V SA/Wa 2308/12
WyrokWSA w Warszawie2013-02-26
Skład orzekający: Piotr Piszczek, Beata Blankiewicz-Wóltańska, Izabella Janson
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa prawidłowo odmówiła przyznania pomocy finansowej w ramach działania "Modernizacja gospodarstw rolnych" z powodu nieuzupełnienia przez wnioskodawcę wszystkich braków formalnych wniosku, mimo dwukrotnego wezwania?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa prawidłowo odmówiła przyznania pomocy finansowej. Wnioskodawca nie uzupełnił wszystkich wymaganych braków formalnych wniosku, w tym nieprawidłowo wypełnił Plan Rozwoju Gospodarstwa, co uniemożliwiło ocenę ekonomicznej zasadności inwestycji i spełnienia kryterium wielkości ekonomicznej gospodarstwa. Mimo częściowych racji skarżącego co do niektórych zarzutów, kluczowe uchybienia wnioskodawcy uzasadniały odmowę przyznania pomocy.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o przyznanie pomocy finansowej w ramach działania "Modernizacja gospodarstw rolnych". Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa dwukrotnie wzywała wnioskodawcę do uzupełnienia braków formalnych, w tym dotyczących Planu Rozwoju Gospodarstwa (PRG), dokumentów potwierdzających tytuł prawny do nieruchomości oraz prawidłowego wypełnienia danych finansowych. Wnioskodawca częściowo uzupełnił braki, jednak Agencja odmówiła przyznania pomocy, wskazując na nieuzupełnienie wszystkich braków. Skarżący wniósł skargę, podnosząc zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego i procesowego.Rozstrzygnięcie
Oddalenie skargi.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Piotr Piszczek, Sędzia WSA - Beata Blankiewicz-Wóltańska (spr.), Sędzia WSA - Izabella Janson, Protokolant spec. - Mariusz Dzierzęcki, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 lutego 2013 r. sprawy ze skargi P.B. na rozstrzygnięcie zawarte w piśmie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej ze środków unijnych; - oddala skargę.
W dniu [...] stycznia 2011 r. do M. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) wpłynął złożony przez P.B. (dalej jako Skarżący, Wnioskodawca) wniosek o przyznanie pomocy w ramach działania "Modernizacja gospodarstw rolnych" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich 2007-2013. Wnioskodawca wskazał, że przedmiotem operacji jest budowa [...].
Weryfikacja wniosku Skarżącego wykazała, że wymaga on uzupełnienia braków formalnych i pismem [...] z dnia [...] maja 201 r. P.B. został wezwany do usunięcia braków formalnych, m.in. do dostarczenia brakujących dokumentów dotyczących robót budowlanych, dokumentów potwierdzających tytuł prawny do nieruchomości oraz planu rozwoju gospodarstwa (PRG); do pisma stanowiącego pierwsze wezwania do uzupełniania braków organ załączył kopie stron wniosku oraz załączników, które wymagają uzupełnienia/poprawienia z zaznaczonymi błędami.
W dniu [...] czerwca 2011 r. P.B. złożył częściowe uzupełnienie wniosku (wypisy z KW oraz zaświadczenie potwierdzające staż pracy w rolnictwie), zaś w dniu [...] marca 2012 r. Skarżący dokonał uzupełnienia wniosku o kosztorys inwestorski, plan - projekt budowlany, projekt konstrukcyjny oraz pozwolenie na budowę.
Organ dokonując analizy złożonych przez P. B. ([...] czerwca 2011 r. i [...] marca 2012 r.) uzupełnień uznał, że wniosek pozostaje nadal niekompletny, w związku z tym pismem z dnia [...] maja 2012 r. (tzw. drugie wezwanie do uzupełnienia braków) poprosił Wnioskodawcę o uzupełnienie wniosku. Organ wskazał m. in. na konieczność dostarczenia planu rozwoju gospodarstwa (PRG), dostarczenie dokumentów potwierdzających tytuł prawny do działek zamieszczonych w tabeli III A wniosku.
W dniu [...] maja 2012 r. Skarżący złożył poprawione strony wniosku oraz Plan Rozwoju Gospodarstwa (PRG), wyliczenie żywotności ekonomicznej, dokumenty potwierdzające tytuł prawny, wskazując m.in., że odnośnie kilku działek nie może się wylegitymować żadnym tytułem prawnym, gdyż "działki nie będące jego własnością stanowią dzierżawę zawartą na okres krótszy niż 5 lat".
W dniu [...] czerwca 2012 r. organ pismem [...] odmówił P.B. przyznania pomocy, jako podstawę przyznania pomocy wskazano przepis § 14 ust. 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 października 2007 roku w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Modernizacja gospodarstw rolnych" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 193, poz. 1397, z późn. zm.) tj. nieuzupełnienie przez wnioskodawcę wszystkich braków pomimo dwukrotnego wezwania do ich uzupełnienia.
Organ wskazał, że powodem odmowy były uchybienia polegające na tym, że:
1. Dołączony do Wniosku Plan Rozwoju Gospodarstwa został błędnie wypełniony (tab. 2.2, tab. 3.1, tab. 5.2.), poza tym nie zawiera wszystkich wymaganych stron (brak. tab. 3.4-3.7 oraz 6.1-10.2);
2. Brak dokumentów potwierdzających tytuł prawny do działek zamieszczonych w tab. III A wniosku - dotyczy umów krótkoterminowych co do działek nr [...],[...][...][...][...] ;
3. Załączony plan sprzedaży na zbycie całości produkcji wytwarzanej w gospodarstwie w dziedzinie, której dotyczy operacja nie zawiera informacji o podmiocie skupującym [...];
4. Dostarczone do Wniosku Zaświadczenie nr [...] z Agencji Rynku Rolnego nie zawiera informacji w zakresie ilości [...] wprowadzonego do obrotu (na rynek) w danym roku kwotowym;
5. Przedłożony przez Skarżącego wniosek został wypełniony niezgodnie z instrukcją w pozycjach:
- sekcja IV b. pole 19.4 - niepoprawnie wypełnione,
- sekcja IV b. pole 21 - nie wypełnione,
- sekcja V a pole 24 oraz sekcja V b. pole 26 - dane finansowe we Wniosku należy zaokrąglić do pełnych złotych w dół,
- sekcja V b. poz. 27 - błędna kwota w pozycji suma,
- sekcja VI zestawienie rzeczowo-finansowe - wartości netto należy zaokrąglić do pełnych złotych w dół;
6. Zadeklarowana przez Skarżącego powierzchnia działki nr [...] zamieszczona w tab. III A kol. 11 nie jest zgodna z wnioskiem o płatności bezpośrednie za 2010 rok.
Dnia [...] lipca 2012 r. Skarżący złożył do organu wezwanie do usunięcia naruszenia prawa.
W wezwaniu P.B., ustosunkowując się do każdego ze wskazanych w piśmie z dnia [...] czerwca 2012r. uchybień, wskazał że:
Ad. 1. Tabela 2.2 Planu Rozwoju Gospodarstwa została wypełniona zgodnie ze stanem zwierząt z roku bazowego 2010. Informacja o stanie zwierząt została pozyskane z Biura Powiatowego ARiMR. Plan rozwoju gospodarstwa nie zawiera tabel 3.4-3.7. ponieważ zgodnie z zapisem zamieszczonym w PRG pod tabelą 3.1. nie wypełnia się tabel 3.4-3.7 jeśli stan zwierząt na początku roku nie odbiega o więcej niż 30% od stanu zwierząt w ciągu roku. W tabeli 5.1 został podany rok budowy, koszt inwestycji w kwocie netto oraz określono jakie wyniki gospodarstwa zostaną poprawione w związku z realizacją tej inwestycji. Tabele 6.1-10.2 nic został wypełnione i wydrukowane, ponieważ zgodnie z instrukcją wypełniania PRG jeżeli planowana operacja nie przyczyni się od wzrostu wartości dodanej brutto w gospodarstwie o co najmniej 10 % nie wypełnia się tabel 6.1-10.2. PRG.
Ad. 2. Dokumenty potwierdzające tytuł prawny do działek nr [...][...][...][...][...] zamieszczonych w tab. III A wniosku nie zostały dostarczone gdyż w/w działki Skarżący użytkuje w oparciu o ustne umowy dzierżawy. Są to umowy krótkoterminowe zawierane na okres 1 roku i corocznie odnawiane. Wskazał ponadto, że w piśmie przewodnim do uzupełnienia wyjaśnił, że przedmiotowe działki są użytkowane na podstawie umów krótkoterminowych.
Ad. 3. Załączony plan sprzedaży przedstawia, jak będzie zmieniała się struktura [...] w poszczególnych latach. Plan zawiera również informację o planowanej sprzedaży [...], już po powiększeniu [...]. Plan nie zawiera informacji o podmiocie skupującym [...], ponieważ firmy skupujące nie były zainteresowane podpisanie umowy na współpracę z perspektywą pierwszych dostaw [...] za ok. 2-3 lata (będącego okresem [...] od momentu rozpoczęcia produkcji).Dotychczas [...]), Wnioskodawca sprzedawał na targowisku miejskim w R., gdzie kilkanaście podmiotów prowadzi skup [...] 2 razy w tygodniu i rozwiązanie to funkcjonowało bez zarzutu.
Ad. 4. Dołączone do wniosku zaświadczenie nr [...] z dnia [...] /01/2011 jest zaświadczeniem prawidłowym, potwierdza wpis do rejestru producentów, przysługującą indywidualną kwotę dostawcy bezpośredniego oraz prowadzenie od co najmniej roku działalności rolniczej w zakresie produkcji [...]. Zaświadczenie zawiera również informację o ilości [...] wprowadzonego do obrotu w danym roku kwotowym, zaświadczenie nr [...] zostało pierwotnie złożone w kopii potwierdzonej za zgodnością z oryginałem przez pracownika ARiMR. Pismem [...] z dnia [...] /05/2012 Skarżący został poproszony o dostarczenie oryginału zaświadczenia nr [...], co niezwłocznie uczynił.
Ad. 5. Przedłożony wniosek w sekcji IV b w tabeli 19 określa dokładny adres inwestycji trwale związanej z gruntem z numerem działki ewidencyjnej włącznie. Ponadto w tabeli III A wniosku - wiersz 9. kolumna 12, Skarżący podał precyzyjną informację, że na danej działce nr [...] buduje [...]. Tabela III.A. zawiera dokładne informacje o położeniu wszystkich działek wchodzących w skład gospodarstwa, w tym także działki na której realizowana jest operacja, z podaniem województwa, powiatu, gminy, nazwy i numeru obrębu oraz numeru i powierzchni działki. Miejsce realizacji inwestycji jest ponadto określone w kilku innych dokumentach będących załącznikami do wniosku m.in. pozwolenie na budowę, projekt budowlany, kosztorys inwestorski. W związku z powyższym organ posiadał informację o miejscu realizacji inwestycji trwale związanej z gruntem.
Wyjaśnił ponadto, że w sekcji IV b wniosku w polu 21 zaznaczone zostało pole NIE, ponieważ poprawa ogólnych wyników gospodarstwa, w przypadku Skarżącego nie nastąpi w wyniku osiągnięcia wzrostu wartości dodanej brutto w gospodarstwie o co najmniej 10%. Wskazał przy tym, że zaznaczając odpowiedź .,NIE" w pkt. 21, jednocześnie należy pozostawić niewypełnione pole dla roku bazowego oraz dla roku docelowego.
W sekcji V a pole 24 , sekcji V b pole 26 oraz w zestawieniu kwoty zawierają uchybienia polegające na braku zaokrąglenia danych finansowych i wartości netto do pełnych złotych w dół, dane te jednak są poprawne pod względem finansowym i są dla organu czytelne.
Skarżący wskazał ponadto, że w sekcji V b wniosku w pozycji 27 pojawił się błąd matematyczny polegający na nieprawidłowym zsumowaniu kwot pomocy uzyskanych poprzednio w zakresie działania "Modernizacja gospodarstw rolnych", jednak poszczególne kwoty pozyskanej pomocy z dwóch poprzednich umów zostały podane poprawnie, w związku z tym organ posiadał informacje o kwocie pomocy przysługującej do wykorzystania w ramach programu.
Ad. 6. Informacja o powierzchni działki [...] została zamieszczona we wniosku w tab. III A kol. 11 zgodnie z pisemną sugestią osoby prowadzącej sprawę, zamieszczonej na kserokopii tab. III A załączonej do pisma [...] z dnia [...] maja 2012r.
Skarżący podniósł, że we wniosku o przyznanie płatności na rok 2010 zamieścił działkę ewidencyjną nr [...] o powierzchni wykorzystywanej rolniczo [...] ha, w międzyczasie działka została podzielona na dwie działki [...][...]. Ponadto ARiMR po kontroli wniosków o przyznanie dopłat bezpośrednich często dokonuje korekt w deklarowanych powierzchniach poszczególnych działek rolnych i stąd mogą się pojawiać rozbieżności pomiędzy powierzchniami działek deklarowanymi we wniosku a powierzchniami pozostającymi w zasobach systemu ARiMR.
Skarżący przed otrzymaniem odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa skierował na pismo Agencji z dnia [...] czerwca 2012 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
Zaskarżonemu pismu ARiMR zarzucono naruszenie przepisów szczegółowych, regulujących postępowanie w sprawie przyznania pomocy dla działania "Modernizacja gospodarstw rolnych", objętego PROW 2007-2013 tj.:
- art. 21 ust. 2 pkt 3 i 4 w związku z art. 22 ust. 2 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich;
- § 14 ust. 1a Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 października 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Modernizacja gospodarstw rolnych" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013;
- art. 22 ust. 3 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich;
- § 14 ust 5 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 października 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Modernizacja gospodarstw rolnych" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013.
Skarżący w uzasadnieniu skargi podtrzymał wszystkie zarzuty, które zamieścił w wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa, a dodatkowo oprócz zarzutów naruszenia prawa materialnego zaskarżonemu aktowi zarzucono alternatywnie także naruszenie ogólnych norm postępowania administracyjnego wyrażonych w art. 7, art. 9, art. 10 § 1 oraz art. 12 k.p.a.
Pismem [...] z dnia [...] września 2012 r. znak [...] organ rozpatrzył wezwanie do usunięcia naruszenia prawa stwierdzając, że nie doszło do naruszenia prawa.
Z uzasadnienia organu wynika, że odnośnie zarzutów 3 i 4 wskazanych w piśmie [...] z dnia [...] czerwca 2012r. informującego o odmowie przyznania pomocy, na etapie weryfikacji wezwania do usunięcia naruszenia prawa zostało stwierdzone, iż nie powinny one stanowić przesłanek odmowy przyznania pomocy finansowej w ramach działania "Modernizacja gospodarstw rolnych". Uchybienia te nie miały jednakże wpływu na podtrzymanie rozstrzygnięcia o odmowie przyznania pomocy, bowiem organ uznał za zasadne pozostałe wykazane w tym piśmie zarzuty.
Odnośnie zarzutu 1. wskazano, że dokument, jakim jest Plan Rozwoju Gospodarstwa (PRG) stanowi załącznik do wniosku o przyznanie pomocy, którego wypełnienie ma na celu wykazanie, że realizacja inwestycji w gospodarstwie rolnym, współfinansowanych ze środków publicznych w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013, jest uzasadniona i prowadzi do poprawy ogólnych wyników gospodarstwa. Dokument ten składa się z 46 stron i bez względu, które tabele Wnioskodawca jest zobowiązany wypełnić powinien zostać dostarczony kompletny, a zatem wyjaśnienie, zawarte w wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa, dotyczące niedostarczenia wszystkich stron dokumentu, nie może zostać uwzględnione. Zgodnie z Instrukcją wypełniania PRG w tabeli 2.2. należy opisać strukturę produkcji roślinnej w gospodarstwie dla roku bazowego oraz roku poprzedzającego rok bazowy. Wskazano przy tym, że dostarczona przez Skarżącego tabela 2.2 nie została wypełniona zgodnie z powyższymi wytycznymi, gdyż kolumna dotycząca roku 2009 pozostała niewypełniona.
Odnośnie zarzutów zawartych w pkt 2 i 6 pisma organ stwierdził, że w przedmiotowym dokumencie szczegółowo został wyjaśniony sposób wypełniania tabeli III A, m.in. zostało wskazane, iż w kolumnie 12 w odniesieniu do danej działki należy wpisać informacje dotyczące gruntów będących w posiadaniu zależnym i należy stosować skróty, np. DU - dzierżawa w oparciu o umowę ustną.
W dostarczonej przez Skarżącego tabeli w odniesieniu do działek ewidencyjnych nr [...] [...] [...] [...] [...] [...] zostało jedynie wskazane "ONW Działka dzierżawiona". Przy tak sformułowanym zapisie oraz braku pisemnych wyjaśnień, Oddział Regionalny prawidłowo wzywał do dostarczenia dokumentów potwierdzających tytuł prawny do powyższych gruntów. Organ zwrócił przy tym uwagę na fakt, iż, dla dzierżaw krótkoterminowych również należy dostarczyć umowy dzierżawy, a dopiero w wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa Skarżący poinformował organ, iż umowy na ww. działki są umowami krótkoterminowymi zawartymi w oparciu o umowę ustną. Ponadto organ wskazał, że w tabeli III A w kolumnie 9 (powierzchnia całkowita działki ewidencyjnej) dla działki nr [...] została wpisana powierzchnia równa [...] ha, a w kolumnie 11 (powierzchnia użytków rolnych wg rzeczywistego użytkowania) została wpisana powierzchnia równa [...] ha. Organ zwrócił przy tym uwagę, iż kolumny te nie zostały prawidłowo wypełnione, gdyż powierzchnia użytków rolnych nie może być większa od powierzchni całkowitej działki. Wskazano, że z treści wezwania Skarżącego wynika, iż to Agencja wskazała powierzchnię, jaką miał Skarżący wpisać w kolumnie 11. Z powyższym organ nie mógł się zgodzić, gdyż z kserokopii tabeli III A, która została do Skarżącego wysłana wraz z pismem [...] z dnia [...] maja 2012 r. wynikało jedynie, iż działka o nr [...] nie została ujęta w ww. tabeli, a z dokumentacji znajdującej się w posiadaniu Agencji wynika, iż Skarżący pobierał na nią dopłaty.
Co do zarzutu podniesionego w pkt 5 organ wskazał, że zgodnie z Instrukcją wypełniania wniosku zarówno koszty operacji określone w poszczególnych pozycjach wniosku o przyznanie pomocy, jak również ujęte w zestawieniu rzeczowo-finansowym należy wpisać zaokrąglając je do pełnych złotych w dół, a koszty kwalifikowalne operacji określone w pkt 26 wniosku muszą być zgodne z wartościami podanymi w zestawieniu rzeczowo-finansowym operacji. Zarówno we wniosku w sekcji dotyczącej finansowania operacji, jak i w zestawieniu rzeczowo-finansowym wszystkie wartości finansowe nie zostały zaokrąglone przez Wnioskodawcę, co było niezgodne z zapisami Instrukcji w tym zakresie.
Ustosunkowując się w odpowiedzi na skargę do powyższych zarzutów organ podtrzymał wszystkie argumenty wskazane w zaskarżonym piśmie i wniósł o oddalenie skargi.
Na rozprawie w dniu 26 lutego 2012 r. Skarżący na pytanie Sądu oświadczył, że nie wypełnił w Planie Rozwoju Gospodarstwa danych dotyczących produkcji rolnej w swoim gospodarstwie w 2009 roku z powodu niedopatrzenia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Uprawnienia sądów administracyjnych, określone m.in. przepisami art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r. Nr 270 - zwana dalej p.p.s.a.) sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego i normami prawa materialnego. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
Na wstępie Sąd zwraca uwagę, że tryb przyznawania pomocy finansowej w ramach wymienionego działania reguluje rozporządzenie Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia [...] września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. Urz. UE L 277 z 21.10.2005, str. 1), ustawa z 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. Nr 64, poz. 427 ze zm., dalej: ustawa) oraz wydane na podstawie upoważnienia w niej zawartego rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia z dnia 17 października 2007 roku w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Modernizacja gospodarstw rolnych" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 193, poz. 1397, z późn. zm., dalej: rozporządzenie).
Rozpoznawana sprawa dotyczy wniosku Skarżącego o przyznanie pomocy w ramach działania "Modernizacja gospodarstw rolnych" rozpatrywanego przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na podstawie ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu oraz przepisów rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 lipca 2008 r.
Jak wynika z art. 10 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy pomoc jest przyznawana na wniosek m. in. osoby fizycznej, jeżeli wnioskodawca spełnia warunki przyznania pomocy określone w przepisach, o których mowa w art. 1 pkt 1, oraz w przepisach wydanych na podstawie art. 29 ust. 1 pkt 1 ustawy. Z kolei stosownie do § 14 ust. 3 rozporządzenia jeżeli wniosek nie spełnia innych niż określone w ust. 1 i 2 wymagań, Agencja wzywa wnioskodawcę w formie pisemnej, do usunięcia braków formalnych w terminie 21 dni od dnia doręczenia wezwania. Jednocześnie, w myśl § 14 ust. 4 rozporządzenia jeżeli wnioskodawca, pomimo wezwania do usunięcia braków, nie usunął w terminie żadnego z braków - Agencja nie przyznaje pomocy , jeżeli nie wszystkich braków - Agencja wzywa ponownie wnioskodawcę w formie pisemnej, do usunięcia braków w terminie 21 dni od dnia doręczenia wezwania, chyba że zachodzą niebudzące wątpliwości przesłanki nieprzyznania pomocy.
Zgodnie zaś z ust. 5 § 14 tego rozporządzenia, jeśli wnioskodawca mimo ponownego wezwania nie usunął wszystkich braków w terminie, Agencja nie przyznaje pomocy, przy czym w przypadkach wskazanych w ust. 4 pkt 1 i ust. 5 stosuje się odpowiedni art. 22 ust. 3 ustawy, który stanowi, że podmiot wdrażający informuje wnioskodawcę o nieprzyznaniu pomocy w formie pisemnej o odmowie z podaniem przyczyn odmowy, zaś wnioskodawcy przysługuje prawo do wniesienia na to pismo skargi do sądu administracyjnego (art. 22 ust. 4 ustawy).
Sąd analizując wskazane powyżej przepisy stwierdza, że część zarzutów podniesionych w skardze zasługuje na uwzględnienie, zaś jeden z nich nie jest słuszny, albowiem w świetle przepisów prawa unijnego, ustawy o wspieraniu rozwoju, a przede wszystkim rozporządzenia osoba wnioskująca o przyznanie pomocy w ramach działania "Modernizacja gospodarstw rolnych" musi wykazać, że spełnia wszystkie wymagania przepisami tego działania, zawartymi zarówno w treści rozporządzenia, wniosku jak i Instrukcji wypełniania wniosku.
Tym samym skarga podlega oddaleniu z uwagi na zasadność odmowy przyznania pomocy z powodu niespełnienia przez Skarżącego jednego warunku wynikającego z powyższych przepisów.
Zgodnie z § 2 ust.1 pkt 1 rozporządzenia jednym z warunków ubiegania się o przyznanie dofinansowania w ramach działania "Modernizacja gospodarstw rolnych" jest osiągnięcie przez gospodarstwo prowadzone przez osobę ubiegającą się o dofinansowanie wielkości ekonomicznej stanowiącej równowartość co najmniej 4 ESU (European Size Unit - Europejska Jednostka Wielkości Ekonomicznej).
Aby obliczyć standardową nadwyżkę bezpośrednią gospodarstwa należy pomnożyć areał poszczególnych upraw przez ich współczynniki SGM, a następnie je zsumować. Podstawą ustalenia standardowej nadwyżki bezpośredniej gospodarstwa jest więc rodzaj i powierzchnia upraw w gospodarstwie.
Należy podkreślić, że zgodnie z art. 21 ust. 3 ustawy strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o przyznanie pomocy są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek, a ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Tak więc to na wnioskodawcy ciążył obowiązek udowodnienia, że spełnia warunki do przyznania pomocy, w tym warunek osiągania przez gospodarstwo odpowiedniej wielkości ekonomicznej.
Brak wskazania przez Wnioskodawcę w Planie Rozwoju Gospodarstwa struktury upraw dla roku poprzedzającego rok bazowy tj. 2009 i brak rozróżnienia rodzaju upraw takich jak pszenica jara/pszenica ozima sprawiło, że organ rozpoznający wniosek nie miał podstaw do uznania, że wnioskodawca wykazał, iż jego gospodarstwo spełnia określone przepisami kryterium dochodowości.
Prawidłowo organy orzekające przyjęły, że określoną wartość ekonomiczną gospodarstwo powinno osiągać zarówno w roku bazowym, poprzedzającym, jak i w roku przyznania pomocy; jest ona wyliczana w oparciu o Regionalne Współczynniki Standartowych Nadwyżek Bezpośrednich i polega na pomnożeniu areału poszczególnych upraw przez ich współczynnik. Istotne jest to, że standartowa nadwyżka bezpośrednia odzwierciedla przeciętne warunki produkcyjne w gospodarstwach rolnych funkcjonujących w danym regionie. Taki sposób wyliczenia wielkości ekonomicznej gospodarstwa wynika z Instrukcji wypełniania wniosku o przyznanie pomocy i takie zasady obowiązywały wszystkich uczestników przystępujących do programu pomocy.
Organ słusznie – zdaniem Sądu – przyjął, że PRG stanowi załącznik do wniosku o przyznanie pomocy, którego wypełnienie ma na celu wykazanie, że realizacja inwestycji w gospodarstwie rolnym jest uzasadniona ekonomicznie i prowadzi do poprawy ogólnych wyników gospodarstwa.
Wnioskodawca składając w dniu [...] stycznia 2011 r. wniosek o przyznanie pomocy nie załączył planu PRG, w konsekwencji tego został dwukrotnie wezwany do jego złożenia i wypełnienia zgodnie z instrukcją. Skarżący dopiero po drugim wezwaniu dostarczył PRG, jednakże dokument ten był nieprawidłowo wypełniony w tabeli 2.2, 3.1 i 5.2. (jak wskazywał organ) i Skarżący nie miał już możliwości zgodnie z przepisami rozporządzenia dokonać poprawienia tego dokumentu.
Natomiast organ nie miał racji stwierdzając w swoim rozstrzygnięciu, że obowiązkiem Wnioskodawcy było dostarczenie kompletnego Planu tj. składającego się z 46 stron PRG, albowiem brak tych stron tego dokumentu, których Wnioskodawca nie jest zobowiązany wypełnić, nie stanowi – zdaniem Sądu – bezwzględnej przesłanki do odmowy przyznania pomocy. Świadczy o tym treść cyt. przepisu § 14 ust. 1 rozporządzenia, który mówi o wypełnieniu wniosku we wszystkich wymaganych pozycjach.
Odnosząc się do wskazanej powyżej nieprawidłowości w wypełnieniu planu PRG: w tabeli 2.2., w którym należy opisać strukturę produkcji roślinnej w gospodarstwie dla roku bazowego, roku poprzedzającego rok bazowy oraz lat następnych, należy stwierdzić, że złożony po drugim wezwaniu przez Skarżącego plan PRG nie uwzględniał struktury upraw dla roku poprzedzającego rok bazowy tj. za rok 2009, ponadto nie rozróżniono rodzaju upraw takich jak pszenica jara/ pszenica ozima. Ustalenia te nie są bez znaczenia dla całokształtu wniosku, bowiem stanowią bazę wyjściową dla ustalenia ekonomiczności realizowanej operacji oraz ostatecznego obliczenia standardowej nadwyżki bezpośredniej (każda z upraw ma odmienny przelicznik standardowej nadwyżki bezpośredniej) i wynika to z treści Instrukcji wypełnienia wniosku, natomiast – jak sam Skarżący przyznał – nie wypełnił PRG w tym przedmiocie z powodu niedopatrzenia.
Z kolei dane zawarte w części III A Wniosku o przyznanie pomocy w ramach działania "Modernizacja gospodarstw rolnych" stanowią podstawę do wypełniania Planu Rozwoju Gospodarstwa oraz Tabeli "Wyliczenie wielkości ekonomicznej gospodarstwa rolnego na podstawie wartości standardowej nadwyżki bezpośredniej (SGM 2004) ".
Jak podnosił w swoim rozstrzygnięciu organ - kalkulację standardowej nadwyżki bezpośredniej (SGM 2004) należy przeprowadzić w oparciu o strukturę produkcji podaną w PRG w roku bazowym, w przypadku produkcji roślinnej będzie to powierzchnia upraw wyszczególnionych w tabeli 2.2 PRG od pozycji 1 do 12; w przypadku produkcji zwierzęcej będzie to stan zwierząt z roku bazowego podany w tabeli 3.1 PRG lub stan średni z obrotu stada dla okresu bazowego, PRG Tabela 3.4 lub 3.6.
Słusznie organ wskazał, że dokumenty: Plan PRG, tabela III A wniosku oraz standardowa nadwyżka bezpośrednia (SGM 2004) powinny być spójne, a dane zawarte w Planie PRG stanowią swoistą "bazę" dla pozostałych dokumentów.
Tym samym – zdaniem Sądu – miał rację organ wskazując, że nieprawidłowe wypełnienie bądź niewypełnienie wszystkich pozycji planu PRG odnośnie tych wskaźników uniemożliwiło organowi dokonanie kompleksowej weryfikacji wniosku, a w konsekwencji nie pozwoliło na ustalenie czy operacja jest uzasadniona pod względem ekonomicznym (§ 7 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia).
Odnosząc się z kolei do kwestii niedołączenia dokumentów potwierdzających tytuł prawny do części działek zamieszczonych w tabeli III A wniosku, wyjaśnić należy, że organ dysponował wcześniej informacją dotyczącą tego, że Skarżący posiada kilka działek w oparciu o ustne umowy dzierżawy, wynika to bowiem z adnotacji, których dokonywał pracownik organu na poprawianym wniosku, znajdującym się w aktach sprawy.
Sąd wskazuje ponadto, że słuszny jest zarzut odnoszący się do zaokrąglania sum we wniosku. Co prawda zgodnie z Instrukcją zarówno koszty operacji określone w poszczególnych pozycjach wniosku o przyznanie pomocy, jak również ujęte w zestawieniu rzeczowo-finansowym należy wpisać zaokrąglając je do pełnych złotych w dół, a koszty kwalifikowalne operacji określone w pkt 26 wniosku muszą być zgodne z wartościami podanymi w zestawieniu rzeczowo- finansowym operacji, jednakże skoro Skarżący zarówno we wniosku w sekcji dotyczącej finansowania operacji, jak i w zestawieniu rzeczowo-finansowym wszystkie wartości finansowe podał w pełnych kwotach (w złotych i groszach), to fakt, iż nie zostały one zaokrąglone zgodnie z zapisami Instrukcji, nie spowodował nieczytelności lub błędów w tym wniosku, bowiem organ mógł sam dokonać przeliczenia tych sum.
Zgodnie z art. 21 ust. 2 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. w postępowaniu w sprawie dotyczącej przyznania pomocy organ, przed którym toczy się postępowanie:
1) stoi na straży praworządności;
2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy;
3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania;
4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania; przepisu art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się.
Wymaga zatem wskazania, że przepisy ustawy nieco inaczej statuują pozycję strony w postępowaniu o przyznanie pomocy w ramach poszczególnych działań objętych programem, aniżeli zasady procedury administracyjnej określone w Kodeksie postępowania administracyjnego. Art. 21 ust. 1 cyt. ustawy stanowi, iż do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnej stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej. Ustawodawca określa przy tym obowiązki organu wynikające z cyt. art. 21 ust. 2 ustawy.
Należy też podkreślić, że w tym postępowaniu Agencja nie ma obowiązku aktywnego poszukiwania dowodu. Ciężar dowodu spoczywa nie na Agencji tylko na stronach oraz innych osobach uczestniczących w postępowaniu. To na stronie oraz innych osobach uczestniczących w tym postępowaniu, zgodnie z art. 21 ust. 3 ustawy ciąży obowiązek przedstawiania dowodów oraz dawania wyjaśnień co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne (patrz: wyrok NSA z dnia 25 października 2011 r., sygn. akt II GSK 1075/10, zamieszczony w: Centralna Baza Orzeczeń Sądów – www.orzeczenia.nsa.gov.pl ).
W doktrynie i orzecznictwie przyjęto, że w sprawach prowadzonych przez organy ARiMR wynikających z ustawy organy te nie mają obowiązku aktywnego poszukiwania dowodów na poparcie oświadczeń składanych we wniosku przez ubiegającego się o pomoc beneficjenta. Przyjęta w ustawie klauzula ciężaru dowodu nie odbiega od klauzuli ciężaru dowodu regulowanej przepisem art. 6 Kodeksu cywilnego (zob. S. Prutis, Dobór instrumentów prawnych służących wsparciu rozwoju obszarów wiejskich, St. Iur. Agraria 2009, Nr 7, s. 192 ; wyroki NSA z dnia 6 czerwca 2012r., sygn. akt II GSK 681/11, LEX 1216695, z dnia 7 marca 2012r., sygn. akt II GSK 88/11, LEX 1148355).
Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy Sąd stwierdza, że z akt administracyjnych sprawy nie wynika, że organy ARiMR uchybiły zasadom procedury uregulowanym w art. 7, 8, 77 k.p.a., natomiast działania Skarżącego, polegające przede wszystkim na złożeniu Planu Rozwoju Gospodarstwa dopiero po drugim wezwaniu, doprowadziły do wydania decyzji odmawiającej przyznania płatności.
Sąd pragnie również wskazać, że ustawa o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego ograniczyła stosowanie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego w zakresie informowania stron i ich czynnego udziału w postępowaniu (art. 9, 10 k.p.a.) jedynie do przypadków, w których strona w powyższym zakresie wystąpiła do organu administracji publicznej z właściwym żądaniem.
Skoro z akt sprawy nie wynika, aby w toku postępowania Skarżący wystąpił z tego rodzaju żądaniem, to nie sposób uznać, że - w tych konkretnych okolicznościach faktycznych sprawy - organy nie dochowały należytej staranności przy ustalaniu stanu faktycznego i naruszyły art. 10 k.p.a.
Należy również podkreślić, iż postępowanie w sprawie dotyczącej przyznania pomocy wszczynane jest wnioskiem, który składa się na formularzu opracowanym przez Agencję i udostępnionym przez podmiot wdrażający. Jak wskazano w wyroku WSA w Warszawie z dnia 4 marca 2011 r., sygn. akt V SA/Wa 2259/10 (zamieszczony w: Centralna Baza Orzeczeń Sądów – www.orzeczenia.nsa.gov.pl), który skład orzekający w sprawie podziela: "Wypełnienie formularza powinno być zgodne ze stosownymi objaśnieniami. Stanowią one swoistą instrukcję co do tego, jakie treści i w jaki sposób powinny zostać tamże zamieszczone. Nie pozostaje w kompetencji wnioskodawcy możliwość podważania takich instrukcji oraz kontestowanie obowiązków wynikających z zapisów znajdujących się na formularzu.".
Z tych wszystkich przyczyn należy stwierdzić, iż ocena wniosku Skarżącego o przyznanie pomocy w ramach działania "Modernizacja gospodarstw rolnych" dokonana przez Agencję nie narusza prawa. Uchybienia i braki wniosku podlegające usunięciu zostały objęte dwoma wezwaniami organu, zgodnie z § 14 ust. 3 i 4 pkt 2 rozporządzenia, wobec ich nieusunięcia przez wnioskodawcę organ zgodnie z prawem – na podstawie § 14 ust. 5 rozporządzenia – odmówił przyznania pomocy.
Sąd ponadto stwierdza, że ocena dokonana przez Agencję była dokonana z poszanowaniem zasad postępowania w takich sprawach określonych w art. 21 i 22 ustawy z 7 marca 2007 r., nie naruszała też mających zastosowanie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. Ocena ta była wyczerpująca i nie przekraczała zasad dopuszczalnej swobody w ocenie materiału dowodowego.
Dlatego też skarga jako pozbawiona podstaw, na podstawie art.151 p.p.s.a. podlegała oddaleniu
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło