V SA/Wa 2618/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Beata Blankiewicz-Wóltańska, Sędzia NSA - Ewa Wrzesińska-Jóźków, Sędzia WSA - Tomasz Zawiślak (spr.), Protokolant st. specjalista - Justyna Macewicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 września 2017 r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] lipca 2016 r. nr [...] w przedmiocie rozłożenia na raty należności przypadających agencjom płatniczym w ramach Wspólnej Polityki Rolnej oddala skargę Przedmiotem skargi J. S. (dalej: skarżący lub strona) jest decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi (dalej: Minister Rolnictwa, organ odwoławczy lub II instancji) z ... lipca 2016 r., nr ... utrzymująca w mocy decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: Prezes ARiMR lub organ I instancji) z .. marca 2016 r., nr ... o rozłożeniu na raty spłaty należności przypadających agencjom płatniczym w ramach Wspólnej Polityki Rolnej. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym. Decyzją z ... grudnia 2014 r. nr ... Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w J. ustalił stronie kwotę nienależnie pobranych płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) za lata 2004-2007. Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją Dyrektora ... Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w K. decyzją z ... stycznia 2015r. nr ... W wyniku rozpoznania skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach wyrokiem z 27 maja 2015r., I SA/Ke 176/15 oddalił skargę, a Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 10 maja 2017r., II GSK 2298/15 oddalił skargę kasacyjną strony. Wnioskiem z 16 marca 2015 r., uzupełnionym pismem z 10 kwietnia 2015 r., skarżący zwrócił się do Prezesa ARiMR z wnioskiem o rozłożenie na raty kwoty nienależnie pobranych płatności ustalonych ww. decyzją. Decyzją z ... kwietnia 2015 r., nr ... Prezes ARiMR rozłożył na raty wnioskowaną kwotę. Pismem z 16 maja 2015 r., uzupełnionym pismem z 27 maja 2015 r. strona zwróciła się o umorzenie należności wynikających z decyzji z ... grudnia 2014 r. Decyzją z ... czerwca 2015 r., nr ... Prezes ARiMR odmówił umorzenia wnioskowanych należności. W wyniku przeprowadzonego postępowania odwoławczego Minister Rolnictwa decyzją z ... lipca 2015 r., nr ... utrzymał w mocy decyzję Prezesa ARiMR z ... czerwca 2015 r. Decyzją z ... września 2015 r. nr ... Prezes ARiMR, na podstawie art. 162 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2016r., poz. 23 ze zm., dalej: k.p.a.) uchylił decyzję własną z ... kwietnia 2015 r. (mylnie w osnowie decyzji wskazano datę 22 kwietnia 2015r.) o rozłożeniu na raty spłaty należności przypadających agencjom płatniczym w ramach Wspólnej Polityki Rolnej. W wyniku rozpoznania odwołania Minister Rolnictwa decyzją z ... stycznia 2016 r., nr ...uchylił w całości decyzję Prezesa ARiMR z ... września 2015 r. oraz uchylił decyzję Prezesa ARiMR z ... kwietnia 2015 r. o rozłożeniu na raty spłaty nienależnie pobranych płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania. W międzyczasie po doręczeniu upomnienia skarżący pismem z 5 października 2015 r., uzupełnionym pismami z 15 października 2015 r. i 9 listopada 2015 r. zwrócił się o rozłożenie na raty należności przypadających agencjom płatniczym w ramach Wspólnej Polityki Rolnej. W dniu ... marca 2016 r. ARiMR dokonała realizacji potrącenia naliczonej kwoty wynikającej z decyzji z ... lutego 2016 r., nr ... z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW). Po zrealizowaniu potrącenia do rozłożenia na raty pozostała kwota ... zł. W wyniku ponownego rozpoznania sprawy organ I instancji decyzją z ... marca 2016 r. rozłożył na raty ww. należność. W decyzji określono terminy płatności oraz wysokość rat jakie strona winna uiścić na rzecz ARiMR. Rozpoznając sprawę na skutek złożonego odwołania organ odwoławczy zaskarżoną decyzją z ... lipca 2016r. o wskazanym wyżej numerze utrzymał w mocy decyzję Prezesa ARiMR z ... marca 2016 r. W uzasadnieniu decyzji organ przywołał podstawy prawne mające zastosowanie w sprawie i zauważył, że skarżący jako przyczynę ubiegania się o rozłożenie nienależnie pobranych płatności na raty wskazał, że nie jest w stanie uiścić jednorazowo zadłużenia ze względu na trudną sytuację finansową. Strona wujaśniła, że użytkuje grunty o powierzchni ... ha oraz otrzymuje emeryturę i płatności z ARiMR z tytułu dopłat bezpośrednich do gruntów rolnych (na rok 2014 zostały przyznane w wysokości ... zł oraz z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania w kwocie ... zł). Organ II instancji podkreślił, że wysokość rat oraz terminy ich spłaty określone w decyzji organu I instancji są zgodne z żądaniem strony zawartym we wniosku. Odnosząc się do zarzutów odwołania organ II instancji wyjaśnił, że nie zasługują one na uwzględnienie, gdyż kwestia dotycząca ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności została rozpoznana w odrębnym postępowaniu, które zostało zakończone decyzją z ... grudnia 2014 r. Dlatego też zarzuty podniesione przez stronę nie mają wpływu na rozstrzygnięcie w sprawie rozłożenia na raty spłaty należności. Pismem z 9 sierpnia 2016 r., uzupełnionym pismem z 2 września 2016r. skarżący złożył skargę. Podkreślił, że w jego ocenie wszystkie decyzję wydane w sprawie zostały wydane bez wnikliwej analizy. W szczególności strona kwestionowała zasadność wydania decyzji dotyczącej ustalenia nienależnie pobranych płatności. Wyjaśniła, że w sprawie wystąpił wypadek losowy i organy orzekające winny uwzględnić ten fakt, jak również to, że jest on osobą z I grupą inwalidztwa, niezdolną do samodzielnej egzystencji. W odpowiedzi na skargę Minister Rolnictw wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: skarga nie jest zasadna. Należy wskazać, że szczegółowe zasady i tryb rozkładania na raty przez właściwy organ należności od osób fizycznych, osób prawnych, jednostek organizacyjnych nie posiadających osobowości prawnej, przypadających agencjom płatniczym w ramach Wspólnej Polityki Rolnej reguluje obowiązujące w sprawie rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 21 grudnia 2010 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu umarzania, odraczania lub rozkładania na raty spłaty należności przypadających agencjom płatniczym w ramach Wspólnej Polityki Rolnej (Dz. U. nr 258, poz. 1747 ze zm., dalej rozporządzenie w sprawie umarzania), wydane na podstawie art. 209 ust. 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009r. o finansach publicznych (tekst jednolity Dz.U. z 2016 r., poz. 1870 ze zm.). Zgodnie z § 7 rozporządzenia w sprawie umarzania w przypadkach uzasadnionych względami społecznymi lub gospodarczymi prezes agencji płatniczej, na wniosek dłużnika, może odroczyć termin spłaty całości lub części należności lub rozłożyć płatność całości lub części należności na raty, biorąc pod uwagę możliwości płatnicze dłużnika. Słusznie organ odwoławczy wyjaśnił, że cytowanego powyżej przepisu wynika, iż decyzja w przedmiocie rozłożenia na raty spłaty należności przypadających agencjom płatniczym w ramach Wspólnej Polityki Rolnej jest decyzją uznaniową, gdyż zwrot "może rozłożyć" oznacza, że organ wydaje decyzję w ramach tzw. uznania administracyjnego. Z istoty uznania administracyjnego wynika uprawnienie organu do swobody wyboru określonego rozstrzygnięcia. Z akt sprawy ewidentnie wynika, że skarżący wniosek swój uzasadniał m.in. trudnościami finansowymi, które nie pozwalają mu na jednorazową zapłatę należności. W piśmie datowanym na 9 listopada 2015r. (karta 124 akt adm.) strona zwróciła się o rozłożenie na raty kwoty, którą zobowiązała się spłacić przez okres czterech lat. Organ I instancji, biorąc pod uwagę trudną sytuację skarżącego uznał, że ze względów społecznych oraz gospodarczych zasadne jest rozłożenie obciążającej go należności na raty. Dlatego też w całości uwzględnił żądanie strony i decyzją z ... marca 2016 r., nr ... rozłożył wnioskowaną kwotę na 48 miesięcznych rat (4 lata). Oceniając zatem zasadność skargi sąd uznał, że brak jest podstaw do jej uwzględnienia. Należy zauważyć, że organy orzekające w zaskarżonej decyzji rozważyły sytuację materialną i zdrowotną skarżącego. Uwzględniły okoliczności ponoszenia przez stronę stałych kosztów leczenia (fakt niepełnosprawności), a także fakt uzyskiwania zarówno emerytury, jak i płatności bezpośrednich do gruntów. Organ II instancji oceniając przedstawione okoliczności zasadnie uznał, że sytuacja skarżącego jest trudna ale umożliwi mu spłatę należności we wnioskowanych przez skarżącego kwotach. Sąd uznał, że ocena organu została dokonana w sposób właściwy. Bez wątpienia po spłacie raty skarżącemu pozostanie kwota na pokrycie pozostałych wydatków miesięcznych w tym leków, która to kwota winna wystarczyć skromne życie. Należy zauważyć, że skarżący mieszka w małej miejscowości, zatem można przyjąć, że koszty utrzymania są w niej mniejsze niż w dużych ośrodkach. Podkreślenia także wymaga, że należność została stronie rozłożona na 48 rat (4 lata) po ... zł miesięcznie i jest to kwota stała. Ma to znaczenie jeśli się zważy, że kwoty świadczeń z ubezpieczenia społecznego podlegają okresowej waloryzacji, zatem pozwala to na uznanie, że na przestrzeni tego okresu świadczenie skarżącego ma szansę wzrosnąć. Rozkładając należność na raty i dokonując tego z przyczyn społecznych czy też gospodarczych, organ ma obowiązek uwzględnić prawo dłużnika do zastosowania wobec niego ulgi mając na uwadze jego możliwości płatnicze, ale musi również mieć na względzie swój obowiązek dotyczący dążenia do odzyskania wspomnianej należności stanowiącej środki publiczne. Musi zatem wyważyć w sposób należyty wspomniane prawo i związany z tym obowiązek. W sprawie w ocenie sądu powyższe dwa interesy zostały w sposób prawidłowy wyważone. Przy tym rozpoznając wniosek skarżącego organy orzekające nie naruszył przepisów k.p.a. związanych z oceną zebranego materiału dowodowego Zupełnie bezzasadne są natomiast podnoszone zarzuty w skardze. Skarżący bowiem podnosi zarzuty, które nie są skierowane do decyzji wydanej w przedmiocie rozłożenia na raty, tylko są skierowane do decyzji w przedmiocie ustalenia nienależnie pobranych płatności ONW za lata 2004-2007. W tym miejscu trzeba jednoznacznie wyjaśnić, że sprawa dotycząca nienależnie pobranych płatności jest sprawą odrębną od sprawy rozłożenia na raty i sąd rozpoznający sprawę w zakresie rozłożenia na raty nie ma żadnych kompetencji do badania zasadności ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności. Na marginesie trzeba jedynie zauważyć, że sprawa dotycząca nienależnie pobranych płatności była przedmiotem badania przez sądy, gdyż zarówno Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach, jak i Naczelny Sąd Administracyjny uznali niezasadność zarzutów strony dotyczących ustalenia nienależnie pobranych płatności. Tym samym obecnie przedmiotem sporu nie może być kwestia istnienia należność, a jedynie zasadność rozłożenia tej należności na raty, co w ocenie sądu zostało w sprawie w sposób prawidłowy uczynione. Mając powyższe okoliczności na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) oddalił skargę.