V SA/Wa 2512/13

PostanowienieWSA w Warszawie2014-06-26

Skład orzekający: Beata Krajewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych powinien zostać uwzględniony, jeśli strona skarżąca nie przedstawiła wymaganych dokumentów i wyjaśnień pomimo dwukrotnego wezwania sądu?
Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, ponieważ strona skarżąca nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Pomimo dwukrotnego wezwania sądu do uzupełnienia informacji i przedstawienia dokumentów, strona nie zastosowała się do wezwań, co uniemożliwiło ocenę jej rzeczywistych możliwości płatniczych.
Stan faktyczny
Strona skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Po wstępnej ocenie jej oświadczenia o stanie majątkowym uznano za niewystarczające i wezwano do uzupełnienia informacji. Strona nie odpowiedziała na pierwsze wezwanie. Po złożeniu sprzeciwu od postanowienia referendarza, sąd ponownie wezwał stronę do przedstawienia dokumentów, jednak strona ponownie nie zastosowała się do wezwania, wskazując jedynie na zbyt krótki termin w pierwszym wezwaniu. Ostatecznie sąd odmówił przyznania prawa pomocy.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono K. P. przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący – sędzia WSA – Beata Krajewska (spr.) po rozpoznaniu w dniu 26 czerwca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu w sprawie ze skargi K. P. na decyzję Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] sierpnia 2013r. Nr [...] w przedmiocie przyznania płatności rolnośrodowiskowej w pomniejszonej wysokości p o s t a n a w i a: - odmówić K. P. przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych W złożonym na urzędowym formularzu (PPF) wniosku o przyznanie prawa pomocy K. P. (dalej: "Skarżąca" lub "Strona") wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że Skarżąca prowadzi trzyosobowe gospodarstwo domowe. Podstawą utrzymania rodziny jest dochód z alimentów w wysokości 2000 zł oraz dochód z umowy o pracę w wysokości 1550 zł (netto). Do majątku Skarżąca zaliczyła mieszkanie o powierzchni 55 m.kw., nieruchomość rolną o powierzchni 1,30 ha oraz 90 ha nieruchomości rolnej w dzierżawie. Uzasadniając wniosek Skarżąca wskazała, że ponosi wysokie koszty utrzymania rodziny, w tym koszty utrzymania mieszkania, wydatki na dzieci. Ponieważ oświadczenia zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz złożone wyjaśnienia okazały się niewystarczające do oceny stanu majątkowego Skarżącej, Skarżącą wezwano do udzielenia dodatkowych informacji oraz złożenia dodatkowych dokumentów w terminie 7 dni. Wezwanie zostało doręczone w dniu 3 marca 2014 r. Skarżąca nie odpowiedziała na wezwanie. Postanowieniem z 27 marca 2014 r. referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W dniu 28 kwietnia 2014 r. do Sądu wpłynął sprzeciw Skarżącej na postanowienie z 27 marca 2014 r. W piśmie tym Skarżąca wyjaśniła, że nie była w stanie w terminie 7 dni dostarczyć wszystkich zaświadczeń i dokumentów potwierdzających stan majątkowy. Dodała, że wychowuje jedenastomiesięczne dziecko. Na podstawie zarządzenia Sędziego sprawozdawcy, Sąd w dniu 12 maja 2014 r. ponownie wezwał Skarżącą do udzielenia dodatkowych informacji oraz złożenia dodatkowych dokumentów. Wezwanie zostało doręczone w dniu 28 maja 2014 r. Pomimo ponownego wezwania Skarżąca nie złożyła dodatkowego oświadczenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Na wstępie zaznaczyć należy, iż zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej "p.p.s.a". – wniesienie sprzeciwu na postanowienie referendarza sądowego skutkuje tym, iż traci ono moc a wniosek skarżącego podlega ponownemu rozpatrzeniu. Na podstawie art. 243 § 1 oraz art. 245 § 1 p.p.s.a., Sąd może – na wniosek strony - przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. W myśl art. 245 § 2 i § 3 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika, a w zakresie częściowym - zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. W niniejszej sprawie Skarżąca złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, a więc o przyznanie prawa pomocy w części. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zawarte w omawianym przepisie określenie "gdy osoba ta wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z tego prawa. Zatem rozstrzygnięcie będzie zależało od tego, co zostanie przez wnioskodawcę udowodnione. W sytuacji, gdy oświadczenie zawarte we wniosku budzi wątpliwości lub jest niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego wnioskodawcy, na podstawie art. 255 p.p.s.a., można wezwać taką osobę do złożenia dodatkowego oświadczenia uzupełniającego, jak i potwierdzającego wykazywane przez nią okoliczności. W przedmiotowej sprawie, oświadczenie zawarte we wniosku Skarżącej złożonym na urzędowym formularzu PPF było niewystarczające do oceny, czy Strona nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Dlatego też niezbędne okazało się wezwanie Skarżącej do nadesłania dokumentów i złożenia oświadczeń pozwalających na lepszą ocenę jej sytuacji majątkowej. Skarżąca nie odpowiedziała na wezwanie, pomimo że Sąd dwukrotnie kierował do niej wezwania do uzupełnienia informacji i przedstawienia dodatkowych dokumentów. Skarżąca nie odpowiedziała zarówno na wezwanie skierowane do niej pismem z 14 lutego 2014 r., jak i wezwanie skierowane pismem z dnia 12 maja 2014 r. Podkreślić należy , że powtórne wezwanie zostało do niej wysłane już po wpłynięciu do Sądu sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego. W sprzeciwie Skarżąca wskazała, że nie przedstawiła dodatkowych dokumentów ze względu na zbyt krótki termin wyznaczony w wezwaniu . Podkreślić jednak należy, że Skarżąca nie załączyła żadnych dokumentów do sprzeciwu, co więcej nie odpowiedziała również na następne wezwanie skierowane do niej na podstawie art. 255 p.p.s.a. Skarżąca nie udzieliła również żadnych informacji i nie złożyła dodatkowych wyjaśnień. Analizując oświadczenia złożone przez Skarżącą na formularzu PPF zauważyć należy, że Skarżąca nie jest pozbawiona majątku, ponieważ należy do niej nieruchomość rolna. Ponadto ma zapewnione wraz z rodziną potrzeby mieszkalne oraz posiada stałe miesięczne źródła utrzymania. Mając na uwadze, że Skarżąca nie odpowiedziała na wezwanie i nie przedstawiła dodatkowych dokumentów, nie było możliwe podjęcie innego rozstrzygnięcia, ponieważ brak dodatkowych informacji uniemożliwił porównanie wysokości obciążeń finansowych z jakimi Strona powinna się liczyć w postępowaniu sądowym z jej rzeczywistymi możliwościami płatniczymi. W konsekwencji uznać należy, że Skarżąca nie wykazała, że ustawowa przesłanka przyznania tego prawa w odniesieniu do jej osoby wystąpiła. Z wyłożonych względów, na podstawie art. 260 i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. orzeczono, jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło