V SA/Wa 2384/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Andrzej Kania (spr.), Sędzia WSA - Michał Sowiński, Asesor WSA - Piotr Kraczowski, Protokolant - Monika Włochińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 maja 2008 r. sprawy ze skargi J. U. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia ... lipca 2007 r. nr ... w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie przyznania uprawnień kombatanckich oddala skargę Przedmiotem skargi wniesionej przez J. U. (powoływanej dalej jako: ,,Skarżąca--) jest decyzja Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych (powoływanego dalej jako: ,,Kierownik Urzędu--) z dnia ... lipca 2007 r., nr ..., utrzymująca w mocy decyzję z ... kwietnia 2007 r., nr ...w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego. Zaskarżone orzeczenie wydane zostało w następującym stanie faktycznym. Decyzją Kierownika Urzędu z ... grudnia 1999 r. utrzymaną w mocy decyzją z dnia ... lutego 2001 r. odmówiono Skarżącej przyznania uprawnień kombatanckich. Następnie Kierownik Urzędu decyzją z dnia ... lipca 2003 r., utrzymującą w mocy decyzję z dnia ... maja 2003 r., orzekł o odmowie uchylenia decyzji własnej w przedmiocie odmowy przyznania uprawnień kombatanckich. Dwie ostatnie decyzje zaskarżone zostały do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z 22 stycznia 2004 r., sygn. akt V SA 3136/03 oddalił skargę a orzeczenie to stało się prawomocne. Dalej Kierownik Urzędu decyzją z dnia ... marca 2005 r., odmówił uchylenia decyzji wydanych w przedmiocie odmowy przyznania uprawnień kombatanckich. Decyzja powyższa utrzymana została w mocy decyzją Kierownika Urzędu z ... maja 2005 r. Skarżąca wniosła na decyzję z ... maja 2005 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z dnia 5 grudnia 2005 r., sygn. akt V SA/Wa 1865/05, skargę oddalił. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 3 października 2006 r. sygn. akt II OSK 541/06 oddalił skargę kasacyjną wniesioną od powyższego wyroku sądu wojewódzkiego. W dniu ... grudnia 2006 r. do Kierownika Urzędu wpłynęło pismo z Kancelarii Prezesa Rady Ministrów wraz z wnioskiem Skarżącej dotyczącym sprawy przyznania uprawnień kombatanckich. Pismem z 11 grudnia 2006 r. Skarżąca wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy przyznania uprawnień kombatanckich. Nawiązując do powyższej korespondencji organ, pismem z 20 lutego 2007 r., poinformował Skarżącą, że w jej sprawie wydana została decyzja ostateczna rozstrzygająca o uprawnieniach kombatanckich. W piśmie tym organ szczegółowo wyjaśnił tryby prawne (wraz z ich przesłankami) umożliwiające wzruszanie decyzji ostatecznych i poprosił Skarżącą o wskazanie w którym z trybów żąda rozpatrzenia swojego wniosku. Pismem z 8 marca 2007 r., stanowiącym odpowiedź na powyższe wystąpienie organu, Skarżąca wniosła o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 k.p.a. oraz o ponowne jej przesłuchanie w trakcie którego wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne i nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. Następnie pismem z 16 marca 2007 r. organ zwrócił się do Skarżącej o wskazanie nowych okoliczności oraz nadesłanie dowodów istniejących w dniu wydania decyzji ostatecznej a także o podanie od kiedy Skarżąca wie o nowych okolicznościach oraz od kiedy jest w posiadaniu nowych dowodów. Skarżąca pismem z 22 marca 2007 r. poinformowała organ, że nie posiada żadnych dodatkowych dowodów i ponowiła prośbę o swoje przesłuchanie gdyż wtedy mogłaby wyjaśnić niektóre sprawy. Decyzją z ... kwietnia 2007 r. Kierownik Urzędu odmówił wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego decyzją ostateczną Kierownika Urzędu z ... lutego 2001 r. nr ... W podstawie prawnej powołał art. 145 § 1 w związku z art. 149 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. Z 2000 r., Nr 98, poz. 371 ze zm.), powoływanej dalej jako: ,,k.p.a.--. W uzasadnieniu decyzji organ opisał dotychczasowy przebieg postępowań dotyczących uprawnień kombatanckich, inicjowanych wnioskami Skarżącej, wskazując wydane decyzje administracyjne oraz zapadłe wyroki sądów administracyjnych. Podał, że kolejny wniosek, zgodnie z wolą Skarżącej, rozpatrzony został w trybie wznowienia postępowania administracyjnego, określonym w art. 145 § 1 k.p.a. Jednocześnie organ przytoczył treść tego przepisu, zawierającą przesłanki wznowieniowe. Analizując treść wniosku Skarżącej organ stwierdził, że nie została wykazana żadna z podstaw skutkujących wznowieniem postępowania. W szczególności wskazał, że Skarżąca pismem z 22 marca 2007 r. poinformowała, że nie posiada żadnych dodatkowych dowodów oraz nie podała nowych istotnych okoliczności nieznanych wcześniej organowi. Kierownik Urzędu, po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, zaskarżoną decyzją utrzymał w mocy własną decyzję z ... kwietnia 2007 r. W podstawie prawnej powołał art. 138 § 1 pkt 1 oraz art. 149 § 3 k.p.a. Uzasadniając decyzję podał, że do wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Skarżąca załączyła dokumenty uzyskane od .... Dodał, że w oparciu o oświadczenia świadków O. oraz S. toczyło się postępowanie z wniosku strony o wznowienie postępowania. Kopie oświadczeń załączone zostały do wniosku z 11.01.2005 r. Z kolei na informacje wynikające z publikacji S.Ś. Strona powoływała się we wniosku z 28.12.1998 r. Dalej organ stwierdził, że instytucja wznowienia postępowania stanowi wyjątek od zasady trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych i może nastąpić jedynie w przypadkach przewidzianych w k.p.a. Przed wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania organ administracji bada, czy wniosek o wznowienie oparty jest o ustawowe przesłanki wznowienia, enumeratywnie wymienione w art. 145 § 1 k.p.a. oraz czy podanie o wznowienie zostało wniesione z zachowaniem terminów przewidzianych w art. 148 k.p.a. Gdy podanie o wznowienie nie wskazuje przesłanek przewidzianych w art. 145 § 1 k.p.a. bądź nie zachowany został termin do jego złożenia przewidziany w art. 148 k.p.a. - organ może na podstawie art. 149 § 3 k.p.a. wydać decyzję odmawiającą wznowienia postępowania. W pozostałych przypadkach organ ma obowiązek wydać postanowienie o wznowieniu postępowania i przeprowadzić postępowania zgodnie z zasadami określonymi w art. 150 i 151 k.p.a. Analizując wniosek o wznowienie postępowania Kierownik Urzędu stwierdził, że został on wniesiony z uchybieniem terminu określonego w art. 148 § 1 k.p.a., a zgodnie z którym podanie wnosi się w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Najbliższy dokument związany z wnioskiem o wznowienie postępowania został uzyskany przez stronę w lutym 2004 r. (oświadczenie S. Ś.) a wniosek o wznowienie złożony został 8 marca 2007 r. Natomiast opieranie żądania Strony wznowienia postępowania, na podstawie jej hipotetycznych i przyszłych zeznań, nie ma oparcia w przepisach prawa. Tego rodzaju przesłanka nie stanowi ani nowego dowodu, ani też nowej okoliczności faktycznej. Skarżąca nie zgodziła się z powyższą decyzją Kierownika Urzędu i wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, w której podkreśliła że czuje się pokrzywdzona. Podała, że o uprawnienia kombatanckie ubiega się od 15 lat i, że nie miała możliwości złożyć zeznań w sprawie. Oświadczyła nadto, że koledzy oraz jej młodszy brat, którzy byli razem z nią w oddziale partyzanckim otrzymali uprawnienia. W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu wniósł o jej oddalenia podtrzymując stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Sądy administracyjne w tym sąd wojewódzki, sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, która jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 07 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych [Dz.U. nr 153, poz. 1269]. Uzupełnieniem tego zapisu jest treść art. 3 § 1 ustawy z 30 08 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi [Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.], w którym wskazano, iż owe sądy stosują środki określone w ustawie. Powyższe regulacje określają podstawową funkcję sądownictwa administracyjnego i toczącego się przed nim postępowania. Jest nią - bez wątpienia - sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną nad wykonywaniem administracji publicznej. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jej wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie rozstrzygnięcia. Badając pod tym względem zaskarżoną decyzję, na podstawie akt sprawy, Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Wznowienie postępowania administracyjnego jest instytucją o charakterze nadzwyczajnym, która służy kontroli prawidłowości wydanych decyzji ostatecznych. Przesłanki wznowienia postępowania określone zostały w sposób enumeratywny w art. 145 § 1 pkt 1- 8 oraz art. 145a k.p.a. Są to sytuacje w których: dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe; decyzja wydana została w wyniku przestępstwa; decyzja wydana została przez pracownika lub organ administracji publicznej, który podlega wyłączeniu stosownie do art. 24, 25 i 27; strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu; wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję; decyzja wydana została bez uzyskania wymaganego prawem stanowiska innego organu; zagadnienie wstępne zostało rozstrzygnięte przez właściwy organ lub sąd odmiennie od oceny przyjętej przy wydaniu decyzji; decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione; Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego została wydana decyzja. Podstawy wznowienia postępowania administracyjnego, określone powyższymi przepisami, stanowią katalog zamknięty a ich wykładnia nie powinna mieć charakteru rozszerzającego. Podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania (art. 148 § 1 k.p.a.). Zgodnie z art. 149 § 1 i § 3 k.p.a. wznowienie postępowania następuje w drodze postanowienia zaś odmowa wznowienia postępowania w formie decyzji. Zarówno w doktrynie jak i orzecznictwie sądów administracyjnych akceptowany jest pogląd, iż wniosek strony o wznowienie postępowania wszczyna postępowanie wstępne w sprawie wszczęcia postępowania o wznowienie postępowania, w toku którego organ bada wyłącznie, czy wniosek o wznowienie postępowania oparty jest o ustawowe przesłanki wznowienia oraz czy podanie o wznowienie postępowania zostało wniesione z zachowaniem terminów przewidzianych w art. 148 k.p.a. Powszechnie przyjmuje się tam również, iż tylko negatywna weryfikacja w zakresie: zaistnienia przesłanek wznowieniowych oraz zachowania terminu do wniesienia podania o wznowienia postępowania upoważnia organ do wydania, w oparciu o art. 149 § 3 k.p.a., decyzji o odmowie wznowienia postępowania. Natomiast w pozostałych przypadkach obowiązkiem organu jest wydanie postanowienia o wznowieniu postępowania i przeprowadzenie tego postępowania zgodnie z zasadami określonymi w art. 150 i 151 k.p.a. W rozpatrywanej sprawie Skarżąca wystąpiła do Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z wnioskiem o wznowienie postępowania administracyjnego w sprawie zakończonej decyzją ostateczną tego organu z ... lutego 2001 r., odmawiającą przyznania uprawnień kombatanckich. We wniosku Skarżąca powołała się bardzo ogólnie na nowe okoliczności faktyczne i dowody istniejące w dniu wydania decyzji ostatecznej a nieznane wcześniej organowi. Jednocześnie wniosła o jej przesłuchanie przez organ twierdząc, że w wyniku tej czynności wyjdą na jaw nowe okoliczności i dowody. Wobec treści wniosku Skarżącej Kierownik Urzędu prawidłowo, w ramach postępowania wstępnego, przystąpił do wyjaśnienia czy w sprawie rzeczywiście wystąpiły przesłanki, które uzasadniałyby wznowienie postępowania w oparciu o art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. W tym celu zwrócił się do Skarżącej, pismem z 16 marca 2007 r., o wskazanie nowych okoliczności i nadesłanie nowych dowodów oraz o podanie od kiedy znane są jej nowe okoliczności a także od kiedy jest w posiadaniu nowych dowodów. Odpowiadając na wystąpienie organu Skarżąca oświadczyła, że nie posiada żadnych dodatkowych dowodów, natomiast podtrzymała prośbę o swoje przesłuchanie (pismo z 22 marca 2007 r.). W tej sytuacji wobec braku wystąpienia przesłanek do wznowienia postępowania, Kierownik Urzędu zasadnie, decyzją z ... marca 2007 r., opartą na art. 149 § 3 k.p.a., odmówił wznowienia postępowania administracyjnego. Odnosząc się do zaskarżonej decyzji, którą Kierownik Urzędu utrzymał w mocy własną decyzję z ... marca 2007 r. o odmowie wznowienia postępowania, Sąd stwierdza, że odpowiada ona prawu. Załączone w oryginale do wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy oświadczenia ... nie uzasadniały uwzględnienia wniosku Skarżącej o wznowienie postępowania. Podkreślić należy, że organ słusznie wskazał, iż kopie oświadczeń ... jak i ... zostały załączone do wniosku Skarżącej z 11 stycznia 2005 r. o uchylenie decyzji ostatecznej (vide: k.- 130 - 131 akt administracyjnych, Tom I). Analiza akt administracyjnych wskazuje ponadto, że fragment publikacji ... ,,Ostatni bój P. i jego żołnierzy-- a dokładnie strona 20 i 21, do której odwołuje się ... w swym oświadczeniu załączonym do wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy był powoływany przez Skarżącą już jako załącznik do odwołania z 28 grudnia 1999 r. od decyzji z 15 grudnia 1999 r. o odmowie przyznania uprawnień kombatanckich (vide: k. - 26 akt administracyjnych, Tom I). W tym stanie rzeczy organ orzekający prawidłowo przyjął, iż wniosek Skarżącej o wznowienie postępowania (datowany na dzień 8 marca 2007 r.) złożony został z przekroczeniem terminu 1 miesiąca od dnia w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania, tj. z naruszeniem wymogu przewidzianego w art. 148 § 1 k.p.a. Jednocześnie Sąd podziela stanowisko organu orzekającego wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, zgodnie z którym Skarżąca nie może skuteczne opierać żądania wznowienia postępowania administracyjnego na podstawie okoliczności, które mogą zostać ujawnione dopiero w przyszłości w następstwie jej przesłuchania. Konstrukcja przepisów regulujących instytucję wznowienia postępowania wymaga by przesłanki ustawowe wznowienia istniały już w dacie wydawania postanowienia o wznowieniu, niedopuszczalne zaś jest wznawianie postępowania administracyjnego wyłącznie w celu ujawnienia przesłanek wznowieniowych. Na marginesie Sąd zauważa, w oparciu o akta sprawy, iż w toku kontrolowanego postępowania administracyjnego Skarżąca nie dołączyła do akt sprawy wykazu członków 56 plutonu ZWZ AK drużyny łączności sporządzonego przez I. I. na okoliczność którą powołał się pełnomocnik Skarżącej na rozprawie. Natomiast kopia listy drużyny łączności sporządzonej przez I. I. była powoływana przez Skarżącą na etapie wcześniejszych postępowań inicjowanych wnioskami Skarżącej w tym m. in. załączona została do odwołania Skarżącej z 28 grudnia 1999 r. od decyzji z ... grudnia 1999 r. o odmowie przyznania uprawnień kombatanckich (vide: k. - 27 - 28 akt administracyjnych, Tom I) i podlegała ocenie organu w ramach tego postępowania. Uwzględniając powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł o oddaleniu skargi.