V SA/Wa 2571/13
WyrokWSA w Warszawie2014-04-09
Skład orzekający: Krystyna Madalińska-Urbaniak, Dorota Mydłowska, Michał Sowiński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy rolnikowi, który odzyskał dzierżawione grunty rolne od dzierżawcy, przysługuje płatność zwierzęca na podstawie § 10 ust. 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, jeśli nie nabył tych gruntów od poprzedniego właściciela, któremu przyznano płatność zwierzęcą?Ratio decidendi
Rolnikowi, który odzyskał dzierżawione grunty rolne w wyniku wygaśnięcia umowy dzierżawy, nie przysługuje płatność zwierzęca na podstawie § 10 ust. 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, ponieważ przepis ten dotyczy sytuacji nabycia gruntów rolnych, a nie ich odzyskania po wygaśnięciu umowy dzierżawy. Ponadto, aby skorzystać z tego przepisu, konieczne jest nabycie wszystkich gruntów rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego od rolnika, któremu co najmniej raz przyznano płatność zwierzęcą, oraz przekazanie gospodarstwa w całości. W analizowanej sprawie skarżący był właścicielem gruntów od 2001 r. i nie nabył ich od podmiotu, któremu przyznano płatność zwierzęcą, co wyklucza zastosowanie § 10 ust. 3.Stan faktyczny
Rolnik A. N. złożył wniosek o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Organy administracji przyznały mu płatności, ale zakwestionowały powierzchnię do płatności zwierzęcej, ograniczając ją do 4,88 ha, podczas gdy skarżący zadeklarował 14,81 ha. Spór dotyczył interpretacji § 10 ust. 3 rozporządzenia MRiRW w kontekście odzyskania przez rolnika dzierżawionych wcześniej gruntów. Po wcześniejszych postępowaniach sądowych, organy ostatecznie utrzymały w mocy decyzję odmawiającą przyznania płatności do pełnej zadeklarowanej powierzchni, uznając, że skarżący nie spełnił warunków nabycia gruntów w rozumieniu przepisów.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Krystyna Madalińska-Urbaniak, Sędzia WSA - Dorota Mydłowska (spr.), Sędzia WSA - Michał Sowiński, Protokolant specjalista - Marcin Wacławek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 kwietnia 2014 r. sprawy ze skargi A. N. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia [...] października 2013 r. nr [...] w przedmiocie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego; oddala skargę.
A. N. wnioskiem z [...] maja 2010r. wystąpił do Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji w O. o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oraz pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2010.
Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w O. decyzją z [...] listopada 2010r. nr [...] przyznał A. N. płatności w łącznej kwocie 16.037,21 zł. w zakresie płatności bezpośredniej, płatności uzupełniającej do powierzchni grupy upraw podstawowych, uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę uprawianych na trwałych użytkach zielonych oraz płatności do upraw roślin strączkowych i motylkowych drobnonasiennych.
Po rozpoznaniu odwołania, w którym producent rolny zakwestionował przyznanie mu płatności zwierzęcych do powierzchni 4,88 ha (podczas gdy zadeklarowana przez niego powierzchnia wyniosła 14,81 ha) Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa decyzją z [...] lutego 2011r. nr [...] utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji.
Organ odwoławczy podkreślił, że powierzchnia do której przyznano wnioskodawcy płatności do trwałych użytków zielonych w 2006r. wynosiła 4,88 ha i do takiej można przyznać płatność zwierzęcą za rok 2010.
Organ rozpoznający sprawę wyjaśnił, że zgodnie z § 6 ust. 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 9 marca 2009 r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, płatność zwierzęca przysługuje do powierzchni trwałych użytków zielonych zadeklarowanych we wniosku o przyznanie płatności do gruntów rolnych na dany rok, nie większej jednak niż powierzchnia ustalona jako iloraz liczby zwierząt (posiadanych w okresie referencyjnym od 1 kwietnia 2005 r. do 31 marca 2006r.) przeliczonych na duże jednostki przeliczeniowe (DJP) i współczynnika 0, 3 oraz nie większej niż powierzchnia trwałych użytków zielonych lub powierzchnia upraw traw przeznaczonych na pasze uprawianych na gruntach ornych, do której została przyznana płatność określona powyżej (tj. w 2006 r.).
W wyniku złożonej skargi do WSA w Warszawie, Sąd pierwszej instancji, wyrokiem z 14 września 2011r. sygn. akt: V SA/Wa 844/11, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej: p.p.s.a.), uwzględnił skargę A. N. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z [...] lutego 2011 r., w części utrzymującej w mocy decyzję organu pierwszej instancji w zakresie przyznania uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę, uprawnianych na trwałych użytkach zielonych (płatności zwierzęcej).
Sąd stwierdził, że płatność zwierzęcą oblicza się albo w oparciu o powierzchnię referencyjną trwałych użytków zielonych lub powierzchnię upraw traw przeznaczonych na paszę uprawianych na gruntach ornych, do której została w 2006r. przyznana płatność uzupełniająca do trwałych użytków zielonych lub do powierzchni upraw traw, albo w oparciu o przeliczenie ilorazu liczby zwierząt – ustalonych w DJP – i współczynnika 0,3, przy czym powierzchnia maksymalna jest ustalana na podstawie najmniejszej z tych powierzchni. Sąd zgodził się ze skarżącym, że przy ustalaniu powierzchni maksymalnej, od której obliczana jest płatność, nie można stosować tych przepisów łącznie, gdyż stosuje się je na zasadzie rozłączności, w zależności od tego, która z powierzchni jest powierzchnią najmniejszą.
Za zasadne Sąd uznał wyjaśnienie wskazanego w § 10 rozporządzenia MRiRW w sprawie rodzajów roślin pojęcia "nabycia wszystkich gruntów rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego". Sąd wskazał, że zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy o płatnościach, w przypadku przekazania gospodarstwa rolnego, w rozumieniu art. 74 ust. 1 lit. a rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004, z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania zasady współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniach Rady (WE) nr 1782/2003 i (WE) nr 73/2009, oraz wdrażania zasady współzależności przewidzianej w rozporządzeniu Rady (WE) nr 479/2008 (Dz.U.UE.L.2004.141.18; dalej: rozporządzenie Komisji (WE) nr 796/2004 ) - jednolita płatność obszarowa lub płatność uzupełniająca, o które ubiega się przekazujący, są przyznawane przejmującemu jeżeli: 1) przekazanie zostało dokonane nie później niż do dnia 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tych płatności; 2) przejmujący złoży wniosek do dnia 30 czerwca roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie płatności. W myśl zaś art. 74 ust. 1 lit. a) powołanego rozporządzenia nr 796/2004, "przekazanie gospodarstwa" oznacza sprzedaż, dzierżawę lub jakikolwiek inny podobny rodzaj transakcji w odniesieniu do danych jednostek produkcyjnych. Skoro przepis unijny stanowi o przekazaniu gospodarstwa w rozumieniu szerszym, to – zdaniem Sądu I instancji - zawężanie tego pojęcia w § 10 rozporządzenia tylko do nabycia wszystkich gruntów rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego, wykracza poza delegację wynikającą z przepisów unijnych. Takiej możliwości nie daje również art. 24 c ustawy o płatnościach, gdyż dając delegację do wydania rozporządzenia kładzie nacisk na dokonanie regulacji prawnej mającej na celu zabezpieczenie przed nieuzasadnionym przyznawaniem płatności, nie zaś ograniczanie przypadków nabycia do wszystkich gruntów rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego.
W ocenie Sądu I instancji, organy wadliwie nie rozpatrywały wniosku skarżącego w świetle regulacji wynikającej z treści § 10 rozporządzenia MRiRW z 9 marca 2009 r. Sąd stwierdził, że A. N. we wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na 2006 r. zadeklarował działki rolne o powierzchni 4,88 ha, a jednocześnie w okresie referencyjnym posiadał wg rejestru zwierząt gospodarskich 15,60 DJP, co przeliczone współczynnikiem 0,3 dało wartość 4,68. Tymczasem we wniosku na 2010 r. skarżący zadeklarował areał 14,81 ha, zwiększając tę powierzchnię o 9,93 ha i w toku postępowania twierdził, że spełniał przesłanki z § 10 ust. 3 powołanego rozporządzenia MRiRW. Zdaniem Sądu, organy powinny w takim przypadku dokonać analizy, czy w stosunku do wnioskodawcy nie powinien znaleźć zastosowania wskazany przepis.
W rozpoznawanej sprawie Sąd I instancji stwierdził również naruszenie przez organy przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W ocenie Sądu, decyzja organu I instancji została wydana z naruszeniem art. 10 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., zwanej dalej: k.p.a.) który stanowi, że organy są obowiązane zapewnić stronie postępowania udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić jej wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów w sprawie oraz zgłoszonych żądań. Organ I instancji nie dochował określonego art. 10 § 1 k.p.a. obowiązku przed wydaniem decyzji, zaś organ odwoławczy nie uchylił decyzji do ponownego rozpoznania z powodu naruszenia tego przepisu.
W treści skargi kasacyjnej pełnomocnik organu wniósł o uchylenie ww. wyroku, gdyż jego zdaniem skarżący nie spełnia warunków wymaganych do przyznania płatności zwierzęcej do takiej powierzchni, jaką deklarował, gdyż nie nabył wszystkich gruntów rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego nalężącego do rolnika.
Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 26 marca 2013r., sygn. II GSK 2438/11 oddalił skargę kasacyjną organu, potwierdzając w części prawidłowość rozważań Sądu pierwszej instancji.
W rozpoznawanej sprawie Sad pierwszej instancji słusznie wskazał – zdaniem NSA – na konieczność zbadania możliwości zastosowania przepisu § 10 ust. 3 ww. rozporządzenia MRiRW, co jest na tyle istotne, że wnioskodawca spełniał warunki przyznania płatności zwierzęcej (również przy uwzględnieniu regulacji unijnych). Sąd drugiej instancji podkreślił, że dla potrzeb przyznania płatności przejmującemu gospodarstwo rolne konieczne jest przekazanie gospodarstwa w całości. Błędnie jak wskazał NSA, Sąd pierwszej instancji powołał się na treść art. 74 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 odnośnie regulacji dotyczącej przekazywania gospodarstw rolnych, gdyż w dacie złożenia wniosku o płatności obowiązywał art. 82 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009. Jednak treść obu przepisów zawiera analogiczną treść i nie usprawiedliwia wniosku o uchylenie przedmiotowego wyroku.
Ponadto, zdaniem Sądu drugiej instancji, w wyroku WSA niesłusznie wskazuje się na naruszenie przez organ treści art. 10 k.p.a., gdyż ustawa o płatnościach w ramach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego rezygnuje z niektórych zasad ogólnych zasad postępowania administracyjnego. Ustawodawca, jak wskazał NSA ograniczył zasadę czynnego udziału stron w postępowaniu (art. 10 k.p.a.) jedynie do sytuacji, gdy strona wystąpi ze stosownym żądaniem.
W wyniku tego rozstrzygnięcia, Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa decyzją z [...] czerwca 2013r. uchylił w całości decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji w O. z [...] listopada 2010r. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując na konieczność uwzględnienia wyroków sądów administracyjnych i oceny, czy wnioskodawca spełnia wymogi uzyskania płatności zwierzęcej na podstawie § 10 ust. 3 ww. rozporządzenia MRiRW.
Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji w O. wydał w dniu [...] sierpnia 2013r. nr [...] decyzję w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2010 w części dotyczącej uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę uprawianych na trwałych użytkach zielonych (do powierzchni 4,88 ha). Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ pierwszej instancji powołał się na przepis § 6 ust. 2 i § 10 ust. 3 ww. rozporządzenia MRiRW, uznając, że nie zaistniały przesłanki z § 10 ust. 3, gdyż wnioskodawca nie nabył wszystkich gruntów rolnych należących do rolnika, któremu co najmniej raz przyznano płatność zwierzęcą.
Po rozpatrzeniu odwołania, Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa decyzją z [...] października 2013r. nr [...] utrzymał w mocy rozstrzygnięcie przyjęte przez organ pierwszej instancji.
Organ odwoławczy wyjaśnił, że w roku 2009 powierzchnia gospodarstwa rolnego A. N. uległa zwiększeniu, o grunty w stosunku do których wygasła zawarta w dniu 29 marca 2013r., pomiędzy stroną jako wydzierżawiającym (właścicielem gruntów) a J. N. (jako dzierżawcą) – umowa dzierżawy. Powyższe, co wskazał Dyrektor znalazło odzwierciedlenie we wnioskach strony składanych na rok 2009 i 2010, strona zgłosiła do płatności zwierzęcych powierzchnię 14,81 ha.
Przepis § 10 ust. 3 rozporządzenia MRiRW, co podkreślił organ odwoławczy reguluje kwestię przejęcia gruntów rolnych, w sytuacji gdy następuje ich nabycie. Natomiast nie obejmuje przypadku, gdy grunty rolne niejako "wracają w posiadanie" ich właściciela, jak miało to miejsce w przedmiotowej sprawie.
Na powyższe wskazują również zdaniem Dyrektora dalsze regulacje, a mianowicie przepis § 5 b ust. 1 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 14 marca 2008 r. w sprawie szczegółowych wymagań, jakie powinny spełniać wnioski w sprawach dotyczących płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz.U. z 2008 r. Nr 44, poz.269). Przepis ten wskazuje, na konieczność załączenia, w przypadku ubiegania się o płatność zwierzęcą na podstawie § 10 ust. 3 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 9 marca 2009 r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą (...), obligatoryjnego załącznika, którym jest:
- oświadczenie rolnika o przeniesieniu na jego rzecz własności wszystkich gruntów rolnych, o których mowa w § 10 ust. 3, zawierające imię i nazwisko oraz numer identyfikacyjny zbywcy gruntów;
- umowa na podstawie, której została nabyta własność wszystkich gruntów rolnych, o których mowa w § 10 ust. 3 albo odpis orzeczenia sądu na podstawie, którego nabyta została własność.
Przywołane zapisy w ocenie organu odwoławczego nie pozostawiają wątpliwości, że ustawodawcy chodziło o uregulowanie sytuacji nabycia własności (nie zaś przejęcia posiadania) gruntów rolnych po ich właścicielu, któremu była przyznana płatność zwierzęca.
Dalej zdaniem organu odwoławczego przesłanką uzyskania płatności na podstawie przepisu § 10 ust. 3 jest nabycie wszystkich gruntów wchodzących w skład gospodarstwa rolnego poprzedniego właściciela. Nie została spełniona przesłanka nabycia gruntów rolnych od podmiotu, któremu wcześniej przyznano płatność zwierzęcą. Strona bowiem była właścicielem będących przedmiotem dzierżawy gruntów rolnych od roku 2001 (w tym roku nabyła gospodarstwo od A. Z.) w roku 2001 zaś nie funkcjonował system płatności zwierzęcych.
W skardze na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z [...] października 2013r. skarżący wniósł o jej uchylenie w całości.
Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucił naruszenie:
- art. 7 k.p.a. poprzez brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli,
- art. 8 k.p.a. poprzez przeprowadzenie postępowania w sposób naruszający zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa,
- art. 77 § 1 k.p.a. poprzez uchybienie obowiązkowi wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego występującego w sprawie,
- § 10 ust. 3 rozporządzenia MRiRW poprzez jego błędna interpretację i przyjęcie, że odwołujący nie spełnia w okolicznościach sprawy warunków do jego zastosowania i przyznania płatności.
Zdaniem autora skargi organ odwoławczy błędnie przyjął definicję gospodarstwa rolnego z kodeksu cywilnego podczas, gdy art. 2 pkt 2 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego traktuje gospodarstwo rolne w aspekcie funkcjonalnym, związanym z prowadzeniem produkcji w celu jej zbycia na rynku, abstrahując od kwestii tytułu prawnego do władania gruntem.
Skarżący, co podkreślił powinien uzyskać płatność uzupełniającą zgodnie z wnioskiem czyli do powierzchni 14,81 ha, gdyż wygaśnięcie umowy dzierżawy spornych gruntów traktować należy jako nabycie gruntów rolnych w rozumieniu powołanego wyżej § 10 ust. 3 rozporządzenia. Jak wskazał skarżący nabył on całość gospodarstwa od A. Z., a na skutek dzierżawy na rzecz J. N. nie utracił prawa własności, a jedynie posiadanie przedmiotowych gruntów.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Pismem z 17 grudnia 2013r. skarżący wyjaśnił, że jest właścicielem gospodarstwa rolnego położonego we wsi N. gm. O. o pow. 44,80 ha, w tym 22,42 ha grunty rolne. Gospodarstwo, jak wskazał skarżący o pow. 13,25 ha odziedziczył po rodzicach, natomiast gospodarstwo o pow. 33,05 ha przejął w dniu 23 lipca 2001r. od wuja A. Z. Ta część była wydzierżawiona na podstawie umowy dzierżawy od 29 marca 1999r. do 29 marca 2009r., której nie udało się rozwiązać przed terminem. W latach 2005-2008, jak wskazał autor pisma powierzchnia działek wynosiła 4,88 ha, a w roku 2009 (po upływie umowy dzierżawy) powierzchnia wzrosła do 14,81 ha. W latach 2005-2008 to dzierżawca pobierał dopłaty z dzierżawionego fragmentu gospodarstwa i skarżący nie mógł rozwiązać umowy dzierżawy przed terminem.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga została oddalona.
Stosownie do postanowień art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012, poz. 270 ze zm. dalej p.p.s.a.), Sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej. Oznacza to, iż Sąd bada zgodność z prawem (legalność) zaskarżonego aktu pod kątem jego zgodności z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
Na wstępie wskazać należy, iż istota sporu dotyczy kwestii przyznania uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych (czyli płatności zwierzęcej). W sprawie A. N. wypowiadał się już Sąd pierwszej i drugiej instancji, a zadaniem organów prowadzących postępowanie było przeprowadzenie analizy, czy w okolicznościach sprawy w stosunku do skarżącego może znaleźć zastosowanie przepis § 10 ust. 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 9 marca 2009r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. Nr 40, poz. 326 ze zm., powoływanego dalej jako rozporządzenie MRiRW).
Zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. dalej p.p.s.a), ocena prawna i wskazania, co do dalszego postępowania wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia.
Organy w sposób pełny i prawidłowy dokonały analizy treści § 10 ust. 3 rozporządzenia MRiRW, a także wykazały, że wnioskodawca nie spełnił obligatoryjnych przesłanek warunkujących możliwość przyznania płatności zwierzęcych w oparciu o ten przepis.
Treść § 10 ust. 3 stanowi, iż w przypadku nabycia przez rolnika, który w danym roku spełnia warunki do przyznania płatności zwierzęcej, wszystkich gruntów rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego będących własnością rolnika, któremu co najmniej raz przyznano płatność zwierzęcą na podstawie rozporządzenia lub rozporządzenia z 14 marca 2008 roku, lub rozporządzenia z 13 marca 2007 roku, płatność zwierzęca przysługuje do powierzchni trwałych użytków zielonych zadeklarowanych we wniosku o przyznanie jednolitej płatności obszarowej na dany rok, nie większej jednak niż powierzchnia maksymalna, którą stanowi suma:
1) maksymalnej powierzchni ustalonej dla zbywcy na podstawie rozporządzenia według stanu faktycznego ustalonego na podstawie ostatniego wniosku o przyznanie płatności zwierzęcej złożonego przez tego zbywcę oraz
2) maksymalnej powierzchni ustalonej dla nabywcy na podstawie rozporządzenia.
Wnioskodawca wraz z wnioskiem obszarowym z 14 maja 2010r. zobowiązany był do złożenia na podstawie § 5 b ust. 1 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 14 marca 2008 r. w sprawie szczegółowych wymagań, jakie powinny spełniać wnioski w sprawach dotyczących płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz.U. z 2008 r. Nr 44, poz.269) – załącznika w postaci oświadczenia o przeniesieniu na jego rzecz własności wszystkich gruntów rolnych, o których mowa w § 10 ust. 3, zawierające imię i nazwisko oraz numer identyfikacyjny zbywcy gruntów lub umowy na podstawie, której została nabyta własność wszystkich gruntów rolnych, o których mowa w § 10 ust. 3 albo odpis orzeczenia sądu na podstawie, którego nabyta została własność.
Zatem producent rolny wraz z przedmiotowym wnioskiem o przyznanie płatności obszarowych na 2010r., w terminie od 15 marca do 15 maja 2010r. winien złożyć wskazane wyżej załączniki. Dopiero wniosek obszarowy i złożone załączniki umożliwiłyby organowi rozpatrzenie sprawy w oparciu o § 10 ust. 3 rozporządzenia. Złożenie jednego z załączników (umowa lub oświadczenie) było niezbędne do ustalenia, czy strona ubiega się o płatności zwierzęce do działek, które wróciły do wnioskodawcy po upływie okresu dzierżawy oraz do dokonania weryfikacji odnośnie spełnienia warunków ustawowych z § 10 ust. 3 rozporządzenia.
W przedmiotowej sprawie A. N. aby otrzymać płatności zwierzęce musiałby spełnić wszystkie przesłanki wskazane w ww. przepisie, co w niniejszej sprawie, jak trafnie przyjął organ nie miało miejsca. Jak wynika z akt sprawy, podstawą do przyznania płatności zwierzęcej w stosunku do powierzchni mniejszej niż zadeklarowana przez skarżącego była okoliczność, iż wnioskodawca nie spełnił warunków do przyznania płatności do wszystkich gruntów wchodzących w skład gospodarstwa rolnego. W dniu 29 marca 2009r. wygasła umowa dzierżawy zawarta pomiędzy poprzednim właścicielem A. Z. a J. N. i J. N. Tym samym A. N. zostały zwrócone dzierżawione grunty. We wniosku na 2010 rok A. N. zadeklarował areał 14,81 ha, zwiększając tę powierzchnię o 9,93 ha. Płatność została naliczona do powierzchni 4,88 ha.
W niniejszej sprawie grunty, które deklaruje wnioskodawca były jedynie dzierżawione przez J. N. i J. N. (zgodnie z umową załączoną do akt sprawy), natomiast A. N. był właścicielem tych gruntów od 2001r., i nie mógł nabyć własności tych gruntów, gdyż poprzedni posiadacz (dzierżawca) nie był ich właścicielem.
Zatem wnioskodawca aby spełnić warunki uprawniające do przyznania płatności musiałby nabyć wszystkie grunty rolne należące do rolnika, któremu co najmniej raz przyznano płatność zwierzęcą, a także konieczne jest przekazanie gospodarstwa w całości.
W tym miejscu trzeba tez podkreślić, że niezbędnym dla rozpoznania sprawy jest wyjaśnienie pojęcia "nabycia wszystkich gruntów rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego", zgodnie z art. 82 ust. 1 lit. a) rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. Urz. UE L 316 z 02.12.2009, str. 65; dalej: rozporządzenie Komisji (WE) nr 1122/2009. Przepis ten stanowi, że
a) "przekazanie gospodarstwa" oznacza sprzedaż, dzierżawę lub jakikolwiek inny podobny rodzaj transakcji z tytułu przedmiotowych jednostek produkcyjnych; b) "przekazujący" oznacza rolnika, którego gospodarstwo jest przekazywane innemu rolnikowi; c) "przejmujący" oznacza rolnika, któremu gospodarstwo jest przekazywane. Ust. 2 stanowi zaś, że w przypadku gdy całe gospodarstwo przekazywane jest przez jednego rolnika na rzecz drugiego, po złożeniu wniosku o przyznanie pomocy i przed spełnieniem wszystkich warunków przyznania pomocy, przekazującemu nie przyznaje się żadnej pomocy z tytułu przekazywanego gospodarstwa.
Z kolei wg ust. 5 w przypadku gdy wniosek o pomoc został złożony po wykonaniu czynności niezbędnych do przyznania pomocy, a gospodarstwo przekazywane jest w całości przez jednego rolnika na rzecz drugiego po rozpoczęciu tych czynności, lecz przed spełnieniem wszystkich warunków przyznawania pomocy, pomoc może zostać przyznana przejmującemu, pod warunkiem że zostaną spełnione warunki określone w ust. 3 lit. a) oraz b). W takim przypadku stosuje się ust. 4 lit b).
Zatem skarżący nie nabył całości gospodarstwa rolnego będącego własnością rolnika, któremu przyznano płatność zwierzęcą, tym samym A. N. nie spełnił przesłanki warunkującej uzyskanie płatności na podstawie § 10 ust. 3 ww. rozporządzenia.
Zebrany w sprawie materiał dowodowy nie daje także podstaw do postawienia organom sformułowanych w skardze zarzutów naruszenia art. 7, art. 8 i art. 77 § 1 k.p.a. Organy nie mogły naruszyć wymienionych wyżej przepisów, ponieważ ich nie stosowały. W badanej sprawie mają zastosowanie przepisy ustawy z 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Przepisy tej ustawy wprowadziły w postępowaniu w sprawach dotyczących przyznania płatności istotne modyfikacje w stosunku do przepisów k.p.a., nie wyłączając zasad postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 3 ust. 2 pkt 3 ustawy o płatnościach, organ udziela stronom niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania – ale tylko na żądanie stron. Z akt sprawy nie wynika, aby skarżący kiedykolwiek takie żądanie sformułował.
Bezzasadne są zarzuty naruszenia art. 7, art. 8 i art. 77 K.p.a. W pierwszym przypadku naruszenie przepisu miałoby polegać na nie podjęciu kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, przy uwzględnieniu interesu społecznego i słusznego interesu obywateli. W drugim przypadku prowadzenie postępowania miałoby naruszać zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa, zaś w ostatnim miałby być brak wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie.
Stosowanie w sprawach dotyczących przyznania płatności przepisu art. 7 K.p.a. wyłączone jest przez szczególne uregulowanie wynikające z art. 3 ust. 2 pkt 1 ustawy o płatnościach, według którego w postępowaniu w sprawie dotyczącej przyznania pomocy organ stoi na straży praworządności. Natomiast stosowanie art. 77 § 1 K.p.a. wyłącza przepis art. 3 ust. 2 pkt 2 ustawy o płatnościach, według którego organ jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy. W związku z powyższym bezzasadne są zarzuty naruszenia art. 8 K.p.a., sformułowane przez skarżącego w kontekście naruszenia art. 7 K.p.a.
Z wymienionych powodów Sąd stwierdza, że w sprawie brak jest naruszeń przepisów prawa, które miałby istotny wpływa na wynik rozstrzygnięcia, a wobec tego na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł o oddaleniu skargi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło