V SA/Wa 239/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący sędzia WSA – Małgorzata Rysz po rozpoznaniu w dniu 16 marca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M.M. na pismo Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] września 2009 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej ze środków unijnych postanawia - odrzucić skargę; W dniu 21 grudnia 2009 r. (data nadania) skarżący – M.M. – wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na pismo Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, dalej: ARiMR, z [...] września 2009 r. w przedmiocie odmowy przyznania pomocy w ramach działania "Modernizacja gospodarstw rolnych". Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: W pierwszej kolejności wskazać należy, iż stosownie do przepisu art. 22 ust. 3 ustawy z 7 marca 2007 r. o wspieraniu obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. z 2007 r., Nr 64, poz. 427 ze zm), dalej: ustawa o wspieraniu, w przypadku gdy nie są spełnione warunki przyznania pomocy (w ramach działań wskazanych w ustępie 1 tego artykułu), podmiot wdrażający informuje wnioskodawcę, o odmowie jej przyznania z podaniem przyczyn odmowy. Jednocześnie w art. 22 ust. 4 ustawy o wspieraniu, zagwarantowano wnioskodawcom prawo do złożenia na takie pismo skargi do sądu administracyjnego, na zasadach i w trybie określonych dla aktów lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej: p.p.s.a. Zatem, aby skutecznie wnieść środek zaskarżenia, o którym mowa w omawianym przepisie art. 22 ust. 4 ustawy o wspieraniu, sięgnąć należy do odpowiednich regulacji p.p.s.a., określających zasady i tryb skarżenia aktów lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4. Zgodnie z art. 52 § 3 p.p.s.a., skargę w tym przypadku można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu – w terminie 14 dni – do usunięcia naruszenia prawa. Jednocześnie w myśl art. 53 § 2 p.p.s.a., termin do złożenia skargi jest zachowany jeśli zostanie ona złożona do sądu w ciągu 30 dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa lub jeżeli organ nie udzielił takiej odpowiedzi, w ciągu 60 dni od dnia wniesienia wezwania. Z powyższego jednoznacznie wynika, iż wystąpienie z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa stanowi obligatoryjny warunek wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Natomiast udzielenie odpowiedzi na takie wezwanie ma wyłącznie znaczenie formalne, tj. dla oceny zachowania terminu skargi. Zauważyć bowiem należy, iż art. 53 § 2 p.p.s.a. przewiduje również wypadek nie udzielenia takiej odpowiedzi. W orzecznictwie sądowym przyjmuje się, iż wskazany w tym przepisie termin 60 dni liczony od dnia wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa jest ostatecznym terminem do złożenia skargi do sądu administracyjnego, w sytuacji gdy organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie bądź wprawdzie udzielił takiej odpowiedzi, jednakże została ona doręczona stronie już po upływie 60-dniowego terminu liczonego od dnia wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa. W uchwale z 2 kwietnia 2007 r. o sygn. akt II OPS 2/07, Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, iż z analizy art. 53 § 2 p.p.s.a. wynika, że już z dniem wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa rozpoczyna bieg termin sześćdziesięciu dni na wniesienie skargi, mimo że sprawa udzielenia odpowiedzi na to wezwanie jest otwarta. W okresie biegu tego terminu organ może udzielić odpowiedzi na wezwanie i w takim przypadku dalszy bieg tego terminu staje się bezprzedmiotowy, ponieważ od dnia doręczenia odpowiedzi na wezwanie rozpoczyna bieg termin trzydziestu dni od dnia doręczenia tej odpowiedzi. Jeżeli natomiast w tym okresie organ nie udzieli odpowiedzi na wezwanie, to nieprzerwanie biegnie termin sześćdziesięciu dni, liczony od dnia wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Analogiczne stanowisko zajął NSA w postanowieniu z 21 maja 2007 r. o sygn. akt II OSK 986/06 podnosząc, iż przepis art. 53 § 2 p.p.s.a. wprowadza dwa terminy do wniesienia skargi; pierwszy termin dotyczy sytuacji, gdy właściwy organ udzielił odpowiedzi na wezwanie (termin ten wynosi 30 dni i liczy się od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie), oraz drugi termin, który dotyczy sytuacji, gdy organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie (termin ten wynosi 60 dni i liczy się od dnia wniesienia do organu wezwania do usunięcia naruszenia). Analiza tego przepisu prowadzi do wniosku, że po wniesieniu wezwania do usunięcia naruszenia prawa rozpoczyna już bieg drugi z tych terminów, jeżeli jednak przed jego upływem organ doręczy odpowiedź na wezwanie, termin ten staje się bezprzedmiotowy, a rozpoczyna bieg termin trzydziestodniowy liczony od dnia doręczenia odpowiedzi na wezwanie. Jeżeli natomiast organ nie doręczy odpowiedzi na wezwanie przed upływem 60 dni od dnia wniesienia wezwania, to w tym terminie (60 dni od dnia wniesienia wezwania) powinna być wniesiona skarga. W niniejszej sprawie pismo ARiMR z [...] września 2009 r., informujące stronę skarżącą o odmowie przyznania pomocy finansowej ze środków unijnych, zostało doręczone stronie w dniu 2 października 2009 r. (potwierdzenie odbioru pisma w aktach administracyjnych). Strona skarżąca wystąpiła z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa w dniu 8 października 2009 r. (data nadania pocztowego). Organ rozpatrzył powyższe wezwanie i udzielił odpowiedzi w piśmie z [...] listopada 2009 r., doręczonym stronie skarżącej 23 listopada 2009 r. Wobec tego, strona skarżąca winna wnieść skargę w terminie 30 dni od dnia doręczenia jej odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, tj. do dnia 23 grudnia 2009 r. Jednocześnie wyjaśnić należy, iż zgodnie z treścią art. 54 § 1 p.p.s.a. skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi. W sytuacji zaś, gdy skarga zostanie wniesiona do niewłaściwego organu, termin do jej wniesienia jest zachowany jedynie wówczas, gdy niewłaściwy organ, do którego skargę złożono, przekaże ją organowi wskazanemu w art. 54 § 1 p.p.s.a. lub zaadresowaną do organu właściwego odda w polskim urzędzie pocztowym, przed upływem terminu do wniesienia skargi. Jak wynika z akt sprawy skarżący wniósł skargę bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w dniu 21 grudnia 2009 r., czyli z pominięciem pośrednictwa organu, który ją wydał, a następnie – zgodnie z treścią art. 54 § 1 p.p.s.a. – została nadana do Prezesa ARiMR przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w dniu 30 grudnia 2009 r., czyli po upływie omówionego powyżej terminu, którego ostatnim dniem był dzień 23 grudnia 2009 r. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 i § 3 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.