V SA/Wa 2375/15
PostanowienieWSA w Warszawie2015-10-02
Skład orzekający: Krystyna Madalińska Urbaniak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółka z o.o. może uzyskać prawo pomocy w zakresie częściowym (zwolnienie od kosztów sądowych) w sytuacji, gdy nie przedstawiła wymaganych dokumentów potwierdzających jej trudną sytuację finansową, mimo wezwania sądu?Ratio decidendi
Spółka z o.o. nie może uzyskać prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienia od kosztów sądowych), jeśli nie przedstawi wymaganych dokumentów potwierdzających jej trudną sytuację finansową, mimo wezwania sądu. Obowiązek wykazania faktów uzasadniających wniosek spoczywa na wnioskodawcy, a brak współpracy uniemożliwia sądowi ocenę sytuacji majątkowej i płatniczej strony.Stan faktyczny
Spółka z o.o. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, wskazując na zablokowane konta bankowe i zajęcie środków przez komorników. Sąd wezwał spółkę do złożenia dodatkowych dokumentów finansowych, jednak spółka odmówiła ich przedstawienia, twierdząc, że wezwanie ma na celu uzasadnienie odmowy. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy z powodu braku wystarczających dokumentów. Spółka wniosła sprzeciw, domagając się uchylenia postanowienia referendarza i zwolnienia z kosztów.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący – Sędzia WSA – Krystyna Madalińska Urbaniak (spr.) po rozpoznaniu w dniu 2 października 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu w sprawie ze skargi [...] Spółka z o.o. w [...] na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] marca 2015 r. Nr [...] w przedmiocie oddalenia skargi na czynność egzekucyjną postanawia: - odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych
[...] Spółka z o.o. w [...], dalej: "Skarżąca" wystąpiła z wnioskiem, sporządzonym na urzędowym formularzu PPPr, o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.
W oświadczeniu o majątku i dochodach wskazano, iż kapitał zakładowy wynosi 6.000.000 zł, natomiast wartość środków trwałych według bilansu za ostatni rok - 448.672,96 zł. Podano również, że strata za ostatni rok obrotowy wyniosła 56.585,17 zł.
W uzasadnieniu wyjaśniono, iż Skarżącej zablokowano wszystkie konta bankowe, uniemożliwiając pozyskanie i dysponowanie środkami finansowymi. Ich brak uniemożliwia wniesienie wpisu. Wszystkie środki ruchome zostały zajęte przez komorników. Stan konta wynosi 0 zł.
Ponieważ oświadczenie złożone we wniosku o przyznanie prawa pomocy nie było wystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych Skarżącej, na podstawie zarządzenia referendarza sądowego z 8 lipca 2015 r. Skarżąca została wezwana do złożenia dodatkowych dokumentów oraz udzielenia dodatkowych informacji.
W odpowiedzi na wezwanie Skarżąca oświadczyła, że żądane dokumenty nie będą stanowiły informacji o możliwości zapłaty kosztów i nie wykona wezwania. W ocenie Skarżącej wezwanie do przedstawienia dodatkowych dokumentów ma uzasadniać odmowę zwolnienia aby ochronić naruszający prawo organ administracji.
Postanowieniem z 24 lipca 2015 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie odmówił Skarżącej przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W uzasadnieniu postanowienia referendarz wskazał, iż mimo wezwania nie nadesłano dokumentów potwierdzających złą sytuację finansową Spółki. To uniemożliwia ocenę sytuacji majątkowej Skarżącej, a tym samym przesłanek przemawiających za uwzględnieniem przedmiotowego wniosku.
Skarżąca w ustawowym terminie wniosła sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego. Pismem z 7 sierpnia 2015 r. wskazała, że wnosi o uchylenie postanowienia referendarza sądowego i zwolnienie z kosztów sądowych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Wniosek złożony przez Skarżącą nie został uwzględniony.
Wniesienie sprzeciwu na postanowienie referendarza sądowego skutkuje tym, iż straciło ono moc, a wniosek o przyznanie prawa pomocy podlega ponownemu rozpatrzeniu przez Sąd (art. 260 ustawy z 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz.U. 2012r., poz. 270 ze zm. dalej p.p.s.a.). Zgodnie z art. 245 § 1 p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym.
Skarżąca wnioskowała o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, tj. w zakresie częściowym. W przypadku osób prawnych prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania (art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a.).
Po przeanalizowaniu wniosku Skarżącej oraz przedstawionej przez nią informacji dotyczącej sytuacji finansowej Sąd stwierdza, że powyższe przesłanki, będące warunkiem niezbędnym do przyznania zwolnienia od uiszczenia kosztów sądowych nie mają zastosowania w przedmiotowej sprawie.
Należy podkreślić, iż aby móc ocenić sytuację strony i na jej podstawie prawidłowo rozpoznać wniosek Sąd musi zapoznać się z dokumentami świadczącymi o jej sytuacji, nie można tego uczynić na podstawie domniemań. Przy czym w ustawie o postępowaniu przed sądami administracyjnymi jednoznacznie wskazano, iż to wnioskodawca ma obowiązek wykazać fakty, na których opiera swój wniosek. Nie można przerzucić tego obowiązku na Sąd, albowiem tylko strona skarżąca ma interes prawny aby na podstawie dostarczonych dokumentów uzyskać prawo pomocy.
W niniejszej sprawie podjęto działania zmierzające do uzyskania pełnego obrazu możliwości płatniczych Skarżącej, wzywając ją do uzupełnienia wniosku o stosowne informacje, w tym o zeznanie podatkowe CIT-8, deklarację VAT, wykaz środków trwałych, wyciągów z kont bankowych, odpisu bilansu.
Z obowiązku przesłania tych dokumentów Skarżąca nie wywiązała się. Również nie nadesłała ich łącznie ze złożonym sprzeciwem, mimo iż z postanowienia referendarza sądowego jednoznacznie wynika, iż brak tych dokumentów jest główną przyczyną odmowy przyznania prawa pomocy. W sprzeciwie wniosła o uchylenie postanowienia referendarza sądowego i zwolnienie spółki z kosztów sądowych.
Wskazać należy, że Skarżąca spółka jest podmiotem prowadzącym nadal, pomimo wskazywanych trudności finansowych, działalność gospodarczą. Z odpisu z Krajowego Rejestru Sądowego według stanu na dzień 20 kwietnia 2015 r. wynika, iż Skarżąca nie znajduje się w stanie likwidacji. Z informacji podanych przez Skarżącą wynika, iż bieżąca działalność spółki jest finansowana przez inwestora zewnętrznego (vide postanowienie NSA z 24 czerwca 2014r. sygn. akt: II GZ 316/14). W tym miejscu wskazać należy, iż wpis sądowy jako wydatek wiąże się z bieżącą działalnością, wpływa na wysokość strat finansowych ogółem, zatem winien być traktowany na równi z innymi wydatkami, które mogą być pokrywane ze środków finansowych uzyskiwanych przez wnioskodawcę z różnych źródeł, w tym od inwestora zewnętrznego.
Należy również zauważyć, że w przypadku osób prawnych - wnoszących o przyznanie prawa pomocy, zasadnicze znaczenie ma fakt, iż sprawa ma ścisły związek z prowadzoną przez nie działalnością i możliwość prowadzenia takiej działalności nie powinna - z reguły, obciążać dochodów budżetowych Skarbu Państwa. Gdyby przyjąć odmienne stanowisko, budżet ten, a w konsekwencji całe społeczeństwo miałoby kredytować działania skarżącego, związane z dochodzeniem przed sądami określonych roszczeń, czy też – jak ma to miejsce w niniejszej sprawie, kwestionujące na drodze sądowej postanowienie organu administracji publicznej. W ocenie Sądu Skarżąca będzie w stanie uiścić wpis sądowy w wysokości 100 zł i w związku z tym winna partycypować w kosztach postępowania.
Zgodnie ze stanowiskiem NSA, jeżeli skarżący nie dostarczył wymaganych dokumentów, nie podjął nawet próby częściowego wypełnienia wezwania, czyli - uchylił się od podania danych dotyczących dochodów i wydatków - to ocena sądu jest konsekwencją działania skarżącego, który nie dopełnił w sposób należyty ciążącego na nim obowiązku rzetelnego i wyczerpującego zaprezentowania swojej sytuacji finansowej (postanowienie z 9 grudnia 2014r. sygn. akt: II GZ 824/14). W świetle powyższego stwierdzić należy, iż nieprzedłożenie stosownej dokumentacji uniemożliwia weryfikację złożonych przez Skarżącą oświadczeń, co z kolei uznać należy za przeszkodę wykluczającą przyznanie jej prawa pomocy w żądanym zakresie.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 i art. 260 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło