V SA/Wa 258/14
WyrokWSA w Warszawie2014-06-25
Skład orzekający: Michał Sowiński, Jarosław Stopczyński, Tomasz Zawiślak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zapłata gotówką za inwestycję kwalifikowaną do pomocy finansowej dla grup producentów rolnych, udokumentowana fakturą i dowodem zapłaty KP, jest dopuszczalna w świetle § 5 ust. 5 rozporządzenia z dnia 17 czerwca 2009 r., czy też wymagana jest wyłącznie płatność bezgotówkowa?Ratio decidendi
Sąd uznał, że § 5 ust. 5 rozporządzenia z dnia 17 czerwca 2009 r. dotyczy rozliczenia kosztów kwalifikowanych przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR), a nie sposobu zapłaty przez beneficjenta pomocy. Przepis ten nie nakłada obowiązku dokonywania płatności bezgotówkowej za zakupione towary lub usługi, a tym samym nie stanowi podstawy do uznania wydatku za niekwalifikowany z powodu zapłaty gotówką. W konsekwencji, błędna wykładnia tego przepisu doprowadziła do nieprawidłowego zastosowania art. 117 ust. 3 rozporządzenia nr 543/2011.Stan faktyczny
Skarżąca spółka złożyła wniosek o przyznanie pomocy finansowej na pokrycie kosztów utworzenia grupy producentów rolnych oraz kosztów inwestycji. Organ I instancji przyznał pomoc, ale obniżył jej kwotę, uznając za niekwalifikowany koszt zakupu elektronicznego systemu ważenia grzybów z powodu zapłaty gotówką, co było sprzeczne z interpretacją organu § 5 ust. 5 rozporządzenia z dnia 17 czerwca 2009 r. Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżąca wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym błędną wykładnię § 5 ust. 5 rozporządzenia.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa i zasądził od Prezesa ARiMR na rzecz skarżącej G. kwotę 5117 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Michał Sowiński, Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński, Sędzia WSA - Tomasz Zawiślak (spr.), Protokolant spec. - Mariusz Dzierzęcki, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 czerwca 2014 r. sprawy ze skargi G. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...] w przedmiocie przyznania pomocy finansowej dla wstępnie uznanych grup producentów rolnych; 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od P. na rzecz G. w O. kwotę 5117 zł (słownie pięć tysięcy sto siedemnaście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Przedmiotem skargi złożonej przez G. (dalej: skarżąca, spółka lub strona) jest decyzja P. (dalej: Prezes ARiMR, organ odwoławczy lub II instancji) z [...] listopada 2013r., nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w O. (dalej Dyrektor Oddziału ARiMR lub organ I instancji) z [...] sierpnia 2013r., nr [...] w sprawie przyznania pomocy finansowej dla wstępnie uznanych grup producentów owoców i warzyw. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym:
Wnioskiem z [...] marca 2013r. skarżąca zwróciła się o przyznanie pomocy finansowej na pokrycie kosztów związanych z utworzeniem grupy producentów i prowadzeniem działalności administracyjnej oraz o przyznanie pomocy finansowej na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania, za okres od dnia 4 kwietnia 2012 r. do dnia 31 grudnia 2012 r.
Po przeprowadzonym postępowaniu i kontroli ustalono, że skarżąca dokonała zapłaty za realizację inwestycji "Zakup elektronicznego systemu ważenia grzybów" gotówką nie zaś bezgotówkowo, w formie polecenia przelewu. W związku z powyższym decyzja z [...] sierpnia 2013r. Dyrektor Oddziału ARiMR przyznał pomoc finansową na pokrycie kosztów związanych z utworzeniem grupy producentów i prowadzeniem działalności administracyjnej, za okres od dnia [...] kwietnia 2012 r. do dnia [...] grudnia 2012 r. w wysokości 93 386,56 zł, którą obniżył o kwotę 37.500 złotych
W wyniku rozpoznania sprawy na skutek złożonego odwołania Prezes ARiMR zaskarżoną decyzją z [...] listopada 2013r. utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Oddziału ARiMR z [...] sierpnia 2013.
Organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z § 5 ust. 5 rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] czerwca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków przyznawania pomocy finansowej wstępnie uznanej grupie producentów owoców i warzyw oraz wykazu kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania (Dz. U. Nr 98, poz. 822, dalej: "rozporządzenie z 17 czerwca 2009r."), rozliczenie kosztów kwalifikowanych poniesionych na inwestycję lub jej etap jest dokonywane bezgotówkowo, w formie polecenia przelewu. W związku z powyższym stwierdził, że wstępnie uznana grupa producentów zobowiązana jest do rozliczenia kwalifikowanych kosztów inwestycji bezgotówkowo, w formie polecenia przelewu.
W przedmiotowej sprawie jednakże skarżąca, celem udokumentowania poniesienia kosztu realizacji inwestycji "Zakup elektronicznego systemu ważenia grzybów" przedstawiła fakturę VAT nr [...] z [...] grudnia 2012 r., wraz z dowodem jej opłacenia, tj. dokumentem KP Nr [...] z [...] grudnia 2012 r. Zgodnie z ww. dokumentami, płatność za ww. zakup nastąpił gotówką, co jest sprzeczne z cyt. wyżej § 5 ust. 5 rozporządzenia z 17 czerwca 2009r. Dlatego też organ I instancji, zasadnie zdaniem Prezesa ARiMR, w trakcie prowadzonego postępowania administracyjnego, za niekwalifikowane uznał ww. koszty.
Zmniejszeniu uległa kwota pomocy finansowej na pokrycie kosztów inwestycji "Zakup elektronicznego systemu ważenia grzybów" ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania w wysokości 37. 500 zł (75 % x 50.000 zł).
Wnioskowana przez spółkę kwota pomocy finansowej na pokrycie kosztów związanych z utworzeniem grupy producentów i prowadzeniem działalności administracyjnej oraz o przyznanie pomocy finansowej na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania, za okres od dnia 4 kwietnia 2012 r. do dnia 31 grudnia 2012 r. wyniosła 130.886,56 zł. Natomiast należna skarżącej kwota pomocy finansowej na pokrycie kosztów związanych z utworzeniem grupy producentów i prowadzeniem działalności administracyjnej oraz o przyznanie pomocy finansowej na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania za ww. okres wyniosła 93 386, 56 zł. Z uwagi na fakt, że różnica pomiędzy kwotą wnioskowaną (130.886,56 zł), a kwotą pomocy należnej (93.386,56 zł), wynosi 37.500, 00 zł, co stanowi 40,16 %, zastosowanie w niniejszej sprawie znajdzie art. 117 ust. 3 rozporządzenie Komisji (UE) nr 543/2011 z dnia 7 czerwca 2011 r. ustanawiające szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do sektora owoców i warzyw oraz sektora przetworzonych owoców i warzyw (Dz. Urz. UE L 157 z 15 czerwca 2011 r., str. 1, dalej: "rozporządzeniem nr 543/2011"). W związku z powyższym organ obliczył kwotę pomocy która, po zastosowaniu ww. przepisu wynosi 55.886,56 [93 386, 56 zł - (130.886, 56 zł – 93.386,56 zł) = 55 886,56 zł].
Pismem z [...] grudnia 2013r. spółka złożyła skargę na decyzje Prezesa ARiMR z [...] listopada 2013r. wnosząc o jej uchylenie w całości oraz uchylenie decyzji organu I instancji w części dotyczącej odmówienia przyznania wnioskowanej kwoty pomocy na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji oraz dokonania obniżki należnej kwoty pomocy finansowej na pokrycie kosztów związanych z utworzeniem grupy producentów i prowadzeniem działalności administracyjnej. Ponadto wniosła o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszeniu przepisów:
I. postępowania (mające istotny wpływ na wynik sprawy):
1) art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz.U. z 2013r., poz. 267 ze zm., dalej: "k.p.a.") polegające na niewyczerpującym rozpatrzeniu całego materiału dowodowego oraz na jego dowolnej ocenie, wyrażającej się zwłaszcza na nieuwzględnianiu oświadczenia strony z [...] sierpnia 2013 r.
2) art. 8 i 107 § 3 k.p.a. przez nienależyte uzasadnienie zaskarżonej decyzji z uwagi na zawarcie w nim zbyt ogólnych stwierdzeń oraz wybiórcze odniesienie się do zarzutów odwołania, co uniemożliwia realizację zasady pogłębionego zaufania do obywateli do organów oraz uniemożliwienie dokonania kontroli zaskarżonej decyzji, w szczególności niewyjaśnienie kluczowej do rozpoznania sprawy przyjętej przez ARiMR wykładni § 5 ust. 5 rozporządzenie z 17 czerwca 2009 r.
3) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 9 ust. 1 pkt 3 lit. a i lit. b w zw. z art. 9 ust. 1a ustawy z dnia 19 grudnia 2003 r. o organizacji rynków owoców i warzyw, rynku chmielu, rynku suszu paszowego oraz rynków lnu i konopi uprawianych na włókno (Dz. U. z 2011 r. Nr 145, poz. 868 ze zm., dalej: "ustawa o organizacji rynków owoców") poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu I instancji w sytuacji, gdy prawidłowe było uchylenie decyzji organu I instancji w części odmawiającej przyznania wnioskowanej kwoty pomocy na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji oraz dokonania obniżki należnej kwoty pomocy finansowej na pokrycie kosztów związanych z utworzeniem grupy producentów i prowadzeniem działalności administracyjnej.
II. przepisów prawa materialnego:
1) § 5 ust. 5 rozporządzenia z 17 czerwca 2009r. poprzez błędną wykładnię skutkującą przyjęciem, iż wstępnie uznana grupa producentów owoców i warzyw dokonuje zapłaty za inwestycje określone w zatwierdzonym Planie dochodzenia do uznania wyłącznie w formie bezgotówkowej, polecenia przelewu oraz przyjęcia iż brak zapłaty za inwestycje w formie bezgotówkowej, polecenia przelewu stanowi kwalifikowany brak spełnienia wymogów objęcia inwestycji pomocą finansową;
2) art. 117 ust.3 w zw. z art. 117 ust.2 lit. a i lit. b rozporządzenia nr 543/2011 poprzez przyjęcie właściwości zastosowania oraz nałożenia kary przez organ i instancji, stanowiącej różnicę pomiędzy kwotą określoną na podstawie art. 117 ust.2 lit. a oraz art. 117 ust.2 lit. b.
Prezes ARiMR w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe argumenty.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje.
Badając zaskarżone orzeczenie pod względem jego zgodności z przepisami ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz.U. z 2012r., poz. 270 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") oraz ustawy Kodeks postępowania administracyjnego, jak i z normami prawa materialnego mającymi zastosowanie w sprawie, Sąd uznał, iż rozstrzygnięcie to zostało wydane z istotnym naruszeniem przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy oraz postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a to uzasadniło jej uchylenie w oparciu o przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a.
W powyższym kontekście - stosownie do treści art. 145 § 1 p.p.s.a. - należy zwrócić uwagę, iż nie każdy akt administracyjny, który dotknięty jest wadliwością automatycznie zostanie przez Sąd usunięty z obrotu prawnego. Ustawodawca bowiem przyjął, iż Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie (w całości lub w części) może tak orzec, jeżeli stwierdzi:
a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy;
b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, niezależnie od tego, czy uchybienie to miało wpływ na wynik sprawy;
c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Sąd ponadto stwierdza nieważność aktu administracyjnego (w całości lub w części), jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a, lub w innych przepisach. Orzeka także wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w k.p.a. lub w innych ustawach.
Reasumując należy stwierdzić, iż uchylenie aktu administracyjnego z racji naruszenia prawa materialnego uzasadnione będzie wtedy, gdy - w wypadku prawidłowego zastosowania tych norm - rozstrzygnięcie byłoby inne. Zaznaczyć trzeba, że naruszenie prawa nie powoduje uchylenia aktu administracyjnego, gdy wystąpi w postaci rażącej, albowiem wówczas stwierdza się nieważność decyzji lub postanowienia. Wreszcie "inne naruszenie przepisów postępowania" skutkuje uchyleniem aktu administracyjnego, o ile uchylenie to mogło mieć (a więc wcale nie musiało mieć) wpływu na wynik sprawy.
Dokonując oceny zaskarżonej decyzji w powyższym zakresie Sąd dopatrzył się naruszenia przepisów prawa materialnego oraz postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż oceniając - w powyższym kontekście - treść rozstrzygnięć administracyjnych wskazać trzeba, że skarga zasługuje na uwzględnienie.
Spór w sprawie sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, czy możliwe było uregulowanie należności za zakupiony towar "elektroniczny systemu ważenia grzybów" gotówką, na podstawie dokumentu KP Nr [...] z [...] grudnia 2012 r., czy też zapłaty tej należało dokonać bezgotówkowo, przelewem bankowym. Zdaniem skarżącego możliwe było uregulowanie tej należności gotówkowo, natomiast organ jest przeciwnego zdania i wskazując na treść § 5 ust. 5 rozporządzenia z 17 czerwca 2009r. stwierdza, że płatność winna być dokonana bezgotówkowo i dlatego też kwota z tej transakcji została uznana za wydatek niekwalifikowany.
Odpowiadając na powyższe pytanie zdaniem Sądu rację należy przyznać stronie skarżące.
W pierwszej kolejności należy zauważyć, że powoływany § 5 ust. 5 obowiązującego w dniu złożenia wniosku o przyznanie pomocy rozporządzenia z 17 czerwca 2009r. posiadał treść: rozliczenie kosztów kwalifikowanych poniesionych na inwestycję lub jej etap jest dokonywane bezgotówkowo, w formie polecenia przelewu.
Sąd zgadza się ze stroną skarżącą wskazującą, że nie jest ona adresatem powyższego przepisu, gdyż tym, adresatem jest ARiMR. W pierwszej kolejności należy wskazać że w rozporządzeniu z 17 czerwca 2009r. ani w ustawie o organizacji rynków owoców, na podstawie której zostało wydane rozporządzenie nie ma definicji legalnej użytych terminów. Dlatego też należy posługiwać się rozumieniem słów zgodnie z ich charakterem, który nadaje im język polski. Zatem należy zwrócić uwagę, że "rozliczenia" kosztów kwalifikowanych, o którym mowa w § 5 ust. 5 rozporządzenia z 17 czerwca 2009r., dokonuje tylko i wyłącznie organ. Strona natomiast płaci za usługi i dostarczone towary na podstawie faktury albo innego równoważnego dokumentu. W powołanym przepisie prawodawca posługuje się terminem "rozliczenie", a nie terminem "zapłata". Powyższe ma zdaniem Sądu przesądzające znaczenie, gdyż rozliczenie jest czynności inną niż zapłata, zazwyczaj jest czynnością następczą po dokonaniu zapłaty za wykonane usługi lub dostarczone towary. Zgodnie ze słownikiem języka polskiego (Słownik języka polskiego, wydawnictwo PWN tom 4, strona 474) termin rozliczenie oznacza: 1. regulowanie wzajemnych należności i zobowiązań; 2 natomiast rozliczenie jakiejś działalności lub jakiegoś okresu oznacza podsumowanie ich, głównie w celu dokonania osądu i napiętnowania przewinień. Ponadto słownik ten wskazuje, że termin rozliczyć oznacza: 1. jeśli rozliczyliśmy jakieś zobowiązania lub należności, to ustaliliśmy wysokość lub uregulowaliśmy je; 2. jeśli rozliczyliśmy się z kimś, to obliczyliśmy wzajemne zobowiązania lub uregulowaliśmy je; 3. jeśli ktoś rozliczył się z czegoś, np. z dochodów lub wydatków, to zdał przed kimś rachunek z tego; 4 jeśli rozliczyliśmy kogoś z jakiś pieniędzy, to sprawdziliśmy, czy nie jest on nam czegoś winien. Natomiast termin "zapłata" to zapłacenie pieniędzy jako należności za towar lub usługę (Słownik języka polskiego, wydawnictwo PWN tom 6, strona 343).
Mając powyższe na względzie słuszne jest stanowisko skarżącego wskazujące, że adresatem tej normy jest organ, a nie beneficjent pomocy. Ponadto rozporządzenie to w ogóle nie wskazuje, jakie konsekwencje płyną z zapłaty gotówką za zakupiony towar lub usługę, brak jest jakiejkolwiek sankcji w tym sankcji uznania takiego wydatku za niekwalifikowany. Powołany przepis nie jest przepisem ogólnym i nie odnosi się do wszystkich zdarzeń uregulowanych w rozporządzeniu z 17 czerwca 2009r., w tym przede wszystkim zapłaty (płatności) za wystawione faktury. Odnosi się on wyłącznie do rozliczenia kosztów kwalifikowanych inwestycji, o którym mowa w § 5 rozporządzenia. Zatem słuszne jest stanowisko skarżącego, że rozliczenie kosztów kwalifikowanych poniesionych na inwestycję lub jej etap, należy interpretować jako dokonanie przez ARiMR rozliczenia rozumianego jako przekazania należnych wstępnie uznanej grupie producentów owoców i warzyw środków finansowych przysługujących z tytułu poniesienia kosztów kwalifikowanych na realizację inwestycji lub jej etapu. Powyższe potwierdza także usytuowanie § 5 ust. 5 w ramach całego rozporządzenia z 17 czerwca 2009r. Zasadnie wskazuje skarżący, że właściwe rozkodowanie adresata normy § 5 ust. 5 rozporządzenia musi odbyć przy uwzględnieniu brzmienia całego § 5 rozporządzenia oraz sposobu formułowania innych przepisów rozporządzenia.
W tym miejscu należy przywołać zasadę wykładni przepisów prawa, która przyjęła się w orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego, Sądu Najwyższego i Naczelnego Sądu Administracyjnego, stanowiącą, że nie jest dopuszczalne interpretowanie przepisu w taki sposób, który pozbawiałby część tego przepisu znaczenia prawnego, zgodnie z łacińską sentencją per non est (nie wolno jest interpretować przepisów prawnych tak, by pewne ich fragmenty okazały się zbędne). Przykładem takiego orzecznictwa może być uchwała Trybunału Konstytucyjnego, w której Trybunał uznał za niezgodną z założeniem o racjonalności prawodawcy, leżącym u podstaw poprawnej wykładni przepisów prawa takiej wykładni, która prowadziłaby do wniosku, że pewien fragment przepisu [...] należałoby uznać za całkowicie zbędny (por. uchwałę TK z 14 czerwca 1995 r., sygn. akt W 19/94, OTK 1995/1/23). Sąd Najwyższy w postanowieniu z 22 czerwca 1999 r. sygn. akt IKZP 19/99, skonstatował natomiast, iż fundamentalne reguły wykładni przepisów prawnych za punkt wyjścia przyjmują założenie – rzecz jasna idealizujące – o racjonalnym prawodawcy, a więc takim ustawodawcy, który tworzy przepisy w sposób sensowny, racjonalny i celowy, znając cały system prawny i nadając poszczególnym słowom i zwrotom zawsze takie samo znaczenie, nie zamieszczając jednocześnie zbędnych sformułowań (por. także Z. Ziembiński, Teoria prawa, PWN 1978, s. 106 – 123 oraz uchwałę SN z 16 marca 2000 r. sygn. akt I KZP 53/99). Z kolei w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego godną zauważenia jest teza, że konstrukcje prawne są tworzone za pomocą słów w ten sposób, iż stanowią określoną całość. W konsekwencji nie można ich interpretować nie uwzględniając owej całości, co może również przemawiać za stosowaniem wykładni systemowej (por. uzasadnienie uchwały NSA z 22 czerwca 1998 r. sygn. akt FPS 9 /97 oraz uzasadnienie uchwały z 14 grudnia 1998 r. sygn. akt FPS 19/98, a także uchwałę z 20 marca 2000 r., sygn. akt FPS 14/99, ONSA 2000/3/92). W związku z powyższym odkodowując normę prawną należy przeanalizować cały § 5 rozporządzenia z 17 czerwca 2009r.
Zgodnie z § 5 ust. 1 rozporządzenia z 17 czerwca 2009r. pomoc finansowa na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji polegających na zakupie gruntu, budynku, budowli, używanego narzędzia, używanej maszyny, używanego urządzenia lub używanego samochodu ciężarowego jest przyznawana wyłącznie do wysokości stanowiącej wartość rynkową takich inwestycji.
2. Wartość rynkowa inwestycji wymienionych w ust. 1 jest określana na podstawie dokumentu wystawionego przez uprawnionego rzeczoznawcę.
3. Wysokość pomocy finansowej na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji innych niż wymienione w ust. 1 jest określana na podstawie złożonej przez grupę faktury lub dokumentu o równoważnej wartości dowodowej.
4. Pomoc finansowa na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji, ujętych w pkt 8 i 12 załącznika do rozporządzenia, jest przyznawana po zrealizowaniu całej inwestycji, z którą wiążą się te koszty.
5. Rozliczenie kosztów kwalifikowanych poniesionych na inwestycję lub jej etap jest dokonywane bezgotówkowo, w formie polecenia przelewu.
Zdaniem Sądu § 5 rozporządzenia wprost wskazuje na adresata tej normy prawnej, którym jest ARiMR. Analizując ten przepis trzeba zwrócić uwagę w szczególności na ust. 1, 3, 4 oraz analizowany już ust. 5 § 5 rozporządzenia. To agencja przyznaje pomoc finansową wyłącznie do wysokości stanowiącej wartość rynkową inwestycji (ust. 1), beneficjent co najwyżej może ubiegać się o taką pomoc, lub też beneficjentowi taka pomoc jest przyznawana, jak to określa § 1 ust. 1 rozporządzenia. Oczywistym również jest, że pośrednim, ale nie bezpośrednim, adresatem normy prawnej wskazanym w § 5 ust. 1 rozporządzenia z 17 czerwca 2009r. jest także beneficjent, któremu może być przyznana taka pomoc wyłącznie do wysokości stanowiącej wartość rynkową gruntu, budynku itp. Z kolei ust. 3 § 5 rozporządzenia wskazuje na dokumenty, na podstawie których określana jest wysokość pomocy finansowej. Dokumentami tymi jest faktura lub inny dokument o równoważnej wartości dowodowej. Trzeba wyjaśnić, że w myśl § 2 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia z 17 czerwca 2009r. potwierdzeniem spełnienia przez grupę warunków przyznania pomocy finansowej, o której mowa w § 1 ust. 1 jest złożenie m.in. faktury albo dokumentu o równoważnej wartości dowodowej, potwierdzających wysokość kosztów poniesionych na zrealizowanie inwestycji lub jej etapu. Zatem na podstawie tych dokumentów organ dokonuje czynności, o których mowa § 5 ust. 3 rozporządzenia z 17 czerwca 2009r. Dodatkowy potwierdzeniem adresata normy prawnej wskazanej w całym § 5 rozporządzenia z 17 czerwca 2009r., jest ust. 4 tego paragrafu, który określa moment w którym przyznawana jest pomoc przez organ. Natomiast ust. 2 § 5 rozporządzenia nie sprzeciwia się takiej wykładni, gdyż wskazuje on jedynie na podstawie jakiego dokumentu określana jest wartość rynkowa inwestycji, o której mowa w ust. 1 § 5 rozporządzenia z 17 czerwca 2009r.
Reasumując zdaniem Sądu wskazywany przez Prezesa ARiMR § 5 ust. 5 rozporządzenia z 17 czerwca 2009r. nie mógł stanowić podstawy do zakwestionowania kwalifikowalności poniesionego wydatku (kosztu) na zakup urządzenia do ważenia grzybów. Przepis ten odnosi się tylko i wyłącznie do Agencji, która rozlicza koszty kwalifikowane. Żaden z powołanych przez organ w decyzji przepisów nie nakazuje natomiast dokonywania zapłaty (płatności) za towar - na podstawie faktury lub dokumentu o równoważnej wartości dowodowej - bezgotówkowo w formie polecenia przelewu. Wskazywany przez organ w zaskarżonej decyzji zapis instrukcji jest analogiczny z zapisem zawartym w § 5 ust. 5 rozporządzenia, zatem nie mógł on mieć wpływu na dokonaną przez Sąd wykładnię. Co więcej instrukcja stanowi jedynie pomoc w wypełnieniu określonego formularza i nie może być sprzeczna z przepisami powszechnie obowiązującymi. Obecnie obowiązujące rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 lipca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków przyznawania pomocy finansowej wstępnie uznanej grupie producentów owoców i warzyw oraz wykazu kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania (Dz. U. z 2013r., poz. 872) zawiera w § 4 analogiczne zapisy do rozporządzenia z 17 czerwca 2009r. zatem również nie wskazuje na prawidłowość dokonanej przez organ wykładni.
Powyższej wykładni także nie sprzeciwiają się powołane w decyzji ogólne przepisy dotyczące faktu, że środki wypłacane w ramach przedmiotowej pomocy finansowej są środkami budżetowymi (z budżetu unijnego jak i krajowego) i podlegają szczególnej ochronie. Wskazywane w decyzji przepisy (art. 30 rozporządzenia nr 966/2012 oraz art. 44 ust. 3 ustawy o finansach publicznych) nie nakazują dokonywania płatności w formie bezgotówkowej. Co więcej trzeba wyjaśnić, że w krajowym systemie prawnym uregulowano wysokość od której winno dokonywać płatności bezgotówkowo. Zgodnie z art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 2 lipca 2004r. o swobodzie działalności gospodarczej (tekst jednolity Dz. U. z 2013r., poz. 672) dokonywanie lub przyjmowanie płatności związanych z wykonywaną działalnością gospodarczą następuje za pośrednictwem rachunku bankowego przedsiębiorcy w każdym przypadku, gdy:
1. stroną transakcji, z której wynika płatność, jest inny przedsiębiorca oraz
2. jednorazowa wartość transakcji, bez względu na liczbę wynikających z niej płatności, przekracza równowartość 15.000 euro przeliczonych na złote według średniego kursu walut obcych ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski ostatniego dnia miesiąca poprzedzającego miesiąc, w którym dokonano transakcji.
Powyższe warunki winny być spełnione łącznie. Strona skarżąca natomiast zapłaciła za fakturę w wysokości 50.000 złotych. Zatem nie przekroczyła wymaganego ww. przepisem, limitu.
W konsekwencji błędna wykładnia § 5 ust. 5 rozporządzenia z 17 czerwca 2009r. doprowadziła do bezpodstawnego zakwestionowania kwalifikowalności dokonanego przez skarżącą wydatku. To z kolei doprowadziło do nieprawidłowego zastosowania art. 117 ust. 3 rozporządzenia nr 543/2011.
Zgodnie z art. 117 ust. 1 rozporządzenia nr 543/2011 płatności oblicza się na podstawie kwoty, którą uznano za kwalifikowalną.
Ust. 2 art. 117 rozporządzenia nr 543/2011 stanowi, że państwo członkowskie sprawdza wniosek o przyznanie pomocy otrzymany od beneficjenta i określa kwoty, które kwalifikują się do otrzymania wsparcia. Państwo członkowskie określa:
a) kwotę, którą należy wypłacić beneficjentowi w oparciu o sam wniosek;
b) kwotę, którą należy wypłacić beneficjentowi po sprawdzeniu kwalifikowalności wniosku.
Natomiast w myśl art. 117 ust. 3 rozporządzenia nr 543/2011 jeżeli kwota określona na podstawie ust. 2 lit. a) przekracza kwotę określoną zgodnie z ust. 2 lit. b) o więcej niż 3 %, nakłada się odpowiednią karę. Kwota kary jest równa różnicy między kwotami obliczonymi w ust. 2 lit. a) i b).
Jednak jeżeli organizacja producentów lub grupa producentów może wykazać, że nie jest odpowiedzialna za włączenie niekwalifikowalnej kwoty nie stosuje się żadnej kary.
Przenosząc powyższe na grunt przedmiotowej sprawy organ uznając za niekwalifikowany koszt elektronicznego systemu ważenia grzybów pomniejszył płatność dla skarżącej o dwukrotność kwoty 37.500 złotych. Powyższe wobec nieprawidłowej wykładni § 5 ust. 5 rozporządzenia z 17 czerwca 2009r. było niezasadne.
Sąd, w składzie rozpoznającym sprawę, badając zaskarżoną decyzję w granicach określonych powołanych wyżej przepisami prawa wspólnotowego i krajowego, doszedł do przekonania, iż skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem przy wydaniu zaskarżonej decyzji doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego § 5 ust. 5 rozporządzenia z 17 czerwca 2009r. oraz w konsekwencji błędnego zastosowania art. 117 ust. 3 rozporządzenia nr 543/2011, a nadto art. 9 ust. 1a ustawy o organizacji rynków owoców.
Z tego względu organ naruszył art. 107 § 3 k.p.a., który wymaga od organu dokonania prawidłowej subsumcji stanu faktycznego pod normę prawną. Brak wyjaśnienia zasadności przyjęcia, że płatność za faktury lub inne dokumenty o równoważnej wartości dowodowej winna nastąpić bezgotówkowo - czynią również uzasadnionym zarzuty naruszenia procedury administracyjnej określonych w art.77 § 1 i 80 k.p.a. w zakresie nieprawidłowego rozpatrzenia zebranego materiału dowodowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.
Z tych wszystkich przyczyn organ winien zatem dokonać ponownej oceny sprawy z uwzględnieniem wyżej wyrażonych poglądów w zakresie wykładni prawa materialnego, z zastosowaniem odpowiednich przepisów dotyczących postępowania.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie i na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach orzeczono na mocy art. 200 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło