V SA/Wa 2710/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: przewodniczący – Sędzia WSA – Izabella Janson (spr.) po rozpoznaniu w dniu 24 listopada 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji w sprawie ze skargi Powiatu [...] na decyzję Ministra Finansów z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu do budżetu państwa oświatowej subwencji ogólnej p o s t a n a w i a: wstrzymać wykonanie decyzji W dniu 26 maja 2015 r. Powiat [...], dalej "Skarżący" lub "Powiat" wniósł skargę na opisaną w komparycji postanowienia decyzję Ministra Finansów. W skardze wniósł o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. We wniosku Skarżący wskazał, że w dniu 31 grudnia 2014 r. jego zadłużenie wyniosło 56.311.356,09 zł, tj. 51,63 % wykonanych dochodów. Wyjaśnił również, że w 2012 r. przekształcił ZP ZOZ w spółkę prawa handlowego i w związku z tym przekształceniem, przejął długi szpitala w kwocie 38.388.613,55 zł oraz dokonał konwersji zadłużenia szpitala wobec Powiatu [...] (powstałego w wyniku spłaty wcześniej poręczonych przez powiat kredytów) na udziały w spółce w kwocie 9.500.000 zł. Obecnie szpital znów znalazł się w bardzo trudnej sytuacji finansowej i w celu dalszego funkcjonowania, Powiat zmuszony był go dokapitalizować. Z podanych wyżej powodów, również w uchwale budżetowej na 2015 r. nie została zaplanowana kwota ewentualnego zwrotu subwencji zakwestionowanej przez Urząd Kontroli Skarbowej, a następnie przez Ministra Finansów. Zaplanowane w 2014 r. dochody ze sprzedaży mienia w wysokości 9.630.000 zł zostały zrealizowane w 2,67% (257.506,40 zł) z uwagi na brak zainteresowanych nabywców. Powiat [...] za 2014 r., ze względu na bardzo wysokie zadłużenie i związane z tym wysokie obciążenie budżetu związane z obsługą długu, stanowiącą w 2014 r. kwotę 8.949.950,19 zł, nie spełnił warunków art. 243 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (tekst jedn. Dz. U. 2013, poz. 855 ze zm.). Oznacza to, że Powiat zmuszony jest do prowadzenia bardzo surowej polityki oszczędnościowej i ograniczenia wydatków do minimum. Skarżący przedstawił wyciąg ze sprawozdania rocznego z wykonania budżetu Powiatu za 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje. Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej "p.p.s.a." wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże w myśl art. 61 § 3 p.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wystąpienia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Dotyczy to także aktów wydanych i podjętych we wszystkich postępowaniach wydanych w granicach tej samej sprawy. Z powyższego wynika, iż wprowadzona w § 3 cyt. przepisu ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym stanowi wyjątek od zasady przewidzianej w cyt. § 1 tego artykułu. Zastosowanie instytucji wstrzymania wykonania może mieć bowiem miejsce tylko w sytuacjach ściśle określonych w tym przepisie, tj. w sytuacji stwierdzenia, iż zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdyby akt lub czynność zostały wykonane. Dokonując oceny wniosku Skarżącego o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że zasługuje on na uwzględnienie. Powiat uprawdopodobnił, że wykonanie decyzji może spowodować niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudne do odwrócenia skutki. Sąd podkreśla, iż co do zasady świadczenie pieniężne jest z natury rzeczy świadczeniem odwracalnym, jednakże rozważając skutki zwrotu części subwencji ogólnej tj. kwoty 454.711 zł należało mieć na uwadze, że jest to kwota znaczna i trudna do zebrania, zwłaszcza dla jednostki samorządu terytorialnego. Sąd miał na względzie, że Skarżący jest specyficzną instytucją działającą na podstawie i w granicach określonych przepisami prawa oraz uchwałą budżetową, a zatem jej swoboda w dysponowaniu środkami pieniężnymi jest znacznie ograniczona i odmienna niż w przypadku przedsiębiorstw prywatnych działających w ramach swobody działalności gospodarczej (por. postanowienia NSA z dnia 27 lipca 2011 r. sygn. akt II GZ 371/11, z dnia 26 lutego 2013 r., sygn. akt II GZ 72/13). Wobec ww. specyfiki Skarżącego oraz oświadczenia, iż poniesienie nieprzewidzianych kosztów spowodowałoby zagrożenie w zakresie prawidłowej realizacji zadań powiatu Sąd uznał, że obowiązek natychmiastowego uregulowania tej kwoty spowodowałby zakłócenie w finansach Powiatu skutkujące dokonaniem w tym zakresie istotnych przesunięć, koniecznością zaciągania zobowiązań finansowych i w konsekwencji zachwianiem płynnością finansową powiatu, co w przypadku jednostki samorządu terytorialnego ma istotne znaczenie. Nie ulega również wątpliwości, że potencjalna egzekucja należności w sytuacji Skarżącego, związanego przecież dyscypliną budżetową, mogłaby pozbawić powiat środków na wykonywanie zadań oraz doprowadzić do spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Mając na uwadze powyższe oraz argumenty przedstawione przez Skarżącego we wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji, w ocenie Sądu, wnioskodawca uprawdopodobnił wystąpienie przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a., tj. niebezpieczeństwa wystąpienia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków finansowych dla budżetu Powiatu w przypadku wyegzekwowania przez organ kwoty subwencji przypadającej do zwrotu.