V SA/Wa 2568/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący - sędzia WSA Barbara Mleczko-Jabłońska po rozpoznaniu w dniu 25 lutego 2015 r. wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi R. J. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] lipca 2014 r. Nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności za zaległości podatkowe w opłacie paliwowej postanawia odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych Postanowieniem z dnia 5 grudnia 2014 r. referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Skarżący złożył sprzeciw od powyższego postanowienia w ustawowym terminie, co - zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. - zwana dalej p.p.s.a.) – spowodowało, że postanowienie to straciło moc i wniosek podlega ponownemu rozpatrzeniu w całości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Na podstawie art. 243 § 1 oraz art. 245 § 1 p.p.s.a., Sąd może - na wniosek strony złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania - przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Zgodnie z art. 245 § 3 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Stosownie do treści przepisu art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., może zostać ono przyznane osobie fizycznej w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wnioskodawca wskazał, że gospodarstwo domowe prowadzi z żoną, nie posiada nieruchomości, zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. Wskazał, że nie osiąga dochodów, natomiast jego żona osiąga dochody w wysokości około 2-3 tys. zł miesięcznie z tytułu działalności gospodarczej. W uzasadnieniu podniósł, że od 1 marca 2012 r. przebywa na urlopie bezpłatnym i nie pobiera wynagrodzenia za pracę, utrzymuje się dzięki pomocy najbliższej rodziny. W 2013 r. nie osiągnął dochodu z innych źródeł, zaś w zeznaniu o wysokości osiągniętego dochodu za 2013 r. widnieje dochód w wysokości 21.962,70 zł, z uwagi na umorzenie przez bank zaległych odsetek od zaciągniętego kredytu. Pozostaje z żoną w faktycznej separacji, a między małżonkami ustanowiona jest rozdzielność majątkowa, stąd też nie ma wiedzy co do zarobków małżonki i może jedynie je szacować w okolicy 2-3 tys. zł miesięcznie. Z uwagi na to, iż złożone oświadczenia okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych wnioskodawcy, zarządzeniem z dnia [...] października 2014 r. wezwano go do złożenia dodatkowego oświadczenia oraz nadesłania stosownych dokumentów. Pismem z dnia [...] listopada 2014 r. pełnomocnik wnioskodawcy wyjaśnił, iż skarżący nie posiada rachunków bankowych, lokat, oszczędności pieniężnych ani innego majątku o znacznej wartości. Wskazał, że wnioskodawca nie prowadzi gospodarstwa domowego z innymi osobami, zaś jego żona, z którą posiada rozdzielność majątkową, odmówiła udostępnienia wnioskodawcy swoich dokumentów finansowych. Dodatkowo podniósł, iż wnioskodawca nie jest w stanie w chwili obecnej ponieść bez uszczerbku dla siebie kosztów sądowych we wszystkich zainicjowanych sprawach, jednakże "uzyskał promesę od osób mu najbliższych o uzyskaniu pożyczki w wysokości 900 zł". Wobec tego byłby "teoretycznie" zdolny do poniesienia kosztów sądowych w wysokości 100 zł od każdej sprawy. Do pisma załączył zaświadczenie z dnia [...] sierpnia 2014 r. o zatrudnieniu oraz oświadczenie żony z dnia [...] listopada 2014 r. o odmowie podania informacji o swoich dochodach. Z dokumentów nadesłanych przez skarżącego wynika, że jest zatrudniony w Samodzielnym Publicznym Zakładzie Opieki Zdrowotnej w [...] od 1 marca [...] roku, jednak w okresach od [...].08.2009 r. do [...].01.2010 r. oraz od [...].03.2012 do [...].12.2014 r. przebywał na urlopie bezpłatnym (co wynika z nadesłanego zaświadczenia). Jak wynika z treści wniesionego sprzeciwu urlop ten jest wynikiem choroby – skarżący cierpi na schorzenie [...] (przepuklina). Na potwierdzenie tego faktu pełnomocnik skarżącego w sprzeciwie powołał się na zaświadczenie lekarskie, którego dołączył wraz z pismem procesowym [...] stycznia 2015 r. Jak oświadczył skarżący, utrzymuje się dzięki pomocy najbliższej rodziny, nie posiada nieruchomości ani przedmiotów wartościowych. W roku 2013 r. bank umorzył mu odsetki od zaciągniętego kredytu. Sąd stwierdza, że skarżący nie wykazał spełnienia przesłanki przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Nie sposób bowiem uznać, by skarżący od prawie dwóch lat czerpał środki finansowe na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych "z pomocy najbliższej rodziny". Wnioskodawca nie jest przy tym osobą bezrobotną. Zdaniem Sądu, wyjaśnienie zawarte we wniesionym sprzeciwie, iż skarżący przebywał na bezpłatnym urlopie z powodu schorzenia [...] (przepukliny) jest niewystarczające. Co więcej, skarżący pomimo wezwania Sądu z dnia [...] stycznia 2015 r. nie nadesłał żądanych informacji, w szczególności o tym, czy orzeczono wobec niego całkowitą bądź częściową niezdolność do pracy, czy starał się o uzyskanie renty, bądź innego świadczenia z tytułu niezdolności do pracy. Z tego względu należy stwierdzić, że skoro skarżący posiada możliwości zarobkowe, a jednocześnie dobrowolnie przebywa na urlopie bezpłatnym, to próbę przeniesieniem ciężaru ponoszenia wydatków w swojej indywidualnej sprawie sądowej na współobywateli – ze środków, z których pochodzą dochody budżetu państwa, z których pokrywa się koszty postępowania sądowego w razie zwolnienia z obowiązku ich ponoszenia – należy oceniać negatywnie (por. postanowienie NSA z dnia 27 maja 2008 r. o sygn. akt II GZ 112/08; orzeczenia NSA dostępne na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W niniejszej sprawie należało przyjąć, iż skarżący pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną mimo oświadczonej "faktycznej separacji". Podnieść należy, iż oświadczenie o prowadzeniu z żoną wspólnego gospodarstwa domowego zostało przez skarżącego wyraźnie złożone na formularzu PPF – w rubrykach nr 6, nr 8 i nr 10. Przemawiają za tym również inne okoliczności. Wnioskodawca oświadcza, że sam nie posiada nieruchomości, jednakże zamieszkuje pod tym samym adresem co żona, nie wskazuje również oddzielnych wydatków związanych z mieszkaniem i niezbędnym utrzymaniem. Przyjmując zatem, iż wnioskodawca prowadzi gospodarstwo domowe z żoną, podnieść należy, iż znaczenie ma wysokość dochodów uzyskiwana przez małżonków bez względu na rodzaj ustroju majątkowego, obowiązującego między nimi. Sąd nie kwestionuje prawa do takiego uregulowania wzajemnej sytuacji majątkowej małżeńskiej, jak również prawa do odmowy podania informacji przez jednego ze współmałżonków obrazujących stan jego majątkowego posiadania. Jednakże, okoliczność ta nie może prowadzić do przyjęcia, że ocena wniosku przeprowadzana będzie z wyłączeniem możliwości majątkowych współmałżonka. W konsekwencji, odmowa udzielenia odpowiedzi na pytania dotyczące stanu majątkowego posiadania żony wnioskodawcy, biorąc pod uwagę to, iż tylko ona osiąga stałe dochody, wpływa negatywnie na ocenę, czy spełnione zostały ustawowe przesłanki do przyznania prawa pomocy. Wskazać trzeba, iż występując z wnioskiem skarżący oświadczył, iż nie posiada żadnego dochodu, nie wskazał, gdzie i na podstawie jakiego tytułu mieszka, ani jak przedstawiają się jego wydatki związane z niezbędnym utrzymaniem. Wezwany do złożenia dodatkowego oświadczenia nie udzielił odpowiedzi na pytania dotyczące stanu majątkowego posiadania swojej żony. Nie przedstawił także, pomimo wezwania, odpisów zeznań podatkowych za lata 2012 i 2013. Wskazać w tym miejscu należy, iż w orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest pogląd, że niedopełnienie w całości lub w części obowiązku złożenia przez stronę dodatkowego oświadczenia oraz dokumentacji dotyczącej jej sytuacji materialnej uzasadnia oddalenie wniosku o przyznanie prawa pomocy( por. postanowienie NSA z 27 lipca 2011 r. o sygn. akt II OZ 650/11). Ocena zasadności wniosku o prawo pomocy polega na dokonaniu porównania wysokości obciążeń finansowych w postępowaniu sądowym z rzeczywistymi możliwościami płatniczymi wnioskującej strony. Ponieważ wnioskodawca nie udziela pełnych informacji w tym zakresie, to dokonanie takiego porównania staje się niemożliwe. W konsekwencji powoduje to, że wniosek nie może zostać uwzględniony. W tym stanie rzeczy i na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 i art.260 p.p.s.a. postanowiono jak w sentencji.