V SA/Wa 2507/13
WyrokWSA w Warszawie2014-07-01
Skład orzekający: Irena Jakubiec – Kudiura, Izabella Janson, Dorota Mydłowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy prawidłowo pomniejszyły płatność z tytułu wsparcia bezpośredniego, ustalając, że skarżący zastosował komunalne osady ściekowe na działkach rolnych w ilości przekraczającej dopuszczalne normy?Ratio decidendi
Sąd uznał, że ustalenia faktyczne organów oraz ich ocena prawna były prawidłowe. Organy wykazały, że skarżący zastosował komunalne osady ściekowe na działkach rolnych w ilości przekraczającej dopuszczalne normy, co stanowiło naruszenie wymogów wzajemnej zgodności i zasad dobrej kultury rolnej zgodnej z ochroną środowiska. W związku z tym, zastosowanie 3% sankcji w postaci pomniejszenia płatności było uzasadnione.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Organy ustaliły, że na działkach zgłoszonych do płatności stosowano komunalne osady ściekowe, a na jednej z działek przekroczono dopuszczalne dawki. W związku z tym, organy pomniejszyły przyznaną płatność o 3%. Skarżący kwestionował te ustalenia, twierdząc m.in., że nie stosowano osadów ściekowych lub stosowano je w mniejszej ilości, a także podważając sposób przeprowadzenia kontroli i badań. Sąd oddalił skargę, uznając ustalenia organów za prawidłowe.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA - Irena Jakubiec – Kudiura (spr.), Sędzia WSA - Izabella Janson, Sędzia WSA - Dorota Mydłowska, , Protokolant specjalista - Marcin Wacławek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 lipca 2014 r. sprawy ze skargi K. B. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w [...] z dnia [...] sierpnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego; oddala skargę
Przedmiotem skargi K. B. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie jest decyzja Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] sierpnia 2013 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję nr [...] z dnia [...] maja 2013 r. wydana przez Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego.
Przedmiotowa decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym:
K. B. złożył w dniu [...] maja 2012 r. w Biurze Powiatowym ARiMR w [...] wniosek o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, o przyznanie pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania i o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej. We wniosku zadeklarował grunty rolne o łącznej deklarowanej powierzchni użytków rolnych 92,71 ha.
W wyniku rozpatrzenia zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w [...] ustalił, iż w roku 2012 na działkach o nr [...],[...] zgłoszonych do płatności przez K. B. stosowane były komunalne osady ściekowe. Ustalono ponadto, iż na działce nr [...] zastosowano komunalny osad ściekowy w stopniu przekraczającym zalecane dawki.
Wskazał również, że w trakcie kontroli administracyjnej sprawy stwierdzono, iż powierzchnia zgłoszona do uzupełniającej płatności obszarowej na działce ewidencyjnej nr [...] jest większa od powierzchni maksymalnego kwalifikowanego obszaru (PEG) wyznaczonego na tej działce. Wskazał, że powierzchnia zgłoszona do płatności na działce nr [...] wynosiła 0,03 ha, natomiast powierzchnia PEG została określona na 0,00 ha. Z tego względu do płatności uzupełniającej nie zakwalifikowano 0,03 ha z części działki rolnej V deklarowanej na działce nr [...]. Ponadto w trakcie kontroli administracyjnej stwierdzono, iż powierzchnia działki rolnej T zgłoszona do uzupełniającej płatności obszarowej jest większa od największego spójnego obszaru PEG wyznaczonego w ramach działki ewidencyjnej nr [...] , który wynosi 5,03 ha. Biorąc pod uwagę fakt, że powierzchnia deklarowana działki rolnej T wynosiła 5,04 ha, do płatności nie zakwalifikowano 0,01 ha tej działki rolnej. Tym niemniej płatność została przyznana do powierzchni deklarowanej kwalifikowanej 92,71 ha.
W związku z powyższymi ustaleniami Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] wydał w dniu [...] maja 2013 r. decyzję nr [...] w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, którą przyznał stronie płatność jednolitą i uzupełniającą płatność obszarową do powierzchni grupy upraw podstawowych w pomniejszonej wysokości - w łącznej wysokości 78311,16 zł (po uwzględnieniu pomniejszenia) .
Odwołanie od powyższej decyzji wniósł K. B..
Skarżący nie zgodził się z treścią wydanej decyzji. Następnie w dniu 2 lipca 2013 r. skarżący złożył pismo w sprawie, w którym wniósł o przesłuchanie świadków w osobach S. B., A. M., K. M. na okoliczność, że na działkach [...] i [...], nie były stosowane komunalne osady ściekowe.
Dyrektor ARMiR po rozpoznaniu odwołania decyzją z dnia [...] sierpnia 2013 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję nr [...] z dnia [...] maja 2013 r.
Organ odwoławczy wskazał, iż ustalono powierzchnię użytków rolnych kwalifikujących się do płatności w oparciu o dane zawarte w systemie Zintegrowanego Systemu Zarządzania i Kontroli. Na tej podstawie ustalono, że powierzchnia gospodarcza dla działki nr [...] wynosi 0,00 ha (powierzchnia deklarowana 0,03 ha). Ponadto dla działki [...] (działka rolna T) stwierdzono, że powierzchnia ewidencyjno - gospodarcza dla tej działki wynosi 5,03 ha i jest mniejsza od deklarowanej o 0,01 ha. W świetle powyższego ustalono, że powierzchnia kwalifikująca się do jednolitej płatności podstawowej wyniosła 92,67 ha i jest mniejsza od powierzchni deklarowanej o 0,04 ha.
Ponadto podniósł, że skarżący zadeklarował do uzupełniającej płatności obszarowej powierzchnię 90,30 ha. Jednakże w toku kontroli administracyjnej ustalono, że powierzchnia kwalifikująca się do płatności wyniosła 90,26 ha. W oparciu o art. 57 ust 3 akapit 2 i 3 rozporządzenia Komisji nr 1122/2009 płatność jednolitą przyznano do powierzchni 92,71 ha oraz płatność uzupełniającą przyznano do powierzchni kwalifikowanej 90,30 ha (w obydwu przypadkach do płatności deklarowanej).
Organ odwoławczy podkreślił, że ze względu na wykryte nieprawidłowości polegające na nieprzestrzeganiu normy W.3.1 (nie przestrzega się normy zalecanych dawek komunalnych osadów ściekowych określonych w dokumencie przekazanym przez wytwórcę komunalnych osadów ściekowych) obie płatności zostały pomniejszone. Z uwagi na trwałość, zasięg i dotkliwość nieprawidłowości ustalono poziom sankcji na 3%.
Organ wyjaśnił, że w toku postępowania ustalił, iż na działkach zgłoszonych przez stronę do płatności nie były przestrzegane normy i wymogi prawidłowego gospodarowania. Podkreślił, że obowiązek przestrzegania norm i wymogów wynika zarówno z art. 4 rozporządzenia 73/2009, jak i z przepisu art. 7 ust 1 i 2 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego i jest jednym z warunków otrzymania płatności, a nie przestrzeganie norm i wymogów powoduje obniżenie kwoty płatności.
Organ II instancji podniósł, że w toku postępowania organ I instancji ustalił, iż w 2012 r. na działkach ewid. położonych we wsi [...] i [...] [...] oraz [...] i [...], te dwie ostatnie zgłoszone do płatności przez K. B. stosowane były komunalne osady ściekowe, przy czym na działkach [...] i [...]w stopniu przekraczającym zalecane dawki komunalnych osadów ściekowych o więcej niż 30%.
Wskazał, że powyższe ustalono na podstawie pism [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia 29 listopada 2012 r., Wójta Gminy [...] z dnia 22 października 2012 r., protokołu z kontroli na miejscu w zakresie wzajemnej zgodności z załącznikami w postaci protokołu z kontroli nr [...] przeprowadzonej przez WIOŚ w dniach 11-09-2012 do 09-10-2012 r. kontroli działek nr [...] w zakresie odzysku komunalnych osadów ściekowych polegającego na ich stosowaniu na gruntach pod uprawę roślin nieprzeznaczonych do spożycia i do produkcji pasz oraz raportu [...] z badania próbki gleby pobranej przez inspektorów ARiMR na działce [...] i raportu nr [...] z badania próbki gleby z działki [...].
Organ nie dał wiary argumentom przedstawionym przez stronę w toku postępowania co do tego, że osady nie były dowożone na jego działki po maju 2012 r., nadto że na działkach składowano inny rodzaj nawozu, niż komunalne osady ściekowe.
Organ nie uwzględnił wyników badań wykonanych przez WIOŚ w [...] z dnia 6 września 2012 r. i 24 września 2012 r., jako, że materiał do przeprowadzenia tych badań pobrano z działki [...] w dniu 31 sierpnia 2012 r., a więc już po rozprowadzeniu na gruncie komunalnych osadów ściekowych dostarczonych przez [...]. sp. z o.o. (na co wskazał [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska w piśmie z dnia 29 listopada 2012 r.). Wyjaśnił, że z treści raportów z wyników badań wynika, iż próbki pobrano z pryzm znajdujących się na działkach [...] i [...], a nie z gleby, gdzie przyorano komunalne osady ściekowe.
Organ nie dał wiary wyjaśnieniom skarżącego, że w wyniku blokady drogi samochody przewożące osady nie mogły dojechać na jego pole. Powołał się przy tym na treść pisma [...]. sp. z o.o. z dnia 3 października 2012 r. załączonego do protokołu oględzin nr [...] z którego wynika, że na czas blokady osady składowano czasowo na innych działkach, skąd były dowożone na wskazane działki mniejszymi samochodami, po czym zostały zagospodarowane.
Podkreślił, iż z ww. protokołu z kontroli wynika, że osady ściekowe były rozprowadzane na działkach zgłoszonych do płatności przez K. P. oraz na dwóch innych działkach tj. nr [...] oraz [...], łącznie na powierzchni ok. 20,40 ha. Natomiast z umowy zawartej pomiędzy Miejskim Przedsiębiorstwem Wodociągów i Kanalizacji [...] wynika, że ilość osadów przekazanych z oczyszczalni [...] powinna zostać zagospodarowana na powierzchni nie mniejszej niż 37,70 ha.
Organ odwoławczy stwierdził, iż ponieważ [...]. sp. z o.o. nie realizowała zapisów umowy, wartości odpadów na poszczególne działki wynikające z kart przekazania uznał za niewiarygodne. Stwierdził, że część osadów, która miała trafić na działkę nr [...] (do której odnosił się skarżący w piśmie z 22.04.2013 r. – przypisek Sądu), została zatem zagospodarowana na innych działkach.
Wyjaśnił, iż maksymalna dawka komunalnych osadów ściekowych wynikająca z Rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 13-07-201 r. w sprawie komunalnych osadów ściekowych (Dz. U. z 2010 r., nr 137, poz. 924) przy założeniu że osad stosowany jest pod uprawę roślin nieprzeznaczonych do spożycia i produkcji pasz nie może przekroczyć 45 Mg suchej masy/1 ha/ na 3 lata. Natomiast w gospodarstwie skarżącego przekroczono dopuszczalne dawki o 30%. W konsekwencji organ uznał, że doszło do naruszenia wymogu wzajemnej zgodności, co skutkowało nałożeniem obniżki w wysokości 3% kwoty płatności.
Organ II instancji nie stwierdził naruszenia prawa materialnego, które miałoby wpływ na wynik sprawy, ani też naruszeń prawa procesowego, które mogłyby mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Organ odwoławczy nie uwzględnił wniosków dowodowych strony zawartych w piśmie z dnia 22-07- 2013 r. o przesłuchanie świadków na okoliczność, że na działkach [...],[...] [...],[...] i [...] nie były stosowane komunalne osady ściekowe.
Ww. organ podkreślił, że skarżący w toku postępowania przed organem I instancji, w którym czynnie brał udział i składał liczne dowody, nie zgłaszał wniosku o przesłuchanie wymienionych świadków, mimo, że był świadomy okoliczności będących przedmiotem postępowania wyjaśniającego organu.
Uznał, że przedmiotowy wniosek, zgłoszony dopiero na etapie odwołania od decyzji zmierza w istocie do przedłużenia postępowania administracyjnego poprzez doprowadzenie do wydania decyzji kasatoryjnej. Nadto podkreślił, że okoliczności na jakie mieliby zeznawać świadkowie zostały wyjaśnione w oparciu o dokumenty.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył K. B. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji jak i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.
Wskazał, iż organy błędnie ustaliły stan faktyczny.
Pismem z dnia 15 października 2013 r. skarżący uzupełnił skargę.
W piśmie tym skarżący zakwestionował prawidłowość ustaleń poczynionych w trakcie postępowania administracyjnego i zawarł szereg pytań dotyczących poczynionych przez organy ustaleń.
Zakwestionował sposób uzyskania przez organ informacji co do stosowania na jego działkach komunalnych osadów ściekowych oraz wyniki badań próbek gleby.
Stwierdził, iż organ naruszył prawo nie uwzględniając wyników badań wykonanych przez WIOŚ w [...] z dnia 6 września 2012r. i 24 września 2012 r.
Podniósł, iż firma [...] sp. z o.o. nie posiadała i nie posiada tytułu prawnego do działek [...] i [...], w związku z tym nie mogła stosować tam komunalnych osadów ściekowych. Wskazał, że z firmą [...] łączyła go umowa dzierżawy z dnia 1 maja 2011 r. zawarta w R. dotycząca działki (...) o powierzchni 0,84 ha położonej we wsi S., którą to umowę dołączył do skargi, i do której jak twierdzi dołączony był wypis z rejestru gruntów. Umowa dotyczyła prawa składowania na wspomnianej działce odpadów komunalnych i kompostowania ich oraz produkcji nawozu organiczno-mineralnego.
Oświadczył, iż na działkach [...] i [...] nie były stosowane komunalne osady ściekowe.
W toku rozprawy z dnia 1 lipca 2014 r. podtrzymał swoje stanowisko w sprawie i wyjaśnił, że nie zgadza sie z ustaleniami organów, zakwestionował protokół z kontroli ARiMR oraz zaprzeczył ażeby brał udział w oględzinach spornych działek dokonanych przez WIOŚ, nadto wskazał, że pomiar działek dokonany został przy pomocy odmierzania krokami przez jedną z osób kontrolujących.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Kwestią sporną w sprawie jest to, czy organy prawidłowo pomniejszyły płatność z tytułu wsparcia bezpośredniego ustalając, że skarżący na działkach rolnych znajdujących się na działkach ewidencyjnych nr [...] i [...], które zgłosił do płatności bezpośrednich, zastosował komunalne osady ściekowe przekraczając dopuszczalne ich ilości.
W ocenie Sądu ustalenia faktyczne organów oraz ich ocena a w następstwie wskazanie przepisów prawa mających zastosowanie w sprawie były prawidłowe.
Przede wszystkim należy zwrócić uwagę na to, że skarżący zawarł z firmą [...] umowę dzierżawy z dnia 1 maja 2011 r. dotyczącą części działki nr [...] o powierzchni 0,84 ha, na której firma miała kompostować odpady stanowiące komunalne osady ściekowe, co miało miejsce i co nie budzi sporu, ani nie jest przedmiotem sprawy. W toku sprawy administracyjnej ustalono również, że skarżącego i firmę [...] łączyła również druga umowa dzierżawy z dnia 16 czerwca 2011 r., a nie jak wskazał organ I instancji z 16 czerwca 2012 r. (rok umowy zapisany niewyraźnie), zawarta w miejscowości R., z której wynika, że jest on właścicielem nieruchomości gruntowej, której bliższe dane, w tym numery działek wynikają z załączników. Załącznik, który dołączono do wspomnianej umowy i złożono do akt, był to skrócony wypis ze skorowidza działek z obrębu R. z dnia 27 czerwca 2011 r. Z treści § 2 umowy z 16 czerwca 2011 r. wynika, że właściciel wydzierżawia Zakładowi ([...]) w/w grunty w zamian za nawożenie komunalnymi osadami ściekowymi celem poprawy struktury rolnej poprzez stosowanie metody odzysku R10, wg Rozporządzenia Ministra Środowiska (Dz. U. Nr 228, poz. 1685), zaś z treści § 3, że Zakład zobowiązany jest do wykonania badań gruntów oraz do nawożenia terenów w celu przygotowania ich do uprawy na własny koszt. Jest również niesporne, że [...] posiadał dwie decyzje z (...) grudnia 2012 r. wydane przez Starostę w P. dotyczące prowadzenia odzysku komunalnych osadów ściekowych w Instalacji do produkcji nawozu mineralno-organicznego "Gramed" oraz na prowadzenie odzysku odpadów z uwzględnieniem zbierania odpadów, co miałoby odbywać się na części działki nr [...] w [...].
W skardze skarżący wskazał, że zawarł umowę dzierżawy z 1 maja 2011 r., która dotyczyła wyłącznie części działki nr [...] oraz umowę z 16 czerwca 2011 r. dotyczącą działek wymienionych w załączniku z tego samego dnia, wśród których nie było działek położonych w S., na dowód czego załączył umowę z 16 czerwca 2011 r. wraz z pisemnym załącznikiem do tej umowy. W związku z twierdzeniami skarżącego, że załącznikiem do tej umowy był wyłącznie załącznik z tego samego dnia wymieniający działki, które nie były położone w S. podkreślić trzeba, że umowa z 16 czerwca 2011 r. wyraźnie odnosi się do załączników a nie załącznika. Należy przyjąć zatem, że [...] posługując się wspomnianym załącznikiem z datą 27 czerwca 2011 r. realizował wcześniejsze ustalenia.
Podkreślenia wymaga, że skarżący, który aktywnie brał udział w postępowaniu administracyjnym na bieżąco monitorując działanie organów, składając pisma oraz stosowne wnioski, na żadnym etapie sprawy, nie twierdził, że umowa z 16 czerwca 2011 r., nie dotyczyła spornych 5 działek położonych w S. a jedynie działek położonych w Sz. (jak stwierdził do protokołu rozprawy sądowej). W trakcie wyjaśnień pisemnych, skarżący powołując się na protokoły badań gleby, protokół WIOŚ, płytę CD zawierającą nagranie audycji dotyczącej składowania na działkach nieznanych substancji (wapna wg skarżącego), czy też protokół kontroli ARiMR, który jego zdaniem w sposób niewłaściwy opiera sie na danych WIOŚ (pismo z 22 kwietnia 2013 r. k-210), twierdzi jedynie, że osady komunalne, nie były składowane i zaorane na działkach [...] , przy czym na działkach [...] i [...] było stosowane wapno, zaś na działce [...] stosowany był obornik kurzy (k. 216, 210, 208). Z materiału dowodowego zebranego w sprawie wynika tymczasem, że [...] 27 kwietnia 2012 r. zlecił Okręgowej Stacji Chemiczno-Rolniczej w [...] (nr zlecenia [...]) badanie próbek gleby, pobranych wg protokołu pobrania 27/16/2012 przez pracownika OSChR w W., przy czym pobranie próbek i ich badanie dotyczyło m.in. działek [...] czyli zadania nr 5 - sprawozdanie z badań nr [...] - k. 246-238, które dotyczyło zawartości metali ciężkich w glebie. Ponadto ustalono na podstawie wyjaśnień [...] składanych na rzecz Zakładu Oczyszczalni Ścieków "[...]" Miejskiego Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji [...], że odebrane od Oczyszczalni w oparciu o zawartą umowę komunalne osady ściekowe w ilości ok.4000 Mg (megagramy), zostały zagospodarowane na działkach nr [...], (...), (...), (...) i [...] ostatecznie w dniu 28 sierpnia 2012 r. poprzez ich zaoranie na działkach. [...] poinformował, że istniał problem z dowozem odpadów na wskazane działki ze względu na masę samochodów ciężarowych co spowodowało, że zastosowano blokadę drogi, w związku z czym odpady były chwilowo składane na innych działkach a następnie innymi samochodami dowiezione na działki docelowe (k.266 i 264). Organy ustaliły również, że ilość przekazanych wg protokołów osadów komunalnych na każdą z przedmiotowych działek nastąpiło z uwzględnieniem jej powierzchni oraz powierzchni wszystkich działek, przy czym ilość przekazana była mniejsza niż dopuszczalna (k.268). Z protokołu nr [...][...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia 9 października 2012 r. wynika, że zgodnie z protokołami przekazania osadów ściekowych odbywało się to w dniach od 30.07.2012 r. do 09.08.2012 r., przy czym przekazane ilości powinny być zagospodarowane na działkach nr [...] i [...] o powierzchni 37,7 ha, tymczasem z pomiarów poczynionych w trakcie oględzin tych działek, które miały miejsce w dniu 11 września 2012 r. wynika, że dokonano tego na powierzchni około 20,4 ha, co spowodowało, że przekroczona została dopuszczalna dawka komunalnych osadów ściekowych na wspomniane działki, przy czym nie została przekroczona dopuszczalna norma metali ciężkich na tę powierzchnię, co wynika z badania próbek gleby pobranych w dniu 11 września 2012 r. –protokół nr [...].
Przedstawione ustalenia dokonane w oparciu o dokumenty, które znane były skarżącemu, w tym protokół nr [...], którego część przedstawił on przy jednym z pism dowodzą, że jego twierdzenia dotyczące składowania nawozów i ich przetwarzania na nawóz jedynie na części działki [...] na podstawie zawartej z [...] umowy dzierżawy z 1 maja 2011 r., nie odzwierciedlają faktów i są niewiarygodne. W ocenie Sądu organy prawidłowo ustaliły, że mimo blokady drogi odpady komunalne przewożone były na sporne działki w na przełomie lipca i sierpnia 2012 r., i że blokada drogi nie stała temu na przeszkodzie. Należy podkreślić, że blokada dotyczyła jedynie poruszania się po tych drogach samochodów powyżej 12 ton. Trafnie również organy ustaliły, że okoliczności braku zastosowania odpadów na działce [...], na której doszło do przekroczenia dopuszczalnej normy zastosowanych odpadów i działki [...], nie może dowodzić treść protokołów pobrania próbek nr 546, ponieważ pobrana ona została 31 sierpnia 2012 r. z pryzmy znajdującej się na działce [...] – sprawozdanie z dnia 24 września 2012 r. a nie z pola, na którym osady te zgodnie z twierdzeniami [...] były zaorane. Takim dowodem nie może być również protokół z dnia 6 września 2012 r. dotyczący również pobrania próbki z pryzmy położonej na działce [...] dotyczący badań mikrobiologicznych (k.204 i 202). Za niewiarygodne należy uznać także twierdzenia skarżącego, że nie brał udziału w oględzinach spornych działek przeprowadzonych w dniu 11 września 2012 r. przez WIOŚ, ponieważ z treści protokołu oględzin stanowiącego załącznik do protokołu [...] wynika, że uczestniczył on w tych oględzinach. W treści protokołu znalazł się zapis odnoszący się do działki [...], z którego wynika, że część tej działki w dniu oględzin była zaorana na szerokości 75 m oraz, że znajdują sie na niej dwie pryzmy wapna i 1 pryzma "pomiotu" (nawozu) kurzego. Skarżący na żadnym etapie postępowania nie zaprzeczył treści protokołu CI 200/2012 jak również jego załącznika, nie przedstawił też żadnych konkretnych zarzutów w odniesieniu do protokołu z kontroli wzajemnej zgodności ARiMR, która miała miejsce w dniach 7 grudnia do 28 grudnia 2012 r., z tym, że 7 grudnia pobrano próbki gleby z działek a w dniu 28 grudnia 2012 r. do ARiMR wpłynęły wyniki badań (protokoły nr [...] i [...]). Z materiału dowodowego wynika, że na 17 grudnia 2012 r. przewidziany był udział rolnika w kontroli ARiMR o czym powiadomiono go telegramem, którego nie odebrał, czego wynikiem było przyjęcie do treści protokołu ustaleń z treści protokołu [...] w zakresie pkt W.3.1. i niewypełnienie części W.3.2. W odniesieniu do tego protokołu o czym była mowa wyżej skarżący wskazał, iż uważa go za niewłaściwy w związku z tym, że opiera się na protokole WIOŚ.
W ocenie Sądu twierdzenia skarżącego dotyczące okoliczności iż m.in. na działkach [...] i [...], nie dokonano odzysku odpadów komunalnych metodą R10 czyli ich zaorania, nie zasługują na wiarę. Okoliczności te zostały udowodnione w toku postępowania przy pomocy dokumentów, zatem słuszne jest stanowisko organów, iż zeznania świadków zaoferowane w toku postępowania odwoławczego przez skarżącego na tę okoliczność, nie przyczyniłyby się do wyjaśnienia sprawy. Trudno sobie wyobrazić, ażeby świadkowie przez kilka dni na bieżąco zwracali uwagę na to, gdzie [...] zwozi odpady. W ocenie Sądu stanowisko skarżącego w odniesieniu do użycia odpadów m.in. na działkach ewid.[...] i [...] – czyli działkach rolnych C,D i E jest zupełnie niezrozumiałe, ponieważ jeśli umowa dzierżawy z 16 czerwca 2011 r. dotycząca zagospodarowania odpadów na jego działkach, nie dotyczyła wspomnianych działek, a odpady nie zostały zaorane, to powstaje pytanie dlaczego doprowadził do wznowienia jako zainteresowana strona postępowania administracyjnego dotyczącego ukarania karą pieniężną Miejskiego Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji [...] Zakładu Oczyszczalni Ścieków "[...]", na co przedłożył dowód w postaci postanowienia Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia 25 marca 2013 r. (k. 174), które to postępowanie dotyczyło przecież wyłącznie 5 spornych działek i nieprawidłowego zastosowania odpadów a nie ich zastosowania jako takiego. Skarżący dopiero na etapie postępowania sądowego wskazywał również na niewłaściwie jego zdaniem dokonywanie pomiarów spornych działek, przy pomocy odmierzania krokami, co biorąc pod uwagę mierzoną powierzchnię budzi co najmniej wątpliwości, czy taka metoda mogła mieć w ogóle miejsce.
Reasumując Sąd uznał ustalenia faktyczne za właściwe a zgłaszanie określonych wątpliwości w skardze w formie pytań za bezzasadne, zwłaszcza jeśli się zważy na to, że treść decyzji organów oraz materiał dowodowy daje na nie odpowiedź. Należy podkreślić, że skarżący zapoznał się z treścią materiału dowodowego zatem mógł wyjaśnić każdy fakt, który jego zdaniem tego wymagał.
Biorąc pod uwagę okoliczność, że stan faktyczny sprawy został właściwie ustalony, w ocenie Sądu w sposób prawidłowy zastosowano również wskazane w zaskarżonej decyzji przepisy prawa.
W odniesieniu do płatności bezpośrednich w sprawie zastosowanie ma przede wszystkim ustawa z 26 stycznia 2007 r. (Dz. U. z 2007, nr 35, poz. 217). Zgodnie z treścią art. 7 ust. 1 i 2 ustawy rolnikowi przysługuje jednolita płatność obszarowa na będące w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, grunty rolne wchodzące w skład gospodarstwa rolnego, kwalifikujące się do objęcia tą płatnością zgodnie z art. 143b ust. 5 akapit pierwszy rozporządzenia nr 1782/2003, jeżeli:
1) na ten dzień posiada działki rolne o łącznej powierzchni nie mniejszej niż określona dla Rzeczypospolitej Polskiej w załączniku nr XX do rozporządzenia nr 1973/2004;
2) wszystkie grunty rolne są utrzymywane zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności;
3) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.
2. Rolnikowi, który w danym roku spełnia warunki do przyznania jednolitej płatności obszarowej, przysługują płatności obszarowe uzupełniające do powierzchni upraw:
1) chmielu,
2) roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych,
3) innych roślin
- położonych na działkach rolnych objętych wnioskiem o przyznanie jednolitej płatności obszarowej.
W myśl art. 30 ust. 1 ustawy agencja przeprowadza m.in. kontrole:
1) administracyjne i na miejscu, określone w przepisach Unii Europejskiej, o których mowa w art. 1 pkt 1, z zastrzeżeniem art. 32;
2) Prezes Agencji może powierzyć przeprowadzanie kontroli, o których mowa w ust. 1, jednostkom organizacyjnym dysponującym odpowiednimi warunkami organizacyjnymi, kadrowymi i technicznymi, określonymi na podstawie art. 34 ust. 1 pkt 1.
3) Prezes Agencji ustala sposób i metody typowania do kontroli, o których mowa w ust. 1, oraz liczbę podmiotów, które należy objąć określoną kontrolą.
Biorąc pod uwagę okoliczność, że rozporządzenie WE nr 1782/2003, do którego odwołuje się w art. 1 i 2 ustawa z 26 stycznia 2007 r. zostało uchylone i zastąpione w odniesieniu do płatności bezpośrednich (poczynając od 2010 r.), rozporządzeniem Rady Nr 73/2009 r., w przedmiotowej sprawie zastosowanie znajdują przepisy tego rozporządzenia. Zgodnie z art. 22 ust. 1 i 2 wspomnianego rozporządzenia państwa członkowskie przeprowadzają kontrole na miejscu w celu zweryfikowania, czy rolnik wywiązuje się z obowiązków, o których mowa w rozdziale 1, przy czym państwa te mogą wykorzystywać już istniejące systemy administrowania i kontroli w celu zapewnienia zgodności z wymogami podstawowymi w zakresie zarządzania oraz z zasadami dobrej kultury rolnej zgodnej z ochroną środowiska.
W przedmiotowej sprawie ustalono w odniesieniu do płatności jednolitej, że powierzchnia deklarowana przez rolnika wynosiła 92,71 ha i jest mniejsza od powierzchni stwierdzonej, która wyniosła 92,67 ha, tym niemniej biorąc pod uwagę treść art. 57 ust. 3 akapit 2 i 3 rozporządzenia Komisji nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina – płatność przyznano do powierzchni równej powierzchni zadeklarowanej czyli 92, 71 ha.
Przepis art. 57 stanowi bowiem, że:
"1. W przypadku wniosków o pomoc w ramach systemów pomocy obszarowej, jeżeli stwierdzony obszar grupy upraw jest większy niż zadeklarowany we wniosku o przyznanie pomocy, do obliczania pomocy wykorzystuje się obszar zadeklarowany.
2. W odniesieniu do wniosku o pomoc w ramach systemu płatności jednolitej;
– jeśli istnieje rozbieżność między zadeklarowanymi uprawnieniami do płatności a zadeklarowanym obszarem, płatność oblicza się na podstawie mniejszej wartości;
– jeżeli liczba zadeklarowanych uprawnień do płatności przekracza liczbę uprawnień do płatności przysługujących rolnikowi, zmniejsza się liczbę zadeklarowanych uprawnień do płatności do liczby uprawnień do płatności przysługujących rolnikowi.
3. Bez uszczerbku dla obniżek lub wykluczeń zgodnie z art. 58 i 60 w przypadku wniosków o przyznanie pomocy w ramach systemów pomocy obszarowej, jeśli obszar zadeklarowany w pojedynczym wniosku przekracza obszar zatwierdzony dla danej grupy upraw, pomoc oblicza się na podstawie obszaru zatwierdzonego dla przedmiotowej grupy upraw.
Nie naruszając przepisów art. 30 rozporządzenia (WE) 73/2009, jeśli różnica między całkowitym obszarem zatwierdzonym a całkowitym obszarem zadeklarowanym do objęcia płatnością w ramach systemów pomocy ustanowionych w tytułach III, IV oraz V rozporządzenia (WE) 73/2009 nie przekracza 0,1 ha, obszar zatwierdzony uznaje się za równy zadeklarowanemu. Na potrzeby obliczeń uwzględnia się jedynie zawyżenia powierzchni obszarów na poziomie grup upraw.
Akapitu drugiego nie stosuje się w przypadku gdy różnica przekracza 20 % całkowitej powierzchni obszaru zadeklarowanego do płatności."
W tym stanie rzeczy biorąc pod uwagę ustaloną powierzchnię i stosując przewidziane dla płatności jednolitej stawki za 1 ha ustalono początkową kwotę płatności jednolitej w wysokości 67.869,28 zł. W identyczny sposób ustalono powierzchnię kwalifikującą się do płatności uzupełniającej przyjmując powierzchnię do płatności w wielkości deklarowanej czyli 90,30 ha, mimo, że powierzchnia stwierdzona wyniosła 90,26 ha, w związku z czym początkową kwotę płatności ustalono na kwotę 19.125,,26 zł. Obydwie początkowo wyliczone płatności pomniejszono o 3% w związku z nieprawidłowością polegającą na zastosowaniu na działkach nr [...] i [...] komunalnych osadów ściekowych, w tym na działce [...] z przekroczeniem dopuszczalnej ich ilości – o 108%.
Jeśli chodzi o wspomniane potrącenie płatności, jest ono rezultatem treści zarówno przytaczanego wyżej art. 7 ustawy z 26 stycznia 2007 r. o płatnościach bezpośrednich jak i art. 4 rozporządzenia Rady 73/2009, który stanowi, że rolnik otrzymujący płatności bezpośrednie spełnia wymogi podstawowe w zakresie zarządzania wymienione w załączniku II oraz przestrzega zasady dobrej kultury rolnej zgodnej z ochroną środowiska, o której mowa w art. 6 oraz, że obowiązki, o których mowa w akapicie pierwszym, mają zastosowanie wyłącznie w zakresie, w jakim dotyczy to działalności rolniczej rolnika lub powierzchni użytków rolnych w gospodarstwie.
Kwestia związana z przestrzeganiem dobrej kultury rolnej zgodnej z ochroną środowiska uregulowana została w art. 23 ust.1. i 2 i art. 24 ust. 1 rozporządzenia Rady 73/2009. W myśl art. 24 ust. 1 rozporządzenia szczegółowe zasady dotyczące zmniejszeń i wykluczeń, o których mowa w art. 23, ustanawia się zgodnie z procedurą, o której mowa w art. 141 ust. 2 i w tym kontekście uwzględnia się rozmiar, zasięg, trwałość i powtarzalnie się stwierdzonej niezgodności, jak również kryteria określone w ust. 2, 3 i 4 niniejszego artykułu zaś zgodnie z ust. 2 w przypadku zaniedbania wielkość procentowa zmniejszenia nie przekracza 5 %, a w przypadku powtarzających się niezgodności - 15 %.
Zgodnie z art. 70 ust. 4 rozporządzenia Rady 1122/2009 niezgodności uznaje się za "stwierdzone", jeżeli wykazane zostały w wyniku jakiejkolwiek kontroli przeprowadzonej zgodnie z niniejszym rozporządzeniem lub gdy właściwy organ kontroli lub, w stosownych przypadkach, agencja płatnicza uzyskały informacje o nich z innych źródeł. Taka sytuacja jak określona w powyższym przepisie miała miejsce ponieważ organy skorzystały z materiału dowodowego dotyczącego ustaleń z dwóch kontroli, w tym ARiMR i ustaliły zaistnienie niezgodności związanej z zasadami dobrej kultury rolnej związanej z ochroną środowiska.
Ponadto w myśl art. 71 ust. 1 w.w. rozporządzenia, nie naruszając przepisów art. 77, w przypadku gdy stwierdzona niezgodność wynika z zaniedbania ze strony rolnika, stosuje się zmniejszenie. Zmniejszenie to z zasady stanowi 3 % całkowitej kwoty, o której mowa w art. 70 ust. 8, a którą w myśl wspomnianego ustępu 8 stanowi całkowita kwota płatności bezpośrednich, która została lub zostanie przyznana danemu rolnikowi na podstawie wniosku o przyznanie pomocy, który dany rolnik złożył lub złoży w roku kalendarzowym, w którym dokonano ustalenia.
Zgodnie z art. 3 ust.1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach (Dz. U z 2010 r. poz. 1243 ze zm.) odpady oznaczają każdą substancję lub przedmiot należący do jednej z kategorii, określonych w załączniku nr 1 do ustawy, których posiadacz pozbywa się, zamierza pozbyć się lub do ich pozbycia się jest obowiązany, przy czym zgodnie z ust. 1 pkt 2 w.w. ustawy przez komunalne osady ściekowe rozumie się pochodzący z oczyszczalni ścieków osad z komór fermentacyjnych oraz innych instalacji służących do oczyszczania ścieków komunalnych oraz innych ścieków o składzie zbliżonym do składu ścieków komunalnych.
Nie ulega wątpliwości, że osady ściekowe zastosowane zgodnie z twierdzeniami firmy [...]. na spornych działkach, których dotyczy wniosek o płatność, pochodziły z Oczyszczalni Ścieków "[...]", w związku z czym trafnie uznano je za komunalne osady ściekowe.
Zgodnie z § 3 ust.1 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 13 lipca 2010 r. w sprawie komunalnych osadów ściekowych (Dz. U. z 2010 r. poz. 924) przy stosowaniu komunalnych osadów ściekowych na gruntach dawkę osadu ustala się oddzielnie dla każdej zbadanej objętości komunalnego osadu ściekowego, na podstawie wyników badań reprezentatywnych próbek komunalnego osadu ściekowego, zaś zgodnie z ust. 6 przy jednokrotnym w ciągu dwóch albo trzech lat stosowaniu komunalnych osadów ściekowych w rolnictwie oraz do rekultywacji gruntów na cele rolne dopuszczalna dawka komunalnych osadów ściekowych może być skumulowana i nie może przekraczać odpowiednio 6 Mg s.m./ha/2 lata i 9 Mg s.m./ha/3 lata.
Organ w zaskarżonej decyzji przyjął, że [...], nie realizował umowy z Miejskim Przedsiębiorstwem Wodociągów i Kanalizacji [...] Zakładem Oczyszczalni Ścieków "C.", w związku z czym część osadów, która miała trafić na działkę nr 86/12 do której zastrzeżenia zgłasza skarżący, została przeznaczona na inne działki. Zgodnie z wyliczeniami na spornych działkach doszło do przekroczenia dopuszczalnych norm osadów.
W myśl § 4 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 1 kwietnia 2010 r. w sprawie liczby punktów, jaką przypisuje się stwierdzonej niezgodności, oraz procentowej wielkości zmniejszenia płatności bezpośredniej, płatności cukrowej, płatności do pomidorów lub wsparcia specjalnego (Dz. U. z 2010 poz.434 ze zm.) "W przypadku stwierdzenia więcej niż jednego naruszenia w ramach jednej niezgodności, niezgodności tej przypisuje się liczbę punktów przypisaną naruszeniu, któremu przypisano najwyższą liczbę punktów, a w przypadku równej liczby punktów - liczbę punktów przypisaną jednemu z tych naruszeń.
2. Jeżeli w przypadku, o którym mowa w ust. 1, co najmniej jedno z naruszeń zostało uznane za celowe, niezgodności przypisuje się taką liczbę punktów, jaką przypisano naruszeniu celowemu z najwyższą liczbą punktów, a w przypadku równej liczby punktów - liczbę punktów przypisaną jednemu z tych naruszeń."
Zgodnie zaś z § 5 ust. 1 tego rozporządzenia - wyrażona w procentach wielkość zmniejszenia płatności bezpośredniej, płatności cukrowej, płatności do pomidorów lub wsparcia specjalnego, ustalona w zależności od liczby punktów przypisanych stwierdzonej niezgodności:
1) jest określona w załączniku nr 5 do rozporządzenia;
2) uznanej za niezgodność celową w rozumieniu art. 72 rozporządzenia nr 1122/2009, jest określona w załączniku nr 6 do rozporządzenia.
2. Ostateczną wielkość zmniejszenia płatności bezpośredniej, płatności cukrowej, płatności do pomidorów lub wsparcia specjalnego z tytułu stwierdzonych niezgodności ustala się zgodnie z art. 70 ust. 6-8, art. 71 i 72 rozporządzenia nr 1122/2009.
Zgodnie z załącznikiem nr 5 - 11 punktom odpowiada zmniejszenie w wysokości 3%, przyjęte przez organy zgodnie z treścią protokołu z kontroli przeprowadzonej przez ARiMR po jego korekcie w odniesieniu do zasięgu naruszenia, które z 5 pkt zostało przez Kierownika Biura Powiatowego zmniejszone do 3 pkt. Sąd uznał, że Kierownik przekonująco i w oparciu o przepisy wyjaśnił sposób wyliczenia.
Mając na uwadze przedstawione okoliczności i uznając, że skarga nie jest uzasadniona Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 oddalił ją.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło