V SA/Wa 233/09
WyrokWSA w Warszawie2009-08-06
Skład orzekający: Joanna Zabłocka, Barbara Mleczko – Jabłońska, Jolanta Bożek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie organu odwoławczego utrzymujące w mocy postanowienie o odmowie sporządzenia uwierzytelnionych odpisów z akt sprawy, wydane z naruszeniem art. 138 k.p.a. i innych przepisów proceduralnych, może zostać uznane za nieważne?Ratio decidendi
Postanowienie organu odwoławczego zostało wydane z rażącym naruszeniem prawa procesowego, w szczególności art. 138 k.p.a., który zawiera zamknięty katalog sposobów rozstrzygnięć organu drugiej instancji. Organ odwoławczy orzekł w sposób nieprzewidziany w tym przepisie, błędnie powołując podstawę prawną i pouczenie, a także łącząc w jednym orzeczeniu dwa różne tryby procesowe. Takie naruszenia, w tym naruszenie zasad praworządności (art. 6 k.p.a.) i pogłębiania zaufania obywateli (art. 8 k.p.a.), uzasadniają stwierdzenie nieważności zaskarżonego postanowienia na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w związku z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.Stan faktyczny
Spółka P. Sp. z o.o. zwróciła się do Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) o sporządzenie uwierzytelnionych odpisów z akt sprawy dotyczącej wniosku o dofinansowanie. Organ I instancji odmówił wydania odpisów, wskazując na niewykazanie przez spółkę ważnego interesu. Prezes ARiMR utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji, uznając zażalenie spółki za niezasadne. Spółka zaskarżyła postanowienie Prezesa ARiMR do WSA w Warszawie, zarzucając naruszenie art. 73 § 2 k.p.a. i art. 8 k.p.a.Rozstrzygnięcie
Sąd stwierdził nieważność zaskarżonego postanowienia Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa i zasądził od Prezesa ARiMR na rzecz P. Sp. z o.o. zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Joanna Zabłocka, Sędzia WSA - Barbara Mleczko – Jabłońska (spr.), Sędzia WSA - Jolanta Bożek, Protokolant - Małgorzata Broniarek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 sierpnia 2009 r. sprawy ze skargi P. Sp. z o.o. w W. na postanowienie Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] grudnia 2008r., nr [...] w przedmiocie odmowy sporządzenia uwierzytelnionych dokumentów z akt sprawy 1.stwierdza nieważność zaskarżonego postanowienia; 2. zasądza od Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz P. Sp. z o.o. w W. kwotę 340 zł (trzysta czterdzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Przedmiotem skargi Spółki z o.o. P. jest postanowienie Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z [...] grudnia 2008 r. o nr [...], wydane w następującym stanie faktycznym:
Pismem z [...] maja 2008 r. P. Spółka z o.o. w W. zwróciła się do Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z wnioskiem o sporządzenie uwierzytelnionych odpisów z akt sprawy dotyczącej jej wniosku o dofinansowanie w ramach Sektorowego Programu Operacyjnego "Rybołówstwo i przetwórstwo ryb 2004-2006", złożonego w dniu [...] grudnia 2006 r.
W uzasadnieniu omawianego pisma Spółka powołała się na art. 73 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2001 r., Nr 49, poz. 509 ze zm., dalej: k.p.a.) i wskazała, iż w jej interesie jest posiadanie uwierzytelnionych odpisów poszczególnych dokumentów z akt administracyjnych - dla potrzeb prowadzonego postępowania w sprawie, jak i w celu ich wykorzystania w innych postępowaniach. Wyjaśniła przy tym, iż wniosek z [...] grudnia 2006 r. znajduje się obecnie na liście wniosków oczekujących z uwagi na brak środków w programie i w związku z tym Spółka podejmuje różne inicjatywy, które mają doprowadzić do rezultatu pozyskania przez nią pomocy unijnej. Inicjatywy te podejmowane są poza miejscem, gdzie znajdują się akta sprawy. Podała, że posiadanie przez Spółkę uwierzytelnionych odpisów dokumentów jest niezbędne do prezentowania jej własnej sprawy przed różnymi organami państwowymi, w tym Instytucją Zarządzającą - co wiąże się bezpośrednio z ochroną jej interesu prawnego. Następnie Spółka wyjaśniła, iż w dniu [...] maja 2008 r. organ odmówił jej uwierzytelnienia sporządzonych odpisów z akt. Odmawiając nie wydał jednak postanowienia, do czego to obliguje go art. 74 § 2 k.p.a.
Do pisma z [...] maja 2008 r. Spółka załączyła kserokopię listy dokumentów z akt sprawy - sporządzonych i przekazanych w dniu [...] maja 2008 r., bez ich uwierzytelnienia.
Postanowieniem z [...] lipca 2008 r. nr [...] Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR, na podstawie art. 74 § 2 w związku z art. 73 § 2 k.p.a. odmówił Spółce P. sporządzenia uwierzytelnionych odpisów z akt sprawy.
Uzasadniając swoje stanowisko wskazał, iż na mocy art. 73 § 2 k.p.a. strona może żądać uwierzytelnienia sporządzonych przez siebie odpisów z akt sprawy lub wydania jej z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów, o ile jest to uzasadnione jej ważnym interesem. Zauważył przy tym, iż obowiązek wskazania ważnego interesu strony w uwierzytelnieniu odpisów wynika bezpośrednio z treści przepisu. Powołując się na orzecznictwo podkreślił znaczenie właściwego uzasadnienia prośby o sporządzenie uwierzytelnionych odpisów. Stwierdził, że organ w takich przypadkach rozpatruje jedynie, czy ze względu na okoliczności prowadzonego postępowania lub ze względu na potrzeby strony w innej sprawie zaistniał jej ważny interes. Zauważył przy tym, iż Spółce umożliwiono wcześniej utrwalenie na własny użytek wiadomości zawartych w aktach sprawy, a to pozwalało jej na zapoznanie się z treścią wszystkich żądanych dokumentów. Na koniec stwierdził, iż Spółka nie wykazała aby jej żądanie uzasadnione było ważnym interesem. Nie wskazała bowiem jakie to inicjatywy są podejmowane oraz jakie to sprawy są przedmiotem prezentowania i przed jakimi organami państwowymi, a także jaka to sprawa jest podejmowana przed Instytucją Zarządzającą i w związku z tym jakie to przepisy prawne obligowałyby posługiwanie się uwierzytelnionymi odpisami przed tymi organami z tej konkretnej sprawy, tj. z wniosku Spółki z [...] grudnia 2006 r.
W zażaleniu na powyższe postanowienie Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji, P. wniosła:
-o zmianę tego postanowienia w całości poprzez sporządzenie i wydanie uwierzytelnionych odpisów z akt sprawy - zgodnie z jej wnioskiem, ewentualnie
-o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ I instancji.
Zaskarżonemu orzeczeniu Spółka zarzuciła naruszenie i błędną interpretację art. 73 § 1 i 2 k.p.a. W uzasadnieniu zażalenia wskazała, iż organ dokonał sprzecznej i błędnej wykładni art. 73 § 2 k.p.a., gdyż argumenty, które przytoczył pasują do hipotezy art. 73 § 1. Artykuł ten pozwala stronie samej sporządzić odpisy z akt, a następnie żądać ich uwierzytelnienia przez organ. Zgodnie natomiast z art. 73 § 2 k.p.a. odpisy takie sporządza sam organ, dokonuje ich uwierzytelnienia i doręcza stronie. W tym ostatnim przypadku strona musi wykazać ważny interes. W dalszej części uzasadnienia zażalenia Spółka podniosła, iż we wniosku o sporządzenie uwierzytelnionych odpisów wskazała na postępowania i działania przed Instytucją Zarządzającą, których liczne dowody znajdują się w aktach sprawy (pisma były kierowane do wiadomości [...] Oddziału Regionalnego). Stwierdziła jednocześnie, iż nie jest zobowiązana wskazywać, jakie konkretne inne postępowania prowadzi w związku ze swoim wnioskiem o dofinansowanie w ramach SPO "Rybołówstwo i przetwórstwo ryb 2004-2006", tak z uwagi na ochronę własnego interesu prawnego, jak również ze względu na charakter tego postępowania, które rządzi się wewnętrznymi procedurami ARiMR, a nie przepisami k.p.a., o czym była wielokrotnie informowana. Wskazała też, że przepisy prawa wymagają, aby wszystkie dokumenty, które mają w danej sprawie stanowić dowody były prezentowane przez tego, który powołuje się na treść tych dokumentów, w oryginałach lub w uwierzytelnionych odpisach. Kserokopia dokumentu nie jest bowiem dokumentem w rozumieniu przepisów postępowania administracyjnego. Spółka nie może zatem -jak zauważyła- powoływać się w jakimkolwiek postępowaniu na fakty stwierdzone w kserokopii, która nie została następnie uwierzytelniona przez organ.
Postanowieniem z [...] grudnia 2008 r. Prezes ARiMR uznał zażalenie Spółki P. za niezasadne. W podstawie prawnej tego orzeczenia powołał przepis art. 37 § 2 oraz art. 123 § 1 k.p.a.
W uzasadnieniu Prezes ARiMR poda, iż w związku z nieotrzymaniem dodatkowych wyjaśnień od strony, dotyczących ustalenia jej ważnego interesu w celu uwierzytelnienia wykonanych kserokopii dokumentów, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku art. 144 k.p.a. utrzymuje w mocy postanowienie nr [...]. Dalej wskazał, iż pismem z [...] września 2009 r. ARiMR zwróciła się do Spółki o dodatkowe wyjaśnienia i wskazanie konkretnych spraw, w których może być potrzebne wykorzystanie uwierzytelnionych odpisów z akt postępowania. Następnie organ stwierdził, że strona nie wykazała należycie swego interesu. Jednocześnie zaznaczył, iż jej argument, że udzielenie organowi administracji publicznej informacji o innych prowadzonych postępowaniach mogłoby naruszać interes prawny strony, jest niezasadny.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższe postanowienie Prezesa Agencji z [...] grudnia 2008 r. skarżąca – P. Spółka z o.o. w W. wniosła o jego uchylenie w całości.
Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie:
-art. 73 § 2 k.p.a. poprzez przyjęcie, iż strona nie wykazała ważnego interesu do żądania uwierzytelnienia sporządzonych odpisów z akt sprawy;
-art. 8 k.p.a. poprzez takie zachowanie organu, które przyczyniło się do złamania zasady pogłębiania zaufania obywateli wobec państwa.
W obszernym uzasadnieniu skargi skarżąca w pierwszej kolejności przedstawiła stan faktyczny sprawy. Wskazała m.in., iż w dniu [...] marca 2008 r. reprezentant Spółki zwrócił się do organu o udostępnienie mu do przeglądania kompletnych akt sprawy z wniosku o dofinansowanie z [...] grudnia 2006 r. Przedstawione wówczas przez organ segregatory zawierały jedynie część akt. Na pytanie, dlaczego odmówiono wglądu w całość akt sprawy, pracownik organu wyjaśnił, iż karty z akt, których nie okazano, zawierają pisma i korespondencję wewnętrzną Agencji, a strona może jedynie zapoznać się z pismami, jakie sama złożyła w postępowaniu. W konsekwencji pracownik organu odmówił przedstawicielowi Spółki wydania odpisów niektórych dokumentów z akt sprawy, argumentując to tym, iż mają one charakter wewnętrznych dokumentów Agencji. Na powyższe zachowanie pracownika Agencji, Spółka złożyła skargę, która to została pozytywnie rozpoznana. W związku z tym Spółka w dniu [...] maja 2008 r. złożyła wniosek o wydanie uwierzytelnionych odpisów z akt. Dalej, przedstawiając przebieg sprawy, Spółka wskazała na swoje pismo z [...] października 2008 r., stanowiące odpowiedź na pismo organu I instancji z [...] września 2008 r., zobowiązujące ją do wskazania na konkretne postępowania, w których niezbędne byłyby uwierzytelnione odpisy dokumentów z akt sprawy dotyczącej dofinansowania. Wymienionym pismem z [...] października 2008 r. skarżąca zażądała niezwłocznego przekazania akt do Prezesa Agencji jako organu II instancji. Podniosła też, iż informacja zawarta w piśmie z [...] września 2008 r. o wymogu złożenia wyjaśnień do zażalenia jest niezgodna z art. 73 § 2 k.p.a.
Następnie, w uzasadnieniu skargi skarżąca przedstawiła argumenty uzasadniające jej stanowisko. Wskazała na art. 73 § 2 k.p.a. i wyjaśniła, że jej ważnym interesem jest m.in. posiadanie uwierzytelnionych odpisów poszczególnych dokumentów z akt administracyjnych dla potrzeb prowadzonego postępowania w sprawie dofinansowania, jak i w celu ich wykorzystania w innych postępowaniach prawnych. Podała, że jej wniosek o dofinansowanie w ramach SPO "Rybołówstwo i przetwórstwo ryb 2004-2006" znajduje się obecnie na liście wniosków oczekujących z uwagi na brak środków w programie i w związku z tym Spółka podejmuje różne inicjatywy, mające doprowadzić do rezultatu pozyskania przez nią pomocy unijnej. Zwraca się w tym celu do wielu organów państwowych. Posiadanie uwierzytelnionych odpisów z dokumentów jest więc niezbędne -jak podała- do prezentowania jej własnej sprawy przed tymi różnymi organami. Podała też, że domagała się głównie uwierzytelnienia odpisów dokumentów, które nie były jej wcześniej znane i których okazania odmówiono jej wcześniej, a które to w sposób istotny dotykały jej interesu prawnego i miały wpływ na jej pozycję i sytuację prawną jako wnioskodawcy o uzyskanie pomocy publicznej. Skarżąca w tej części uzasadnienia skargi wskazała również na to, że organ -odmawiając wydania dokumentów w formie uwierzytelnionych odpisów- miał obowiązek wykazać, że dokumenty te nie są jej potrzebne, a tego bezspornie nie uczynił.
Rozwijając zarzut naruszenia art. 8 k.p.a. skarżąca stwierdziła, iż postępowanie organów obu instancji w tej sprawie doprowadziło do złamania nakazu wyrażonego w ww. przepisie. Wskazała w tym zakresie przede wszystkim na próbę usunięcia przez pracownika organu dokumentów z akt sprawy. Zaznaczyła też, iż nie można wykluczyć, że sytuacja taka nie powtórzy się. W konsekwencji stwierdziła, że zachowanie organów w sprawie narusza elementarne normy praworządności i transparentności postępowania administracyjnego i całkowicie podważa zaufanie stron wobec Państwa i jego agend. Skarżąca podniosła także, iż w zaskarżonym postanowieniu brak jest wyczerpującego ustosunkowania się do jej argumentów z wniosku o udostępnienie uwierzytelnionych odpisów akt.
Nadto, skarżąca zarzuciła naruszenie art. 7 k.p.a. Podniosła, iż organy obu instancji nie przeprowadziły postępowania dowodowego w sposób dostateczny, co odzwierciedlają postanowienia wydane przez te organy. Skarżąca wyraziła przy tym opinię, że udostępnienie uwierzytelnionych odpisów z akt jest decyzją uznaniową organu. To organ decyduje bowiem, czy zachodzi w danej sprawie przesłanka wykazania przez wnioskodawcę ważnego interesu prawnego. Niemniej jednak organ, oceniając taką przesłankę winien kierować się przede wszystkim zasadą prawdy obiektywnej. W niniejszej zaś sprawie doszło do złamania powyższego obowiązku - na szkodę skarżącej.
W odpowiedzi na skargę Prezes ARiMR wniósł o jej oddalenie, podtrzymując ocenę prawną sprawy i prezentowaną w postępowaniu wykładnię art. 73 k.p.a.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Na wstępie Sąd wyjaśnia, iż uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a., sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem.
W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżone orzeczenie odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi wyeliminowanie tego rozstrzygnięcia z obrotu prawnego (ewentualnie – stwierdzenie jego wydania z naruszeniem prawa, v. art. 145 § 1 p.p.s.a.).
Nadto należy wskazać, iż sąd dokonując oceny zaskarżonego aktu rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 p.p.s.a.). Oznacza to, iż sąd, dokonując oceny zgodności z prawem zaskarżonego orzeczenia ma prawo i obowiązek uwzględnić również okoliczności, wprawdzie nie wskazane w skardze jako zarzut, ale mające wpływ na tę ocenę.
Badając zaskarżone postanowienie Prezesa ARiMR z [...] grudnia 2008 r. w granicach określonych przepisami powołanych wyżej ustaw, Sąd za konieczne uznał stwierdzenie nieważności tego rozstrzygnięcia z uwagi na jego wydanie z rażącym naruszeniem prawa procesowego, co czyniło zasadnym zastosowanie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w związku z art. 156 § 1 pkt 2 i w oparciu o art. 126 k.p.a.
W dotychczasowym orzecznictwie sądowym oraz w poglądach doktryny przyjmuje się, że rażące naruszenie prawa występuje wtedy, gdy treść decyzji (czy postanowienia, od którego przysługuje zażalenie) pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią przepisu prawa i gdy charakter naruszenia powoduje, że owo rozstrzygnięcie nie może być akceptowane jako akt wydany przez organ praworządnego państwa (v. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 21 grudnia 2005 r., sygn. akt VII SA/Wa 76/05, LEX nr 196278). W wyroku z 2 lutego 2006 r. sygn. akt II OSK 490/05 (LEX nr 196696), Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, iż "(...) istnienie jednej z przesłanek z art. 156 § 1 k.p.a. musi być oczywiste, "widoczne gołym okiem", a nie być kwestią przypuszczeń, czy też zawiłych dociekań i zabiegów językowych".
Kierując się powyższym Sąd stwierdza, iż w niniejszej sprawie doszło do rażącego naruszenia przepisów procesowych, w tym w szczególności art. 138 k.p.a. w związku z art. 144 tej ustawy, zawierającego zamknięty katalog sposobów rozstrzygnięć podejmowanych przez organy odwoławcze. O tym, iż jest to katalog zamknięty świadczy kategoryczne, enumeratywne wyliczenie zachowań organu drugiej instancji. Każde inne rozstrzygnięcie jako nieprzewidziane w omawianym przepisie jest niedopuszczalne. Przepis art. 138 k.p.a. jest jasny w swej treści co do sposobów ostatecznego zakończenia postępowania administracyjnego. Przepis ten w omawianym zakresie nie budzi również wątpliwości interpretacyjnych. W świetle poczynionych spostrzeżeń rozstrzygnięcie podjęte przez organ II instancji, nieprzewidziane w katalogu zawartym w art. 138 k.p.a. będzie zawsze w sposób rażący naruszało prawo (por. wyrok WSA z 21 czerwca 2005 r., sygn. akt VII SA/Wa 888/04, LEX nr 179064).
W niniejszej sprawie, postanowieniem z [...] grudnia 2008 r., wydanym -jak wynika z akt administracyjnych- w związku z zażaleniem skarżącej na postanowienie Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR z [...] sierpnia 2008 r. o odmowie sporządzenia uwierzytelnionych odpisów z akt sprawy, Prezes Agencji "uznał zażalenie za niezasadne". Tym samym Prezes Agencji -działający w tym przypadku jako organ odwoławczy- orzekł w sposób nieprzewidziany w art. 138 k.p.a. Nadto, w podstawie prawnej wydanego postanowienia powołał przepis art. 37 § 2 k.p.a., który dotyczy zażalenia na niezałatwienie sprawy w terminie. Dodatkowo, w sentencji tego orzeczenia podał, iż rozpatruje zażalenie strony wniesione na podstawie art. 37 § 1 k.p.a. oraz, że na wydane postanowienie nie przysługuje zażalenie. Treść sentencji tego postanowienia mogłaby wskazywać na to, że organ zajmował się przewlekłością postępowania ze względu na zażalenie złożone przez skarżącą w oparciu o przepis art. 37 k.p.a. Dopiero z uzasadnienia tego postanowienia wynika, iż Prezes Agencji działał w sprawie na skutek zażalenia wniesionego przez stronę na podstawie art. 74 § 2 k.p.a. W uzasadnieniu orzeczenia Prezes Agencji zawarł bowiem drugie -o zupełnie innej treści, tj. dotyczące innego rodzaju sprawy- rozstrzygnięcie. Powołując się na art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał bowiem w mocy postanowienie nr [...] (tj. o odmowie sporządzenia uwierzytelnionych odpisów z akt sprawy). Wskazał też na art. 73 § 2 k.p.a.
Prezes Agencji -w skarżonym postanowieniu- orzekł więc nie tylko w sposób niezgodny z art. 138 k.p.a., ale także błędnie w podstawie prawnej przywołał art. 37 k.p.a. i wskazał błędne pouczenie dla strony co do możliwości zaskarżenia wydanego orzeczenia. Nie dość na tym, w uzasadnieniu postanowienia zawarł kolejne rozstrzygnięcie, łącząc w ten sposób ze sobą w jednym orzeczeniu dwa różne tryby procesowe i naruszając rażąco takim działaniem powyżej wskazane przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 124 tej ustawy regulujący składniki struktury postanowienia administracyjnego. Uzasadnienie postanowienia, jako stanowiące jego integralną część, powinno pozostawać z nim w zgodzie, tymczasem w niniejszej sprawie dotyczy zupełnie innego zagadnienia prawnego – innego niż mogłaby na to wskazywać sentencja tego orzeczenia.
Ilość i charakter błędów proceduralnych popełnionych przy wydawaniu skarżonego postanowienia świadczą -w ocenie Sądu- o rażącym naruszeniu przez Prezesa Agencji w kontrolowanym postępowaniu przepisów procesowych, w tym zasad ogólnych postępowania, tj. art. 6 k.p.a. regulującego zasadę praworządności i zobowiązującego organ do działania zgodnie z przepisami prawa oraz art. 8 tej ustawy, w której zapisano zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa.
W konsekwencji -zdaniem Sądu- zaskarżone postanowienie Prezesa Agencji, zatytułowane "postanowienie o uznaniu zażalenia za niezasadne", nie mogło się ostać – wymagało wyeliminowania z obrotu prawnego.
Postanowienie to, jako wydane w sprawie z wniosku skarżącej – P. Spółki z o.o. w W. o sporządzenie uwierzytelnionych odpisów dokumentów, winno opierać się na art. 73 k.p.a. regulującym udostępnianie akt w postępowaniu administracyjnym. Załatwiając żądanie strony wydania z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów dokumentów organ administracji ma obowiązek wydania takich odpisów lub podjęcia postanowienia o odmowie wydania odpisów, podlegającego zaskarżeniu. Prezes Agencji orzekał w sprawie na skutek zażalenia wniesionego przez Spółkę w trybie art. 74 § 2 k.p.a. Miał więc obowiązek rozpatrzyć ponownie -jako organ II Instancji- sprawę w tym zakresie, a wobec tego jego rozstrzygnięcie wydane w ww. trybie winno być zgodne z art. 138 k.p.a. W ponownie prowadzonym postępowaniu Prezes Agencji winien więc pamiętać o treści art. 138 k.p.a. i katalogu rozstrzygnięć wiążących dla organu odwoławczego, przewidzianych w tym przepisie.
Winien też pamiętać o treści art. 124 k.p.a. i prawidłowych zapisach co do podstawy prawnej i wskazania rozstrzyganego środka zaskarżenia w sentencji podejmowanego orzeczenia. Postanowienie winno być bowiem tak sformułowane, aby nie budziło żadnych wątpliwości co do sprawy, której dotyczy.
Orzekając ponownie Prezes Agencji winien mieć też na względzie, iż postanowienie wydane w omawianym trybie, na które przysługuje skarga do sądu administracyjnego musi zawierać odpowiednie uzasadnienie faktyczne i prawne. Stanowi o tym art. 124 § 2 i wynika to także z art. 107 § 3 w związku z art. 126 k.p.a. Zaskarżone w sprawie postanowienie również i tych bowiem wymogów nie spełnia. Nie przedstawia w sposób pełny stanu faktycznego i nie odnosi się w sposób wyczerpujący do argumentów Spółki podniesionych w zażaleniu, a dotyczących jej ważnego interesu prezentowanego w związku z treścią art. 73 § 2 k.p.a.
Dodatkowo, Sąd w tym miejscu przypomina, iż zgodnie z art. 73 § 2 k.p.a., strona może żądać uwierzytelnienia sporządzonych przez siebie odpisów z akt sprawy lub wydania jej z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów, o ile jest to uzasadnione jej ważnym interesem. Obowiązek organu wydania uwierzytelnionych odpisów ograniczony jest tylko jednym warunkiem, którym to jest istnienie "ważnego interesu strony". Ta okoliczność powinna być rozważona w sposób indywidualny w każdej sprawie.
Jednocześnie Sąd zauważa, iż w tezie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 stycznia 1998 r. (I SA/Łd 770/06) wyrażono pogląd, że jako ważny interes strony, o którym mowa w art. 73 § 2 in fine k.p.a., może być potraktowana już sama potrzeba posiadania przez stronę uwierzytelnionych dokumentów, które mogą być wykorzystane przez nią w danej sprawie administracyjnej lub też poza jej zakresem - w innych postępowaniach prawnych. W niniejszej sprawie skarżąca wskazywała tak na postępowanie z jej wniosku z [...] grudnia 2006 r. o dofinansowanie, jak i na inne postępowania. Stanowisko organu, iż winna była wskazać konkretne sprawy - tj. wymienić i opisać ich zakres rzeczowy, jest -zdaniem Sądu- zbyt rygorystyczne i nie znajdujące żadnego oparcia w przepisach prawa.
Wskazane powyżej przyczyny nieważności zaskarżonego postanowienia stanowiły okoliczność przesądzającą treść niniejszego rozstrzygnięcia. Sąd nie mógł w tej sytuacji ustosunkować się do merytorycznej argumentacji skargi ani oceniać w tym kontekście postanowienia organu odwoławczego. Niemniej -z uwagi na ekonomikę procesową- Sąd zawarł spostrzeżenia dotyczące art. 73 k.p.a., które to przy ponownej ocenie sprawy winny być przez Prezesa Agencji uwzględnione. Zdaniem Sądu, rozpatrując ponownie zażalenie Spółki, organ winien rozważyć, czy uwzględnienie wniosku skarżącej o sporządzenie uwierzytelnionych odpisów nie jest uzasadnione -w sposób wystarczający- postępowaniem dotyczącym jej wniosku o dofinansowanie ze środków unijnych. Na rozprawie przed Sądem w dniu 6 sierpnia 2009 r. pełnomocnik skarżącej oświadczył, iż sprawa ta nadal jest w toku, tj. postępowanie przed organem I instancji zakończyło się umorzeniem, na które zostało złożone odwołanie.
Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 w związku z art. 134 i art. 200 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło