V SA/Wa 2606/15

PostanowienieWSA w Warszawie2016-06-02

Skład orzekający: Barbara Mleczko-Jabłońska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, powinien zostać uwzględniony, jeśli wnioskodawca wykazał trudną sytuację finansową i rodzinną?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, zasługuje na uwzględnienie, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W przypadku, gdy jedynym źródłem dochodu jest niska renta, a wnioskodawca jest wdowcem, inwalidą, stale leczącym się i pozostającym pod opieką ośrodka pomocy społecznej, przyznanie prawa pomocy jest uzasadnione.
Stan faktyczny
Z. G. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Wnioskodawca wskazał na niskie dochody z renty, posiadanie nieruchomości rolnej, leczenie i opiekę ośrodka pomocy społecznej. Po wcześniejszych problemach z doręczeniem wezwań i odmowie przyznania prawa pomocy przez referendarza sądowego oraz WSA, Naczelny Sąd Administracyjny uwzględnił zażalenie skarżącego, wskazując na konieczność ponownego wezwania do przedstawienia dokumentów. Wnioskodawca ponownie przedstawił swoją trudną sytuację finansową i zdrowotną, dołączając stosowne dokumenty.
Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie całkowitym przez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodnicząca: sędzia WSA Barbara Mleczko-Jabłońska po rozpoznaniu w dniu 2 czerwca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z. G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie oddalenia skargi na czynność egzekucyjną postanawia: - przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym przez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu Z. G. wystąpił z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wskazał, iż posiada nieruchomość rolną o pow. 1,5 ha (łąka, bagno). Wnioskodawca nie wypełnił rubryki nr 6 wniosku, zaś w rubryce nr 10 wskazał, iż osiąga dochód w wysokości 300 zł z tytułu renty. Dodatkowo oświadczył, iż leczy się, pozostaje pod opieką gminnego ośrodka pomocy społecznej, a nadto posiada kredyty i pożyczki. W związku z tym, iż złożone oświadczenia okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżącego, zarządzeniem z dnia 27 lipca 2015 r. wezwano go do udzielenia dodatkowych informacji oraz złożenia określonych dokumentów. Pismo sporządzone w wykonaniu powyższego zarządzenia zostało doręczone do rąk dorosłego domownika skarżącego w dniu 11 sierpnia 2015 r. (potwierdzenie na k. 22 akt sądowych), mimo tego w zakreślonym terminie dodatkowe oświadczenie nie zostało złożone. W dniu 21 sierpnia 2015 r. do Sądu wpłynęła korespondencja obejmująca kopertę, w której przesłano wezwanie do złożenia dodatkowego oświadczenia, zgodnie z zarządzeniem z dnia 27 lipca 2015 r., na której odręcznie dopisano "W tej chwili teścia nie ma w domu, przebywa w sanatorium". Postanowieniem z dnia 2 września 2015 r. referendarz sądowy odmówił przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie całkowitym, uzasadniając swoje rozstrzygnięcie niemożnością dokonania oceny spełnienia przez skarżącego ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Z. G. wniósł w ustawowym terminie sprzeciw od powyższego postanowienia, oświadczając, że jest samotnym wdowcem, rencistą, pozostającym pod opieką GOPS i "stale przebywa na leczeniu i rehabilitacji". W wyniku rozpoznania sprzeciwu, postanowieniem z dnia 9 listopada 2015 r. WSA w Warszawie odmówił przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Na przedmiotowe postanowienie Skarżący złożył zażalenie, które Naczelny Sąd Administracyjny uwzględnił wydając orzeczenie dnia 19 stycznia 2016 r., sygn. akt II GZ 960/15. W postanowieniu tym NSA wskazał, iż wezwanie Sądu I instancji z dnia 27 lipca 2015 r. nie zostało skutecznie doręczone. Ponadto fakt, iż stroną niniejszego postępowania jest człowiek starszy, nieporadny i złego stanu zdrowia uzasadnia konieczność szczególnie uważnego potraktowania Skarżącego. W związku z tym NSA nakazał ponowne wezwanie Strony do przedstawienia wymaganych oświadczeń obrazujących sytuację majątkową i rodzinną Skarżącego. W wykonaniu powyższej dyspozycji, wezwaniem z dnia 28 kwietnia 2016 r. zwrócono się do Skarżącego z żądaniem udzielenia dodatkowych informacji oraz złożenia określonych dokumentów. Pismem z dnia 9 maja 2016 r. Skarżący podtrzymał dotychczasową argumentację wyrażaną w sprawie. Wskazał, iż jest wdowcem, inwalidą drugiej kategorii, a ostatnio leczył uraz prawej ręki. Podniósł, iż znajduje się pod opieką GOPS-u, mieszka w budynku gospodarczym, a żywność kupuje mu siostra, ewentualnie obcy ludzie. Do pisma dołączono zbiór kserokopii dokumentów, w tym m.in. zarządzenie o wyznaczeniu pełnomocnika z urzędu do sprawy o sygn. akt I SA/Kr 1916/14 przed WSA w Krakowie, wyciąg miesięczny za okres grudzień 2015 r. z banku, faktury VAT za energię elektryczną za okres ostatnich miesięcy, zaświadczenie wydane przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w K. o zajęciu na egzekucyjnym na kwotę 2789,78 zł, umowę kredytu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. z 2012 r., poz. 270 ze zm. dalej: p.p.s.a.), przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, natomiast w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Oceniając wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, stwierdzić należy, że zasługuje on na uwzględnienie w całości. Mając na uwadze fakt, iż aktualnie źródłem dochodów skarżącego jest wyłącznie renta w deklarowanej wysokości 300 zł netto miesięcznie, stwierdzić należy, że skarżący nie jest w stanie poczynić oszczędności celem pokrycia kosztów sądowych oraz wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika z wyboru. Dlatego zasadnym jest przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Istotnym faktem jest także przyznanie prawa pomocy przez krakowski WSA w lutym 2015 r. (k. 57 akt sądowych), a także inne podniesione przez Skarżącego argumenty: jego sytuacja rodzinna (jest wdowcem), brak majątku na pokrycie kosztów, niskie saldo na rachunku bankowym Skarżącego. Należy zwrócić uwagę, iż Skarżący zastosował się do wezwania Sądu i wykazał swą trudną sytuację finansową, co usprawiedliwia przyznanie mu prawa pomocy. Uwzględniając powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło