V SA/Wa 2484/15

WyrokWSA w Warszawie2015-12-22

Skład orzekający: Izabella Janson, Dorota Mydłowska, Dariusz Zalewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo odmówił umorzenia kary pieniężnej nałożonej na spółkę, biorąc pod uwagę jej trudną sytuację finansową oraz problemy zdrowotne jednego ze wspólników?
Ratio decidendi
Decyzja o umorzeniu kary pieniężnej ma charakter uznaniowy i może być zastosowana w wyjątkowych sytuacjach, gdy zachodzi ważny interes dłużnika lub interes publiczny. Sama trudna sytuacja finansowa spółki, będąca ryzykiem prowadzenia działalności gospodarczej, nie jest wystarczającą przesłanką do umorzenia kary, zwłaszcza gdy spółka nadal funkcjonuje. Problemy zdrowotne wspólnika, choć istotne, nie mogą automatycznie uzasadniać umorzenia kary nałożonej na całą spółkę, jeśli nie wykazano bezpośredniego związku i znaczących strat wynikających z tej sytuacji.
Stan faktyczny
Spółka M. Sp. z o.o. została ukarana karą pieniężną za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym. Po utrzymaniu decyzji w mocy, spółka wniosła o umorzenie kary w całości lub części, powołując się na trudną sytuację finansową oraz problemy zdrowotne jednego ze wspólników. Organ administracji odmówił umorzenia, uznając, że zebrany materiał dowodowy nie potwierdza istnienia ważnego interesu dłużnika ani interesu publicznego. Spółka zaskarżyła decyzję do WSA, zarzucając naruszenie przepisów KPA i ustawy o finansach publicznych.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Izabella Janson, Sędzia WSA - Dorota Mydłowska (spr.), Sędzia WSA - Dariusz Zalewski, Protokolant: sekr. sąd. - Marcin Woźniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 grudnia 2015 r. sprawy ze skargi M. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia ... marca 2015 r. nr ... w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu kary pieniężnej: oddala skargę. Przedmiotem skargi, wniesionej przez M. sp. z o.o jest decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia ... marca 2015r. nr ... utrzymująca w mocy decyzję z dnia ...września 2014r. odmawiającą umorzenia w całości oraz umorzenia w części kary pieniężnej w wysokości ... zł. Przedmiotowa decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym. W wyniku kontroli drogowej M. Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia ... listopada 2013r. nałożył na Spółkę karę pieniężną w wysokości ...zł. Podstawę rozstrzygnięcia stanowiło naruszenie przepisów ustawy z dnia 6 września 2001r. o transporcie drogowym (t.j. Dz. U. z 2012r. poz. 1265 ze zm) – art. 92 a ust. 1, 6, 7. W toku kontroli kierowca nie okazał wypisu z zaświadczenia na przewozy drogowe na potrzeby własne, nie okazał również wypisu z licencji. Decyzją z dnia ... czerwca 2014r. Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Pismem z dnia 29 lipca 2014r.Spółka (dalej; Strona, Skarżąca) wniosła o umorzenie w całości lub w części, do kwoty .... zł, kary pieniężnej z uwagi na trudną sytuację finansową firmy. Organ wezwał Stronę do złożenia dokumentów potwierdzających żródło i wysokość dochodów osiąganych przez Stronę oraz inne dokumenty przedstawiające sytuację materialną, mogące mieć znaczenie w sprawie. Strona , w dniu 4 września 2014r. przedstawiając oświadczenie o majątku, dochodach i zródłach utrzymania, CIT -8 za 2011r., 2012r. i 2013r., rachunek zysków i strat oraz zestawienie kosztów za rok 2014. Decyzją z dnia ... września 2014r. ... Główny Inspektor Transportu Drogowego odmówił umorzenia w całości oraz umorzenia w części kary pieniężnej. W wyniku złożenia przez Stronę wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy, Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia ... marca 2015r. nr ... utrzymał w mocy decyzję z dnia ... września 2014r. odmawiającą umorzenia. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał na normy wynikające z art. 55 ,57, 60 pkt 7, 64 ust. 1 ustawy o finansach publicznych podkreślając, że decyzja o umorzeniu ma charakter uznaniowy. Zdaniem organu, materiał dowodowy zebrany w sprawie nie wskazuje, iż zachodzi ważny interes dłużnika, który przemawiałby za udzieleniem wnioskowanej ulgi. Podkreślił, że w okresie od stycznia do grudnia 2013r. Spółka osiągnęła przychód w kwocie ... zł przy kosztach uzyskania przychodu w wysokości ... zł. Za okres styczeń – lipiec 2014r. Strona uzyskała przychód w wysokości ... zł, w tym stratę – ... zł. Nie posiada nieruchomości ani oszczędności; jest właścicielką dwóch pojazdów ciężarowych marki ... , rok prod. ... i ... Analizując przesłanki umorzenia organ wskazał, że Strona nie przedstawiła dowodów wskazujących, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwoty wyższej od kosztów egzekucyjnych. Nie wykazała także, że zachodzi jej ważny interes, przy czym interes dłużnika powinien być rozumiany w kontekście powszechnie akceptowanych wartości, takich jak życie i zdrowie ludzkie oraz powinien być odzwierciedleniem nadzwyczajnych okoliczności, niezależnych od dłużnika, w następstwie których popadł on w zaległości w regulowaniu swoich należności publicznoprawnych. Strata poniesiona w ostatnich miesiącach nie może sama w sobie być uznana za przesłankę umożliwiającą zastosowanie ulgi w postaci umorzenia należności pieniężnej. Mimo wysokich kosztów uzyskania przychodu, strona prowadzi działalność gospodarczą nieprzerwanie. Brak jest też informacji o ewentualnych problemach strony związanych z ujemnym bilansem działalności gospodarczej. Ponoszone wydatki związane z prowadzoną działalnością wielokrotnie przewyższają kwotę nałożonej kary. Podkreślono także prewencyjny charakter kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym. W skardze wniesionej do WSA, na powyższej decyzji Spółka zarzuciła: - naruszenie art. 8 i art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (dalej: k.p.a.) przez nienależyte uzasadnienie zaskarżonej decyzji z uwagi na zawarcie w niej zbyt ogólnych stwierdzeń, co uniemożliwia realizację zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa oraz uniemożliwia dokonanie kontroli zaskarżonej decyzji, - naruszenie art. 7,8, 12 § 1, 77 § 1 k.p.a. poprzez dokonanie wybiórczej analizy materiału dowodowego, jaki został zgromadzony, - naruszenie art.7, 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez przekroczenie granic uznania administracyjnego i podjęcie decyzji w rezultacie całkowicie dowolnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego, - naruszenie art.56 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009r. o finansach publicznych poprzez błędne przyjęcie, że w sprawie nie zachodzi ważny interes dłużnika lub interes publiczny, - naruszenia art. 57 pkt 1 u.f.p. poprzez błędne przyjęcie, że w sprawie nie zachodzi przypadek uzasadniony względami społecznymi i gospodarczymi, w szczególności możliwościami płatniczymi dłużnika oraz uzasadnionym interesem Skarbu Państwa. Rozwijając powyższe zarzuty w motywach skargi, Spółka wyraziła pogląd, że o ważnym interesie dłużnika może decydować jego sytuacja ekonomiczna, możliwość zarobkowania, sytuacja zdrowotna, rodzinna, skutki ekonomiczne jakie wystąpią w wyniku realizacji obciążenia dla niego i najbliższej rodziny. Tego organ nie przeanalizował. Skarżący zarzucił, iż organ przyznając, że dłużnik prowadząc działalność gospodarczą ponosi straty, przyjął jednocześnie, że straty są wpisane w ryzyko jej prowadzenia i nie stanowią okoliczności, która zadecyduje o udzieleniu ulgi. Wskazał też, że organ nie ocenił obiektywnie sytuacji finansowej Skarżącego; powinien także wyważyć interes publiczny z indywidualnym interesem strony, czego nie uczynił. Ponadto zarzucił organowi nie ustosunkowanie się do okoliczności związanej ze stanem zdrowia i stopniowej utraty wzroku przez prokurenta Spółki, a zarazem jej wspólnika K. P. Od końca 2014r, przebywa on na zwolnieniu lekarskim, w lutym 2015r. poddał się pierwszej operacji ratującej wzrok. Z uwagi na długie kolejki w oczekiwaniu na termin operacji, zmuszony był skorzystać z prywatnej służby zdrowia. Kolejna operacja czeka go w kwietniu 2015r, również płatna. W związku z chorobą K. P., Spółka musi funkcjonować bez jego udziału, co dodatkowo utrudnia działalność. Wskazał również, że wspólnikami M. są: K. P., jego żona B. P. Prezesem jest ojciec K. P. – A. P., osoba w podeszłym wieku. Spółka jest firma rodzinną, co ma znaczenie dla oceny ważnego interesu strony. W związku z powyższym, Skarżący domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalenie podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2015r. poz. 658 z późn. zm.), dalej: p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż zadaniem wojewódzkiego sądu administracyjnego jest zbadanie legalności zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem, to znaczy ustalenie, czy organy orzekające w sprawie prawidłowo zinterpretowały i zastosowały przepisy prawa w odniesieniu do właściwie ustalonego stanu faktycznego. Realizując powyższe uprawnienia Sąd stwierdził, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem w sprawie nie doszło do naruszenia zastosowanych przepisów prawa materialnego, zaś w działaniach Głównego Inspektora Transportu Drogowego nie sposób dopatrzyć się uchybień proceduralnych, które mogłyby skutkować uchyleniem decyzji. Na początku WSA przypomina, że na Skarżącą, w wyniku kontroli drogowej, M. Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia ... listopada 2013r. została nałożona karę pieniężną w wysokości ... zł. Decyzją z ... czerwca 2014r. utrzymano to rozstrzygniecie w mocy. Należności pieniężne mające charakter cywilnoprawny, przypadające organom administracji rządowej, państwowym jednostkom budżetowym i państwowym funduszom celowym, mogą być umarzane w całości albo w części lub ich spłata może być odraczana lub rozkładana na raty. Zgodnie z art. 56 ust. 1 w zw. z art. 64 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009r. o finansach publicznych (t.j. Dz. U. z 2013r. poz. 885) należności mogą być umarzane w całości, jeżeli: 1. Osoba fizyczna- zmarła , nie pozostawiając żadnego majątku albo pozostawiła majątek niepodlegający egzekucji na podstawie odrębnych przepisów, albo pozostawiła przedmioty użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty 6.000zł; 2. Osoba prawna – została wykreślona z właściwego rejestru osób prawnych przy jednoczesnym braku majątku, z którego można by egzekwować należność, a odpowiedzialność z tytułu należności nie przechodzi z mocy prawa na osoby trzecie; 3. Zachodzi uzasadnione przypuszczenie, że w postepowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwoty wyższej od kosztów dochodzenia i egzekucji tej należności lub postępowanie egzekucyjne okazało się nieskuteczne; 4. Jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej uległa likwidacji; 5. Zachodzi ważny interes dłużnika lub interes publiczny. Zgodnie zaś z art. 57 u.f.p. na wniosek dłużnika należności mogą być umarzane w części. Organ zebrał materiał dowodowy i ustalił, że w okresie od stycznia do grudnia 2013r. Spółka osiągnęła przychód w kwocie ... zł przy kosztach uzyskania przychodu w wysokości ... zł. Za okres styczeń – lipiec 2014r. Strona uzyskała przychód w wysokości ... zł, w tym stratę – ... zł. Nie posiada nieruchomości ani oszczędności; jest właścicielką dwóch pojazdów ciężarowych marki ..., rok prod. ... i ... Należy przy tym pamiętać, że występując z wnioskiem o umorzenie należności, po stronie wnioskującej leży wykazanie, że w tej konkretnej sytuacji zachodzą przesłanki umożliwiające umorzenie. Z zebranego w sprawie materiału dowodowego organ zasadnie wysnuł wniosek, iż w niniejszej sprawie nie zachodzą przesłanki umorzenia. Nie wykazano bowiem, że zaistniała okoliczność że zachodzi uzasadnione przypuszczenie, że w postepowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwoty wyższej od kosztów dochodzenia i egzekucji tej należności lub postępowanie egzekucyjne okazało się nieskuteczne albo że zachodzi ważny interes dłużnika lub interes publiczny. Trzeba pamiętać, iż decyzja o umorzeniu ma charakter uznaniowy i jest stosowana w wyjątkowych sytuacjach. Sytuacje te muszą nie być spowodowane (zawinione) przez stronę i być niezależne od jej sposobu postepowania. Trudna sytuacja materialna sama w sobie nie może być utożsamiana z ważnym interesem podatnika, gdyż prowadziłoby to do absurdu. Zawsze ulga w spłacie zobowiązania jest w interesie faktycznym. Dlatego ważne jest wykazanie sytuacji nadzwyczajnej. W niniejszej sprawie prokurent Spółki, będący zarazem wspólnikiem, ma poważne kłopoty zdrowotne. Jednakże wniosek o umorzenie dotyczy Spółki jako całości – a ma ona więcej, niż jednego wspólnika. Mimo pewnych strat, nadal prowadzi działalność gospodarczą, a przecież ryzyko jej prowadzenia nie może spoczywać na jednym, chorym wspólniku. W sytuacji choroby wspólnika , podmiot gospodarczy winien szukać innych rozwiązań. Zawsze istnieje ryzyko, przy prowadzeniu działalności gospodarczej. Nie zostało przy tym wykazane, czy i jakie straty faktycznie Spółka poniosła w związku z chorobą wspólnika. Stwierdzenia Skarżącej są w tej mierze ogólne. WSA stwierdza, że organ w pełni rozpatrzył materiał dowodowy zgromadzony w sprawie, a podjęte na tej podstawie rozstrzygniecie nie nosi cech dowolności. Również w uzasadnieniu odniesiono się do zarzutów umieszczonych w odwołaniu od decyzji I instancji. Odpowiada ona wymogom z art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. Na marginesie należy zauważyć, iż tak długo, jak zaległość istnieje, zobowiązany może występować z kolejnym wnioskiem o umorzenie i wykazywać w nim zaistnienie przesłanek, które to umorzenie warunkują. Z tych wszystkich względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie przepisu art.151 p.p.s.a orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło