V SA/Wa 2616/08
WyrokWSA w Warszawie2009-05-21
Skład orzekający: Beata Krajewska, Małgorzata Dałkowska-Szary, Joanna Zabłocka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może odmówić rozpatrzenia wniosku o dotację z powodu zmiany przepisów prawa, jeśli przepisy przejściowe nie regulują wprost sytuacji wniosków złożonych przed wejściem w życie nowego rozporządzenia, a postępowanie w sprawie nie zostało zakończone decyzją ostateczną?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ administracji publicznej dokonał błędnej wykładni przepisów przejściowych rozporządzeń dotyczących dotacji. W sytuacji, gdy wniosek o dotację został złożony przed wejściem w życie nowego rozporządzenia, a postępowanie nie zostało zakończone decyzją ostateczną, należy stosować przepisy dotychczasowe, nawet jeśli literalne brzmienie przepisów przejściowych nie obejmuje wprost takich przypadków. Niewłaściwa interpretacja przepisów prawa materialnego przez organ stanowiła podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji.Stan faktyczny
Wnioskodawca W. O. ubiegał się o dotację na badania opryskiwaczy. Po odmowie udzielenia dotacji i utrzymaniu jej w mocy przez Główny Inspektor Ochrony Roślin i Nasiennictwa, sprawa trafiła do sądów administracyjnych. Po wcześniejszych wyrokach WSA i NSA, organ uchylił pierwotną decyzję i umorzył postępowanie, argumentując brakiem podstaw prawnych z powodu zmiany przepisów. Sąd administracyjny uznał tę argumentację za błędną, wskazując na niewłaściwą interpretację przepisów przejściowych.Rozstrzygnięcie
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Ochrony Roślin i Nasiennictwa z dnia [...] lipca 2008 r., zasądził od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego oraz stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Beata Krajewska, Sędzia NSA - Małgorzata Dałkowska-Szary (spr.), Sędzia WSA - Joanna Zabłocka, Protokolant - Małgorzata Broniarek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 maja 2009r. sprawy ze skargi W. O. na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Roślin i Nasiennictwa z dnia [...] lipca 2008r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji Głównego Inspektora Ochrony Roślin i Nasiennictwa z dnia [...] lipca 2005r., nr [...] i umorzenia postępowania pierwszej instancji 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Głównego Inspektora Ochrony Roślin i Nasiennictwa na rzecz W. O. - kwotę [...] zł (słownie: [...]) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; 3. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.
Wnioskiem z dnia [...] czerwca 2005 r. o numerze [...], W. O. i prowadzący Przedsiębiorstwo Wielobranżowe "W." zwrócił się do Głównego Inspektora Ochrony Roślin i Nasiennictwa o udzielenie dotacji na obniżenie ceny za badania opryskiwaczy ciągnikowych.
Decyzją z [...] lipca 2005 r., nr [...], Główny Inspektor Ochrony Roślin i Nasiennictwa, odmówił udzielenia wnioskowanej dotacji.
W uzasadnieniu powyższej decyzji wyjaśniono, że zgodnie z § 29 ust. 2. rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 15 kwietnia 2004 r. w sprawie stawek dotacji przedmiotowych dla różnych podmiotów wykonujących zadania na rzecz rolnictwa (Dz. U. Nr 72, poz. 655 ze zm.), podmiot ubiegający się o dotację do wniosku dołącza kopie faktur albo rachunków lub kserokopie faktur albo rachunków, poświadczone za zgodność z oryginałem przez pracownika wojewódzkiego inspektoratu ochrony roślin i nasiennictwa potwierdzające wykonanie tego zadania. Dalej wskazano, iż dołączone do wniosku faktury VAT wystawione przez Przedsiębiorstwo Wielobranżowe "W." W. O., ul. [...], potwierdzające wykonanie badań opryskiwaczy, dotyczyły tych samych nabywców usługi, dla których zostały już wystawione faktury załączone do wcześniej złożonego już wniosku, tj. wniosku [...] kwietnia 2005 r., o numerze ewidencyjnym [...] za wykonanie tej samej usługi przez Przedsiębiorstwo Wielobranżowe "W." s.c. W. O., A. O., ul. [...]. Organ podkreślił, iż przedstawione przez stronę dokumenty nie wskazują, czy wnioskodawca dokonał powtórnych czynności kontrolnych lub dokonał odpowiedniej korekty dokumentacji określonej rozporządzeniem Ministra Finansów z dnia 27 kwietnia 2004 r. w sprawie zwrotu podatku niektórym podatnikom, zaliczkowego zwrotu podatku, zasad wystawiania faktur, sposobu ich przechowywania oraz listy towarów i usług, do których nie mają zastosowania zwolnienia od podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 97, poz. 971). Wobec powyższego nie możliwe jest ustalenie, czy wnioskodawca istotnie wykonał badania opryskiwaczy, których dotyczą faktury wystawione zarówno przez jeden jak i drugi podmiot.
Pismem z 8 sierpnia 2005 r. W. O. – Przedsiębiorstwo Wielobranżowe "W." s.c. W. O., A. O., [...], wniósł o przyznanie dotacji zgodnie z wnioskami [...] i [...]. Wyjaśnił, że faktury wystawione przez spółkę zostały wydrukowane omyłkowo, następnie zaś wymienione na prawidłowe.
Decyzją z [...] września 2005 r., nr [...], Główny Inspektor Ochrony Roślin i Nasiennictwa utrzymał w mocy decyzję z [...] lipca 2005 r., stwierdzając, że przesłanki warunkujące udzielenie dotacji nie zostały spełnione. Nadal nie jest możliwe ustalenie, czy wnioskodawca istotnie wykonał badania opryskiwaczy, których dotyczą faktury wystawione zarówno przez jeden jak i drugi podmiot. We wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy wnioskodawca stwierdza bowiem wyłącznie, że za marzec i kwiecień uregulował należności wobec Urzędu Skarbowego.
W wyniku rozpoznania skargi wniesionej przez Przedsiębiorstwo Wielobranżowe "W. – R." W. O. na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Roślin i Nasiennictwa z [...] września 2005 r., nr [...], Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 25 kwietnia 2006 r., sygn. akt III SA/Wa 3150/05 stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji.
W uzasadnieniu wyroku WSA stwierdził, iż decyzja organu I instancji została skierowana do podmiotu, który wystąpił z wnioskiem o dotację, czyli W. O. – Przedsiębiorstwo Wielobranżowe "W.". Natomiast środek odwoławczy od decyzji wniósł inny podmiot – W. O., A. O. – Przedsiębiorstwo Wielobranżowe "W." s.c. W takiej sytuacji, Główny Inspektor Ochrony Roślin i Nasiennictwa powinien w drodze postanowienia stwierdzić niedopuszczalność odwołania w trybie art. 134 k.p.a. ze względu na to, iż zostało wniesione przez podmiot który nie jest stroną w rozumieniu art. 28 k.p.a. Organ wydał natomiast decyzję, w stosunku do osoby nie będącej stroną w sprawie.
Skargę kasacyjną od tego wyroku wniósł W. O. – Przedsiębiorstwo Wielobranżowe "W." zaskarżając go w całości i zarzucając naruszenie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. wskutek przyjęcia przez Sąd nieprawidłowego ustalenia, iż składający wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy nie posiadał przymiotu strony w postępowaniu administracyjnym. Jednocześnie zarzucono, że Sąd błędnie wywiódł, iż zachodzi przesłanka z art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. uzasadniająca stwierdzenie nieważności decyzji, co miało istotny wpływ na wynik sprawy.
Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 24 maja 2007 r., sygn. akt II GSK 400/06 uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.
W uzasadnieniu wyroku NSA stwierdził, iż Sąd I instancji nie wziął pod uwagę okoliczności, że zaskarżona decyzja został skierowana do podmiotu – Przedsiębiorstwo Wielobranżowe "W." W. O., a zatem osoby, która złożyła wniosek o przyznanie dotacji. W. O. – stosowanie do treści § 29 ust. 1 wówczas obowiązującego rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 15 kwietnia 2004 r. w sprawie stawek dotacji przedmiotowych dla różnych podmiotów wykonujących zadania na rzecz rolnictwa, miał interes prawny w domaganiu się przyznania dotacji, a zatem był stroną postępowania zainicjowanego jego wnioskiem.
NSA zaznaczył, iż Sąd I instancji przyjął, że środek odwoławczy wniesiony od decyzji Głównego Inspektora Ochrony Roślin i Nasiennictwa z [...] lipca 2005 r. został podpisany przez W. O. Treść wniosku wydaje się sugerować także, iż jego autorem jest inicjator postępowania administracyjnego. Natomiast w nagłówku wniosku wymieniono inny podmiot – Przedsiębiorstwo Wielobranżowe "W." W. O. – A. O. Wobec tych faktów istniała wątpliwość, co do jednoznacznego oznaczenia podmiotu wnoszącego wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Tę wątpliwość powinien dostrzec i wyjaśnić organ orzekający.
W ocenie NSA, bez dodatkowych ustaleń w sprawie, nie można było przyjąć, że wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy został wniesiony przez inny podmiot, niebędący stroną postępowania, a tym samym nie występowały przesłanki do wydania wyroku w oparciu o art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.
Rozpatrując sprawę ponownie, wyrokiem z dnia 4 grudnia 2007 r., sygn. akt V SA/Wa 1964/07 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Ochrony Roślin i Nasiennictwa z [...] września 2005 r., o numerze [...].
W uzasadnieniu Sąd podkreślił, iż z uwagi na fakt, że inicjatorem postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie był W. O. Przedsiębiorstwo Wielobranżowe "W.", natomiast w nagłówku wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy wymieniono inny podmiot – Przedsiębiorstwo Wielobranżowe "W." W. O. – A. O. (a dodatkowo pod treścią wniosku i na kopercie widnieje pieczęć: "Przedsiębiorstwo Wielobranżowe "W." s.c. W. O., A. O.) – istniała wątpliwość, co do jednoznacznego oznaczenia podmiotu wnoszącego wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Wskazując na obowiązek organu, polegający na dokładnym określeniu osoby, która składa środek odwoławczy, Sąd podkreślił, iż organ wątpliwość tę powinien dostrzec i wyjaśnić.
Decyzją z [...] lipca 2008 r., nr [...], Główny Inspektor Ochrony Roślin i Nasiennictwa uchylił decyzję z [...] lipca 2005 r., nr [...] i jednocześnie umorzył postępowanie pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji z [...] lipca 2008 r. organ w pierwszej kolejności wyjaśnił, iż pismem z dnia 2 kwietnia 2008 r. zwrócił się do Przedsiębiorstwa Wielobranżowego "W." s.c. W. O., A. O. o wskazanie podmiotu, który złożył wniosek z dnia 8 sierpnia 2005 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy. W toku prowadzonego postępowania strona wyjaśniła, iż ww. wniosek złożony został przez W. O. prowadzącego Przedsiębiorstwo Wielobranżowe "W.". Dalej wskazano, iż strona uzupełniła materiał dowodowy o protokoły kontroli badań opryskiwaczy wystawione przez wnioskodawcę oraz faktury korygujące.
Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie organ podniósł, iż obecnie obowiązujące przepisy prawa uniemożliwiają rozstrzygnięcie sprawy co do istoty. Główny Inspektor Ochrony Roślin i Nasiennictwa wyjaśnił, iż prowadzone w niniejszej sprawie postępowanie zainicjowane zostało wnioskiem strony z dnia 1 czerwca 2005 r. Zastosowanie miało wówczas rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 15 kwietnia 2004 r. w sprawie stawek dotacji przedmiotowych dla różnych podmiotów
wykonujących zadania na rzecz rolnictwa (Dz. U. Nr 72, poz. 655 z późn. zm.). Powyższe rozporządzenie zostało uchylone przez rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 30 maja 2006 r. w sprawie stawek dotacji przedmiotowych dla różnych podmiotów wykonujących zadania na rzecz rolnictwa (Dz. U. Nr 98, poz. 683, z późn. zm.), które z kolei utraciło moc z dniem 16 kwietnia 2007 roku. Obecnie obowiązujące rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 kwietnia
2007 r. w sprawie stawek dotacji przedmiotowych dla różnych podmiotów
wykonujących zadania na rzecz rolnictwa (Dz. U. Nr 67, poz. 446 z późn. zm.) nie zawiera przepisów umożliwiających wydanie decyzji w sprawie udzielenia dotacji
do badań opryskiwaczy. Mając na uwadze powyższe wyjaśniono, iż możliwość
udzielania dotacji do badań opryskiwaczy istniała do dnia 30 kwietnia 2007 roku. Wobec zaistniałej zmiany przepisów prawa, w chwili obecnej nie ma podstawy prawnej umożliwiającej wydanie decyzji w przedmiocie udzielenia dotacji do badań opryskiwaczy.
W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez W. O. prowadzącego Przedsiębiorstwo Wielobranżowe "W." na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Roślin i Nasiennictwa z [...] lipca 2008 r., nr [...], skarżący zwrócił się o uchylenie zaskarżonej decyzji. Ww. rozstrzygnięciu zarzucił naruszenie art. 7 i 8 k.p.a. oraz § 19 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 kwietnia
2007 r. w sprawie stawek dotacji przedmiotowych dla różnych podmiotów
wykonujących zadania na rzecz rolnictwa (Dz. U. Nr 67, poz. 446 z późn. zm.).
Rozwijając zarzuty skargi W. O. podkreślił, iż organ dokonał nieprawidłowej interpretacji przepisów przejściowych i końcowych zawartych w rozporządzeniach Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 15 kwietnia 2004 r., 30 maja 2006 r. oraz z 13 kwietnia 2007 r. w sprawie stawek dotacji przedmiotowych dla różnych podmiotów wykonujących zadania na rzecz rolnictwa, regulujących zasady stosowania ww. aktów w sprawach wszczętych przed wejściem w życie każdego z nich. Zaznaczono, że w każdym z ww. rozporządzeń znajdują się przepisy przejściowe i końcowe, nakazujące stosowanie do spraw wszczętych w roku poprzedzającym wydanie rozporządzenia i niezakończonych przed dniem jego wejścia w życie przepisów rozporządzenia wydanego w roku poprzednim. Zgodnie z treścią § 32 ust. 1 rozporządzenia z dnia 30 maja 2006 r. do wniosków o dotacje przedmiotowe należne za zadania wykonane w 2005 r., złożonych i nierozpatrzonych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia, stosuje się przepisy dotychczasowe, tj. przepisy rozporządzenia z dnia 15 kwietnia 2004 r. Również w § 19 ust. 1 rozporządzenia z dnia 13 kwietnia 2007 r. wskazano, że do wniosków o dotacje przedmiotowe należne za zadania wykonane w 2006 r., złożonych i nierozpatrzonych przed dniem wejście w życie niniejszego rozporządzenia, stosuje się przepisy dotychczasowe, tj. przepisy rozporządzenia z 30 maja 2006 r. Dalej strona wyjaśniła, że aktualnie obowiązujące rozporządzenie z 13 kwietnia 2007 r. odsyła do przepisów rozporządzenia z 2006 r. jedynie w zakresie nierozpatrzonych wniosków o udzielenie dotacji za zadania wykonane w 2006 r., pomijając kwestię nierozpatrzonych wniosków o udzielenie dotacji za zadania wykonane w 2005 r.
W ocenie strony skarżącej brak regulacji w zakresie wniosków o udzielenie dotacji za zadania wykonane w 2005 r., nie daje podstaw do stwierdzenia, iż wnioski te stały się bezprzedmiotowe. Taka bowiem interpretacja przepisów prawa byłaby nieprawidłowa i uniemożliwiała otrzymanie dotacji za zadania wykonane w 2005 r. Kwestionując prawidłowość dokonanej przez organ wykładni językowej § 19 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 kwietnia 2007 r., strona skarżąca wskazała na konieczność przeprowadzenia wykładni funkcjonalnej, która uzasadnia przyjęcie, iż zawarte w ww. przepisie odesłanie do rozporządzenia z roku 2006 odnosi się nie tylko, jak wynika z literalnego brzmienia przepisu, do wniosków o dotacje za zadania wykonane w roku 2006, ale także - pośrednio - do wniosków o dotacje za zadania wykonane w roku 2005. Zgodnie z powyższym "poprzez przepisy przejściowe rozporządzenia z 2006 r. dochodzi się do rozporządzenia z roku 2004, które winno być stosowane w zakresie wniosków o dotacje za zadania wykonane w roku 2005".
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Ochrony Roślin i Nasiennictwa wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko prezentowane w zaskarżonej decyzji. Organ podkreślił, iż dokonanie proponowanej przez skarżącą wykładni funkcjonalnej byłoby nieprawidłowe. Zaznaczono, iż powołane przez skarżącego przepisy przejściowe dotyczyły wniosków złożonych lecz nierozpoznanych przed dniem wejścia w życie cytowanych rozporządzeń, natomiast wniosek W. O. z dnia [...] czerwca 2005 r. został rozpatrzony, a sprawa rozstrzygnięta decyzją z dnia [...] lipca 2005 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
W oparciu o treść art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne, w tym sąd wojewódzki, sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Uzupełnieniem tego zapisu jest treść art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", w którym wskazano, że owe sądy stosują środki określone w ustawie.
Kierując się ww. przesłankami i badając zaskarżoną decyzję w granicach określonych przepisami powołanych wyżej ustaw, Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, iż skarga zasługuje na uwzględnienie. Zdaniem Sądu zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy i jako taka podlega uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a.
Kwestią sporną w sprawie niniejszej pozostaje legalność (zgodność z prawem) decyzji Głównego Inspektora Ochrony Roślin i Nasiennictwa z [...] września 2005 r., uchylającej decyzję własną z [...] lipca 2005 r. i umarzającej postępowanie pierwszej instancji wobec - jak wskazał organ odwoławczy - braku możliwości, na podstawie przepisów prawa obowiązujących w dacie orzekania, rozstrzygnięcia sprawy co do istoty poprzez wydanie decyzji w przedmiocie udzielenia dotacji przedmiotowych na obniżenie ceny za badania opryskiwaczy ciągnikowych, polowych służących do wykonywania zabiegów ochrony roślin rolniczych, wykonane w 2005 r.
Sąd zważył, iż wnioskiem o udzielenie przedmiotowej dotacji skarżący wystąpił w dniu [...] czerwca 2005 r. Podstawę prawną do udzielenia dotacji stanowił wówczas § 29 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 15 kwietnia 2004 r. (Dz. U. Nr 72, poz. 655 ze zm.). Zgodnie z jego treścią podmiotowi upoważnionemu przez wojewódzkiego inspektora ochrony roślin i nasiennictwa na podstawie przepisów o ochronie roślin, z wyłączeniem gospodarstw pomocniczych samorządowych jednostek budżetowych, do prowadzenia badań sprawności technicznej opryskiwaczy, na jego wniosek, może być udzielona dotacja na obniżenie ceny za badania opryskiwaczy ciągnikowych lub samobieżnych, polowych i sadowniczych, eksploatowanych przez posiadaczy, służących do wykonywania zabiegów ochrony roślin rolniczych, ogrodniczych i sadowniczych, według stawek, które są określone w załączniku nr 13 do rozporządzenia.
Ww. rozporządzenie zostało uchylone przez rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 30 maja 2006 r. (Dz. U. Nr 98, poz. 683, z późn. zm.). Jak wynika z brzemienia § 32 ust. 1 rozporządzenia z dnia 30 maja 2006 r., do wniosków o dotacje przedmiotowe należne za zadania wykonane w 2005 r., złożonych i nierozpatrzonych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia, stosuje się przepisy dotychczasowe.
Ww. rozporządzenie z dnia 30 maja 2006 r. utraciło moc z dniem 16 kwietnia 2007 r. w związku z wejściem w życie aktualnie obowiązującego rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 kwietnia 2007 r. w sprawie stawek dotacji przedmiotowych dla różnych podmiotów wykonujących zadania na rzecz rolnictwa (Dz. U. nr 67, poz. 446 ze zm.). Również w tym wypadku ustawodawca uregulował kwestię postępowania z wnioskami o udzielenie dotacji za zadania wykonane w okresie wcześniejszym stanowiąc w § 19 ust. 1 (Rozdział 6 - Przepisy końcowe), iż do wniosków o dotacje przedmiotowe należne za zadania wykonane w 2006 r., złożonych i nierozpatrzonych przed dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia , stosuje się przepisy dotychczasowe. Jednocześnie wskazał, iż przepisy niniejszego rozporządzenia stosuje się do wniosków o udzielenie dotacji za 2007 r. złożonych od dnia 1 stycznia 2007 r. i nierozpatrzonych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia (§ 19 ust. 3).
Tryb i termin udzielania dotacji podmiotowi upoważnionemu przez wojewódzkiego inspektora na podstawie przepisów o ochronie roślin określony został w § 17 rozporządzenia z dnia 13 kwietnia 2007 r., z treści którego wynika m.in., że Główny Inspektor wydaje decyzje w sprawie udzielenia i wypłacenia dotacji na podstawie wniosków, złożonych przez inny podmiot aniżeli gospodarstwo pomocnicze państwowej jednostki budżetowej podległej ministrowi właściwemu do spraw rolnictwa, w terminie do dnia 30 kwietnia 2007 r. (ust. 7 § 17).
W ocenie organu, wobec braku przepisów przejściowych dotyczących postępowania z wnioskami o udzielenie dotacji za zadania wykonane przed rokiem 2006 oraz w związku z treścią § 17 ust. 7 rozporządzenia z dnia 13 kwietnia 2007 r., możliwość udzielania dotacji do badań opryskiwaczy istniała do dnia 30 kwietnia 2007 roku. W świetle aktualnie obowiązujących przepisów prawa brak jest podstaw do wydania decyzji w sprawie przedmiotowej dotacji za zadania wykonane w roku 2005.
Ze stanowiskiem organu nie można się zgodzić bowiem, zdaniem Sądu w składzie orzekającym, wynika ono z błędnej interpretacji § 19 ust. 1 ww. rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 kwietnia 2007 r. Przepis ten - jak już wyżej wskazano - do wniosków o dotacje przedmiotowe należne za zadania wykonane w 2006 r., złożonych i nierozpatrzonych przed dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia, nakazuje stosowanie przepisów dotychczasowych, a więc przepisów uchylonego rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 30 maja 2006 r. Z kolei przepis § 32 ust. 1 rozporządzenia z dnia 30 maja 2006 r., do wniosków o dotacje przedmiotowe należne za zadania wykonane w 2005 r., złożonych i nierozpatrzonych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia, nakazywał stosowanie przepisów dotychczasowych, a więc przepisów rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 15 kwietnia 2004 r., obowiązującego w dacie złożenia przedmiotowego w sprawie wniosku z [...] czerwca 2005 r. Z powyższego wynika, iż ustawodawca, wprowadzając zmiany przepisów rozporządzenia w sprawie stawek dotacji przedmiotowych dla różnych podmiotów wykonujących zadania na rzecz rolnictwa, przyjmował konsekwentnie w przepisach przejściowych zasadę stosowania poprzednio obowiązującego aktu prawnego.
Zdaniem Sądu, w sytuacji, gdy aktualnie obowiązujące rozporządzenie odsyła do przepisów rozporządzenia z dnia 30 maja 2006 r. jedynie w zakresie nierozpatrzonych wniosków o udzielnie dotacji za zadania wykonane w roku 2006 pomijając kwestię wciąż nierozpatrzonych wniosków o udzielenie dotacji za zadania wykonane w roku 2005, celowym i uzasadnionym jest przyjęcie wykładni funkcjonalnej ww. przepisu i uznanie, że zawarte w nim odesłanie do rozporządzenia z roku 2006 odnosi się nie tylko, jak wynika z literalnego brzmienia przepisu, do wniosków o dotacje za zadania wykonane w roku 2006, ale także - pośrednio - do wniosków o dotacje za zadania wykonane w roku 2005. Intencją prawodawcy - jak słusznie wskazał Skarżący - było bowiem każdorazowe stosowanie do wniosków o udzielnie dotacji za zadanie wykonane w roku poprzedzającym przepisów rozporządzenia obowiązującego w chwili składania wniosku, a nie pozbawienie określonej grupy podmiotów możliwości dochodzenia swych roszczeń.
Za takim poglądem przemawiają zarówno względy celowościowe, jak i racjonalność prawodawcy w procesie stanowienia prawa.
Fakt, iż redagując przepisy przejściowe poszczególnych rozporządzeń, prawodawca nie przewidział, że postępowanie w sprawie udzielenia dotacji może przekraczać okres jednego roku, nie może - zdaniem Sądu - pozbawiać stronę prawa do merytorycznego załatwienia sprawy z wniosku o udzielenie dotacji za zadania wykonane w okresie wcześniejszym zwłaszcza, gdy wziąć pod uwagę - nie pozostający bez znaczenia dla sprawy niniejszej - upływ czasu spowodowany długotrwałym postępowaniem administracyjnym i sądowoadministracyjnym. Pogląd, iż strona nie może ponosić negatywnych skutków wynikających z toczącego się przez tak długi okres czasu postępowania, a w konsekwencji skutków zmiany przepisów prawa, koresponduje z wyrażoną w art. 2 Konstytucji RP zasadą zaufania do państwa i prawa.
Ponadto, Sąd zauważa, iż określony w § 17 ust. 7 rozporządzenia z dnia 13 kwietnia 2007 r. termin, przewidujący możliwość wydania decyzji przez Głównego Inspektora w sprawie udzielenia dotacji do dnia 30 kwietnia 2007 r., znajduje zastosowanie do wniosków o udzielenie dotacji za 2007 r. złożonych od dnia 1 stycznia 2007 r. i nierozpatrzonych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia (co wynika z treści § 19 ust. 3 rozporządzenia), jak i do wniosków złożonych po dacie wejścia w życie tego rozporządzenia. Brak jest jednak podstaw do zastosowania ww. terminu przy ocenie wniosków złożonych przed 1 stycznia 2007 r. za zadania wykonane przed tą datą. Stanowisko takie znajduje uzasadnienie w zaprezentowanej powyżej wykładni funkcjonalnej § 19 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 kwietnia 2007 r., zgodnie z którą do wniosku złożonego w dniu [...] czerwca 2005 r., zastosowanie winny mieć przepisy rozporządzenia obowiązującego w dacie jego złożenia, tj. rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 14 kwietnia 2004 r.
Końcowo Sąd zauważa, iż nie można zgodzić się ze stanowiskiem organu wyrażonym w odpowiedzi na skargę, iż - nawet gdyby przyjąć zaprezentowaną wyżej wykładnię funkcjonalną powołanych przepisów - regulacje zawarte w przepisach końcowych (§ 19 ust. 1 rozporządzenia z 13 kwietnia 2007 r. i analogicznie § 32 ust. 1 rozporządzenia z 30 maja 2006 r.), dotyczą wniosków złożonych, lecz nierozpatrzonych przed dniem wejścia w życie cytowanych rozporządzeń, co w sprawie niniejszej - zdaniem organu - nie miało miejsca, bowiem wniosek skarżącego został rozpatrzony, a sprawa rozstrzygnięta decyzją z dnia [...] lipca 2005 r.
W ocenie Sądu, użyty w tym przepisie termin "wnioski nierozpatrzone" odnosi się do wniosków, które nie zostały rozpatrzone w administracyjnym toku instancji (zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania wyrażoną w art. 15 k.p.a.), a w konsekwencji postępowanie wszczęte na skutek ich wniesienia nie zostało zakończone wydaniem ostatecznej decyzji administracyjnej, od której nie służy środek zaskarżenia do organu administracji publicznej wyższego stopnia (wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy) zgodnie z art. 127 k.p.a. Skoro zatem w sprawie niniejszej, na skutek złożenia przez skarżącego wniosku z [...] czerwca 2005 r. nie została wydana decyzja ostateczna, rozstrzygająca sprawę co do istoty (od decyzji z [...] lipca 2005 r. strona złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy), to uzasadniony jest pogląd, iż wypełniona została przesłanka, o której mowa w § 19 ust. 1 rozporządzenia z 13 kwietnia 2007 r. bowiem wniosek nie został rozpatrzony w administracyjnym toku instancji, a postępowanie nie zostało zakończone ostatecznym orzeczeniem zapadłym na skutek dwukrotnego, merytorycznego rozpatrzenia sprawy.
W konkluzji Sąd stwierdza, iż wobec dokonania błędnej wykładni powołanych wyżej przepisów rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 kwietnia 2007 r., brak było podstaw do uchylenia przez organ orzekający decyzji z dnia [...] lipca 2005 r. i umorzenia postępowania I instancji na podstawie art. 105 § 1 k.p.a.
Rozpatrując sprawę ponownie Główny Inspektor Ochrony Roślin i Nasiennictwa winien wziąć pod uwagę powyższe uwagi, a w następstwie zbadania istnienia przesłanek merytorycznych, warunkujących udzielenie wnioskowanej dotacji, wydać rozstrzygnięcie co do istoty sprawy zgodnie z art. 138 § 1 w zw. z art. 127 § 3 k.p.a.
Mając na względzie powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c, art. 152 oraz art. 200 i 205 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło