V SA/Wa 262/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Dorota Mydłowska, Sędzia WSA - Małgorzata Rysz, Sędzia WSA - Michał Sowiński (spr.), , Protokolant - Marcin Woźniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 maja 2010 r. sprawy ze skargi L. T. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] października 2009 r. nr [...] w przedmiocie: odmowy udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony. 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. W dniu [...] stycznia 2009 r. obywatel [...] [...] W. L. T. wystąpił do Wojewody [...] z wnioskiem o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony. W uzasadnieniu cudzoziemiec podniósł “W Polsce mieszkam od wielu lat, tutaj mam córkę W. ([...] lat) oraz uczciwie pracuję.". Decyzją z [...] czerwca 2009 r. Nr [...] Wojewoda [...] odmówił cudzoziemcowi wnioskowanego zezwolenia stwierdzając, iż nie spełnia przesłanki z art. 53 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 53b ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2006 r. Nr 234, poz. 1694, z późn. zm.). Od powyższej decyzji L. T. wniósł odwołanie do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i udzielenie wnioskowanego zezwolenia ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy organowi pierwszej instancji. W przedmiotowym odwołaniu wskazano, iż Wojewoda [...] rozpatrując sprawę nie uwzględnił wszystkich istotnych dla rozstrzygnięcia okoliczności, w tym faktu, iż wnioskodawca pozostaje w związku małżeńskim z obywatelką polską. W ocenie skarżącego sprzeczne z prawdą jest twierdzenie organu, iż małżeństwo to jest fikcyjne. W wyniku rozpatrzenia odwołania, Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców decyzją z [...] października 2009 r. działając w oparciu o art. 57 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 53 ust. 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach i związku z art. 127 § 2 oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, z późn. zm.); dalej: “k.p.a." utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy podał, iż wnioskodawca przebywał ostatnio na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie udzielonego mu przez Wojewodę [...] zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony z uwagi na prowadzenie działalności gospodarczej. Powyższe zezwolenie zostało mu udzielone na podstawie art. 53a pkt 4 ustawy o cudzoziemcach w celu umożliwienia przekształcenia prowadzonej działalności w jedną z form przewidzianych w art. 13 ust. 3 ustawy o swobodzie prowadzenia działalności gospodarczej. Wyjaśniono, iż z uwagi na niedostarczenie do chwili obecnej przez stronę dokumentów potwierdzających posiadanie zezwolenia na pracę, ubezpieczenia zdrowotnego lub potwierdzenia pokrycia przez ubezpieczyciela kosztów leczenia na terytorium Polski oraz stabilnego i regularnego źródła dochodu wystarczającego na pokrycie kosztów utrzymania siebie i członków rodziny pozostających na jego utrzymaniu należy stwierdzić, że wnioskodawca nie udokumentował, iż spełnia przesłanki z art. 53 ust. 1 pkt 1 i art. 53b ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o cudzoziemcach. Decyzja Szefa Urzędu z [...] października 2009 r., stała się przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której L. T. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. Zaskarżonej decyzji cudzoziemiec zarzucił: - obrazę prawa materialnego poprzez niewłaściwą interpretację i błędne zastosowanie art. 53 ust. 1 pkt 6 ustawy o cudzoziemcach, - błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia. Cudzoziemiec wskazał, iż z zaskarżonych decyzji wynika, że w sprawie, pomimo złożenia stosownego wniosku, nie przeprowadzono dowodów, które potwierdzały, iż wnioskodawca jest małżonkiem obywatela polskiego. Skarżący podkreślił, iż oddalenie niniejszych wniosków dowodowych, które nie były w żadnym wypadku sprzeczne z prawem, zaś okoliczności, które miały potwierdzić mają istotne znaczenie dla sprawy, było rażącym naruszeniem prawa procesowego. Zaznaczył, iż takie pominięcie jest równoznaczne z pozbawieniem jednej ze stron możliwości udowodnienia jej twierdzeń. W odpowiedzi na skargę, wnosząc o jej oddalenie, Szef Urzędu podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wyjaśnił, iż wbrew twierdzeniom skargi organ dokonał analizy faktu, iż cudzoziemiec pozostaje w związku małżeńskim. Jednak istotnym było tu ustalenie, że związek ten ma dla cudzoziemca znaczenie jedynie formalne a nie faktyczne, co wpływa na przesłankę wskazaną w ustawie o cudzoziemcach mówiącą, iż nie uwzględnia się małżeństwa zawartego jedynie w celu obejścia przepisów ustawy o cudzoziemcach. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Materialnoprawną podstawę decyzji o udzieleniu cudzoziemcowi zezwolenia na zamieszkanie na terytorium RP na czas oznaczony stanowi art. 53 ustawy o cudzoziemcach. Wobec tego, że skarżący we wniosku o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony powołał się na przesłankę dotyczącą wykonywania pracy, ocenie podlegała ta okoliczność. Stosownie do treści art. 53 ust. 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony udziela się cudzoziemcowi, który posiada zezwolenie na pracę albo pisemne oświadczenie pracodawcy o zamiarze powierzenia cudzoziemcowi wykonywania pracy, jeżeli zezwolenie na pracę nie jest wymagane jeżeli okoliczność, która jest podstawą ubiegania się o to zezwolenie, uzasadnia jego zamieszkiwanie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez okres dłuższy niż 3 miesiące. Stosownie zaś do art. 53b ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o cudzoziemcach cudzoziemiec, o którym mowa w art. 53 ust. 1 pkt 1 jest obowiązany posiadać ubezpieczenie zdrowotne w rozumieniu przepisów o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych lub potwierdzenie pokrycia przez ubezpieczyciela kosztów leczenia na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz stabilne i regularne źródło dochodu wystarczającego na pokrycie kosztów utrzymania siebie i członków rodziny pozostających na jego utrzymaniu. Zasadnie w powyższym kontekście przyjął zatem organ odwoławczy, iż z uwagi na niedostarczenie przez skarżącego dokumentów potwierdzających posiadanie zezwolenia na pracę, ubezpieczenia zdrowotnego w rozumieniu przepisów o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych lub potwierdzenia pokrycia przez ubezpieczyciela kosztów leczenia na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz stabilnego i regularnego źródła dochodu wystarczającego na pokrycie kosztów utrzymania siebie i członków rodziny pozostających na jego utrzymaniu, wnioskodawca nie udokumentował, iż spełnia przesłanki z art. 53 ust. 1 pkt 1 i art. 53b ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o cudzoziemcach. Należy jednak zauważyć, iż w odwołaniu skarżący powołał się również na przesłankę z art. 53 ust. 1 pkt 6 ustawy o cudzoziemcach, zgodnie z którą zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony udziela się cudzoziemcowi, który jest małżonkiem obywatela polskiego jeżeli okoliczność, która jest podstawą ubiegania się o to zezwolenie, uzasadnia jego zamieszkiwanie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez okres dłuższy niż 3 miesiące. Cudzoziemiec powołał się na okoliczności, które, w jego ocenie, wykluczają fikcyjność zawartego małżeństwa. Podkreślenia w tym kontekście wymaga, iż organ odwoławczy w przypadku wniesienia odwołania rozpatruje sprawę w całości od początku. Szef Urzędu, jako organ odwoławczy o charakterze reformatoryjnym, dokonując oceny zgromadzonych w sprawie dowodów, winien uwzględnić zmiany stanu faktycznego, które nastąpiły po wydaniu decyzji przez organ I instancji. Organ II instancji ustala stan faktyczny w oparciu o materiał dowodowy zebrany w postępowaniu I instancji, rozszerzając granice postępowania dowodowego na okoliczności faktyczne, które po wydaniu decyzji przez organ I instancji uległy zmianie. Powyższe oznacza, iż analizę przesłanek udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony należy uznać za dokonaną z naruszeniem prawa procesowego, polegającym na nierespektowaniu obowiązku dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz wyczerpującego rozpatrzenia i oceny całościowego materiału dowodowego. Organ odwoławczy podkreślił, iż w decyzji własnej z [...] grudnia 2007 r. uchylającej decyzję Wojewody [...] z [...] października 2007 r. o odmowie udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony podtrzymał stanowisko organu I instancji stwierdzające, iż fakt pozostawania przez cudzoziemca w związku małżeńskim z obywatelką polską jedynie pod względem formalnym, nie uzasadnia udzielenia stronie wnioskowanego zezwolenia. Powołując argument tej treści organ odwoławczy ograniczył się jednakże tylko do stwierdzenia, iż w trakcie toczącego się aktualnie postępowania cudzoziemiec oświadczył przed organem I instancji, iż pozostaje w związku małżeńskim z obywatelką RP, ale nie powołuje się na tę okoliczność. Organ odwoławczy nie dokonał w szczególności analizy stanu faktycznego w kontekście podnoszonej przez stronę skarżącą na etapie postępowania odwoławczego argumentacji dotyczącej braku fikcyjności zawartego związku małżeńskiego. Stanowiło to naruszenie zasady prawdy obiektywnej wyrażonej w art. 7 k.p.a., której istota polega na wyczerpującym zbadaniu wszelkich okoliczności faktycznych związanych z określoną sprawą, aby w ten sposób stworzyć jej rzeczywisty obraz i uzyskać podstawę do trafnego stosowania prawa. W odpowiedzi na skargę organ wskazał wprawdzie, iż dokonał ustaleń, że związek małżeński ma dla cudzoziemca znaczenie jedynie formalne a nie faktyczne, co wpływa na przesłankę wskazaną w ustawie o cudzoziemcach mówiącą, iż nie uwzględnia się małżeństwa zawartego jedynie w celu obejścia przepisów ustawy o cudzoziemcach. Należy jednak zauważyć, iż odpowiedź na skargę nie może zastępować ani uzupełniać uzasadnienia decyzji, tak więc zajęte w niej stanowisko nie może być przedmiotem kontroli sądu w ramach badania zgodności z prawem zaskarżonej decyzji. Podkreślenia wymaga przy tym, iż wymienione w art. 55 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach okoliczności, które uzasadniają uznanie, że małżeństwo zostało zawarte w celu obejścia przepisów o udzielaniu zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony powinny zostać udowodnione przez organ prowadzący postępowanie w sprawie udzielenia zezwolenia. Reasumując – Sąd stwierdził, że organ odwoławczy zaniechał podjęcia wszelkich czynności procesowych, zmierzających do zebrania i rozpatrzenia pełnego materiału dowodowego pozwalającego na jednoznaczną ocenę, czy związek małżeński cudzoziemca został zawarty w celu obejścia przepisów o udzielaniu zezwolenia. W konsekwencji, ustalenia faktyczne oparte na niekompletnym, czy nie w pełni rozpatrzonym materiale dowodowym, należy traktować jako dowolne. Zarzut dowolności wykluczają dopiero ustalenia dokonane w całokształcie materiału dowodowego (art. 80 k.p.a.), zgromadzonego i zbadanego w sposób wyczerpujący (art. 77 § 1 k.p.a.), a więc przy podjęciu wszelkich kroków niezbędnych dla wyjaśnienia stanu faktycznego, jako warunku niezbędnego wydania decyzji o przekonywującej treści (art. 7 k.p.a.) (por. wyrok SN z dnia 23 11 1994 r., III ARN 55/94, OSNAPU 1995, nr 7, poz. 83). Wskazane wyżej naruszenia przepisów postępowania - w ocenie Sądu - miały wpływ na wynik sprawy i uzasadniały uchylenie zaskarżonej decyzji. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.) orzekł, jak w sentencji.