V SA/Wa 270/14
PostanowienieWSA w Warszawie2014-10-08
Skład orzekający: Piotr Piszczek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy strona wykazuje, że nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania, co uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym?Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, ponieważ strona skarżąca nie wykazała w sposób jednoznaczny i udokumentowany swojej sytuacji finansowej. Nie udało się ustalić źródła ani wysokości dochodów, a także szczegółowego składu wydatków niezbędnych do utrzymania rodziny, co uniemożliwiło ocenę spełnienia przesłanek ustawowych do przyznania prawa pomocy.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku L. Z. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w postępowaniu przed WSA w Warszawie, zainicjowanym skargą na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Referendarz WSA odmówił przyznania prawa pomocy, a skarżący wniósł sprzeciw. Sąd rozpatrywał wniosek merytorycznie, analizując oświadczenia strony dotyczące dochodów z gospodarstwa rolnego i wydatków, a także informacje z innych postępowań.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący – sędzia NSA Piotr Piszczek po rozpoznaniu w dniu 8 października 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy sprawy ze skargi L. Z. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] grudnia 2013 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności przypadających agencjom płatniczym w ramach Wspólnej Polityki Rolnej postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym
Postanowieniem z dnia 14 sierpnia 2014 r. referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie odmówił L. Z. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym.
W dniu 1 września 2014 r. wpłynął do Sądu sprzeciw L. Z. (zwany dalej skarżącym) od ww. postanowienia.
Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. - zwana dalej p.p.s.a.) postanowienie to straciło moc i sprawa podlega ponownemu rozpatrzeniu w całości.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Na podstawie art. 243 § 1 oraz art. 245 § 1 p.p.s.a., Sąd może - na wniosek strony złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania - przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym.
Zgodnie z art. 245 § 2 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
Stosownie do treści przepisu art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Wnioskodawca wskazał, iż gospodarstwo domowe prowadzi z żoną i synem, posiada dom o pow. 32 m2 oraz nieruchomość rolną o pow. 7,72 ha, natomiast nie posiada zasobów pieniężnych i przedmiotów wartościowych. Skarżący oświadczył, iż jego rodzina utrzymuje się z hodowli 3 krów i uzyskuje dochód w wysokości około 600 zł miesięcznie.
W dodatkowym oświadczeniu z dnia 30 lipca 2014 r. wnioskodawca wyjaśnił, iż posiadane gospodarstwo rolne o pow. 7,72 ha stanowią łąki, które skarżący "uprawia we własnym zakresie i miesięczny dochód, z tychże łąk stanowi kwotę około 600 zł". Wskazał nadto, iż w 2004 i 2005 r. otrzymywał dopłaty bezpośrednie do gruntów rolnych w wysokości po 15.000 zł za każdy rok. Wnioskodawca oświadczył, iż ani jego żona ani syn nie osiągają dochodów, zaś wydatki rodziny związane z niezbędnym utrzymaniem wynoszą około 600 zł miesięcznie. Do pisma załączył m.in. kopię zaświadczenia z dnia 4.03.2014 r. o wysokości rocznego dochodu z gospodarstwa rolnego za 2012 r., kopie zaświadczeń bankowych z dnia 2.01.2014 r. i 13.02.2014 r. o nieposiadaniu rachunków bankowych, a także kopię zaświadczenia z Okręgowej Spółdzielni Mleczarskiej w [...], iż nie figuruje jako dostawca mleka i kopię zaświadczenia z GOPS w [...], że nie korzystał i nie korzysta ze świadczeń pomocy społecznej.
Rozpatrując wniosek merytorycznie należy podnieść, iż skarżący wskazuje wprawdzie, iż uzyskuje dochód w wysokości około 600 zł miesięcznie, jednakże nie jest jasne, jakie jest jego źródło. We wniosku złożonym na formularzu PPF z dnia 6 czerwca 2014 r. oświadcza, iż źródłem dochodu jest "hodowla 3 krów", natomiast w dodatkowym oświadczeniu z dnia 30 lipca 2014 r. wskazuje, iż uzyskuje miesięczny dochód około 600 zł "z uprawy łąk we własnym zakresie". Co więcej, do dodatkowego oświadczenia załącza kopię zaświadczenia z dnia 27 maja 2014 r., wystawionego przez Okręgową Spółdzielnię Mleczarską w [...], z którego wynika, że nie figuruje jako dostawca mleka. Należy mieć przy tym na uwadze również to, iż wnioskodawca nie przedstawia żadnego dokumentu potwierdzającego wysokość oświadczonego dochodu.
Zdaniem Sądu skarżący nie wyjaśnił również wielkości posiadanego gospodarstwa rolnego (nieruchomości rolnych). We wniosku i dodatkowym oświadczeniu podaje, iż posiada 7,72 ha. Jednocześnie przedkłada kopię zaświadczenia z dnia 4.03.2014 r., z którego wynika, iż w 2012 roku posiadał wraz z żoną gospodarstwo rolne o pow. 11,35 ha fizycznych i 5,3025 ha przeliczeniowych. Z zaświadczenia tego wynika także, iż w 2012 r. dochód z gospodarstwa wynosił 12.890,40 zł. Podnieść zatem należy, iż zaświadczenia tego nie można było uwzględniać przy ustalaniu aktualnego stanu majątkowego posiadania skarżącego, bowiem po pierwsze dotyczy ono roku 2012, a po drugie dlatego, iż w zaświadczeniu tym użyto formy czasu przeszłego "posiadali". Wobec tego, nie można przyjąć, iż wskazana wysokość rocznego dochodu jest aktualna na datę oceny wniosku.
Nie można uznać również za wystarczające oświadczenia skarżącego o miesięcznych wydatkach niezbędnych dla utrzymania. W dodatkowym oświadczeniu wskazuje on w sposób ogólny, iż "na niezbędne utrzymanie wydajemy uzyskiwany miesięczny dochód w kwocie około 600 zł". Zatem wnioskodawca nie przedstawia co składa się na niezbędne wydatki jego rodziny, do czego został wezwany zarządzeniem z dnia 11 lipca 2014 r.
Skoro zatem nie można ustalić ani źródła dochodów wnioskodawcy, ani również ich rzeczywistej wysokości, a także tego, co składa się na wydatki niezbędne dla utrzymania jego rodziny, to dokonanie porównania, o którym była wyżej mowa, jest niemożliwe.
Rozpoznając niniejszy wniosek nie można było również pominąć faktów znanych Sądowi z urzędu, odnoszących się zarówno do innych postępowań o prawo pomocy inicjowanych przez wnioskodawcę, jak również przez pozostającego z nim we wspólnym gospodarstwie domowym syna – D. Z.. W tym zakresie wskazać można na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 czerwca 2014 r. o sygn. akt V SA/Wa 100/14, który odmawiając L. Z. prawa pomocy w zakresie całkowitym wskazał, iż przedłożone przez niego dokumenty – które są tożsame z kopiami dokumentów złożonych w niniejszej sprawie – nie pozwalają na pełną ocenę sytuacji finansowej skarżącego. Z kolei w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 listopada 2013 r. o sygn. akt II GZ 677/13 podniesiono, iż strona nie doprecyzowując dokładnego stanu swojego majątku (zwiększająca się powierzchnia gospodarstwa rolnego czy też różne informacje dotyczące posiadanego bydła) nie udowodniła, iż okoliczności uzasadniające przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym uległy zmianie, która uzasadniałaby odmienną ocenę możliwości finansowych skarżącego. Dodatkowo wskazać można, iż syn wnioskodawcy – D. Z. – w składanych przez siebie wnioskach o prawo pomocy (w sprawach o sygn. akt V SA/Wa 1712/14, III SA/Łd 1225/13) oświadczał, iż posiada nieruchomość rolną o pow. 14,5 ha. Zatem uznać należy, iż występując z niniejszym wnioskiem L. Z. nie ujawnił, iż pozostający z nim we wspólnym gospodarstwie domowym syn posiada jakikolwiek majątek, w tym wskazaną nieruchomość rolną.
Mając powyższe na względzie należy stwierdzić, że na podstawie przedstawionych przez wnioskodawcę dokumentów nie można ustalić jakie i w jakiej wysokości osiąga dochody oraz na jaki cel ponosi wydatki.
Przedstawione wątpliwości powodują, iż nie można dokonać pełnej oceny, czy strona spełnia ustawowe przesłanki do udzielenia prawa pomocy.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło