V SA/Wa 2337/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Irena Jakubiec-Kudiura, Sędzia WSA - Beata Krajewska (spr.), Sędzia WSA - Mirosława Pindelska, , Protokolant ref.staż. - Anna Głowacka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 listopada 2015 r. sprawy ze skargi W. P. na postanowienie Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania : oddala skargę. Decyzją nr: [...] z dnia [...] listopada 2014 r. , wydaną na podstawie art. 207 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 184 Ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (t.j. Dz.U. z 2013 r. poz. 8853 z późn. zm.) organ I instancji: Polska Organizacja Turystyczna określiła Beneficjentowi zobowiązanie do zwrotu środków pochodzących z umowy o dofinansowanie nr [...] na realizację projektu pn: "P. - rozwój turystyki wodnej. Etap I", w wysokości 230.932,82 zł wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków do dnia ich zwrotu. Jak wynika ze znajdującego się w aktach sprawy zwrotnego potwierdzenia odbioru decyzja została doręczona Stronie w dniu [...] grudnia 2014 r. Beneficjent wniósł odwołanie od powyższej decyzji, przy czym zostało ono nadane za pośrednictwem Polskiej Grupy Pocztowej S.A. w dniu [...] grudnia 2014 r., wpłynęło zaś do organu I instancji w dniu [...] grudnia 2014 r. Postanowieniem z dnia [...] lutego 2015 r. znak: [...] organ stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji. Na powyższe postanowienie Beneficjent nie wniósł skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Wnioskiem z dnia [...] marca 2015 r. (nadanym w dniu [...] marca 2015 r. w placówce pocztowej Poczty Polskiej S.A.) Strona zwróciła się do organu o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania wskazując, iż uchybienie terminowi do wniesienia odwołania nastąpiło bez jej winy. Postanowieniem z dnia [...] marca 2015 r. znak: [...]organ odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od wyżej opisanej decyzji z dnia [...] listopada 2014 r. W uzasadnieniu organ wskazał, że uchybienia pracownika kancelarii przy przesłaniu przesyłki zawierającej odwołanie nie można zaliczyć do tych, które warunkują przywrócenie terminu. Nie są to okoliczności obiektywne a uzależnione od pełnomocnika a więc subiektywne. Wynika to z faktu, iż zapewnienie prawidłowości pracy kancelarii jest obowiązkiem osób ją prowadzących. Zdaniem organu, jeżeli strona jest reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika przy ocenie możliwości przywrócenia terminu należy uwzględnić wiedzę i konieczność zachowania szczególnej zawodowej staranności w postępowaniu przez tego pełnomocnika, bowiem to strona ponosi ryzyko negatywnych skutków niestarannego zachowania się profesjonalnego pełnomocnika procesowego, tym samym na stronie ciąży obowiązek starannego wyboru pełnomocnika. Na powyższe postanowienie Beneficjent - Województwo Pomorskie, reprezentowany przez pełnomocnika adwokata R. B. - złożył za pośrednictwem Ministra Infrastruktury i Rozwoju skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie datowaną na dzień [...] kwietnia 2015 r. (data wpływu [...] kwietnia 2015 r.), wnosząc o: 1) uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi II instancji oraz 2) wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia, albowiem zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W skardze zarzucił: I. Naruszenie przepisów postępowania, tj.: 1) art. 124 § 1 w zw. z art. 9 k.p.a. poprzez brak pouczenia w decyzji administracyjnej nr [...] z dnia [...] listopada 2014 r. o sposobie wniesienia odwołania (brak wskazania kwestii, iż pismo nadane tylko i wyłącznie za pośrednictwem Poczty Polskiej będzie korzystało z domniemania doręczenia); 2) art. 57 § 2 pkt 2 k.p.a., poprzez uznanie, iż odwołanie od decyzji nie zostało złożone w terminie, podczas gdy był to jedynie błąd formalny, polegający na wadliwym doręczeniu przesyłki, w żaden sposób nie uniemożliwiający dalszego procedowania w sprawie; 3) art. 7 oraz 8 k.p.a., poprzez uniemożliwienie rozstrzygnięcia stronie jej sprawy przez organ II instancji; 4) art. 58 § 1 k.p.a., poprzez odmowę przywrócenia terminu na złożenie odwołania, podczas gdy uprawdopodobniono brak winy pełnomocnika w kwestii uchybienia terminu. Nadto wskazać należy, iż w przedmiotowej sprawie strona nie ponosi winy (natomiast ponosi ją pracownik Kancelarii Adwokackiej, który nie jest stroną postępowania), zatem nie powinno być przeszkód do przywrócenia terminu na złożenie odwołania; 5) art. 134 k.p.a., poprzez wydanie postanowienia o odmowie przywrócenia terminu do złożenia odwołania, podczas gdy samo stwierdzenie o uchybieniu nie przesądza o braku możliwości jego przywrócenia, zwłaszcza gdy uprawdopodobniono brak winy w niewniesieniu pisma we właściwym czasie. II. Błąd w ustaleniach faktycznych, poprzez uznanie, że błąd pracownika Kancelarii Adwokackiej obciąża adwokata, podczas gdy wina pracownika została należycie uprawdopodobniona, poprzez złożenie przez niego stosownego oświadczenia - pracownik kancelarii sam przyznał się, że popełnił błąd w wykonaniu obciążającego go obowiązku w dniu wysyłania korespondencji - co w świetle orzecznictwa winno skutkować przywróceniem terminu do złożenia odwołania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie jest uzasadniona. Kontrola legalności zaskarżonego postanowienia przeprowadzona w oparciu o postanowienia art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) nie wykazała, aby zaskarżone postanowienie naruszało wymogi prawa, a zgodnie z treścią art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), sąd administracyjny uwzględnia skargę na decyzję lub postanowienie, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego lub naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, jak również naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Jednocześnie stosownie do art. 134 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Istota sporu w przedmiotowej sprawie sprowadza się do kwestii, czy skarżący uprawdopodobnił brak swojej winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania od decyzji Polskiej Organizacji Turystycznej z dnia [...] listopada 2014 r. a w konsekwencji do uznania, czy organ odwoławczy zasadnie odmówił przywrócenia terminu do dokonania wskazanej czynności procesowej. Kwestia przywrócenia terminu została uregulowana w art. 58 k.p.a., który w § 1 stanowi, że w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin (§ 2). Z przywołanego przepisu wynika, że organ administracji obowiązany jest przywrócić termin do wniesienia odwołania, gdy wystąpią okoliczności przewidziane w przepisie, a mianowicie kiedy strona uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jej winy, jak również ze stosownym wnioskiem wystąpi w terminie siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu i dokona prawem przewidzianej czynności. Ocena, czy strona dochowała terminu wniesienia wniosku o przywrócenie terminu, a w szczególności, czy przeszkoda ustała w dniu podanym we wniosku należy do organu administracji publicznej, który może odmówić przywrócenia terminu z powodu spóźnienia wniosku. Sąd dokonując oceny spełnienia przez skarżącego przesłanek określonych w art. 58 § 1 i 2 k.p.a., zajął stanowisko, że wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, nadany dnia [...] marca 2015 r., został wniesiony z zachowaniem siedmiodniowego terminu liczonego od daty doręczenia Województwu postanowienia z dnia [...] lutego 2015 r. stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Niemniej Sąd uznał, że skarżący nie dołożył należytej staranności w dbałości o własne interesy. Jak już bowiem wyżej wskazano art. 58 k.p.a. przewiduje możliwość przywrócenia terminu, jednakże jedynie w sytuacji uprawdopodobnienia braku winy wnioskującego w jego uchybieniu. W rozpoznawanej sprawie uchybienie terminu do wniesienia odwołania nie nastąpiło bez winy Strony. Jako przyczynę uchybienia terminowi do wniesienia odwołania pełnomocnik powołał się na uchybienie pracownika kancelarii przy przesłaniu przesyłki zawierającej odwołanie. Pełnomocnik wskazuje, że przedmiotowe odwołanie zostało spakowane do koperty i przygotowane do wysyłki, jednakże przez pomyłkę pracownik kancelarii przekazał list z odwołaniem oraz pozostałą korespondencją operatorowi pocztowemu innemu niż Poczta Polska. W rozpatrywanej sprawie trudno mówić o uprawdopodobnieniu, że uchybienie nastąpiło bez winy Skarżącego. O braku winy można bowiem mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku było niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia, tj. że Strona nie mogła tej przeszkody usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku, a przy tym podejmowała działania zmierzające do przezwyciężenia tej przeszkody w zachowaniu terminu do wniesienia odwołania (dochowała należytą staranność w prowadzeniu sprawy). Przepis art. 58 k.p.a nie uzależnia uprawnienia do przywrócenia terminu od stopnia zawinienia. To zaś oznacza, iż każdy, nawet najlżejszy stopień zawinienia w uchybieniu terminu wyłącza możliwość zastosowania tej instytucji. Winą, w rozumieniu art. 58 k.p.a jest przy tym każda jej postać, w tym także niedbalstwo, jako jedna z form winy nieumyślnej. Uniknięcie negatywnych skutków dokonania czynności postępowania po upływie ustawowego terminu zakreślonego do jej wykonania wymaga więc uprawdopodobnienia nie tylko braku winy umyślnej (przy rozumieniu umyślności jako zamierzonego działania sprzecznego z regułą lub regułami postępowania bądź na powstrzymaniu się od działania mimo obowiązku czynnego zachowania), ale także lżejszej jej postaci - niedbalstwa (rozumianego jako niedołożenie należytej staranności, jakiej można wymagać od każdej osoby dbającej o swoje interesy). Ponadto wykluczenie winy w uchybieniu terminu wymaga wykazania, iż mimo dołożenia wszelkich możliwych w danych warunkach starań, Strona nie mogła przezwyciężyć przeszkody uniemożliwiającej jej dokonanie czynności postępowania w terminie ustawowym. Prawidłowo organ odwoławczy stwierdził, iż uchybienie pracownika kancelarii przy przesłaniu przesyłki zawierającej odwołanie nie jest potwierdzeniem braku winy zainteresowanego w uchybieniu terminu. Wynika to z faktu, iż zapewnienie prawidłowości pracy kancelarii jest obowiązkiem osób ich prowadzących. Obowiązek ten realizuje się poprzez sprawowanie bieżącej kontroli nad wykonywaniem takich czynności, jak wysyłanie pism procesowych, szczególnie tych, których termin złożenia jest określony w przepisach prawa i których niedochowanie może skutkować utratą przez stronę możliwości dochodzenia swoich praw. Podnoszone przez skarżącą okoliczności nie mogą być uznane za uniemożliwiające wniesienie odwołania w ustawowym terminie. Zwrócić należy uwagę na fakt, że Strona ustanowiła profesjonalnego pełnomocnika do jej reprezentowania. W niniejszej sprawie termin do wniesienia odwołania od decyzji Polskiej Organizacji Turystycznej z dnia [...] listopada 2014 r. upłynął w dniu [...] grudnia 2014 r. Pełnomocnik nadał odwołanie za pośrednictwem Polskiej Grupy Pocztowej S.A w dniu [...] grudnia 2014 r., a wpłynęło do organu I instancji w dniu [...] grudnia 2014 r. (data stempla pocztowego), co oznacza, że uchybił tym samym terminowi do jego wniesienia. Podkreślić należy, że skorzystanie przez pracownika pełnomocnika skarżącego z usług operatora pocztowego innego niż Poczta Polska obciąża pełnomocnika skarżącego. Na tle rozpoznawanej sprawy aktualne pozostaje stanowisko wyrażone w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 października 2015 r. (sygn. akt I OPS 1/15), że oddanie przed upływem przewidzianego prawem terminu pisma procesowego, w sprawie sądowoadministracyjnej, w polskiej placówce pocztowej innego operatora niż operator wyznaczony w rozumieniu art. 83 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 178 ust. 1 ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. – Prawo pocztowe (Dz. U. z 2012 r. poz. 1529) nie skutkuje zachowaniem terminu w sytuacji, gdy pismo dostarczono sądowi po jego upływie. W związku z powyższym, w ocenie Sądu organ odwoławczy słusznie uznał, że uchybienie pracownika kancelarii nie może stanowić podstawy do uznania, że Strona uprawdopodobniła brak swojej winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. O braku winy w niedokonaniu w ustawowym terminie określonej czynności procesowej można mówić tylko w razie uprawdopodobnienia przez stronę, że dopełnienie czynności było niemożliwe z powodu przeszkody nagłej i nie do przezwyciężenia. Za przeszkodę taką nie można uznać braku właściwego nadzoru nad pracownikami zatrudnionymi przez pełnomocnika strony w jego kancelarii, działanie takie wskazuje jedynie na fakt, iż pełnomocnik dopuścił się w tym zakresie niedbalstwa (por. np. postanowienie NSA z dnia 28 lutego 2013 r. sygn. akt I OZ 143/13, wyrok WSA w Łodzi z dnia 9 grudnia 2013 r. sygn. akt II SA/Łd 1043/13, postanowienie NSA z dnia 22 lipca 2015 r. sygn. akt II OZ 632/15). W ocenie Sądu zaskarżone postanowienie - wbrew twierdzeniom skarżącej - zostało wydane prawidłowo. Nie zostały naruszone przepisy prawa procesowego. Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji.