V SA/Wa 2640/16
PostanowienieWSA w Warszawie2017-10-19
Skład orzekający: Krystyna Madalińska-Urbaniak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zmianę prawomocnego postanowienia w przedmiocie przyznania prawa pomocy, obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego, może zostać uwzględniony w sytuacji braku wykazania istotnej zmiany okoliczności faktycznych od daty wydania postanowienia?Ratio decidendi
Sąd odmówił zmiany prawomocnego postanowienia o przyznaniu prawa pomocy w zakresie częściowym, ponieważ strona skarżąca nie wykazała istotnej zmiany okoliczności faktycznych od daty wydania poprzedniego postanowienia, która uzasadniałaby zmianę rozstrzygnięcia. Zgodnie z art. 165 PPSA, zmiana postanowienia niekończącego postępowania jest możliwa jedynie w przypadku zmiany okoliczności sprawy, co nie zostało udowodnione przez wnioskodawcę.Stan faktyczny
Strona skarżąca złożyła wniosek o zmianę prawomocnego postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 16 marca 2017 r., którym przyznano jej prawo pomocy w zakresie częściowym (zwolnienie od kosztów sądowych), a oddalono wniosek o ustanowienie radcy prawnego. Skarżący argumentował trudną sytuacją finansową i potrzebą ustanowienia pełnomocnika na zbliżającą się rozprawę. Sąd analizował dochody i wydatki strony, a także obciążenia hipoteczne nieruchomości.Rozstrzygnięcie
Odmówiono zmiany postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 16 marca 2017 r.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący sędzia WSA - Krystyna Madalińska-Urbaniak po rozpoznaniu w dniu 19 października 2017r. wniosku S. Ż. o zmianę postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 16 marca 2017 r. w przedmiocie przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz oddalenia w pozostałym zakresie, co do ustanowienia radcy prawnego w sprawie ze skargi S. Ż. na decyzję Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej z dnia ... lipca 2016r. nr ... w przedmiocie określenia kwoty dofinansowania przypadającej do zwrotu postanawia: odmówić zmiany postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 16 marca 2017 r.
Prawomocnym postanowieniem z 16 marca 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przyznał prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz oddalił w pozostałym zakresie, co do ustanowienia radcy prawnego.
W uzasadnieniu postanowienia tut. Sąd wskazał, że wnioskodawca spełnia przesłanki do przyznania mu zwolnienia w zakresie obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Jak podkreślono, na przyjęta ocenę miała wpływ wysokość zadeklarowanych przez stronę dochodów tj. zasiłek chorobowy Strony w wys. 320 zł, renta chorobowa żony wnioskodawcy w wys. 660 zł, a także przyznanie płatności w wys. 1524 zł oraz dochód z nieruchomości rolnej w wys. 4000 zł rocznie. Miesięczne wydatki skarżącego to: gaz, woda, prąd – 450 zł, koszty leczenia żony oraz leki skarżącego – ok. 500 zł. Ponadto Sąd wskazał, że nieruchomość Skarżącego jest obciążona hipoteką umowną (350,000,000,00 zł) na rzecz B. oraz przymusową (10000,00 zł) na rzecz B., wobec których wszczęto egzekucję. WSA w Warszawie podkreślił, iż udzielił Stronie zwolnienia w zakresie kosztów sądowych uznając, że na tym etapie postępowania, ustanowienie pełnomocnika w osobie radcy prawnego, nie jest warunkiem skutecznego wniesienia i rozpoznania skargi, gdyż skarga została już skutecznie w przedmiotowej sprawie wniesiona.
W dniu 4 sierpnia 2017r. Skarżący - po wyznaczeniu terminu rozprawy - wniósł o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie obejmującym pomoc radcy prawnego. Jak wyjaśnił, podczas zbliżającej się rozprawy nie jest w stanie poradzić sobie z zawiłościami prawa i bronić swoich racji, jak również nie jest w stanie opłacić usług radcy prawnego. Skarżący wskazał, że sytuacja finansowa w jakiej się znajduje jest bardzo trudna, utrzymuje się z zasiłku chorobowego w wys. 320 zł, z czego 100 zł przeznacza na leki. Żona wnioskodawcy utrzymuje się z renty chorobowej w wys. 660 zł, którą w części przeznacza na zakup insuliny (350 zł), a pozostała cześć podlega zajęciu komorniczemu (295 zł). Skarżący podkreślił, że nie ma innych dochodów, gdyż uzyskane z gospodarstwa środki przeznacza zakup środków do produkcji rolnej, opłacenie podatku rolnego oraz usług agrotechnicznych. Do pisma załączono zaświadczenie lekarskie z 2 sierpnia 2017 r. dotyczące stanu zdrowia Skarżącego i jego żony.
W dniu 5 września 2017 r. Skarżący nadesłał wypełniony formularz PPF, w którym wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Stosownie do art. 165 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2017, poz. 1369 ze zm., dalej: p.p.s.a.), postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne.
Wskazany przepis przewiduje możliwość uchylenia bądź zmiany postanowień niekończących postępowania w sprawie w sytuacji zmiany okoliczności sprawy. Należy przez to rozumieć zarówno zmianę okoliczności faktycznych, jakie sąd przyjął za przesłankę rozstrzygnięcia, jak i zmianę okoliczności prawych, które uzasadniałyby wydanie postanowienia odmiennej treści niż to, które zostało wcześniej wydane.
Zmiana okoliczności faktycznych sprawy odnosić się może nie tylko do wysokości uzyskiwanych przez stronę skarżącą dochodów, ale także wysokości obciążających ją wydatków (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 11 grudnia 2013r., sygn. akt II OZ 1163/13, publikowane: www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
W rozpatrywanej sprawie prawomocnym postanowieniem z 16 marca 2017 r. Sąd przyznał S. Ż. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz oddalił w pozostałym zakresie, co do ustanowienia radcy prawnego. Sąd uznał, że z uwagi na wysokość dochodów wnioskodawca spełnia przesłanki jedynie częściowego przyznania prawa pomocy – w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Uznając jednocześnie, że ustanowienie pełnomocnika, nie jest warunkiem koniecznym skutecznego prowadzenia zainicjowanego postępowania.
Skarżący nie wykazał, by w okresie od wydania postanowienia z [...] marca 2017 r. do momentu zapadnięcia niniejszego postanowienia nastąpiła istotna zmiana okoliczności dotyczących jego sytuacji majątkowej, co uzasadniałoby wydanie postanowienia o treści innej, niż treść postanowienia z [...] marca 2017 r. Wskazał, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z małżonką, utrzymują się ze świadczenia chorobowego w wys. 320 zł oraz renty chorobowej małżonki w wys. 660 zł, wspólnie ponoszą koszty związane z zakupem lekarstw (450 zł) oraz egzekucją komorniczą (300 zł). Dodatkowo środki uzyskane z prowadzonego gospodarstwa (o pow. 2,32 ha) są przeznaczane na zakup środków do produkcji rolnej, opłacenie podatku rolnego oraz usług agrotechnicznych. Skarżący nie wyjaśnił w jakiej wysokości są to środki, nie wskazał również na stałe wydatki związane z bieżącym utrzymaniem domu.
Mając na uwadze powyższe, Sąd nie dopatrzył się w kolejnym wniosku Skarżącego o przyznanie prawa pomocy nowych okoliczności, które przemawiałyby za zmianą postanowienia z [...] marca 2017 r. Od wydania ww. orzeczenia Skarżący nie wykazał żadnych okoliczności potwierdzających zmianę jego sytuacji majątkowej.
Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 165 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło