V SA/Wa 245/16

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: Joanna Kruszewska-Grońska po rozpoznaniu w dniu 27 czerwca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku D. A. Sp. z o.o. z siedzibą w W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi D. A. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia (...) grudnia 2015 r. nr (...) w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej p o s t a n a w i a: odmówić skarżącej przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie Skarżąca D. A. Sp. z o.o. z siedzibą w W. (reprezentowana przez adwokata P. S.) wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku podała, że w obecnej chwili nie zajmuje się żadną działalnością poza obsługą korespondencji, której koszty pokrywa prezes zarządu z własnych środków. Prowadzone są działania mające na celu sprzedaż (w całości bądź w części) gospodarstwa spółki. Rachunek bankowy spółki zajęty jest przez Urząd Skarbowy w W. Skarżąca nie posiada środków na uiszczenie opłaty sądowej; prowadzi również spory przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym z Agencją Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w sprawie dopłat dla spółki, których "nie otrzumuje już dłuższy czas i trudno jej się utrzymać jedynie z przychodu z prowadzonego gospodarstwa." W oświadczeniu o majątku i dochodach skarżąca spółka wskazała, że jej kapitał zakładowy ma wartość ujemną (-540.125,11 zł), wartość środków trwałych według bilansu za ostatni rok wynosi 7.705.605,65 zł, a za ostatni rok obrotowy odnotowała stratę w wysokości 125.794,30 zł. Oświadczyła również, iż dysponuje jednym rachunkiem bankowym, na którym brak jest środków, lecz widnieje zablokowana przez Urząd Skarbowy w W. kwota 170.905,68 zł. Mając na uwadze, że informacje zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy były niewystarczające dla oceny sytuacji finansowej skarżącej spółki (w wykonaniu zarządzenia starszego referendarza sądowego, pismem Sądu z 25 maja 2017 r.), pełnomocnik skarżącej został wezwany do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez przedstawienie w terminie 14 dni: a/ pełnego rocznego sprawozdania finansowego spółki za rok 2016, b/ dokumentów wskazujących na wysokość osiągniętego dochodu (poniesionej straty) przez skarżącą w okresie od 1 stycznia 2017 r. do 30 kwietnia 2017 r., c/ wyciągów ze wszystkich posiadanych przez skarżącą spółkę rachunków bankowych za okres ostatnich 3 miesięcy, obejmujących informację o wszystkich transakcjach dokonanych na rachunkach w objętym wezwaniem terminie, a także informację o zajęciach dokonanych na nich przez organy egzekucyjne, w tym o zablokowaniu kwoty 170.905,68 zł (wskazanej w rubryce nr 10 formularza PPPr), d/ ewentualnie innych dokumentów potwierdzających aktualną sytuację finansową skarżącej. W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżąca przy piśmie z 9 czerwca 2017 r. nadesłała kserokopie następujących dokumentów: • bilansu wykazującego po stronie aktywów, jak i po stronie pasywów na dzień 31 grudnia 2015 r. kwotę 8.371.838,44 zł, a na dzień dzień 31 grudnia 2016 r. kwotę 8.276.966,43 zł, • bilansu wykazującego po stronie aktywów, jak i po stronie pasywów na dzień 31 grudnia 2016 r. kwotę 8.276.966,43 zł, a na dzień 30 kwietnia 2017 r. kwotę 8.242.125,84 zł, • listy 7 blokad środków na rachunku bankowym skarżącej spółki, prowadzonym w B. S. w B., obejmującej kwotę 189.356,20 zł - bez wskazania salda końcowego na tym rachunku, • jednostrostronnego rachunku zysków i strat wykazującego na koniec 2016 r. stratę z działalności gospodarczej w wysokości 125.794,30 zł przy przychodach ze sprzedaży w kwocie 57.883,50 zł, a na koniec kwietnia 2017 r. – stratę w wysokości 54.814,19 zł przy braku przychodów ze sprzedaży. Ponadto spółka przedstawiła nieczytelny wydruk z rachunku, na którym nie było żadnych danych, w tym numeru rachunku i nazwy jego właściciela. Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. (dalej p.p.s.a.), prawo pomocy w zakresie częściowym może być przyznane osobie prawnej, gdy osoba ta wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Z treści powyższego przepisu wynika, iż ciężar udowodnienia braku możliwości pokrycia kosztów postępowania spoczywa na podmiocie wnioskującym o przyznanie prawa pomocy. W związku z tym musi on przedstawić Sądowi argumentację, która potwierdzałaby jego niezdolność do wygospodarowania środków na pokrycie tych kosztów. Jeżeli zatem strona nie dopełniła w całości lub w części obowiązku przedłożenia dokumentów źródłowych dotyczących jej stanu majątkowego i dochodów, to fakt ten uzasadnia odmowę przyznania prawa pomocy (patrz: J. P. Tarno – "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz" Wydawnictwo LexisNexis, Wyd. II, Warszawa 2006 s. 527). W ocenie referendarza sądowego rozpoznającego niniejszy wniosek, skarżąca spółka nie przedstawiła w sposób zupełny i klarowny swojej sytuacji majątkowej. Po pierwsze, skarżąca spółka nie nadesłała pełnego rocznego sprawozdania finansowego za rok 2016. Nie przedłożyła bowiem informacji dodatkowej, obejmującej wprowadzenie do sprawozdania finansowego oraz dodatkowe informacje i objaśnienia, o którym to dokumencie jest mowa w art. 45 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 1047 ze zm.). Po wtóre, skarżąca nie nadesłała wyciągów z posiadanych rachunków bankowych, ograniczając się do listy blokad na jej rachunku oraz nieczytelnego wydruku. Zaakcentować w tym miejscu należy, że założenie na rachunku bankowym blokad nie oznacza, iż na przedmiotowym koncie nie znajdują się wolne środki pieniężne, lecz świadczy jedynie o tym, że zostały tam zgromadzone środki – w przypadku konta spółki w kwocie co najmniej 189.356,20 zł - które zostały zablokowane. Natomiast wobec nieprzedstawienia wyciągów z tego rachunku, nie wiadomo jakie jest na nim saldo końcowe. Z kolei przedłożony nieczytelny wydruk z konta pozbawiony jest wszelkich istotnych danych takich jak np. numer rachunku czy nazwa jego właściściela. Wynika z niego jedynie, iż w dniu (...) maja 2017 r. zalogował się na tym koncie (w ramach bankowości internetowej) P. M. W załączonym do skargi kasacyjnej Informacji Krajowego Rejestru Sądowego, odpowiadającej odpisowi aktualnemu na dzień (...) maja 2017 r. z rejestru przedsiębiorców, pobranej na podstawie art. 4 ust. 4aa ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym (Dz. U. z 2007 r. Nr 168, poz. 1186 ze zm.), brak jest wpisów o zaległościach spółki, jej likwidacji, postępowaniu upadłościowym, układowym czy naprawczym bądź o zawieszeniu działalności gospodarczej. Nie ma także wpisu o umorzeniu postępowania egzekucyjnego z uwagi na fakt, że z egzekucji nie uzyska się sumy wyższej od kosztów egzekucyjnych. Zauważyć także wypada, że na obecnym etapie postępowania sądowoadministracyjnego skarżąca obowiązana jest do uiszczenia opłaty kancelaryjnej w wysokości 100 zł (za odpis orzeczenia z uzasadnieniem sporządzonym i doręczonym na wniosek strony) oraz wpisu sądowego od skargi kasacyjnej w kwocie 100 zł, podczas gdy wartość jej majątku trwałego znacznie przwyższa 7 milionów zł. Tymczasem w orzecznictwie dotyczącym porównywania wysokości ciążących na stronie kosztów sądowych z posiadanym majątkiem podnosi się, iż osoba prawna nie zasługuje na zwolnienie od kosztów sądowych gdy dysponuje majątkiem, którego wartość wielokrotnie przewyższa wysokość wymaganego wpisu (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 marca 2012 r., sygn. akt II GZ 89/12, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W świetle powyższych okoliczności, należy stwierdzić, iż skarżąca nie wykazała braku dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Dlatego na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. należało orzec jak w sentencji postanowienia.