V SA/Wa 2381/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Piotr Piszczek, Sędzia WSA - Dorota Mydłowska, Sędzia WSA - Joanna Zabłocka (spr.), Protokolant spec. - Mariusz Dzierzęcki, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 lutego 2012 r. sprawy ze skargi E.K. na decyzję Prezesa Agencji Rynku Rolnego z dnia [...] września 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia wsparcia finansowego w sektorze owoców i warzyw; oddala skargę W dniu 28 czerwca 2011 r. E.K. złożył do Agencji Rynku Rolnego Oddział Terenowy w R. powiadomienie o zamiarze likwidacji plantacji ogórka na powierzchni 0,06 ha. Pismo otrzymało nr kancelaryjny [...]. W dniu 29 czerwca 2011 r. pracownik Agencji Rynku Rolnego przeprowadził wizytę kontrolną w gospodarstwie ww. wnioskodawcy. W trakcie kontroli dokonano ścięcia wszystkich roślin a następnie zniszczono ścięte rośliny wraz z ogórkami w sposób uniemożliwiający wprowadzenie ich do obrotu. Pismem z dnia 30 sierpnia 2011 r. E.K. zwrócił się do Agencji Rynku Rolnego Oddział Terenowy w R. o pozytywne rozpatrzenie jego wniosku o udzielenie wsparcia w sektorze owoców i warzyw z tytułu kryzysu spowodowanego szczepem bakterii EHEC. Wyjaśnił przy tym, iż w dniu 30 sierpnia 2011 r. powiadomiony został telefonicznie przez pracownika ARR, że w jego sprawie brakuje formalnego wniosku. Wskazał przy tym, iż pracownik ARR przeprawadzający kontrolę zniszczenia zbiorów ogórków w jego gospodarstwie pouczyl go, że wszystko jest w porządku i teraz oczekiwać należy tylko na nadesłanie decyzji w sprawie. Do pisma dołączono napisany na urzędowym formularzu wniosek o udzielenie wsparcia w sektorze owoców i warzyw z tytułu kryzysu spowodowanego szczepem bakterii EHEC. Decyzją z dnia [...] września 2011 r. nr [...] Agencja Rynku Rolnego Oddział Terenowy w R. odmówiła udzielenia wsparcia do poniższych produktów i powierzchni uprawy. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazano, iż zgodnie z rozporządzeniem wykonawczym Komisji (UE) nr 585/2011 z dnia 17 października 2011 r. ustanawiającego tymczasowe środki wspierania sektora owoców, osoby zaiteresowane winny złożyć wniosek o udzielenie przedmiotowego wsparcia nie później niż do dnia 11 lipca 2011 r. Rozpoznając odwołanie złożone przez E.K. na ww. decyzję organu I instancji Prezes Agencji Rynku Rolnego decyzją z dnia [...] września 2011 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu decyzji przytoczono dotychczasowy przebieg postępowania oraz treść mających zastosowanie w sprawie przepisów prawa. Wyjaśniono, iż określony przepisem prawa termin do którego należało złożyć przedmiotowy wniosek, jest terminem materialnoprawnym, który nie podlega przywróceniu i którego przekroczenie wywołuje określone prawem skutki. Odnosząc się do podnoszonych przez zainteresowanego okoliczności wskazano, iż ARR o obowiązujących terminach informowała instytucje związane bezpośrednio ze środowiskiem rolniczym a informacje dotyczące terminów przyjmowania wniosków były zamieszczone w mediach lokalnych i ogólnokrajowych, jak również na stronie internetowej Agencji. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie E.K. zaskarżonej decyzji Prezesa Agencji Rynku Rolnego zarzucił naruszenie art. 9 - 11 oraz 58 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez brak należytego poinformowania skarżącego o kwestiach formalnych dotyczących złożenia przedmiotowego wniosku oraz poprzez brak należytego wysłuchania wskazywanych przez skarżącego okoliczności. Skarżący zwrócił się o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz przywrócenie mu terminu do złożenia wniosku o odszkodowanie w sektorze owoców i warzyw z tytułu kryzysu spowodowanego szczepem bakterii EHEC. W uzasadnieniu skargi podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w zakresie zaistniałych wydarzeń, wskazując ponadto, że organ badający jego pismo z dnia 30 sierpnia 2011 r. winien przywrócić termin do złożenia przedmiotowego wniosku, bowiem za uchybienie tego terminu skarżący winy nie ponosi. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi. Organ podtrzymał dotychczasową argumentację oraz odniósł się do zarzutów skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje. Zgodnie z treścią art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (§ 2). Sąd nie przejmuje sprawy administracyjnej do końcowego załatwienia, lecz ma jedynie ocenić działalność organu orzekającego. Tym samym żądanie skarżącego - skierowane do Sądu - o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o udzielenie przedmiotowego wsparcia, nie mogło zostać uwzględnione, albowiem sąd administracyjny nie ma kompetencji ustawowych do merytorycznego rozpoznawania sprawy administracyjnej. Inaczej rzecz ujmując zadaniem Sądów administracyjnych nie jest załatwianie spraw administracyjnych, lecz wyłącznie kontrola rozstrzygnięć organów administracyjnych, których obowiązkiem jest rozpoznawanie takich spraw. Sąd administracyjny, uwzględniając skargę, uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa, dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jeżeli natomiast zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach - stwierdza nieważność decyzji w całości lub części. Stwierdzenie wydania decyzji z naruszeniem prawa wchodzi zaś w grę, o ile zachodzą przyczyny, określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach - art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - zwanej w dalszej części rozważań p.p.s.a.). Stan faktyczny w niniejszej sprawie pozostaje pomiędzy stronami bezsporny i nie budzi zastrzeżeń Sądu. Nie ulega żadnej wątpliwości, iż skarżący złożył wniosek o udzielenie przedmiotowego wsparcia dopiero w dniu 30 sierpnnia 2011. W ocenie skarżącego, który nie kwestionuje tej okoliczności istotnym jest jednak, iż nie ponosi on winy za zaistniałe uchybienie. Zdaniem Skarżącego został on wprowadzony w błąd przez pracownika ARR, który podczas kontroli niszczenia ogórków poinformował go, że należy już tylko czekać na nadesłanie decyzji administracyjnej. Organ administracyjny wskazywał natomiast, iż zakreślony termin do składania przedmiotowego wniosku, jako termin materialnoprawny nie podlega przywróceniu. Nadto w ocenie organu skarżący składając w dniu 28 czerwca 2011 r. powiadomienie o niezbieraniu plonów w związku z kryzysem spowodowanym szczepem bakterii EHEC, które stanowi załącznik nr 4 do “Warunków Uczestnictwa" w tym działaniu, winien zapoznać się z nimi i dochować także pozostałych wymogów. Kwestię kluczową dla oceny niniejszej sprawy stanowiło zatem zbadanie charakteru terminu do którego przekroczenia doszło, oraz konsekwencji jego przekroczenia w kontekście powoływanych przez skarżącego okoliczności. Dokonując oceny prezentowanych w tym zakresie stanowisk w oparciu o treść mających zastosowanie w sprawie przepisów prawa, rację należalo przyznać organowi. Wskazać tutaj należy, iż przedmiotowe wsparcie o które zwrócił się skarżący w związku z kryzysem jaki w sektorze owoców i warzyw spowodował szczep bakterii EHEC, przewidziane zostało w rozporządzeniu wykonawczym Komisji (UE) nr 585/2011 z dnia 17 czerwca 2011 r. ustanawiającym tymczasowe nadzwyczajne środki wspierania sektora owoców i warzyw (Dz.U.UE L 2011.169.71), zwanego dalej: “rozporządzeniem nr 585/2011". Nałożone powyższym rozporządzeniem zadania i obowiązki związane z udzielaniem wsparcia realizuje, na podstawie § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 czerwca 2011 r. w sprawie realizacji przez Agencję Rynku Rolnego zadań związanych z ustanowieniem tymczasowych środków wspierania rynków owoców i warzyw (Dz.U. nr 130, poz. 750. Powyższe rozporządzenie określa również zasady i warunki udzielania wsparcia, które obejmuje działania wymienione w § 4 ust. 1 pkt 2 lit. a i b rozporządzenia z dnia 21 czerwca 2011 r., tj. “zielone zbiory" oraz “niezbieranie". Zgodnie z treścią przepisu art. 8 ust. 3 rozporządzenia nr 585/2011 w przypadku działań dotyczących niezbierania i zbierania zielonych zbiorów producenci, którzy nie są członkami organizacji producentów zgłaszają wnioski o wypłatę wsparcia Unii bezpośrednio do właściwych organów państw członkowskich do dnia 11 lipca 2011 r. Jak określono natomiast w ust. 5 art. 8 rozporzadzenia nr 585/2011 do ww. wniosków o wsparcie Unii, dołącza się dokumentację dodatkową uzasadniającą kwotę wnioskowanego wsparcia Unii i pisemne oświadczenie, że w odniesieniu do działań kwalifikowanych do wsparcia Unii na mocy niniejszego rozporządzenia wnioskodawca nie otrzymał żadnego podwójnego finansowania unijnego lub krajowego ani odszkodowania w ramach polisy ubezpieczeniowej. Poszukując odpowiedzi na pytanie jaki charakter ma termin wskazany w art. 8 ust. 3 rozporządzenia nr 585/2011 tj. czy jest to termin procesowy, czy też materialnoprawny, trzeba podkreślić, że za termin procesowy uważa się okres przewidziany do dokonania czynności procesowej przez podmioty i uczestników postępowania, natomiast terminem materialnoprawnym jest okres, w którym może nastąpić ukształtowanie praw i obowiązków jednostki w ramach publicznoprawnego stosunku materialnoprawnego (por. B. Adamiak, w: Ordynacja podatkowa. Komentarz, wyd. Unimex 2008, s. 95). Terminy procesowe, wywołują skutki w płaszczyźnie procesowej, w przypadku ich uchybienia mogą więc podlegać przywróceniu, natomiast terminy materialnoprawne, od których zachowania zależy możliwość dochodzenia przez stronę określonego uprawnienia nie podlegają przywróceniu. W przypadku niezachowania terminu materialnoprawnego strona nie może skutecznie domagać się jego przywrócenia w oparciu o uregulowania procesowe (w omawianym przypadku art. 58 i art. 59 k.p.a.). O charakterze terminu decydują więc skutki, jakie przepis prawa wiąże z jego uchybieniem. Nie ulega wątpliwości, iż termin “11 lipca 2011 r." określony w treści omawianego przepisu powoduje wywołanie określonych skutków w sferze uprawnień i obowiązków strony. Jest to więc termin materialnoprawny, który z godnie z utrwalonym stanowiskiem doktryny i judykatury, nie może zostać przywrócony (por. wyrok Naczelnego Sądu Adminstracyjnego w Łodzi z dnia 27 lutego 1998 r. sygn. akt I SA/Łd 1155/96 - LEX nr 32755, Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 kwietnia 2007 r. sygn. akt V SA/WA 68/07 – LEX nr 334289, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 czerwca 2009 r. sygn. akt I OSK 95/09 – LEX nr 563313). Mając, zatem na uwadze, iż wniosek o udzielenie przedmiotowego wsparcia złożony został w dniu 30 sierpnia 2011 r. zatem po upływie terminu określonego w art. 8 ust. 3 rozporządzenia nr 585/2011 (data graniczna 11 lipca 2011 r.) trafnie organy administracyjne odmówiły udzielenia przedmiotowego wsparcia. Podkreślić przy tym należy, iż termin 11 lipca 2011 r. jako termin prawa materialnego nie może zostać przywrócony w oparciu o treść przepisów art. 58 i 59 kpa, dlatego też zarzuty skargi w tym zakresie uznać należało za nieuzasadnione. Odnosząc się natomiast do argumentacji prezentowanej przez stronę skarżącą jakoby winę za zaistniałe uchybienie terminu ponosił pracownik ARR udzielający błędnej informacji, wyjaśnić tutaj należy, iż dla oceny przedmiotowej sprawy okoliczności te pozostają bez znaczenia. Kontrolą Sądu objęty jest bowiem zaskarżony akt administracyjny. Postępowanie sądowe nie odnosi się do skontrolowania wszystkich działań organu zaistniałych w określonym czasie. Z kontrolowanych akt nie wynika jakakolwiek nieprawidłowość w działaniu organu wpływająca na wynik sprawy. Zarzuty skarżącego w zakresie błędnych informacji udzielanych mu przez pracownika organu Sąd uznał zatem za gołosłowne i nie poparte żadnymi dowodami zebranymi w sprawie. Podkreślić jednak należy, iż kwestia konsekwencji prawnych ewentualnej odpowiedzialności organu za szkody wyrządzone przez jego pracownika w przedmiotowej sprawie jako nie należąca do właściwości Sądów administracyjnych nie mogłaby być rozstrzygana w tym postępowaniu. Reasumując więc, z przytoczonych względów za niezasadne należało uznać twierdzenia skarżącego wskazujące na konieczność uwzględnienia przedmiotowego wniosku z uwagi na niezawinione uchybienie terminu do jego złożenia. Wniosek skarżącego o przywrócenie tego terminu, nie mógł podlegać uwzględnieniu właśnie z przyczyny jego nieprzywracalności, a nie z powodu braku przesłanek umożliwiających przywrócenie terminu procesowego przewidzianych w art. 58 k.p.a. (nie uprawdopodobnienie braku winy w niezachowaniu terminu do złożenia oświadczenia). Sąd nie dopatrzył się również naruszenia przez organ innych przepisów postępowania administracyjnego, które mogłyby mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny nie podzielił zarzutów skargi uznając, że sprawa została rozpatrzona wnikliwie. Materiał dowodowy zebrany i przeanalizowany został starannie, przy jednoczesnym konfrontowaniu z prezentowaną argumentacją skarżącego. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało oddalić skargi jako niezasadne.