V SA/Wa 2692/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Ewa Wrzesińska-Jóźków (spr.), Sędzia WSA - Mirosława Pindelska, Sędzia WSA - Michał Sowiński, Protokolant ref. staż. - Tomasz Godlewski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 marca 2011r. sprawy ze skargi P. K. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] września 2010 r. nr [...] w przedmiocie wydalenia z terytorium RP; oddala skargę. Przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez obywatela U. – P. K. – jest decyzja Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z [...] września 2010 r. uchylająca w części dotyczącej określenia terminu opuszczenia terytorium RP i utrzymująca w mocy w pozostałej części decyzję Wojewody [...] z [...] marca 2010 r. orzekającą o wydaleniu Cudzoziemca z terytorium RP i zobowiązaniu do opuszczenia terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w terminie 7 dni od daty zakończenia postępowania karnego prowadzonego przez Urząd Celny w K. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym. Skarżący zawarł związek małżeński z obywatelką polską i w związku z tym po złożeniu wniosku o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony decyzją z [...] listopada 2006r. Wojewoda [...] udzielił Cudzoziemcowi takiego zezwolenia z terminem ważności do dnia [...] listopada 2007r. Wyrokiem Sądu Rejonowego w T. z [...] kwietnia 2007r. Skarżący został uznany winnym sprzedaży napoju alkoholowego bez wymaganego zezwolenia, za co orzeczono wobec niego karę grzywny. W dniu [...] października 2007r. Skarżący ponownie wystąpił do Wojewody [...] z wnioskiem o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony. Decyzją z [...] listopada 2007r. organ odmówił Wnioskodawcy udzielenia tego zezwolenia. W uzasadnieniu decyzji stwierdzono, iż składając przedmiotowy wniosek Cudzoziemiec zataił, że był karany sądownie. Powyższe rozstrzygnięcie zostało utrzymane przez organ odwoławczy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 1 lipca 2009r. (sygn. akt V SA/Wa 1276/08) oddalił skargę Cudzoziemca na tę decyzję. Od powyższego wyroku Skarżący złożył skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego, który wyrokiem z 28 października 2010r., sygn. akt II OSK 1875/09, skargę kasacyjną oddalił. W dniu [...] marca 2010r. Skarżący został zatrzymany na targowisku miejskim w T. w związku ze sprzedażą wyrobów alkoholowych i tytoniowych bez polskich znaków akcyzy. Wyrokiem nakazowym z [...] czerwca 2010r. Sąd Rejonowy w T. uznał Cudzoziemca winnym przechowywania wyrobów tytoniowych i alkoholowych bez polskich znaków akcyzy oraz m.in. wymierzył karę grzywny. Wyrok uprawomocnił się z 25 czerwca 2010r. Wnioskiem z [...] marca 2010r. Komendant Wojewódzki Policji w [...]. wystąpił do Wojewody [...] o wydalenie P. K. z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. W uzasadnieniu wskazał, że wobrec Cudzoziemca zachodzą przesłanki określone w art. 88 ust. 1 pkt 1, 5 i 8 ustawy z 13 czerwca 2003 r. – o cudzoziemcach (Dz.U. z 2006 r., nr 234, poz. 1694 ze zm.), zwanej dalej ustawą o cudzoziemcach. Decyzją z [...] marca 2010r. Wojewoda [...] orzekł o wydaleniu Cudzoziemca z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w terminie 7 dni od daty zakończenia postępowania karnego prowadzonego przez Urząd Celny w K. oraz o nadaniu decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż P. K. przebywa w Polsce bez stosownego zezwolenia na pobyt oraz że Urząd Celny w K. wszczął w stosunku do Cudzoziemca postępowanie karne w związku ze sprzedażą wyrobów tytoniowych i alkoholu bez polskich znaków akcyzy. Pismem z 22 marca 2010r. Cudzoziemiec odwołał się od ww. decyzji do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców. W uzasadnieniu odwołania podniósł, że wszczęte przeciwko niemu postępowanie karne nie zostało zakończone, w związku z czym obowiązuje w tej kwestii zasada domniemania niewinności Cudzoziemca oraz, że w sprawie odmowy udzielenia Skarżącemu zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony została wniesiona do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarga kasacyjna. Decyzją z [...] września 2010r. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców uchylił zaskarżoną decyzji Wojewody [...] w części dotyczącej wyznaczenia terminu opuszczenia terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i utrzymał w mocy w pozostałej części. W uzasadnieniu decyzji organ podkreślił, że w dniu zatrzymania Skarżący nie posiadał stosownego zezwolenia na pobyt w naszym kraju, a przebywając w Polsce dopuszczał się przestępstw nielegalnego handlu alkoholem i wyrobami tytoniowymi, za co był dwukrotnie karany sądownie. Powyższe daje podstawę do uznania, że dalszy pobyt Skarżącego będzie stwarzał zagrożenie dla ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego i narusza interes Rzeczypospolitej Polskiej. Ponadto organ II instancji korzystając ze swoich kompetencji w zakresie korygowania wad prawnych decyzji wydanych w pierwszej instancji stwierdził, że w podstawie prawnej zaskarżonej decyzji bezzasadnie powołano art. 88 ust. 1 pkt 8 ustawy o cudzoziemcach. Zgodnie z tym przepisem, cudzoziemcowi wydaje się decyzję o wydaleniu z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli nie wywiązuje się z zobowiązań podatkowych wobec Skarbu Państwa. W uzasadnieniu organ dokonał szczegółowej analizy tego przepisu i doszedł do wniosku, że brak było przesłanek do jego zastosowania wobec Skarżącego. Dodatkowo Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców wskazał, że w przedmiotowej sprawie nie znajdują zastosowania przepisy art. 89 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach oraz art. 97 ust. 1 pkt 1 ustawy z 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. z 2009r., Nr 189, poz. 1472), jak również nie zostało wydane orzeczenie sądu ani rozstrzygnięcie Ministra Sprawiedliwości o niedopuszczalności wydania Cudzoziemca. Organ zauważył, iż Cudzoziemiec pozostaje w związku małżeńskim z obywatelką polską, jednak podkreślił, że okoliczność ta nie może zostać uwzględniona, ponieważ jego pobyt w naszym kraju stwarzał zagrożenie dla ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego. W takim przypadku prawo Skarżącego do poszanowania życia rodzinnego ulega ograniczeniu. Zdaniem organu nie można przyjąć, że Konwencja o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności nakłada na państwo ogólny obowiązek poszanowania wyboru przez cudzoziemców kraju, w którym chcieliby oni mieszkać a także obowiązek wyrażenia zgody na połączenie rodziny. Podstawowym obowiązkiem cudzoziemca chcącego przebywać w naszym kraju jest lojalność polegająca na przestrzeganiu obowiązującego prawa. Organy administracji publicznej nie mają obowiązku respektowania wyboru przez cudzoziemca miejsca pobytu, jeżeli dopuszcza się on naruszania prawa. Wprowadzona do ustawy o cudzoziemcach instytucja wydalenia cudzoziemca z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oparta jest na założeniu, że w przypadku, gdy z określonych względów pobyt cudzoziemca w Polsce staje się niepożądany właściwe władze uprawnione są do podjęcia decyzji o jego usunięciu z tego terytorium. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców podkreślił, iż Skarżący dopuścił się naruszenia obowiązujących w Polsce regulacji prawnych i jego zachowanie daje podstawę do uznania, iż pozostając nadal w Polsce będzie stwarzał zagrożenie dla ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego. Organ odstąpił od wyznaczania terminu opuszczenia przez Cudzoziemca terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, gdyż Skarżący wyjechał z Polski. Pismem z 11 października 2010r. Cudzoziemiec wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnosząc o uchylenie decyzji Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Zaskarżonej decyzji zarzucił: 1/ naruszenie przepisów prawa materialnego - art. 88 ust. 1 pkt 8 i art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach poprzez nieprawidłową wykładnię tych przepisów, 2/ naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7 i art. 77 ustawy z 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000, Nr 98, poz. 1071 ze zm.) zwanej dalej k.p.a. poprzez zaniechanie wszechstronnego wyjaśnienia sprawy W uzasadnieniu skargi Cudzoziemiec nie zgodził się ze stanowiskiem Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców wskazującym, że Skarżący pozostając w Polsce będzie stwarzał zagrożenie dla ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego. Skarżący przytoczył szereg tez z wyroków sądów administracyjnych odnoszących się do udzielenia zezwolenia na zamieszkanie cudzoziemcom naruszającym porządek prawny naszego kraju i wskazał, że mimo, iż dwukrotnie naruszył regulacje prawne, to bezzasadna jest hipoteza, że stanowi on zagrożenie dla państwa polskiego. Organ zastosował w ten sposób wykładnię zbyt rozszerzającą. Nie każde bowiem naruszenie prawa może być w ten sposób kwalifikowane, a ustalenie tej okoliczności wymaga uzasadnienia, dlaczego to naruszenie stanowi zagrożenie dla ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego. Cudzoziemiec podkreślił, iż pozostaje w związku małżeńskim z obywatelką RP i w związku z tym zgodnie z art. 47 Konstytucji, posiada prawo do ochrony życia rodzinnego. Ochrona życia rodzinnego jest również zagwarantowana na gruncie art. 8 Konwencji o ochronie prawa człowieka i podstawowych wolności podpisanej w Rzymie 4 listopada 1950r. Podniósł, że małżonkowie jeżeli chcą przebywać razem zostają zmuszeni do wybrania innego kraju pobytu - kraju trzeciego lub kraju ojczystego cudzoziemca. Jest to bardzo krzywdzące dla cudzoziemca i jego małżonki. Zaskarżana decyzja może przyczynić się też do rozpadu związku małżeńskiego. Dodatkowo stwierdził, iż jego zdaniem organ odwoławczy nie wyjaśnił wszystkich okoliczności sprawy i nie wziął pod uwagę słusznego interesu strony czym naruszył art. 7 k.p.a. oraz art. 77 k.p.a. W odpowiedzi na skargę Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Sądy administracyjne, w tym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosując środki określone w ustawie prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Podstawową funkcją sądownictwa administracyjnego i toczącego się przed nim postępowania jest ocena, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu i czy postępowanie poprzedzające jej wydanie nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia organu administracji. Materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonej decyzji stanowi art. 88 ust. 1 pkt 1 i 5 ustawy z 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach. Zgodnie z treścią tego przepisu cudzoziemcowi wydaje się decyzję o wydaleniu z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jeżeli: - przebywa na tym terytorium bez ważnej wizy, jeżeli jest wymagana, lub innego ważnego dokumentu uprawniającego do wjazdu i pobytu na tym terytorium; - jego dalszy pobyt stanowiłby zagrożenie dla obronności lub bezpieczeństwa państwa lub ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego albo naruszałby interes Rzeczypospolitej Polskiej; Dokonując literalnej wykładni powołanego przepisu podkreślić należy, iż użycie przez ustawodawcę określenia "wydaje się decyzję" oznacza, że mamy do czynienia z obowiązkiem wydania decyzji o określonej treści w przypadku zaistnienia określonych w nim przesłanek. Przy orzekaniu na gruncie tego przepisu organ nie dysponuje swobodą w zakresie kwalifikacji skutków zdarzenia, określaną jako "uznanie administracyjne". Dla oceny legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia zasadnicze znaczenie ma zatem ustalenie, czy w niniejszej sprawie spełnione zostały przesłanki z dyspozycji omawianego przepisu. W ocenie Sądu, na gruncie powyższych unormowań prawnych i w świetle zgromadzonego materiału dowodowego organy administracji zasadnie przyjęły, że w dniu zatrzymania Skarżący był w Polsce od ponad dwóch lat nielegalnie, gdyż decyzją z [...] lutego 2008r. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z [...] listopada 2007r. orzekającą o odmowie udzielenia Cudzoziemcowi zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony. W związku z tym Cudzoziemiec nie legitymował się jakimkolwiek tytułem uprawniającym do legalnego pobytu w Polsce. Ponadto uprawione były również twierdzenia organu wskazujące, iż dalszy pobyt Cudzoziemca stanowiłby zagrożenie dla ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego oraz naruszałby interes Rzeczypospolitej Polskiej. Należy bowiem podkreślić, iż Skarżący dopuścił się naruszenia obowiązujących w Polsce regulacji prawnych. Cudzoziemiec dwukrotnie został skazany. Po raz pierwszy wyrokiem Sądu Rejonowego w T. z [...] kwietnia 2007r. został uznany winnym sprzedaży napoju alkoholowego bez wymaganego zezwolenia, za co orzeczono wobec niego karę grzywny. Następnie wyrokiem nakazowym z [...] czerwca 2010r. Sąd Rejonowy w T. uznał Cudzoziemca winnym przechowywania wyrobów alkoholowych i tytoniowych bez polskich znaków akcyzy oraz m.in. wymierzył karę grzywny. Należy podkreślić, iż w drugim z ww. przypadków przedmiotem przestępstwa były znaczne ilości tych wyrobów (Skarżący w dniu zatrzymania posiadał łącznie ok. [...] paczek papierosów oraz ponad [...] kg tytoniu i blisko [...] litrów spirytusu). Podkreślenia wymaga również fakt, że mimo skazania Cudzoziemca za pierwsze przestępstwo to wymierzona kara za ten czyn nie odwiodła Skarżącego od dalszego naruszenia prawa. Kolejne popełnione przez niego przestępstwo, jak słusznie zauważył organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę, cechował już znacznie większy rozmiar działalności i przestępstwo to godziło już bezpośrednio w interes finansowy (fiskalny) Rzeczypospolitej Polskiej. Dodatkowo, co również nie jest bez znaczenia, Skarżący w toku postępowania o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na terytorium RP usiłował zataić fakt uprzedniej karalności, czego skutkiem było wydanie decyzji odmownych, których zgodność z prawem została pozytywnie zweryfikowana w toku postępowania sądowoadministracyjnego zakończonego wyrokiem NSA z 28 października 2010r. (sygn. akt II OSK 1875/09) oddalającym skargę kasacyjną Skarżącego. W związku z tym całokształt postępowania Skarżącego uprawnia do twierdzenia, iż rokowania odnoszące się do sposobu zachowania Cudzoziemca na przyszłość również nie są pozytywne. Odnosząc się do przedstawionych w skardze orzeczeń sądów administracyjnych należy zauważyć, iż odnoszą się do innych stanów faktycznych i prawnych. Mianowicie dotyczą odmowy udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, a nie wydalenia. W tym stanie rzeczy na aprobatę zasługuje przyjęte w kontrolowanej decyzji stanowisko, że wobec skarżącego zaistniały przesłanki określone w art. 88 art. 1 pkt 1 i 5 ustawy o cudzoziemcach. W przedmiotowej sprawie nie wystąpiły natomiast wyjątkowe okoliczności wymienione w art. 89 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach oraz art. 97 ust. 1 pkt 1 ustawy z 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. z 2009r., Nr 189, poz. 1472), mogące powodować możliwość odstąpienia od wydania decyzji o wydaleniu, bądź jej wykonania. Skarżący jest mężem obywatelki Polski, mimo to brak jest podstaw do zastosowania wobec niego art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach, zgodnie z którym decyzji o wydaleniu cudzoziemca nie wydaje się, a wydanej nie wykonuje, jeżeli cudzoziemiec jest małżonkiem obywatela polskiego albo cudzoziemca posiadającego zezwolenie na osiedlenie się lub zezwolenie na pobyt rezydenta długoterminowego WE i jego dalszy pobyt nie stanowi zagrożenia dla obronności lub bezpieczeństwa państwa lub bezpieczeństwa i porządku publicznego, chyba że związek małżeński został zawarty w celu uniknięcia wydalenia. Zgodzić się należy również z organem, iż brak jest możliwości udzielenie Skarżącemu zgody na pobyt tolerowany na postawie art. 97 ust, 1 pkt 1a ustawy z 13 czerwca 2003r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, który stanowi, iż Cudzoziemcowi udziela się zgody na pobyt tolerowany na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli jego wydalenie naruszałoby prawo do życia rodzinnego w rozumieniu Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950r. (...). Jednakże przepis art. 97 ust. 1a powołanej ustawy wskazuje, że przepisu art. 97 ust. 1 pkt 1a nie stosuje się w przypadku, gdy dalszy pobyt cudzoziemca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej stanowi zagrożenie obronności lub bezpieczeństwa państwa albo bezpieczeństwa i porządku publicznego. Ustalenia poczynione w toku postępowania wskazują z kolei, że dalszy pobyt Skarżącego stanowi zagrożenie, o którym mowa w omawianych wyżej art. 88 ust. 1 pkt 5 ustawy o cudzoziemcach oraz art. 97 ust. 1a ustawy z 13 czerwca 2003r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 8 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności należy podkreślić, iż prawidłowo Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców wskazał, że art. 8 Konwencji nie stanowi bezwzględnej ochrony przed wydaleniem. Regulacja ta nie może być interpretowana w sposób prowadzący do narzucenia państwu konieczności poszanowania dokonanego przez cudzoziemca wyboru miejsca zamieszkania. Za wydaleniem cudzoziemca, o czym szeroko wyżej, przemawiają naruszenia prawa, których się dopuścił oraz fakt nielegalnego pobytu. Ingerencja w prawo, o którym mowa w art. 8 Konwencji nie ma więc charakteru bezterminowego, gdyż Cudzoziemiec będzie mógł, po określonym czasie powrócić do Polski. Skarżący przyjechał do Polski jako osoba dorosła, jest obywatelem U., a więc kraju zbliżonego kulturowo i geograficznie z Polską, w związku z tym mimo opuszczenia przez niego Polski, to wzajemne stosunku pomiędzy małżonkami będą mogły, mimo niewątpliwych trudności, być utrzymywane. Co więcej taki stan rzeczy, mimo, że nie spowodowany wydaleniem, ale dobrowolną emigracją, dotyczy wielu rodzin samych Polaków, których członkowi opuszczają kraj np. w poszukiwaniu pracy za granicą. Wówczas też małżonkowie są rozdzielenie i spotykają się okazjonalnie, a małżeństwa przez nich zawarte nadal trwają. Bezzasadny jest zarzut naruszenia art. 88 ust. 1 pkt 8 ustawy o cudzoziemcach, gdyż organ odwoławczy nie zastosował tego przepisu. Z przedstawionych powodów Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia skargi i uchylenia zaskarżonej decyzji. Uznał, iż w toku kontrolowanego postępowania nie doszło do naruszenia przepisów i zasad ogólnych postępowania administracyjnego, w szczególności tej zasady, która nakazuje organom administracji publicznej uwzględniać interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 k.p.a.) oraz zasady dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy (art. 77 § 1 k.p.a.) Zdaniem Sądu dokonana przez organ ocena materiału dowodowego jest zgodna z zasadami swobodnej oceny dowodów i nie nosi cech dowolności (art. 80 i 107 k.p.a.). Uzasadnienie faktyczne zaskarżonej decyzji jest szczegółowe i oparte na wyczerpująco zebranym materiale dowodowym. Organ wskazał w nim fakty, które uznał za udowodnione oraz powołał dowody, na których się oparł. Decyzja zawiera również uzasadnienie prawne z przytoczeniem przepisów oraz wyjaśnieniem podstawy prawnej orzeczenia. Sąd nie dopatrzył się ponadto innych naruszeń, które mogłyby mieć istotny wpływ na wynik postępowania, a tylko takie uchybienia stosownie do treści art. 145 § 1 pkt 1 lit c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), mogłyby prowadzić do uchylenia zaskarżonej decyzji. Mając na uwadze powyższe ustalenia Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku i oddalił skargę.