji nr [...] i [...] z dnia [...] października 2015 r. Pismem z dnia [...] listopada 2015 r. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w L. poinformował Stronę, że decyzje nr [...] i [...] zawierały błędne pouczenie oraz wyjaśnił, że pismo z dnia [...] października 2015 r. zostanie przekazane do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w L. jako skarga na decyzje Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w L. W dniu [...] listopada 2015 r. do Prezesa ARiMR wpłynęło pismo Strony z dnia [...] listopada 2015 r. zatytułowane "Protest", które organ ze względu na treść uznał za odwołanie. Powołując art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zm.), dalej: "K.p.a.", organ stwierdził, postanowieniem z dnia [...] grudnia 2015 r., że odwołanie jest niedopuszczalne z przyczyn przedmiotowych bowiem przepisy prawa wyłączają możliwość dwukrotnego zaskarżenia tej samej decyzji w administracyjnym toku instancji. W uzasadnieniu postanowienia organ podkreślił, że zgodnie z art. 15 K.p.a postępowanie administracyjne jest dwuinstancyjne, co oznacza możliwość dwukrotnego merytorycznego rozstrzygnięcia tej samej sprawy przez dwa różne organy administracji. Natomiast zgodnie z art. 16 § 1 i § 2 K.p.a. decyzje, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji, są ostateczne. Sprawa przyznania Stronie pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) na rok 2009 została rozpatrzona dwukrotnie; w postępowaniu przed Kierownikiem Biura Powiatowego ARiMR w R., a następnie przed Dyrektorem [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w L. Wyczerpanie toku instancji powoduje zatem niedopuszczalność ponownego odwołania od decyzji wydanej przez organ II instancji. Organ wskazał również, że decyzje mogą być zaskarżane do sądu administracyjnego z powodu ich niezgodności z prawem, na zasadach i w trybie określonym w odrębnych ustawach. Natomiast zgodnie z art. 52 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie. Pismem z dnia [...] stycznia 2016 r. Strona złożyła skargę zarzucając organowi naruszenie zasady zaufania obywateli do państwa i stanowionego przez nie prawa wynikające z art. 2 oraz art. 67 ust.1 Konstytucji RP, poprzez podważenie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 lipca 2015 r. sygn. akt II GSK 763/15 oraz naruszenie przepisów postępowania administracyjnego wynikających z K.p.a. Strona wniosła o zmianę zaskarżonego postanowienia Prezesa ARiMR w W. i poprzedzających ją decyzji Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego w L. poprzez przyznanie Skarżącemu płatności zgodnie ze zrealizowanym wnioskiem. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie w całości podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych – t. j. Dz. U. z 2016 r. poz. 1066). Po rozpoznaniu niniejszej sprawy Sąd nie dopatrzył się naruszenia prawa uzasadniającego uchylenie zaskarżonego postanowienia. Skarga jest niezasadna. Wniesienie odwołania nakłada na organ odwoławczy obowiązek ustalenia, czy odwołanie jest dopuszczalne. Zgodnie z art. 134 K.p.a. organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Niedopuszczalność odwołania może wynikać z przyczyn o charakterze przedmiotowym oraz przyczyn o charakterze podmiotowym. Do przyczyn o charakterze przedmiotowym należy zaliczyć m.in. ostateczny charakter decyzji organu odwoławczego. Jak wynika z akt, sprawa przyznania Stronie pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) na rok 2009, była przedmiotem postępowania przed organami dwóch instancji. Postępowanie w pierwszej instancji zostało zakończone wydaniem decyzji z dnia [...] lipca 2015 r. przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w R., natomiast odwołanie od tej decyzji rozpatrzył Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w L., który w dniu [...] października 2015 r. wydał w tej sprawie decyzję ostateczną. Decyzja organu II instancji jest decyzją ostateczną. Zgodnie bowiem z art. 16 K.p.a. decyzje, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, są ostateczne. Uchylenie lub zmiana takich decyzji, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub ustawach szczególnych. Decyzje mogą być zaskarżane do sądu administracyjnego z powodu ich niezgodności z prawem, na zasadach i w trybie określonych w odrębnych. W decyzji organu odwoławczego z dnia [...] października 2015 r. zawarto nieprawidłowe pouczenie o możliwości złożenia odwołania. Błędne pouczenie, nie skutkuje jednak obowiązkiem rozpoznania odwołania przez organ. Sformułowana w art. 16 § 1 K.p.a. zasada dwuinstancyjności postępowania administracyjnego nie dopuszcza możliwości podjęcia postępowania odwoławczego wobec decyzji, które mają przymiot rozstrzygnięć ostatecznych. Prawidłowo zatem organ odwoławczy stwierdził niedopuszczalność odwołania (art. 134 K.p.a.), powołując się na treść cytowanych wyżej przepisów K.p.a. Ustawodawca bowiem nie przewidział możliwości wniesienia odwołania od decyzji ostatecznej. Zgodnie z art. 112 K.p.a., błędne pouczenie w decyzji co do prawa odwołania albo wniesienia powództwa do sądu powszechnego lub skargi do sądu administracyjnego nie może szkodzić stronie, która zastosowała się do tego pouczenia. Należy jednak podkreślić, jak to stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 19 lipca 2012 r. sygn. akt OSK 755/12, że "Ochrona udzielana na podstawie art. 112 K.p.a. jest dość szeroka, ale nie ma charakteru absolutnego. Błędna informacja (...) co do prawa, trybu i terminu złożenia przysługujących środków prawnych nie może wprawdzie powodować dla strony negatywnych dla niej konsekwencji, ale też nie może też dawać stronie żadnych specjalnych uprawnień naruszających ustalone prawem zasady postępowania". Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela ten pogląd orzeczniczy. Wobec powyższego nie znajdują uzasadnienia zarzuty skargi dotyczące naruszenia art. 2 oraz art. 67 ust.1 Konstytucji RP. Jednocześnie złożony w skardze wniosek o zmianę decyzji Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego w L. poprzez przyznanie Skarżącemu płatności zgodnie ze zrealizowanym wnioskiem nie podlega rozpatrzeniu przez Sąd bowiem wykracza poza granice niniejszego postępowania. Z przedstawionych względów, nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi, należało na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), orzec jak w sentencji wyroku.