V SA/Wa 2375/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący sędzia WSA - Małgorzata Rysz po rozpoznaniu w dniu 4 grudnia 2007 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. F. na decyzję Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia ... marca 2003 r. Nr ... w przedmiocie rozłożenia zaległości z tytułu ubezpieczenia społecznego rolników na raty postanawia: odrzucić skargę Wnioskiem z 28 lutego 2003 r. K. F. zwróciła się do Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego o rozłożenie na raty zaległych składek na ubezpieczenie społeczne rolników. Decyzją z dnia ... marca 2003 r. organ rentowy zawarł z wnioskodawczynią żądany układ ratalny, określając jednocześnie wysokość rat. Powyższe rozstrzygnięcie strona zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Wojewódzki Sąd Administracyjnego w Warszawie zważył, co następuje. Na mocy przepisu art. 41 a pkt 1 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników z dnia 20 grudnia 1990 r. [Dz.U. 1991 Nr 7, poz. 24], dalej: u.s.r. obowiązującego w dacie wydania decyzji Prezesa KRUS, w wyjątkowych przypadkach Prezes Kasy lub upoważniony przez niego pracownik Kasy może, na wniosek zainteresowanego, stosownie do okoliczności odroczyć termin płatności należności z tytułu składek na ubezpieczenie, rozłożyć jej spłatę na raty lub umorzyć należność. Rozstrzygnięcie w przedmiocie rozłożenia na raty, umorzenia lub odmowy umorzenia należności, zgodnie z treścią art. 36 ust. 1 pkt 10 u.s.r. znowelizowanego przepisem art. 1 pkt 34 lit. a) tiret trzecie ustawą z dnia 2 kwietnia 2004 r. [Dz.U. Nr 91, poz. 873] ma formę decyzji Prezesa Kasy albo upoważnionego przez niego pracownika Kasy. W ocenie Sądu przyjąć jednak należy, iż również w stanie prawnym sprzed nowelizacji, pomimo braku jednoznacznego przesądzenia tej kwestii na gruncie u.s.r., postępowanie w sprawie rozłożenia na raty i umorzenia należności z tytułu składek, które toczyło się przed Prezesem KRUS, miało charakter postępowania administracyjnego, a rozstrzygnięcie w tym zakresie podejmowane przez Prezesa KRUS powinno nastąpić w formie decyzji administracyjnej. Zauważyć przy tym należy, iż Prezes Kasy nie tylko zgodnie z art. 59 ust. 3 u.s.r. kieruje Kasą oraz wykonuje zadania przewidziane w ustawie i zadania wynikające z odrębnych przepisów, ale także w myśl art. 2 ust. 2 u.s.r. jest centralnym organem administracji rządowej, podległym ministrowi właściwemu do spraw rozwoju wsi. Decyzja wydana przez organ o tak wskazanej pozycji ustrojowej jest decyzją administracyjną, a zgodnie z art. 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego [Dz.U. z Sygn. akt V SA/Wa 2375/07 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.], dalej: kpa w postępowaniu poprzedzającym jej wydanie znajdą zastosowanie przepisy tej ustawy. Z kolei zgodnie z treścią przepisu art. 52 ust. 1 pkt 1 u.s.r. - tj. z dnia 7 listopada 1997 r. [Dz.U. 1998 Nr 7 poz. 25] w sprawach nie uregulowanych w ustawie stosuje się odpowiednio przepisy o organizacji i finansowaniu ubezpieczeń społecznych. Zgodnie z przepisem art. 83 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych [Dz.U. Nr 137, poz. 887 z późn. zm.], dalej: u.s.u.s. od decyzji przyznającej świadczenie w drodze wyjątku oraz od decyzji odmawiającej przyznania takiego świadczenia, a także od decyzji w sprawach o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, odwołanie, o którym mowa w ust. 2, nie przysługuje. Stronie przysługuje prawo do wniesienia wniosku do Prezesa Zakładu o ponowne rozpatrzenie sprawy, na zasadach dotyczących decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra. Do wniosku stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji, określone w Kodeksie postępowania administracyjnego. W związku z powyższym do decyzji Prezesa KRUS w sprawach umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie, rozumianych jak wyżej, ma zastosowanie art. 127 § 3 kpa. Przepis ten stanowi, że od decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra lub samorządowe kolegium odwoławcze nie służy odwołanie, jednakże strona niezadowolona z decyzji może zwrócić się do tego organu z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. Do wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji, o czym stanowi art. 127 § 3 in fine kpa. Zgodnie z przepisem art. 52 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi [Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.], dalej: ppsa, skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba ze skargę wnosi prokurator lub Rzecznik Praw Obywatelskich. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie. Przepis art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. stanowi, iż Sąd odrzuca skargę, jeżeli wniesienie jej jest niedopuszczalne. W ocenie Sądu rozstrzygniecie wydane przez Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego w dniu ... marca 2003 r. i skierowane do K. F. nosi znamiona decyzji administracyjnej. Sygn. akt V SA/Wa 2375/07 Decyzja powyższa nie zawierała wprawdzie pouczenia co do środków zaskarżenia, jednakże z uwagi na fakt, iż postępowanie administracyjne jest dwuinstancyjne oraz na mocy przepisu art. 127 § 3 kpa w zw. z art. 83 ust. 4 u.s.u.s. i art. 52 ust. 1 pkt 1 u.s.r. stronie przysługiwał od niej wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy złożony do Prezesa Kasy. Przesłanką konieczną do wniesienia prawidłowej pod względem formalnym skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego jest wyczerpanie trybu odwoławczego, czego strona, nie złożywszy wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy od decyzji z ... marca 2003 r., nie dopełniła. Z tej przyczyny i na podstawie przepisu art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z art. 58 § 3 p.p.s.a. Sąd odrzucił skargę jako niedopuszczalną.