V SA/Wa 2632/11
WyrokWSA w Warszawie2012-03-27
Skład orzekający: Jolanta Bożek, Beata Krajewska, Piotr Kraczowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wspólnik spółki jawnej, która nigdy nie prowadziła faktycznie działalności gospodarczej (nie dokonywała sprzedaży), podlega obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym, jeśli sam składał deklaracje ZUS DRA i zeznania podatkowe z tej działalności?Ratio decidendi
Sąd uznał, że skoro skarżący sam składał deklaracje ZUS DRA i zeznania podatkowe z prowadzonej działalności gospodarczej, organ miał uzasadnioną podstawę do przyjęcia, że działalność ta była faktycznie prowadzona. Wpis do ewidencji oraz składanie deklaracji i zeznań prowadzi do domniemania prawnego o prowadzeniu działalności, a ciężar dowodu przeciwnego spoczywa na skarżącym, który nie wykazał, dlaczego składał te dokumenty, jeśli działalność nie była prowadzona. W związku z tym odmowa umorzenia postępowania egzekucyjnego była zasadna.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi M. P. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej utrzymujące w mocy odmowę umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez ZUS z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, FP i FGŚP. Skarżący twierdził, że jako wspólnik spółki jawnej, która nigdy nie prowadziła działalności gospodarczej (nie dokonywała sprzedaży), nie podlegał obowiązkowym ubezpieczeniom. Organy uznały, że skoro skarżący sam składał deklaracje ZUS DRA i zeznania podatkowe, istniała podstawa do prowadzenia egzekucji.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA - Jolanta Bożek, Sędzia WSA - Beata Krajewska, Sędzia WSA - Piotr Kraczowski (spr.), Protokolant - st. sekr. sąd. Agnieszka Groszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 marca 2012 r. sprawy ze skargi M. P. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w [...] z dnia [...] października 2011 r., nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego; oddala skargę.
Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w [...] z [...] października 2011 r. nr [...] utrzymujące w mocy postanowienie Dyrektora Zakładu Ubezpieczeń Społecznych [...] Oddział w [...] z [...] czerwca 2011 r. nr [...] o odmowie umorzenia postępowania egzekucyjnego, które zostało wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Dyrektor [...] Oddziału ZUS w [...] prowadzi postępowanie egzekucyjne wobec majątku M. P. (zwanego dalej: skarżącym) na podstawie własnych tytułów wykonawczych od nr [...] do nr [...], obejmujących składki na FP i FGŚP, ubezpieczenie zdrowotne i ubezpieczenie społeczne za okres 11/2007 – 05/2009. Podstawą prawną dochodzonych należności stanowią deklaracje skarżącego. Wystawienie tytułów wykonawczych poprzedzone zostało przesłaniem skarżącemu (zobowiązanemu) upomnień z [...] lipca 2009 r. wzywających do wykonania ww. obowiązku.
Dyrektor [...] Oddziału ZUS w [...][...] czerwca 2010 r. dokonał zajęcia prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego skarżącego, zawiadomienia zostały doręczone dłużnikowi zajętej wierzytelności [...] lipca 2010 r. zaś na adres skarżącego wraz z odpisami tytułów wykonawczych [...] lipca 2010 r. Zajęcie okazało się nieskuteczne, bowiem na rachunku bankowym brak jest środków umożliwiających całkowitą łub częściową realizację zajęcia.
Skarżący pismem z 22 listopada 2010 r. zwrócił się do ZUS [...] Oddziału w [...] o wycofanie zajęcia komorniczego, ponieważ spółka jawna G. W. i M. P. nie podjęła działalności gospodarczej od momentu jej powstania do dnia zawieszenia działalności.
Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego postanowieniem z [...] lutego 2011 r. Dyrektor ZUS [...] Oddział w [...] odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego, prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych z [...] czerwca 2010 r.
Po rozpatrzeniu zażalenia z [...] lutego 2011 r. Dyrektor Izby Skarbowej w [...] postanowieniem z [...] maja 2011 r. uchylił ww. postanowienie w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
Postanowieniem z [...] czerwca 2011 r. Dyrektor ZUS [...] Oddział w [...] ponownie odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego, prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych z [...] czerwca 2010 r.
Pismem z 5 lipca 2011 r. skarżący (reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika) złożył zażalenie na ww. postanowienie, w którym wniósł o umorzenie postępowania egzekucyjnego lub ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Skarżący zarzucił postanowieniu naruszenie prawa materialnego, tj. art. 6 ust. 1 pkt 5 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych z 13 października 1998 r. (Dz. U. z 2007 r. Nr 11, poz. 74 ze zm.; zwanej dalej: u.s.u.s.), poprzez błędną wykładnie, w wyniku czego uznano, iż wspólnik spółki jawnej, która nigdy nie prowadziła działalności gospodarczej podlega obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym. Zdaniem skarżącego z orzeczenia Sądu Najwyższego z 2 lutego 2009 r. sygn. akt KK 330/08 oraz z przepisów ustawy Ordynacja podatkowa i ustawy o podatku od towarów i usług wynika, że ubezpieczeniom społecznym podlegają tylko wspólnicy spółki jawnej, która prowadzi działalność gospodarczą. Pod pojęciem prowadzenia działalności gospodarczej rozumie się natomiast, wykonywanie usług, działalność producencką lub sprzedaż usług. Zatem aby ją prowadzić należy dokonywać sprzedaży. W przedmiotowej sprawie wspólnicy spółki jawnej dokonali tylko rejestracji spółki, nie dokonując jakiejkolwiek sprzedaży. Zatem jako wspólnicy spółki nie prowadzącej działalności gospodarczej nie podlegają obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym.
Postanowieniem z [...] października 2011 r. Dyrektor Izby Skarbowej [...] utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W jego uzasadnieniu organ odwoławczy wyjaśnił, że podstawą prawną tytułów wykonawczych od nr: [...] do nr [...] obejmujących składki na FP i FGŚP, ubezpieczenie zdrowotne i ubezpieczenia społeczne za okres od 11/2007 do 05/2009, w oparciu o które prowadzone jest postępowanie egzekucyjne są deklaracje ZUS DRA wypełnione przez samego skarżącego (zobowiązanego) w okresie od grudnia 2007 r. do czerwca 2009 r. Organ odwoławczy dodał, że postępowanie egzekucyjne prowadzone może być tak długo, jak długo tytuł wykonawczy zachowuje swoją aktualność, tj. jak długo egzekwowana na jego podstawie należność znajduje podstawę w orzeczeniu lub w deklaracji/zgłoszeniu wskazanym w tytule. Organ odwoławczy podkreślił, że w sytuacji uznania, że deklaracje są wypełnione niepoprawnie zgodnie z art. 47 pkt 3 u.s.u.s. istnieje możliwość złożenia deklaracji rozliczeniowych korygujących w formie nowego dokumentu zawierającego wszystkie prawidłowe dane określone w art. 46 ust. 4 tej ustawy.
Organ odwoławczy podkreślił ponadto, że argumentacja skarżącego, iż "wspólnicy spółki jawnej dokonali tylko rejestracji spółki, nigdy nie dokonując jakiejkolwiek sprzedaży", nie znajduje potwierdzenia. Z akt sprawy wynika bowiem, że skarżący składał zeznania podatkowe z prowadzonej działalności gospodarczej PIT-36L za lata 2007-2008 oraz była podatnikiem podatku od towarów i usług.
Skarżący pismem z 23 listopada 2011 r. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższe postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w [...], któremu zarzucił naruszenie prawa materialnego tj. art. 6 ust. 1 pkt 5 u.s.u.s. w zw. art. 2 ustawy z 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2010 r. Nr 220, poz. 1447 ze zm.) poprzez błędną wykładnię, w wyniku czego uznano, że wspólnik spółki jawnej, która nigdy nie prowadziła działalności gospodarczej podlega obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym. W związku z tym wniósł o uchylenie skarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Uzasadnienie skargi pozostało zbieżne z zarzutami przytoczonymi w zażaleniu z 5 lipca 2011 r.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując w całości stanowisko zawarte w motywach zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
skarga nie jest zasadna.
Przede wszystkim Sąd wskazuje, że podstawą prowadzonego postępowania egzekucyjnego są deklaracje ZUS DRA wypełniane i składane przez samego skarżącego w okresie od grudnia 2007 r. do czerwca 2009 r., w oparciu o które zostały wystawione tytuły wykonawcze od nr: [...] do nr [...] obejmujących składki na FP i FGŚP, ubezpieczenie zdrowotne i ubezpieczenia społeczne za okres od 11/2007 do 05/2009. Biorąc pod uwagę to, że skarżący składał regularnie deklaracje ZUS DRA, organ miał uzasadnioną podstawę do przyjęcia, że działalność gospodarcza w formie spółki jawnej była prowadzona w tym okresie. Potwierdza to także znajdujące się w aktach sprawy zaświadczenie z 22 listopada 2010 r. o wysokości obrotów podatku od towarów i usług (k. 178 akt adm.). Skarżący w trakcie postępowania, a także pełnomocnik skarżącego w trakcie rozprawy – pomimo zarzutów o nieprowadzeniu działalności gospodarczej – nie potrafili wyjaśnić dlaczego takie deklaracje były składane i co było przyczyną wystawienia powyższego zaświadczenia.
Sąd w tym miejscu wskazuje na tezę wyroku Sądu Najwyższego z 22 lutego 2010 r. sygn. akt I UK 240/09 zgodnie z którą "Ocena, czy działalność gospodarcza rzeczywiście jest wykonywana, a więc czy zaistniała przerwa w jej prowadzeniu, należy do sfery ustaleń faktycznych. Istnienie wpisu do ewidencji nie przesądza o faktycznym prowadzeniu działalności, jednakże wpis ten prowadzi do domniemania prawnego, według którego osoba wpisana do ewidencji, która nie zgłosiła zawiadomienia o zaprzestaniu prowadzenia działalności gospodarczej jest traktowana jako prowadząca taką działalność. W konsekwencji domniemywa się, że skoro nie nastąpiło wykreślenie działalności gospodarczej z ewidencji, to działalność ta była faktycznie prowadzona i w związku z tym istniał obowiązek zapłaty składek na ubezpieczenie społeczne" (teza 1, pub. LEX nr 585723). Ponadto z tezy innego wyroku Sądu Najwyższego z 18 listopada 2011 r. sygn. akt I UK 156/11 wynika, że "Zgłoszenie rozpoczęcia działalności lub jej zawieszenia ma znaczenie jedynie jako domniemanie faktyczne. Zakłada się, że skoro czynności tego rodzaju dokonano, to działalność się rozpoczęła lub uległa zawieszeniu. Nie wyklucza to jednak możliwości przeprowadzeniu dowodu przeciwnego, tyle, że powinna to uczynić zainteresowana tym strona" (teza 2, pub. LEX nr 1102533).
Mając na uwadze powyższe wskazać należy, że skoro działalność gospodarcza przez Spółka jawną "G. W. i M. P." została zgłoszona, a następnie były składane przez skarżącego regularnie deklaracje ZUS DRA, a także zeznania podatkowe z prowadzonej działalności gospodarczej PIT 36L za lata 2007-2008, a także była podatnikiem podatku od towarów i usług, to istnieje podstawa do uznania, iż faktycznie działalność gospodarcza była prowadzona. Natomiast w przypadku podnoszenia zarzutu o nieprowadzeniu działalności gospodarczej to skarżący, a nie organ, powinien to wykazać, a więc taki dowód przeprowadzić, przede wszystkim w przedmiotowej sprawie wyjaśniając powody wystawiania powyższych deklaracji i zeznań, czego w sprawie skarżący nie uczynił. Tym samym nietrafny jest zarzut naruszenia przez organ art. 6 ust. 1 pkt 5 u.s.u.s.
Ponadto Sąd stwierdza, że organ w zaskarżonym postanowieniu trafnie podnosi, że postępowanie egzekucyjne prowadzone może być tak długo, jak długo tytuł wykonawczy zachowuje swoją aktualność, tj. jak długo egzekwowana na jego podstawie należność znajduje podstawę w orzeczeniu lub w deklaracji wskazanym w tytule. Natomiast w sytuacji uznania, że deklaracje są wypełnione niepoprawnie zgodnie z art. 47 ust. 3 u.s.u.s. istnieje możliwość złożenia deklaracji rozliczeniowych korygujących w formie nowego dokumentu zawierającego wszystkie prawidłowe dane określone w art. 46 ust. 4 u.s.u.s.
Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) oddalił skargą jako niezasadną.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło