II GSK 763/15

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2015-07-09

Skład orzekający: Ludmiła Jajkiewicz, Andrzej Kisielewicz, Andrzej Skoczylas

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja stwierdzająca nieważność decyzji o przyznaniu płatności rolnośrodowiskowej może zostać wydana z powodu rażącego naruszenia prawa, jeśli organ nadzoru jedynie odmiennie ocenia stan faktyczny sprawy, a nie wynika to w sposób oczywisty z samej decyzji?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że sąd pierwszej instancji prawidłowo uchylił decyzje organów ARiMR stwierdzające nieważność decyzji o przyznaniu płatności rolnośrodowiskowej. Rażące naruszenie prawa, będące podstawą do stwierdzenia nieważności decyzji, wymaga oczywistej i jaskrawej sprzeczności treści decyzji z prawem, a nie jedynie odmiennej oceny stanu faktycznego przez organ nadzoru. Tego rodzaju wadliwość, jeśli wystąpiła, powinna być rozpatrywana w trybie zwykłym lub wznowienia postępowania, a nie w postępowaniu o stwierdzenie nieważności.
Stan faktyczny
Wnioskodawca złożył wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2010. Decyzją z grudnia 2010 r. przyznano mu płatność. Następnie Dyrektor ARiMR wszczął z urzędu postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności tej decyzji, a Prezes ARiMR utrzymał w mocy decyzję stwierdzającą nieważność. WSA uchylił obie decyzje organów ARiMR, uznając, że nie było podstaw do stwierdzenia nieważności. Prezes ARiMR złożył skargę kasacyjną, zarzucając WSA naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Ludmiła Jajkiewicz Sędzia NSA Andrzej Kisielewicz Sędzia del. WSA Andrzej Skoczylas (spr.) Protokolant Marzena Bal-Kuźniarska po rozpoznaniu w dniu 9 lipca 2015 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 października 2014 r. sygn. akt V SA/Wa 720/14 w sprawie ze skargi A. P. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] stycznia [...] r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji w przedmiocie przyznania płatności rolnośrodowiskowej oddala skargę kasacyjną. Wyrokiem z 2 października 2014 r., sygn. akt V SA/Wa 720/14 (dalej wyrok z 2 października 2014 r.) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej WSA albo sąd I instancji), działając w sprawie ze skargi A. P. (dalej wnioskodawca albo skarżący), uchylił w pkt 1 zaskarżoną decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej zwanego Prezesem ARiMR albo organem El instancji) z [...] stycznia 2014 r., nr [...], znak [...] (dalej decyzja z [...] stycznia 2014 r.) oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Łódzkiego Oddziału Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej zwanego Dyrektorem ARiMR albo organem I instancji) z [...] listopada 2013 r., nr [...], znak [...] (dalej decyzja z [...] listopada 2013 r.), stwierdzając w pkt 2, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. Powyższy wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy: W dniu 10 maja 2010 r, wnioskodawca złożył w Biurze Powiatowym ARiMR w Radomsku podanie o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2010, w którym zadeklarował w ramach Pakietu 2 Rolnictwo ekologiczne: 1. w wariancie 2.1 Uprawy rolnicze (z certyfikatem zgodności) działki rolne o łącznej powierzchni 2,72 ha, w tym: • działkę rolną C o powierzchni [...] ha położoną na działce ewidencyjnej numer [...], • działkę rolną D o powierzchni [...] ha położoną na działce ewidencyjnej numer [...]; 2. w wariancie 2.3 Trwałe użytki zielone (z certyfikatem zgodności) działki rolne o łącznej powierzchni [...] ha, w tym: • działkę rolną A o powierzchni [...] ha położoną na działkach ewidencyjnych o numerach: [...] ([...] ha), [...] ([...] ha) oraz [...] ([...] ha), • działkę rolną AA o powierzchni [...] ha na działkach ewidencyjnych o numerach: [...] ([...] ha) oraz [...] ([...] ha), • działkę rolną BB o powierzchni [...] ha położoną na działce ewidencyjnej numer 372. W wyniku przeprowadzonego postępowania Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w R. (dalej zwany Kierownikiem ARiMR) wydał w dniu [...] grudnia 2010 r. decyzję nr [...] (dalej decyzja z [...] grudnia 2010 r.) o przyznaniu wnioskodawcy płatności rolnośrodowiskowej na rok 2010, do powierzchni zgodnej z deklarowaną w podaniu. Decyzja ta uzyskała walor ostateczności. Dnia [...] listopada 2013 r. Dyrektor ARiMR wszczął z urzędu postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika ARiMR z [...] grudnia 2010 r., a następnie decyzją z dnia [...] listopada 2013 r. orzekł o stwierdzeniu nieważności decyzji Kierownika ARiMR z dnia [...] grudnia 2010 r. Od powyższej decyzji Dyrektora ARiMR wnioskodawca złożył w dniu [...] listopada 2013 r. odwołanie do Prezesa ARiMR, który decyzją z [...] stycznia 2014 r. utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu organ I! instancji wskazał, że zgodnie z § 9 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. 2009 r., nr 33, poz. 262 ze zm., dalej jako rozporządzenie rolnośrodowiskowe), w przypadku pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 2, tj. pakietu Rolnictwo ekologiczne, płatność rolnośrodowiskowa w ramach wariantu trzeciego oraz czwartego jest przyznawana do działek rolnych użytkowanych jako trwale użytki zielone. Jednocześnie organ wskazał, że zgodnie z art. 2 pkt 2 rozporządzenia Komisji (WE) z 30 listopada 2009 r. nr 1122/2009 ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz.Urz.UE.L.2009.316.65, dalej rozporządzenie nr 1122/2009) "trwałe użytki zielone" oznaczają trwałe użytki zielone zgodnie z definicją zawartą w art. 2 lit. c) rozporządzenia Komisji (WE) z 29 października 2009 r. nr 1120/2009 ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania systemu płatności jednolitej przewidzianego w tytule III rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników (Dz.Urz.UE.L.2009.316.1, dalej rozporządzenie nr 1120/2009). Zdaniem Prezesa ARiMR z powyższego wynika, że trwały użytek zielony stanowią grunty zajęte pod uprawę traw lub innych upraw zielonych naturalnych (samosiewnych) lub powstałych w wyniku działalności rolniczej (wysianych), które nie podlegały płodozmianowi w gospodarstwie przez okres minimum 5 lat. Organ stwierdził przy tym, że z dokumentacji zgromadzonej w sprawie wynika, że w roku 2005, tj. w okresie pięciu lat przed złożeniem wniosku o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2010, wnioskodawca deklarował do płatności m.in. działkę rolną B z uprawą gruszy domowej (sad) o powierzchni [...] ha położoną na działce ewidencyjnej numer [...] (na powierzchni [...] ha) oraz na działce ewidencyjnej numer [...] (na powierzchni [...] ha). Organ skonstatował, że część gruntów rolnych o powierzchni [...] ha położonych na działce ewidencyjnej numer [...] oraz część gruntów rolnych o powierzchni [...] ha położonych na działce ewidencyjnej numer 381 (zadeklarowanych przez wnioskodawcę w podaniu o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2010 jako pastwiska trwałe w ramach działki rolnej A o powierzchni [...] ha oraz działki rolnej AA o powierzchni [...] ha), nie stanowiła trwałego użytku zielonego w rozumieniu art. 2 pkt 2 rozporządzenia nr 1122/2009 w związku z art. 2 lit. c) rozporządzenia Komisji nr 1120/2009. Należało zatem stwierdzić, że decyzja z dnia 21 grudnia 2010 r. rażąco narusza przepisy prawa materialnego, tj. § 9 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia rolnośrodowiskowego w związku z art. 2 pkt 2 rozporządzenia nr 1122/2009 oraz art. 2 lit. c) rozporządzenia nr 1120/2009, bowiem przyznając wnioskodawcy płatność rolnośrodowiskową na rok 2010 do gruntów rolnych o powierzchni 0,66 ha położonych na działce ewidencyjnej numer 420 oraz gruntów rolnych o powierzchni 0,15 ha położonych na działce ewidencyjnej numer 381 w ramach Pakietu 2 Rolnictwo ekologiczne, w wariancie 2.3 Trwałe użytki zielone (z certyfikatem zgodności), Kierownik ARiMR przyznał płatność do powierzchni nie spełniającej warunku przyznania płatności rolnośrodowiskowej w ramach wariantu 2.3 Trwałe użytki zielone (z certyfikatem zgodności). Wnioskodawca zaskarżył do WSA w całości decyzję z [...] stycznia 2014 r., wnosząc o zmianę zaskarżonej decyzji Prezesa ARiMR w Warszawie i poprzedzającej ją decyzji Dyrektora ARiMR w Łodzi przez przyznanie skarżącemu płatności z tytułu rolnośrodowiskowej na 2010 r. zgodnie ze realizowanym wnioskiem. Wyżej wymienionej decyzji zarzucono naruszenie zasady zaufania obywateli do państwa i stanowionego przez nie prawa wynikające z art 2 oraz art. 67 ust. 1 Konstytucji RP, a także naruszenie przepisów postępowania administracyjnego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. W przedstawionym na wstępie wyroku sąd l instancji uznał, że zaistniałe w sprawie okoliczności nie mogły stanowić podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji z [...] grudnia 2010 r., bowiem jej treść nie stoi w oczywistej sprzeczności z treścią zastosowanych w sprawie przepisów prawa, jak też rozstrzygnięcie to nie zawiera wady tkwiącej w samej decyzji. Zdaniem sądu z treści decyzji objętej postępowaniem dotyczącym stwierdzenia nieważności wynika bowiem niezbicie, że organ przyznał skarżącemu płatność rolnośrodowiskową na 2010 r. po ustaleniu w postępowaniu, że w stosunku do wnioskowanych działek rolnych A, AA i BB nie stwierdzono nieprawidłowości i błędów. Rażące naruszenie przepisów postępowania, regulujących kwestię ustaleń faktycznych sprawy, można by rozważać w sytuacji, gdyby organ w sposób oczywisty nie poczynił takich ustaleń lub gdyby całkowicie uchylił się od rozpatrzenia materiału dowodowego sprawy. Błędne ustalenia stanu faktycznego sprawy ocenić należy jako tego typu wadliwość decyzji, która może skutkować jej wzruszalność, ale w trybie zwykłym. Niejednokrotnie prawidłowość ustaleń faktycznych pozostaje w ścisłym związku z prawidłowością wykładni przepisów prawa materialnego mających zastosowanie w sprawie i wskazujących, jakie dowody są niezbędne do ustalenia stanu faktycznego sprawy i jej załatwienia. Przywołane przez Prezesa ARiMR przepisy nie mogą stanowić w przypadku ich naruszenia podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji z powodu ich "rażącego naruszenia". Nie można bowiem przyjąć, wbrew twierdzeniom organu, że treść decyzji, jaką podjął Kierownik ARiMR o przyznaniu skarżącemu płatności, stoi w oczywistej, jaskrawej sprzeczności z treścią zastosowanych w sprawie przepisów prawa bądź rozstrzygnięcie organu o przyznaniu rolnikowi płatności zawiera wadę tkwiącą w samej decyzji, a tylko w takiej sytuacji zaistniałyby przesłanki do stwierdzenia jej nieważności na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. W skardze kasacyjnej z [...] listopada 2014 r. Prezes ARiMR (zwany dalej skarżącym kasacyjnie) reprezentowany przez radcę prawnego zaskarżył w całości wyrok z 2 października 2014 r., zarzucając: 1) na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej p.p.s.a.) naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 141 § 4 p.p.s.a. przez sporządzenie uzasadnienia wyroku nie odnoszącego się do uzasadnienia zaskarżonej decyzji. Wskazane naruszenie ma istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż sąd I instancji, nie odnosząc się do kwestii zaistnienia rażącego naruszenia przepisów prawa materialnego, uniemożliwia skontrolowanie legalności zaskarżonego orzeczenia. Tym samym wskazane naruszenie doprowadziło do naruszenia przez sąd prawa materialnego przez jego niewłaściwe zastosowanie, co ma również istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż WSA uchylił decyzje organów I i II instancji, 2) na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie prawa materialnego przez jego niewłaściwe zastosowanie, tj. art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z § 9 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia rolnośrodowiskowego oraz art. 2 pkt 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 i art. 2 lit. c) rozporządzenia Komisji (WE) nr 1120/2009. Wskazane naruszenie polegało na uznaniu przez sąd ! instancji, że decyzja w przedmiocie przyznania płatności rolnośrodowiskowej nie jest dotknięta wadą rażącego naruszenia prawa. Skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości, oddalenie skargi, względnie o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi I instancji oraz zasądzenie kosztów według norm przepisanych. Na rozprawie skarżący, stając wraz z pełnomocnikiem ustanowionym z urzędu, wniosło oddalenie skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie rozważań wskazać należy, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., a zatem w zakresie wyznaczonym w podstawach kasacyjnych przez stronę wnoszącą omawiany środek odwoławczy, z urzędu biorąc pod rozwagę tylko nieważność postępowania, której przesłanki w sposób enumeratywny wymienione zostały w art. 183 § 2 tej ustawy, a które w niniejszej sprawie nie występują. Granice rozpoznania sprawy przez Naczelny Sąd Administracyjny autor skargi kasacyjnej wyznaczył, zarzucając sądowi I instancji naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z § 9 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia rolnośrodowiskowego oraz art. 2 pkt 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 i art. 2 lit. c) rozporządzenia Komisji (WE) nr 1120/2009 oraz art. 141 § 4 p.p.s.a. Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Stwierdzenie nieważności decyzji jest instytucją umożliwiającą wycofanie z obrotu prawnego decyzji administracyjnych i postanowień dotkniętych najcięższymi wadami prawnymi. Instytucja ta stanowi wyjątek od ogólnej zasady trwałości decyzji ostatecznych (art. 16 § 1 k.p.a.). W postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej obowiązkiem organu administracji publicznej jest rozpatrywanie sprawy wyłącznie w granicach określonych przez art. 156 § 1 k.p.a., co oznacza, że w tym postępowaniu organ administracji publicznej nie jest władny rozpatrywać sprawy co do jej istoty (jak to może uczynić w postępowaniu odwoławczym), lecz działa jako organ kasacyjny i nie może rozstrzygać żadnej innej kwestii merytorycznej (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 7 marca 1996 r., sygn. akt III ARN 70/95, OSNAP 1996, nr 18, poz. 258). Zaskarżonym wyrokiem sąd I instancji uchylił decyzje organów ARiMR stwierdzające na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. nieważność decyzji o przyznaniu skarżącemu płatności rolnośrodowiskowej. Przepis ten stanowi, że organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa. Zdaniem organów ARiMR orzekających w niniejszej sprawie decyzja o przyznaniu płatności rolnośrodowiskowej dla Andrzeja Pijarowskiego została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Rażące naruszenie prawa zachodzi wtedy, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią przepisu prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że owa decyzja nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa (wyrok NSA z 13 grudnia 1988 r., sygn. akt II SA 981/88, ONSA 1988, nr 2, poz. 96; wyrok NSA z dnia 21 października 1992 r., sygn. akt V SA 86/92, ONSA 1993, nr 1, poz. 23 oraz J. Borkowski [w:] B. Adamiak, J. Borkowski: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2005, s. 738). Przyjmuje się, że przesłanka zawarta w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. może dotyczyć zarówno przepisów materialnych, procesowych, jak i ustrojowych (por. wyrok NSA z dnia 8 sierpnia 1986 r., sygn. akt SA/Wr 370/86). Naruszenie prawa ma zatem charakter rażący w takiej sytuacji, gdy czynności zmierzające do wydania decyzji administracyjnej oraz treść załatwienia sprawy w niej wyrażona stanowią zaprzeczenie stanu prawnego sprawy w całości lub w części. Nie chodzi tu więc tylko 0. każdy błąd w wykładni lub stosowaniu prawa, ale o oczywiste przekroczenie prawa (tj. jasne i niedwuznaczne) wywołujące ponadto skutki, których dotkliwości dla strony niczym nie można usprawiedliwiać (por. wyrok NSA z 2 marca 2006 r., sygn. akt II GSK 398/05, LexisNexis nr 3880371; wyrok NSA z 31 stycznia 2006 r., sygn. akt 1. OSK 883/05, LexisNexis nr 2583278 oraz K. Celińska-Grzegorczyk, R. Hauser, W. Piątek, W. Sawczyn, A. Skoczylas, Postępowania administracyjne, sądowoadministracyjne i egzekucyjne, Warszawa 2013, s.112). Obowiązkiem organu stwierdzającego nieważność decyzji jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa (materialnego, procesowego czy ustrojowego) jest więc wyraźne wykazanie, jaki konkretny przepis został naruszony i dlaczego naruszenie to organ ocenił jako rażące. Podając przyczyny stwierdzenia nieważności przedmiotowej decyzji, Prezes ARiMR stwierdził, że decyzja Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Radomsku rażąco narusza przepisy prawa materialnego, tj. § 9 ust, 2 pkt 2 rozporządzenia rolnośrodowiskowego w związku z art. 2 pkt 2 rozporządzenia nr 1122/2009 oraz art. 2. lit. c) rozporządzenia nr 1120/2009, bowiem przyznając wnioskodawcy płatność roinośrodowiskową na rok 2010 do gruntów rolnych o powierzchni 0,66 ha położonych na działce ewidencyjnej numer 420 oraz gruntów rolnych o powierzchni 0,15 ha położonych na działce ewidencyjnej numer 381 w ramach Pakietu 2 Rolnictwo ekologiczne, w wariancie 2.3 Trwałe użytki zielone (z certyfikatem zgodności), Kierownik ARiMR przyznał płatność do powierzchni nie spełniającej warunku przyznania płatności rolnośrodowiskowej w ramach wariantu 2.3 Trwałe użytki zielone (z certyfikatem zgodności). Zgodnie z § 9 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia rolnośrodowiskowego, w przypadku pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 2 (tj. pakietu 2 - Rolnictwo ekologiczne) płatność roinośrodowiskową jest przyznawana do działek rolnych użytkowanych jako trwałe użytki zielone - w przypadku wariantu trzeciego i czwartego. Natomiast § 9 ust. 3. rozporządzenia rolnośrodowiskowego stanowi, że w przypadku pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 3 (tj. pakietu 3 - Ekstensywne trwałe użytki zielone) płatność roinośrodowiskową jest przyznawana do działek rolnych użytkowanych jako trwałe użytki zielone. Z kolei art. 2 pkt 2 rozporządzenia nr 1122/2009 wskazuje, że "trwałe użytki zielone" oznaczają trwałe użytki zielone zgodnie z definicją w art. 2 lit. c) rozporządzenia nr 1120/2009, czyli grunty zajęte pod uprawę traw lub innych pasz z roślin zielonych naturalnych (samosiewnych) lub powstałych w wyniku działalności rolniczej (wysiewanych), niepodlegające płodozmianowi w gospodarstwie przez okres pięciu lat lub dłużej, z wyłączeniem obszarów odłogowanych zgodnie z rozporządzeniem Rady (EWG) nr 2078/92, obszarów odłogowanych zgodnie z art. 22, 23 i 24 rozporządzenia Rady (WE) nr 1257/1999 oraz obszarów odłogowanych zgodnie z art. 39 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 (...). Sąd I instancji uznał, że tego rodzaju okoliczności, jak wskazane powyżej, nie mogły stanowić w niniejszej sprawie podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z 21 grudnia 2010 r., bowiem treść tej decyzji nie stoi w oczywistej sprzeczności z treścią zastosowanych w sprawie przepisów prawa, a rozstrzygnięcie to nie zawiera wady tkwiącej w samej decyzji. Stanowisko sądu i instancji jest prawidłowe. Wskazać należy, że nie ma podstaw do twierdzenia, że przyznanie płatności nastąpiło z rażącym naruszeniem § 9 ust. 3 rozporządzenia rolnośrodowiskowego w związku z art. 2 pkt 2 rozporządzenia nr 1122/2009 oraz art. 2 lit. c) rozporządzenia nr 1120/2009,. Okoliczność, że Kierownik Biura Powiatowego ARiMR przyznał płatność do działek rolnych niebędących trwałymi użytkami zielonymi nie wynika w sposób oczywisty z samej decyzji o przyznaniu płatności, ale wywodzona jest przez organ nadzoru jedynie z odmiennej oceny stanu faktycznego sprawy (w tym materiału dowodowego i faktów znanych z organowi z urzędu). Wobec powyższego uchybienie takie - o ile wystąpiło - nie może być zakwalifikowane jako rażące naruszenie prawa. Tego rodzaju okoliczność mogłaby być bowiem przedmiotem oceny jedynie w postępowaniu zwykłym (jeśli strona złożyłaby odwołanie) lub - ewentualnie (o ile spełnione zostałyby przesłanki z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.) - w trybie wznowienia postępowania. Natomiast fakt, że takie postępowania nie zostały wszczęte, nie może usprawiedliwiać bezpodstawnego prowadzenia w niniejszej sprawie postępowania nieważnościowego z powołaniem się na przesłankę z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. (por. wyrok NSA z 30 maja 2014 r., sygn. akt II GSK 444/13, Baza Orzeczeń NSA - http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Z przewidzianej w art. 16 § 1 k.p.a. zasady trwałości decyzji administracyjnych wynika ponadto, że domniemanie prawidłowości decyzji wyłącza nie tylko dopuszczalność podważenia decyzji poza trybami wskazanymi w przepisach prawa, ale także dopuszczalność wykładni rozszerzającej podstaw prawnych tych trybów, w tym przesłanki stwierdzenia nieważności z powodu wydania decyzji z rażącym naruszeniem prawa przewidzianej w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. (por. B. Adamiak, Glosa do wyroku NSA z 16 listopada 2012 r,, sygn. akt I FSK 1930/11, OSP 2015, nr 1, poz. 11a, s, 160). Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny uznał za nieusprawiedliwiony zarzut naruszenia art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w związku z § 9 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia rolnośrodowiskowego w związku z art. 2 pkt 2 rozporządzenia nr 1122/2009 oraz art. 2 lit. c) rozporządzenia nr 1120/2009. Niezasadny okazał się także zarzut naruszenia przez sąd I instancji art. 141 § 4 p.p.s.a. W orzecznictwie sądowym przyjęto, że przepis ten może stanowić samodzielną podstawę kasacyjną, jeżeli uzasadnienie orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego nie zawiera stanowiska co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia. W art. 141 §4 p.p.s.a. wymienione zostały elementy składowe, jakie powinno zawierać uzasadnienie wyroku sądu I instancji. W uzasadnieniu wyroku z [...] października 2014 r. sąd I instancji szczegółowo odniósł się do ustaleń faktycznych i prawnych poczynionych przez organy obu instancji, w tym podniesionej w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji kwestii możliwości przyjęcia, że miało miejsce rażące naruszenie przepisów prawa materialnego w oparciu o ponowną i odmienną ocenę materiału dowodowego. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną na podstawie art. 184 p.p.s.a. Odnosząc się do zgłoszonego na rozprawie wniosku pełnomocnika skarżącego o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnia, że orzekanie w tym przedmiocie należy do właściwości wojewódzkich sądów administracyjnych w postępowaniu określonym w przepisach art. 258-261 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny nie rozpatruje wniosku pełnomocnika ustanowionego z urzędu o przyznanie wynagrodzenia z tytułu udzielonej pomocy prawnej w postępowaniu kasacyjnym, gdyż orzeka o tym w postępowaniu przed sądem ! instancji, w drodze odrębnego postanowienia, wydanego na posiedzeniu niejawnym, referendarz sądowy (art. 258 § 2 pkt 8 p.p.s.a.) albo sąd w składzie jednego sędziego (art. 16 § 2 p.p.s.a). Na postanowienie wydane w przedmiocie wynagrodzenia pełnomocnika ustanowionego z urzędu przysługuje odpowiednio sprzeciw (art. 259 § 1 i 2 p.p.s.a.) lub zażalenie (art. 227 p.p.s.a.). W związku z tym Naczelny Sąd Administracyjny jest uprawniony do orzekania w przedmiocie wynagrodzenia dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu, w sprawach należących do właściwości wojewódzkich sądów administracyjnych, w ramach zainicjowanej zażaleniem kontroli instancyjnej postanowień rozstrzygających wspomnianą kwestię (zob. postanowienie NSA z 22 maja 2015 r., sygn. akt II GSK 868/15, Baza Orzeczeń NSA -http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Z tego powodu nie zawarto w wyroku rozstrzygnięcia dotyczącego wskazanej wyżej kwestii przyznania kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło