V SA/Wa 245/14

Referendarz sądowy Anna Nasiłowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 23 maja 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez częściowe zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi C. Sp. o.o. z siedzibą w D. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia (...) grudnia 2013 r. Nr (...) w przedmiocie przyznanie pomocy w części z sankcją postanawia: - odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych C. Sp. o.o. z siedzibą w D., dalej: "Skarżąca" lub "Spółka" wystąpiła z wnioskiem, sporządzonym na urzędowym formularzu PPPr, o przyznanie prawa pomocy poprzez częściowe zwolnienie od kosztów sądowych w wysokości przekraczającej kwotę 10.000 zł. W oświadczeniu o majątku i dochodach wskazała, iż posiada środki trwałe o wartości 270.464.419,79 zł, a jej kapitał zakładowy wynosi 4.254.000 zł. Oświadczyła również, że w ostatnim roku obrotowym wykazała stratę w wysokości 7.592.717,52 zł. Z oświadczenia wynika również, że Skarżąca posiada osiem rachunków bankowych, w tym rachunki złotówkowe ze stanem kont od 654 zł do 201.202,70 zł oraz rachunki walutowe ze stanem kont 63,31 euro i 111.358,07 euro oraz 4.403,99 USD. We wniosku Skarżąca wskazała na kumulację niekorzystnych zdarzeń, które spowodowały, że Spółka znajduje się w trudnej sytuacji finansowej, a więc odmowę wypłaty pomocy przez ARiMR i utrudnienia w handlu z Federacją Rosyjską. Spółka podkreśliła, że około 50 % jej sprzedaży stanowił eksport do Rosji. Wartość eksportu w okresie luty-marzec 2014 r. spadła o 50%. Skarżąca wskazała, że na koniec marca 2014 r. łączne wymagalne zobowiązania Spółki przekroczą o kwotę 1.621.960,78 zł środki, którymi spółka dysponuje, przy założeniu, że należności otrzyma terminowo i w pełnej wysokości. Spółka musi negocjować terminy płatności zobowiązań wobec kontrahentów. Do wniosku Skarżąca załączyła dokumenty: zestawienia zobowiązań bieżących, zobowiązań długoterminowych, należności na dzień 21 marca 2014 r., zestawienie stanu środków w okresie 3 tygodni, zestawienie dokumentów eksportowych w handlu z Rosją. W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego skierowane do Skarżącej w związku z treścią przepisu art. 255 p.p.s.a. Spółka przedstawiła zeznania podatkowe, (CIT-8 i VAT-7), wyciągi z rachunków bankowych, rachunek zysków i strat oraz bilans na 31 grudnia 2013 r. i 31 grudnia 2012 r. oraz wykaz środków trwałych. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje.: Na podstawie art. 243 § 1 oraz art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej " p.p.s.a", właściwy sąd administracyjny może na wniosek strony przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Stosownie do art. 258 § 1 p.p.s.a. czynności w zakresie postępowania o przyznanie prawa pomocy mogą wykonywać referendarze sądowi. Zgodnie z art. 245 § 2 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika. Prawo pomocy w zakresie częściowym stosownie do art. 245 § 3 p.p.s.a. obejmuje natomiast zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie pełnomocnika. Przystępując do rozpoznania wniosku, przypomnieć należy, że co do zasady, każdy, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki, obowiązany jest do ich uiszczenia. Celem instytucji prawa pomocy jest natomiast zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji podmiotom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej poniesienie kosztów z tym związanych. Prawo pomocy ma charakter szczególny i dlatego z uprawnienia tego mogą skorzystać jedynie podmioty, które wykażą, że znajdują się w wyjątkowo trudnej sytuacji materialnej. W niniejszej sprawie Skarżąca złożyła wniosek o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych, a więc o przyznanie prawa pomocy w części. W rozpoznawanej sprawie Skarżąca jest zobowiązana do uiszczenia wpisu sądowego w wysokości 100.000 zł i wnosi o zwolnienie od uiszczenia wpisu sądowego ponad 10.000 zł. Sąd może przyznać osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej prawo pomocy w zakresie całkowitym, gdy strona wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, a zwolnienie z części kosztów postępowania, jest możliwe jeśli jednostka taka wykaże, że nie ma dostatecznych środków na pełne ich poniesienie (art. 246 § 2 pkt 1 i pkt 2 p.p.s.a.). Zatem rozstrzygnięcie będzie zależało od tego, co zostanie przez wnioskodawcę udowodnione. Analiza oświadczeń zawartych w urzędowym formularzu PPPr oraz złożonych dokumentów prowadzi do stwierdzenia, że Spółka na prawo pomocy nie zasługuje, bowiem nie wykazała braku dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Z przedstawionego zeznania podatkowego CIT-8 za 2013 r. wynika, że Spółka w 2013 roku uzyskała przychody w wysokości 45.363.022,65 zł, poniosła koszty uzyskania przychodów w kwocie 40.481.853,56 zł oraz wykazała dochód w kwocie 4.881.169,09 zł. Zauważyć należy, że Spółka uzyskuje dochody wolne od opodatkowania; w 2013 r. uzyskała dochody wolne od opodatkowania w wysokości 16.160.235,07 zł. Wysokość obrotu wskazuje, że Spółka prowadzi działalność gospodarczą w dużych rozmiarach. Na powyższe wskazują również przedstawione deklaracje dla podatku od towarów i usług VAT-7 za grudzień 2013 r., styczeń, luty oraz marzec 2014 r. Z nadesłanych deklaracji VAT-7 wynika, że w tych miesiącach, Spółka dokonywała transakcji handlowych (np. w marcu 2014 r. Skarżąca wykazała sprzedaż w kwocie 3.107.262 zł oraz zakupy w wysokości 1.780.094 zł). Ze sprawozdania finansowego na dzień 31 grudnia 2013 r. wynika, że przychody netto ze sprzedaży za ten rok wyniosły 28.438.076,88 zł i Spółka uzyskała zysk netto w wysokości 16.889.352,94 zł. Skarżąca posiada kapitał zakładowy w kwocie 4.254.000 zł, aktywa trwałe o wartości 270.055.733,48 zł, w tym budynki i lokale - 146.000.287,16 zł, grunty 7.877.765 zł, urządzenia techniczne i maszyny – 107.418.745,63 zł. W bilansie sporządzonym na dzień 31 grudnia 2013 r. wykazał środki pieniężne w kasie i na rachunkach bankowych w wysokości 987.178,76 zł. W świetle powyższych danych nie jest zrozumiałe wykazanie na formularzu PPPR straty w wysokości 7.592.717,52 zł. Mając na uwadze wysokość przychodów, jakie uzyskuje Spółka, a także wartości jej majątku trwałego, niedopuszczalne byłoby przyjęcie, że spełnia ona przesłanki przyznania prawa pomocy. Spółka nie wykazała, że zmaga się z groźbą niewypłacalności - przedłożone dokumenty świadczą bowiem o prowadzeniu działalności na dużą skalę, z której uzyskiwane są znaczne przychody. Wniosek sprowadza się do wykazania trudności finansowych, które zostały spowodowane czynnikami niezależnymi od Spółki. Pamiętać należy, że zastosowanie przez ustawodawcę w art. 246 § 2 p.p.s.a. pojęcia "środków" nie może zostać ograniczone wyłącznie do środków pieniężnych (zob. postanowienie NSA z 19 października 2005r., sygn. akt I FZ 467/05), a w świetle utrwalonej linii orzecznictwa przyznanie stronie prawa pomocy powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez nią środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (por. postanowienie NSA z dnia 6 października 2004 r., GZ 61/04). Taka zaś sytuacja nie zachodzi w niniejszej sprawie. Skarżąca uzyskuje dochód z działalności gospodarczej i posiada majątek znacznej wartości. Dysponuje więc możliwościami zgromadzenia środków finansowych w drodze gospodarowania posiadanymi dobrami. Odnosząc się do informacji o wysokości bieżących zobowiązań wskazać należy, że roszczenia przysługują również jej wspólnikom. Nie negując okoliczności, że Spółka i jej wspólnicy mogą prowadzić odrębną działalność gospodarczą, można uznać, że finał ewentualnych negocjacji co do przedłużenia terminów płatności zobowiązań, będzie dla Spółki korzystny. Ponadto osoba prawna oraz inna organizacja nieposiadająca osobowości prawnej nie może powoływać się tylko na to, że aktualnie nie dysponuje środkami na poniesienie kosztów sądowych, ale musi także wykazać, że nie ma ich, mimo iż podjęła wszelkie niezbędne działania, by zdobyć fundusze na pokrycie wydatków (por. postanowienie NSA z 29 marca 2011 r., I OZ 191/11, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych – orzeczenia.nsa.gov.pl). Biorąc pod uwagę powyższe, jak również okoliczność, że koszty sądowe jako należności budżetu państwa należy uiszczać na równi z innymi koniecznymi wydatkami obciążającymi Skarżącą, a warunkiem przyznania stronie prawa pomocy w zakresie częściowym jest wykazanie przez wnioskodawcę, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania, uznać należy, że przyznanie Skarżącej prawa pomocy nie jest zasadne. Mając na względzie całość powyższej argumentacji, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 oraz art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.