V SA/Wa 2541/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący – sędzia WSA Dorota Mydłowska po rozpoznaniu w dniu 22 października 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi B. Sp. z o.o. w S. na decyzję Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia ... maja 2014r. nr ... w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej ze środków unijnych postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez odmowę zwolnienia od kosztów sądowych Postanowieniem z dnia 19 czerwca 2015 r. referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie odmówił skarżącej spółce przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W dniu 10 lipca 2015 r. wpłynął do Sądu sprzeciw skarżącej spółki od powyższego postanowienia. W sprzeciwie podniesiono, że sytuacja finansowa spółki znacznie odbiega od przedstawionej przez Sąd i skarżącej nie stać na opłacenie kosztów sądowych, w związku z czym na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 14 lipca 2015 r. strona skarżąca w piśmie z dnia 17 lipca 2015 r. została wezwana do nadesłania (w terminie siedmiu dni pod rygorem skutków procesowych) dokumentacji potwierdzającej tę okoliczność. Do dnia wydania niniejszego postanowienia skarżąca nie złożyła żądanej dokumentacji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. - dalej p.p.s.a.), w brzmieniu sprzed 15 sierpnia 2015 r. postanowienie to straciło moc, a sprawa podlega ponownemu rozpatrzeniu w całości. Na podstawie art. 243 § 1 oraz art. 245 § 1 p.p.s.a., Sąd może - na wniosek strony złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania - przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Zgodnie z art. 245 § 3 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Stosownie do treści art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a., może zostać ono przyznane osobie prawnej w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Skarżąca spółka złożyła na urzędowym formularzu PPPr wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W oświadczeniu o majątku i dochodach spółka wskazała, iż posiada środki trwałe o wartości ... zł, a jej kapitał zakładowy wynosi ... zł. W ostatnim roku obrotowym uzyskała zysk w wysokości ... zł. W oświadczeniu wskazała jeden rachunek bankowy ze stanem konta: (+) ... zł. Spółka przedstawiła zeznania podatkowe CIT-8 za lata 2013 - 2014, deklaracje podatkowe VAT-7, wyciągi z rachunków bankowych, rachunki zysków i strat oraz bilanse za lata 2014-2015 oraz ewidencję środków trwałych. Jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 14 grudnia 2011 r. o sygn. akt I GZ 201/11, zgodnie z treścią art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. rozstrzygnięcie sądu w zakresie prawa pomocy ma charakter uznaniowy. To oznacza, że nawet jeżeli zostałaby spełniona przesłanka braku dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania, sąd nie musi przychylić się do żądania strony, a jedynie może przyznać prawo pomocy, jeżeli w oparciu o powyższy przepis uzna, że zachodzi taka potrzeba w świetle zapewnienia stronie realizacji zasady prawa do sądu. Jednocześnie, trzeba podkreślić, że przyznanie prawa pomocy osobie prawnej nie ma charakteru obowiązkowego nawet w przypadku spełnienia przez nią przesłanek ustawowych (zob. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z 11 marca 2010 r., sygn. akt I SA/Ol 21/10; orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne na stronie internetowej pod adresem www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Rozpoznanie wniosku o prawo pomocy polega na porównaniu stanu majątkowego posiadania wnioskującej strony z wysokością ciążących na niej kosztów sądowych. W niniejszej sprawie Skarżąca zobowiązana była do uiszczenia stałego wpisu od skargi w wysokości ... zł. Wpis od skargi kasacyjnej wynosi połowę od wpisu, a więc w niniejszej sprawie ... zł. Wynagrodzenie profesjonalnego pełnomocnika zależy natomiast od ustaleń stron, jednak Skarżąca nie wykazała, że próbowała uzyskać pomoc profesjonalnego pełnomocnika, ale proponowane stawki przekraczały jej możliwości finansowe. Analiza oświadczeń zawartych w urzędowym formularzu PPPr oraz złożonych dokumentów prowadzi do stwierdzenia, że przyznanie prawa pomocy Spółce nie jest zasadne, ponieważ Spółka nie wykazała braku dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Z przedstawionego zeznania podatkowego CIT-8 za 2013 r. wynika, że Spółka w 2013 roku uzyskała przychody w wysokości ... zł, poniosła koszty uzyskania przychodów w kwocie ... zł oraz wykazała dochód w kwocie ... zł. W 2014 r. przychody wyniosły ... zł, koszty uzyskania przychodów – ... zł i Skarżąca uzyskała dochód w wysokości ... zł. Wysokość obrotu wskazuje, że Spółka prowadzi działalność gospodarczą w znacznych rozmiarach. Na powyższe wskazują również przedstawione deklaracje dla podatku od towarów i usług VAT-7 za okresy od stycznia do kwietnia 2015 r. Z nadesłanych deklaracji VAT-7 wynika, że w tych miesiącach, Spółka dokonywała transakcji handlowych (np. w kwietniu 2015 r. Skarżąca wykazała sprzedaż w kwocie ... zł oraz zakupy w wysokości ... zł). Ze sprawozdania finansowego sporządzonego za 2014 r. wynika, że Spółka uzyskała zysk netto w wysokości ... zł. W 2015 r. Skarżąca wykazuje stratę netto w wysokości ... zł uzyskując przychody netto ze sprzedaży w wysokości ... zł i ponosząc koszty działalności operacyjnej w wysokości ... zł. W bilansie sporządzonym na dzień 28 lutego 2015 r. Skarżąca wykazała środki pieniężne w kasie i na rachunkach w wysokości ...zł. Z przedstawionych wyciągów z jednego rachunku bankowego wynika saldo dodatnie w wysokości ... zł. Mając na uwadze wysokość przychodów, jakie uzyskuje Spółka, fakt, że Spółka prowadzi działalność i posiada majątek niedopuszczalne byłoby przyjęcie, że spełnia ona przesłanki przyznania prawa pomocy. Spółka nie wykazała, że zmaga się z groźbą niewypłacalności - przedłożone dokumenty świadczą bowiem o prowadzeniu działalności, z której uzyskiwane są przychody. Zastosowanie przez ustawodawcę w art. 246 § 2 p.p.s.a. pojęcia "środków" nie może zostać ograniczone wyłącznie do środków pieniężnych (zob. postanowienie NSA z 19 października 2005r., sygn. akt I FZ 467/05), a w świetle utrwalonej linii orzecznictwa przyznanie stronie prawa pomocy powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez nią środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (por. postanowienie NSA z dnia 6 października 2004 r., GZ 61/04). Taka zaś sytuacja nie zachodzi w niniejszej sprawie. Skarżąca uzyskuje dochód z działalności gospodarczej i posiada majątek. Dysponuje więc możliwościami zgromadzenia środków finansowych w drodze gospodarowania posiadanymi dobrami. Zarówno osoby prawne, jak też organizacje nieposiadające osobowości prawnej nie mogą powoływać się tylko na to, że aktualnie nie dysponują środkami na poniesienie kosztów sądowych. Podmioty takie muszą także wykazać, że brak środków występuje, mimo iż podjęto wszelkie niezbędne działania, by zdobyć fundusze na pokrycie wydatków (por. postanowienie NSA z 29 marca 2011 r., I OZ 191/11, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych – orzeczenia.nsa.gov.pl). Biorąc pod uwagę również fakt, że skarżąca nie nadesłała dokumentacji, o którą Sąd wzywał w piśmie z 17 lipca 2015 r. oraz okoliczność, że koszty sądowe jako należności budżetu państwa należy uiszczać na równi z innymi koniecznymi wydatkami obciążającymi Skarżącą, uznać należy, że przyznanie Skarżącej prawa pomocy nie jest zasadne. Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. należało orzec jak w sentencji postanowienia.