V SA/Wa 2653/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: sędzia WSA Michał Sowiński po rozpoznaniu w dniu 19 marca 2012 r. sprawy ze skargi A.L. K., M. W. na decyzję Dyrektora M. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia [...] października 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania jednolitej płatności obszarowej postanawia: - odrzucić skargę M. W. Skargą z dnia [...] grudnia 2011 r. (data nadania w urzędzie pocztowym) A.L.K. oraz M. W. zaskarżyli decyzję z dnia [...] października 2011 r. Dyrektora M. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W., który utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa W. Z. z siedzibą w W. z dnia [...] czerwca 2011 r. w sprawie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2010. Decyzją pierwszoinstancyjną organ odmówił przyznania A. L.K.(określający się wówczas nazwiskiem L.K.) jednolitej płatności obszarowej. Na podstawie zarządzenia z 30 grudnia 2011r. M. W. została wezwana do wyjaśnienia, czy występuje w sprawie jako skarżąca, czy jako pełnomocnik skarżącego A.L.K. – pod rygorem odrzucenia jej skargi. W odpowiedzi na wezwanie M. W. odpowiedziała, że występuje w sprawie jako skarżąca. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Stosownie do art. 50 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwaną dalej p.p.s.a.) uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Uprawnionym do wniesienia skargi jest również inny podmiot, któremu ustawy przyznają prawo do wniesienia skargi. Jest to przepis ogólny, który doznaje doprecyzowania poprzez regulacje art. 32 i art. 33 p.p.s.a. W myśl pierwszego przepisu stronami, w wąskim rozumieniu tego pojęcia, w postępowaniu sądowoadministracyjnym są skarżący oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekle prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Natomiast zgodnie z art. 33 p.p.s.a. w postępowaniu mogą brać udział uczestnicy na prawach strony (§ 1) oraz pozostali uczestnicy (§ 2). Obie kategorie uczestników postępowania należy traktować tak jak strony w szerokim rozumieniu stosownie do art. 12 p.p.s.a. Uczestnikiem na prawach strony jest osoba, która brała udział w postępowaniu administracyjnym, a nie wniosła skargi, jeżeli wynik postępowania sądowego dotyczy jej interesu prawnego (§ 1). Natomiast osoba, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, jeżeli wynik tego postępowania dotyczy jej interesu prawnego, a także organizacja społeczna, o której mowa w art. 25 § 4 p.p.s.a., w sprawach innych osób, jeżeli sprawa dotyczy zakresu jej statutowej działalności, może zgłosić udział w postępowaniu w charakterze uczestnika (§ 2). Różnica w uprawnieniach powyższych uczestników dotyczy sposobu dopuszczenia do udziału w postępowaniu, w stosunku do uczestników na prawach strony - następuje to z mocy prawa, wobec pozostałych uczestników - na wniosek i po wydaniu przez sąd postanowienia o dopuszczeniu do udziału w sprawie. Jeśli chodzi o pojęcie "interesu prawnego", które pojawia się w powyższych przepisach, to w literaturze przedmiotu pojmowane jest jako istnienie związku między sferą indywidualnych praw i obowiązków danego podmiotu, a zaskarżonym aktem lub czynnością (A. Kabat [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze, 2005, komentarz do art. 50 P.p.s.a.; J. Zimmermann, glosa do postanowienia NSA z dnia 19 sierpnia 2004 r., OZ 340 /04, OSP 2005/4/21 i J. Zimmermann, Polskie sądownictwo administracyjne. Uwagi o projekcie ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym, Krakowskie Studia Prawnicze, Rok XXVI -XXVII - 1993-1994, s. 45). W tym miejscu należy wskazać, że ze skargą może więc wystąpić - co do zasady - podmiot, który wykaże "związek między chronionym przez przepisy prawa materialnego interesem prawnym a aktem lub czynnością organu administracji publicznej" (por. B. Adamiak [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, Postępowanie administracyjne i sądowoadministracyjne, Warszawa 2003, s. 424). Innymi słowy, osoba nie mająca interesu prawnego nie może poszukiwać ochrony na gruncie postępowania sądowoadministracyjnego. W rezultacie skarga wniesiona przez podmiot, który a limine nie może mieć legitymacji skargowej podlega odrzuceniu, natomiast stwierdzenie w toku postępowania, że wnoszący skargę nie legitymuje się interesem prawnym powoduje oddalenie skargi (por. uchwałę składu Siedmiu Sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 kwietnia 2005 r., sygn. akt OPS 1/2004, ONSA i WSA 2005/4/62). Należy podkreślić, że w judykaturze ustalony jest pogląd, wyrażony m.in. w uzasadnieniu uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 lutego 1997 r., OPS 9/96 (ONSA 1997, nr 3, poz. 102, s. 45-46), iż interes prawny legitymujący stronę postępowania wywodzi się z prawa materialnego i musi to być własny interes danego podmiotu. Zatem stroną jest podmiot, którego własny interes prawny lub obowiązek podlega konkretyzacji w postępowaniu administracyjnym (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 marca 1989 r., IV SA 1254/88, nie publ. - B. Adamiak, J. Borkowski Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Wydawnictwo C.H Beck Warszawa 2004, s. 231). Mając na uwadze powyższy stan prawny i okoliczności faktyczne, wynikające z akt sprawy, należy przede wszystkim stwierdzić, że niniejsza sprawa sądowa dotyczy decyzji Dyrektora M. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa skierowanej wyłącznie do A. L. K.. Dotyczy ona wyłącznie jego interesu prawnego, co wynika z nierzutowania przepisów stanowiących podstawę do wydania tej decyzji na prawną sytuację drugiego skarżącego – M.W.. Decyzja ta nie dotyczy jej interesu prawnego, bowiem wydana została na podstawie art. 7 ust. 1, art. 19 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. Nr 35, poz. 217 ze zm.), dalej "ustawa". Przepis art. 7 ust. 1 ustawy stanowi, że rolnikowi przysługuje jednolita płatność obszarowa na będące w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, grunty rolne wchodzące w skład gospodarstwa rolnego, kwalifikujące się do objęcia tą płatnością zgodnie z art. 143 b ust. 5 akapit pierwszy rozporządzenia nr 1782/2003, jeżeli: 1) na ten dzień posiada działki rolne o łącznej powierzchni nie mniejszej niż określona dla Rzeczypospolitej Polskiej w załączniku nr XX do rozporządzenia nr 1973/2004; 2) wszystkie grunty rolne są utrzymywane zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności; 3) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności. Z powyższych unormować bezsprzecznie wynika, że płatność może być przyznana wyłącznie tej osobie, której został nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności. Przedmiotowy wniosek o przyznanie płatności na rok 2010 dotyczył A. L.K. i wskazano w nim jego numer identyfikacyjny. M. W. podpisała się pod wnioskiem jedynie "z upoważnienia". Odwołanie od decyzji wydanej w I instancji złożył oraz podpisał A. L.K.. Ponadto, wydane w sprawie decyzje nie zostały skierowane do M. W. jako strony postępowania, ale jako pełnomocnika A. L. K. Pogląd, że tylko osoba wpisana do krajowej ewidencji producentów rolnych może być stroną w postępowaniu administracyjnym w sprawie przyznania określonej płatności obecny jest w orzecznictwie. Osoba będąca współwłaścicielem gospodarstwa rolnego, ale nie wpisana do ewidencji producentów rolnych nie może wszcząć takiego postępowania i nie posiada przymiotu strony, co skutkuje odrzuceniem skargi wniesionej do sądu administracyjnego (por. wyrok NSA z 20 grudnia 2007 r., sygn. akt II GSK 259/07, niepublik.). Odnosząc się do zarzutu skargi, iż organ odmówił M.W. przymiotu strony argumentując, że nie jest posiadaczem, wskazać należy, iż organy nie kwestionowały posiadania nieruchomości przez M. W.. Powtórzyć jednak należy, że to A. L. K. wystąpił z wnioskiem o przyznanie płatności, ponieważ na gruncie przytoczonych powyżej przepisów ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego stroną w postępowaniu dotyczącym przyznania płatności jest osoba składająca wniosek. W przypadku zaś, gdy działki rolne są przedmiotem współposiadania zgodnie z art. 7 ust. 7 ustawy płatności przysługują temu współposiadaczowi, co do którego pozostali współposiadacze wyrazili pisemną zgodę. Analizując pogląd podniesiony w skardze, iż organ I instancji już na etapie rejestracji wniosku A. K., mając wiedzę, że jest on współposiadaczem nieruchomości, powinien był nadać wszystkim posiadaczom jeden numer identyfikacyjny, po uzyskaniu na to zgody pozostałych, należy zauważyć, iż art. 12 ust. 4 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (Dz. U. z 2004 r., Nr 10, poz. 76, ze zm.) mówi o tym, iż w przypadku małżonków oraz podmiotów będących współposiadaczami gospodarstwa rolnego nadaje się jeden numer identyfikacyjny: numer identyfikacyjny nadaje się temu z małżonków lub współposiadaczy, co do którego współmałżonek lub współposiadacz wyrazili pisemna zgodę. W przypadkach, o których mowa w ust. 4, do wniosku o wpis do ewidencji producentów dołącza się pisemną zgodę odpowiednio współmałżonka, współposiadacza gospodarstwa rolnego albo wspólników (ust. 6). W związku z powyższym stwierdzić należy, że w przypadku współposiadania nieruchomości w przedmiotowej sprawie, w związku z tym, iż to A. K. wystąpił z wnioskiem o wpis do ewidencji producentów i również on złożył wniosek o przyznanie płatności na rok 2010, jest stroną postępowania. W związku z tym w ramach tej sprawy skarżącym jest wyłącznie A. L. K., co skutkuje koniecznością odrzucenia skargi M. W.. Ponadto należy nadmienić, że odrzucenie skargi stanowi jedynie akt procesowy, nie rozstrzygający merytorycznie sprawy sądowej zainicjowanej skargą skarżącego posiadającego przymiot strony (skargą skutecznie wniesioną). Innymi słowy fakt odrzucenia skargi jednego ze skarżących ani nie wpływa na możliwość rozpatrzenia skargi drugiego skarżącego, ani na wynik tego rozstrzygnięcia. Mając to na uwadze Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a., postanowił odrzucić skargę M. W.