V SA/Wa 2580/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Joanna Zabłocka, Sędzia WSA - Izabella Janson (spr.), Sędzia WSA - Mirosława Pindelska, Protokolant - Sylwia Wojtkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 maja 2008 r. sprawy ze skargi L. Sp. z o. o. w M. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] lipca 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu odsetek od zwróconych należności celnych 1. uchyla zaskarżoną decyzję 2. zasądza od Dyrektora Izby Celnej w Warszawie na rzecz L. Sp. z o.o. w M. kwotę [...] zł ([...] złote [...] groszy) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Przedmiotem skargi z 6 września 2007 r., wniesionej przez L. Spółkę z o.o. jest decyzja Dyrektora Izby Celnej w W. z [...] lipca 2007 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] stycznia 2007 r. odmawiającą zwrotu odsetek od zwracanych należności celnych. Zaskarżone orzeczenie zostało wydane w następującym stanie faktycznym. W dniach od 11 marca 1999 r. do 7 grudnia 1999 r. L. Sp. z o.o. zgłosiła do procedury dopuszczenia do obrotu na polskim obszarze celnym podzespoły do produkcji telewizorów. Dyrektor Urzędu Celnego w W. przyjął zgłoszenia celne jako odpowiadające wymogom formalnym określonym w art. 64 § 1 i 2 Kodeksu celnego, co spowodowało objęcie towaru procedurą dopuszczenia do obrotu i określenie kwoty wynikającej z długu celnego. W dniach od 5 kwietnia 2000 r. do 6 lipca 2000 r. przeprowadzona została kontrola w zakresie wartości celnej towarów importowanych przez L. Sp. z o.o. w roku 1998 i 1999. W wyniku przeprowadzonej kontroli ujawniono umowę licencyjną i o technicznym wspomożeniu produkcji, zawartą [...] stycznia 1999 r. między [...] firmą- A., a L. Spółkę z o.o. oraz faktury z dnia [...] grudnia 1999 r., nr [...] i [...], obejmujące należności licencyjne oraz fakturę nr [...] obejmującą należność stanowiącą opłatę wstępną eksportera i faktury ["invoice", "debit not"]. W związku z powyższym Dyrektor Urzędu Celnego w W. uznał dokonane w dniach od [...] marca 1999 r. do [...] grudnia 1999 r. zgłoszenia celne za nieprawidłowe w zakresie wartości celnej oraz kwoty wynikającej z długu celnego i orzekł w tym zakresie o powiększeniu deklarowanej przez stronę wartości importowanego towaru o kwoty wynikające z ww. faktur. Po rozpatrzeniu odwołań, Dyrektor Izby Celnej w W. utrzymał w mocy zaskarżone decyzje organu I instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżone decyzje Dyrektora Izby Celnej w W. oraz poprzedzające je decyzje Dyrektora Urzędu Celnego w W. W związku z powyższym Naczelnik Urzędu Celnego w C. decyzjami o numerach: [...] z dnia [...], umorzył postępowanie celne w sprawie zgłoszenia celnego nr [...] z dnia [...] po uchyleniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia [...] sygn. akt [...] zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Celnej w W. [...] z dnia [...] W związku z powyższym Dyrektor Izby Celnej w W. orzekł decyzją nr [...] z dnia [...] zwrot wpłaconych należności celnych w łącznej wysokości [...]. Pismem z dnia 13 lutego 2006 r. zainteresowana wezwała do zapłaty odsetek za zwłokę od kwoty nienależnie przypisanego importerowi długu celnego na podstawie art. 67 § 1 ustawy Prawo celne. Decyzją nr [...] z dnia [...] stycznia 2007 r. Dyrektor Izby Celnej w W. odmówił zwrotu odsetek od zwróconych należności celnych. Wyjaśnił, iż po wydaniu uchylających wyroków przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, Naczelnik Urzędu Celnego w C. wydał decyzje umarzające postępowania celne zaś Dyrektor Izby Celnej w W. dokonał na rzecz skarżącej zwrotu należności celnych, uiszczonych przez spółkę na podstawie wydanych przez organ decyzji. Jednocześnie brak jednoznacznego wskazania w wyrokach WSA, iż naruszenie prawa było wynikiem błędu organu celnego zaś spółka nie przyczyniła się do powstania tego błędu powoduje, że nie można mówić o niewykonaniu wyroków sądowych w zakresie zapłaty odsetek za zwłokę od kwoty nienależnie przypisanego importerowi długu celnego. W wyniku rozpatrzenia odwołania Spółki, decyzją nr [...] z dnia [...] lipca 2007 r. Dyrektor Izby Celnej w W. utrzymał w mocy decyzję odmawiającą skarżącej zwrotu odsetek od zwróconych należności celnych. Wyjaśnił, iż zgodnie z treścią art. 250 Kodeksu celnego, od zwracanych należności celnych przywozowych lub wywozowych nie płaci się odsetek, chyba że niewłaściwe ustalenie kwoty należności było wynikiem błędu organu celnego, a dłużnik w żaden sposób nie przyczynił się do powstania błędu. Dyrektor Izby Celnej zaznaczył, iż zwrot odsetek od zwracanych należności celnych jest możliwy jedynie w przypadku wystąpienia dwóch przesłanek, tj. błędu organu oraz braku przyczynienia się dłużnika do powstania błędu. Następnie podniósł, iż wobec tego, że za prawidłowość zgłoszenia celnego odpowiada zgłaszający zaś do zgłoszenia winien dołączyć dokumenty, których przedstawienie służy ustaleniu prawidłowej wartości celnej towaru, nie można wywodzić, że niewłaściwe ustalenie kwoty należności było wynikiem błędu organu w rozumieniu art. 250 Kodeksu celnego. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] lipca 2007 r., L. Sp. z o.o. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] stycznia 2007 r. W uzasadnieniu skargi podniesiono, iż w przypadku gdy organy celne wbrew przepisom prawa zobowiązały stronę do zapłaty wyższego cła aniżeli należne, na podstawie art. 250 § 3 Kodeksu celnego zobowiązane są do zwrotu cła wraz z odsetkami. Spółka wskazała, iż zawarte w decyzji organu I instancji stwierdzenie dotyczące konieczności zawarcia w wyroku uchylającym, klauzuli nakazującej zwrot odsetek od nienależnie pobranych należności celnych - jest błędne. Podniosła, że już sama okoliczność uchylenia zaskarżonych decyzji dowodzi, iż organy celne popełniły błąd, zaś Sąd nie musi dodatkowo zamieszczać w wyroku "instrukcji postępowania" gdyż dalsza procedura wynika wprost z treści art. 250 § 3 Kodeksu Celnego. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w W. podtrzymał wcześniejszą argumentację zawartą w zaskarżonych decyzjach i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona. Zgodnie z art. 250 § 3 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) od zwracanych należności celnych przywozowych lub wywozowych nie płaci się odsetek, chyba że niewłaściwe ustalenie kwoty należności było wynikiem błędu organu celnego, a dłużnik w żaden sposób nie przyczynił się do powstania tego błędu. W takim wypadku odsetki oblicza się od dnia uiszczenia należności podlegających zwrotowi. W razie spełnienia obu wskazanych w tym przepisie przesłanek, tj. błędu organu i braku przyczynienia się dłużnika do powstania tego błędu, na organach celnych ciąży obowiązek zapłaty odsetek od zwracanego cła. Tak więc podstawową przesłanką warunkującą zwrot należności celnych wraz z odsetkami jest ustalenie, że "niewłaściwe ustalenie kwoty należności było wynikiem błędu organu celnego". Przepisy Kodeksu celnego ani inne przepisy regulujące postępowanie w sprawach celnych nie definiują pojęcia "błędu organu celnego" w rozumieniu art. 250 § 3 Kodeksu celnego. Zgodnie z definicją słownikową pojęcie "błędu" rozumiane jest dość szeroko, m.in. jako "niezgodność z obowiązującymi regułami pisania, liczenia...itp.", jako "odstępstwo od normy; pomyłka", czy też jako "postępek, działanie, które przynosi komuś złe skutki; niewłaściwe posunięcie, przedsięwzięcie" (Słownik języka polskiego, Wyd. PWN, Warszawa 1978, tom I, s. 177). W związku z powyższym, należy stwierdzić, że na gruncie art. 250 § 3 Kodeksu celnego brak jest przesłanek do tego, by w sposób odmienny, zawężający rozumieć pojęcie błędu, ograniczając je tylko np. do pomyłki rachunkowej. "Błąd" organu celnego, o którym mowa w art. 250 § 3 Kodeksu celnego powinien być rozumiany zarówno jako błąd formalny, jak i w znaczeniu materialnoprawnym (v. wyrok NSA z 11 stycznia 2007 r., I GSK 358/06, LEX 301705). W przedmiotowej sprawie "niewłaściwe ustalenie kwoty należności" nastąpiło w wyniku wadliwego (błędnego) działania organu, który uznając dokonane przez skarżącą zgłoszenie celne za nieprawidłowe, w zakresie sprowadzonego towaru, doliczył opłaty licencyjne - wynikające z umowy licencji i pomocy technicznej zawartej między strona skarżącą, a [...] firmą A. - do wartości towarów, dla których ustalana była wartość celna. Opisane powyżej działanie organu uznane zostało za nieprawidłowe, w rezultacie zaś Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzje Dyrektora Izby Celnej w W. w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe oraz poprzedzające je decyzje (patrz: wymienione powyżej wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o sygnaturach wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji). Sąd wskazał bowiem, iż nie było żadnych podstaw do doszukiwania się związków pomiędzy zakupem towaru u [...] eksportera B., a opłatami licencyjnymi, jakie skarżąca L. Sp. z o.o. poniosła na rzecz A.., pozwalających stwierdzić, że ponoszenie tych opłat było warunkiem sprzedaży towaru, dla którego ustalana była wartość celna. Organ nie mógł zastosować więc art. 30 § 1 pkt 3 Kodeksu celnego. Z powyższego jasno zatem wynika, że nieprawidłowe działanie organu polegające na podwyższeniu wartości importowanego towaru, obarczone było błędem. W tych okolicznościach należy stwierdzić, że kwestia "błędu" organu w rozumieniu art. 250 § 3 Kodeksu celnego nie powinna budzić wątpliwości. Sąd nie mógł zatem zgodzić się z zawartym w zaskarżonej decyzji argumentem, że niewłaściwe ustalenie kwoty należności w niniejszej sprawie nie może być poczytane za błąd organu w rozumieniu art. 250 Kodeksu celnego, z uwagi na fakt, iż za prawidłowość zgłoszenia celnego odpowiada zgłaszający, który do zgłoszenia winien dołączyć dokumenty, służące do ustalenia prawidłowej wartości celnej towaru. W tym miejscu należy zauważyć, iż uzasadnienie zaskarżonej decyzji jest niepełne i poza przytoczeniem przepisów nie dokonuje analizy materiału dowodowego na okoliczność co do przyczynienia się skarżącej do powstania błędu. Sąd podziela stanowisko Dyrektora Izby Celnej w W., że za prawidłowe złożenie zgłoszenia odpowiedzialna jest strona, jednakże organ w żaden sposób nie wskazał na czym miałoby polegać przyczynienie się strony do błędu organu celnego, w wyniku którego organ ustalił wyższą niż należna wartość celną towaru. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji brakuje wskazania czy i jakie dokumenty winna jeszcze załączyć skarżąca do zgłoszenia celnego, a których nie złożyła i które były konieczne do ustalenia prawidłowej wartości celnej. W związku z nie wyjaśnieniem powyższego, nie można w tej sytuacji czynić zarzutów stronie, że nie przedstawiła dokumentów niezbędnych do ustalenia wartości celnej towaru w prawidłowej wysokości. W związku z powyższym należy podnieść, że Dyrektor Izby Celnej w W. naruszył także przepisy art. 121 § 1, 122, 187 § 1 i 191 Ordynacji podatkowej poprzez niewłaściwe ustalenie stanu faktycznego, niewłaściwą jego ocenę i nieuzasadnione przyjęcie, iż strona przyczyniła się do nieprawidłowego ustalenia kwoty długu celnego. W przedmiotowej sprawie wydanie decyzji uznającej zgłoszenie celne za nieprawidłowe w zakresie wartości celnej i długu celnego importowanego przez stronę skarżącą towaru i określającej wyższą kwotę należności celnych w sposób niezgodny z prawem, było wynikiem błędu organu celnego, a strona w żaden sposób nie przyczyniła się do powstania tego błędu. Jak już wyżej wskazano, niewłaściwe ustalenie kwoty należności celnych w wyniku błędu organu celnego nie jest ograniczone li tylko do błędów formalnych, rachunkowych, ale uzasadnia zwrot cła wraz odsetkami na podstawie art. 250 § 3 Kodeksu celnego w każdej sytuacji, w której organy celne wbrew przepisom prawa zobowiązały stronę do zapłaty wyższego cła (należności celnych) aniżeli należne. Decyzja jest wynikiem błędu organu celnego także wówczas, gdy błąd dotyczy błędnych ustaleń lub ocen w zakresie stanu faktycznego, jak i wadliwego zastosowania lub wykładni przepisów prawa (v. wyrok WSA w Warszawie z dnia 20 grudnia 2005 r. V SA/Wa 1196/05 LEX nr 189761). Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku. Sąd nie wydał orzeczenia w trybie art. 152 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ponieważ zaskarżona decyzja w części dotyczącej zwrócenia stronie należności celnych była w dacie orzekania przez sąd wykonana, natomiast decyzja w części odmawiającej wypłaty odsetek od zwróconych należności celnych, ze swej istoty nie podlega wykonaniu i wobec tego orzeczenie o jej niewykonywaniu uznać należy za bezprzedmiotowe. O kosztach postanowiono na podstawie art. 200 cyt. ustawy.