V SA/Wa 2714/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Joanna Zabłocka, Sędzia WSA - Jolanta Bożek, Sędzia WSA - Barbara Mleczko - Jabłońska (spr.), Protokolant - Agnieszka Groszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 lutego 2009 r. sprawy ze skargi J. B. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] lipca 2008 r. [...] w przedmiocie odmowy dofinansowania realizacji projektu w zakresie działania 1.2 "ułatwianie startu młodym rolnikom"; oddala skargę. W ramach działania 1.2 "Ułatwianie startu młodym rolnikom" Sektorowego Programu Operacyjnego "Restrukturyzacja i modernizacja sektora żywnościowego oraz rozwój obszarów wiejskich 2004 –2006". zarejestrowany został w dniu [...] marca 2005r. w Biurze Obsługi Wniosków [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: [...] OR ARiMR) projekt przedsięwzięcia J. B. z wnioskiem o jego dofinansowanie. Dyrektor [...] OR ARiMR decyzją z [...] kwietnia 2005 r. nr [...], odrzucił wniosek o dofinansowanie realizacji projektu złożonego w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom", zaś Prezes ARiMR decyzją z [...] maja 2005 r. Nr [...], po rozpatrzeniu odwołania J. B., utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. Organy obu instancji podniosły, iż przedmiotowy wniosek nie mógł zostać przyjęty przez Biuro Obsługi Wniosków, gdyż z dniem [...] marca 2005 r. [...] Oddział Regionalny wstrzymał przyjmowanie wniosków w zakresie działania 1.2 " Ułatwianie startu młodym rolnikom" w ramach Sektorowego Programu Operacyjnego "Restrukturyzacja i modernizacja sektora żywnościowego oraz rozwój obszarów wiejskich 2004-2006"., a o terminie przyjęcia wniosków decyduje data wpływu dokumentów do Oddziału Regionalnego, wniosek J. B. zaś wpłynął dnia [...] marca 2005r., to jest [...] dni po wskazanym terminie. Wskazano nadto, że wnioskodawczyni wysyłając wniosek listem zwykłym nie zastosowała się do rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 4 listopada 2004 r. w sprawie trybu składania wniosków. Na skutek zaskarżenia ww. decyzji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 22 maja 2007 r. sygn. akt IV SA/Wa 79/07 uchylił zaskarżoną decyzję wraz z poprzedzającą ją decyzją organu I instancji. W uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie podkreślił, iż młody rolnik musi spełniać warunki do uzyskania wsparcia w dacie podjęcia decyzji o przyznaniu wsparcia, a decyzję o przyznaniu wsparcia rolnikowi organ obowiązany jest podjąć przed upływem 12 miesięcy od daty podjęcia działalności przez młodego rolnika. Po ponownym przeprowadzeniu postępowania, decyzją z [...] kwietnia 2008r. nr [...], Dyrektor [...] OR ARiMR, w trybie art. 26 ust. 2 ustawy z 20 kwietnia 2004r. o Narodowym Planie Rozwoju (Dz.U. nr 116, poz. 1206, z późn.zm.), art. 104 ustawy z 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000r., nr 98 poz. 1071 ze zm. zwany dalej: kpa) w związku z rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 8 września 2004r.,w sprawie Uzupełnienia Sektorowego Programu Operacyjnego "Restrukturyzacja i modernizacja sektora żywnościowego oraz rozwój obszarów wiejskich 2004-2006" (Dz.U. z 2004r. nr 207 poz. 2117 z późn.zm.) odmówił wnioskodawczyni przyznania pomocy. W treści uzasadnienia organ I instancji podał, iż zapisy Sektorowego Programu Operacyjnego stanowią, że pomoc może być przyznana rolnikowi, który po raz pierwszy stał się posiadaczem samoistnym lub zależnym gospodarstwa rolnego, nie wcześniej niż 12 miesięcy przed dniem zawarcia umowy dofinansowania projektu. Dyrektor [...] OR ARiMR wskazał, iż nieruchomość producentki rolnej o powierzchni [...] ha została przez nią nabyta w dniu [...] grudnia 2004r. oraz w dniu [...] marca 2005r., został przez nią wydzierżawiony grunt rolny o powierzchni [...] ha. Wskazał również, iż w dniu [...] czerwca 2004r. wnioskodawczyni złożyła w Biurze [...] w J. wniosek o przyznanie płatności obszarowych do obszaru o powierzchni [...] ha, do wniosku nie została dołączona żadna informacja lub dokumentacja potwierdzająca wcześniejsze prowadzenie gospodarstwa rolnego. Organ I instancji zwrócił też uwagę na fakt, iż wniosek został wysłany pocztą w dniu [...] marca 2005r., natomiast do wniosku o dofinansowanie realizacji projektu dołączono zaświadczenie z Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z widniejącą datą wystawienia dokumentu [...] marca 2005r., zaś w umowie dzierżawy z [...] marca 2005r., widnieje również data [...] marca 2005r., - poświadczenia własnoręczności podpisów przez notariusza. Dyrektor [...] OR ARiMR podał, iż w związku z uwzględnieniem kryterium prowadzenia gospodarstwa rolnego przez okres nie dłuższy niż 12 miesięcy, ostatnim dniem do podpisania umowy z Agencją był dzień [...] czerwca 2005r. Zatem w opinii Dyrektora nie ma podstawy do pozytywnej oceny wniosku J. B., z uwagi na dłuższy niż 12 miesięcy okres posiadania i prowadzenia gospodarstwa oraz z powodu braku środków na sfinansowanie zgłoszonego projektu. W odwołaniu z [...] kwietnia 2008r., J. B. wyjaśniła, iż wymagany okres został wydłużony z winy urzędników Agencji, którzy błędnie interpretowali końcową datę składania wniosków, a przy tym autorka odwołania domaga się uchylenia zaskarżonej decyzji i przyznania jej pomocy na obowiązujących w dacie złożenia wniosku zasadach. Decyzją z [...] lipca 2008r., nr [...], po przeprowadzeniu postępowania w sprawie, Prezes ARiMR utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ II instancji przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania oraz ustalony w sprawie stan faktyczny. Prezes ARiMR dokonując oceny przedmiotowej sprawy oraz odnosząc się do decyzji organu I instancji wyjaśnił, iż przedmiotowe rozstrzygnięcie wynika wprost z wydanego w tej sprawie orzeczenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zgodnie z którym wniosek strony o dofinansowanie realizacji projektu wysłany pocztą w dniu [...] marca 2005r.(z datą wpływu [...] marca 2005r.) został uznany za złożony w terminie, jednak nie został zakwalifikowany do dalszej oceny w dniu [...] marca 2008r. Powodem odmowy przyznania pomocy był upływ ostatecznego terminu możliwego do podpisania umowy o dofinansowanie projektu. W związku z kryterium prowadzenia gospodarstwa rolnego przez okres nie dłuższy niż 12 miesięcy, ostatnim dniem do podpisania umowy z Agencją był dzień [...] czerwca 2005r., gdzie termin był liczony od daty złożenia wniosku o przyznanie płatności obszarowych do gruntu o powierzchni [...] ha, tj. od [...] czerwca 2004r. Organ odwoławczy wskazał, iż w toku weryfikacji wniosków dostępna pula środków na dofinansowanie realizacji projektu działania 1.2 w ramach tzw. "koperty regionalnej" dla województwa [...] została wyczerpana w dniu [...] listopada 2005r., jak również do dnia [...] marca 2008r., nie nastąpiło zwolnienie środków finansowych. Prezes ARiMR podkreślił, iż zgodnie z Uzupełnieniem SPO "Restrukturyzacja i modernizacja sektora żywnościowego oraz rozwój obszarów wiejskich 2004-2006" będącym załącznikiem do Rozporządzenia MRiRW z 8 września 2004r. (Dz.U. nr 207, poz. 2117 ze zm.) beneficjentem działania 1.2 "Ułatwianie startu młodym rolnikom" może być osoba, która po raz pierwszy podjęła prowadzenie gospodarstwa rolnego, tj. po raz pierwszy stała się posiadaczem samoistnym lub zależnym gospodarstwa rolnego, nie wcześniej niż 12 miesięcy przed dniem zawarcia umowy o dofinansowanie projektu lub była posiadaczem gospodarstwa rolnego przez okres dłuższy niż 12 miesięcy przed dniem zawarcia umowy o dofinansowanie projektu, lecz w trym okresie faktycznie prowadziła gospodarstwo rolne dłużej niż 12 miesięcy. Organ II instancji podał, iż za datę podjęcia prowadzenia gospodarstwa rolnego i rozpoczęcie biegu okresu 12 miesięcy przyjęto datę złożenia Wniosku o przyznanie płatności obszarowych tj. [...] czerwca 2004r., ponieważ strona nie przedstawiła tytułu prawnego do gruntu o powierzchni [...] ha, który był podstawą do otrzymania płatności obszarowej za 2004r. Do wniosku o dofinansowanie realizacji projektu producentka rolna nie złożyła wniosku o okresy wyłączenia, w których nie prowadziła gospodarstwa rolnego. A zatem zdaniem Prezesa ARiMR ostateczny termin do podpisania umowy o dofinansowanie projektu z Agencją upłynął w dniu [...] czerwca 2005r. Dalej w treści uzasadnienia organ odwoławczy wskazał, iż projekty zgodne z wymaganiami określonymi dla działania 1.2 "Ułatwianie startu młodym rolnikom" przyjmowane są do realizacji w ramach dostępnych środków. Zgodnie z zasadami Programu środki finansowe przyznawane są dla wniosków, które w pierwszej kolejności uzyskały status kompletności i poprawności. Prezes ARiMR podkreślił przy tym, iż wnioski, które uzyskały status kompletności i poprawności formalnej oraz zgodności z Programem przed wnioskiem strony, wyczerpały limit środków przyznanych dla województwa [...]. Na decyzję Prezesa ARiMR z [...] lipca 2008r. skarżąca złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Uzasadniając złożoną skargę podniosła, iż urzędnicy zamiast ułatwiać start młodemu rolnikowi w przewrotny sposób utrudniają go, przenosząc jej zdaniem odpowiedzialność na rolnika. Autorka skargi podkreśliła, iż nikt jej nie wzywał o uzupełnienie złożonego wniosku, dlatego nie można jej zarzucić braku kompletności złożonych dokumentów. Zdaniem wnoszącej skargę producentki rolnej fakt, że upłynął okres ponad 12 miesięcy od rozpoczęcia prowadzenia gospodarstwa rolnego, nie jest jej winą a jedynie błędem urzędników Agencji, którzy sprzecznie z obowiązującym prawem interpretowali końcową datę składania wniosków. Wskazując na te naruszenia jako istotne skarżąca wniosła o uwzględnienie skargi. W odpowiedzi na skargę Prezes ARiMR podtrzymał argumentację przedstawioną w zaskarżonym orzeczeniu i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) kontrola sądowa zaskarżonych aktów administracyjnych sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, że doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na ten wynik, albo też do naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania albo stwierdzenia nieważności decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; powoływanej dalej jako "p.p.s.a."). Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji wydanej przez Prezesa ARiMR w granicach kompetencji przysługujących sądowi administracyjnemu, tj. badając zaskarżone orzeczenie pod względem jego zgodności zarówno z przepisami procesowymi, jak i z normami prawa materialnego, Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego oraz, że przy jej wydawaniu nie doszło do naruszenia przepisów postępowania w stopniu, który mógłby mieć wpływ na wynik postępowania. Skarżąca J. B. złożyła w dniu [...] marca 2005r. (data wpływu do organu [...] marca 2005r.) w [...] Oddziale Regionalnym ARiMR wniosek o dofinansowanie w ramach Działania 1.2 "Ułatwianie startu młodym rolnikom" Sektorowego Programu Operacyjnego "restrukturyzacja i modernizacja sektora żywnościowego oraz rozwój obszarów wiejskich 2004 – 2006". Wniosek został złożony w terminie, po ponownej (zgodnej z wytycznymi Sądu) weryfikacji kompletności i poprawności formalnej oraz zgodności z Programem nie został zakwalifikowany do dalszej oceny w dniu [...] marca 2008r. W prawie krajowym sprawy związane z przyznawaniem pomocy w sektorze, którego dotyczy niniejsza sprawa zostały uregulowane w ustawie z dnia 20 kwietnia 2004 r. o Narodowym Planie Rozwoju (Dz. U. Nr 116, poz.1206 ze zm.), zwanej dalej ustawą o NPR oraz wydanym na podstawie tej ustawy rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 8 września 2004 r. w sprawie Uzupełnienia Sektorowego Programu Operacyjnego "Restrukturyzacja i modernizacja sektora żywnościowego oraz rozwój obszarów wiejskich 2004-2006" (Dz. U. Nr 207, poz. 2117 ze zm.). Zgodnie z art. 26 ust. 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o Narodowym Planie Rozwoju ubiegający się o dofinansowanie z publicznych środków wspólnotowych w ramach sektorowych programów operacyjnych składa wniosek do instytucji zarządzającej, instytucji wdrażającej albo zarządu województwa, zgodnie z systemem realizacji określonym w tym programie. Zgodnie z ust. 2 art. 26 ustawy o NPR dofinansowanie projektów zgłoszonych do realizacji w ramach programów, o których mowa w art. 8 ust. 1 pkt 1 i 3 (tj. sektorowych programach operacyjnych i innych programach operacyjnych) przyznaje instytucja zarządzająca, działająca w jej imieniu instytucja wdrażająca albo instytucja pośrednicząca, jeżeli tak stanowi system realizacji danego programu. Zgodnie natomiast z art. 26 ust. 5 warunki dofinansowania określa umowa o dofinansowanie projektu zawarta z beneficjentami przez instytucję zarządzającą programem, instytucję wdrażającą lub działającą w imieniu instytucji zarządzającej instytucję pośredniczącą, lub decyzja gdy instytucja zarządzająca albo pośrednicząca jest równocześnie beneficjentem. W postępowaniu dotyczącym realizacji zadań w ramach SPO "Restrukturyzacja i modernizacja sektora żywnościowego oraz rozwój obszarów wiejskich" instytucją zarządzającą jest Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi, a instytucją wdrażającą Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na podstawie ww. Rozporządzenia MRiRW z 8 sierpnia 2004 r. oraz umowy zawartej z MRiRW dnia 16 września 2004 r. Procedura uzyskania pomocy uregulowana została w ww. rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 8 września 2004 r. W załączniku tego rozporządzenia /w brzmieniu według stanu prawnego na datę złożenia wniosku w niniejszej sprawie nadanym rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 września 2005 r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie Uzupełnienia Sektorowego Programu Operacyjnego "Restrukturyzacja i modernizacja sektora żywnościowego oraz rozwój obszarów wiejskich 2004-2006" (Dz. U. Nr 199, poz. 1645)/ w ust. 3.1.2. Działanie 1.2. "Ułatwianie startu młodym rolnikom" beneficjentem może być osoba, która po raz pierwszy podjęła prowadzenie gospodarstwa rolnego: a) po raz pierwszy stała się posiadaczem samoistnym lub zależnym gospodarstwa rolnego, nie wcześniej niż 12 miesięcy przed dniem zawarcia umowy o dofinansowanie projektu lub b) była posiadaczem gospodarstwa rolnego przez okres dłuższy niż 12 miesięcy przed dniem zawarcia umowy o dofinansowanie projektu, lecz w trym okresie faktycznie prowadziła gospodarstwo rolne dłużej niż 12 miesięcy. Wskazać tutaj należy, iż z wniosku skarżącej, złożonego w dniu [...] marca 2005r., w [...] OR ARiMR (zarejestrowany w dniu [...] marca 2005r.), wynika, że nieruchomość o powierzchni [...] ha, która była podstawą do otrzymania płatności obszarowej za 2004r. została nabyta przez skarżącą w dniu [...] grudnia 2004r. a w dniu [...] marca 2005r. został przez producentkę rolną wydzierżawiony grunt rolny o powierzchni [...] ha, co słusznie podkreśliły organy prowadzące postępowanie w przedmiotowej sprawie. Ponadto skarżąca w dniu [...] czerwca 2004r. złożyła w Biurze [...] w J. wniosek o przyznanie płatności obszarowych do obszaru o powierzchni [...] ha, natomiast do wniosku o dofinansowanie realizacji projektu nie została dołączona żadna informacja lub dokumentacja, która wskazywałaby na wcześniejsze prowadzenie gospodarstwa rolnego. Odnosząc się w tym miejscu do kryterium prowadzenia gospodarstwa rolnego przez wnioskodawczynię przez okres nie dłuższy niż 12 miesięcy, ostatnim dniem do podpisania umowy z Agencją ARiMR był dzień [...] czerwca 2005r., co prawidłowo ustaliły organy obu instancji. Zatem powodem odmowy przyznania pomocy był upływ ostatecznego terminu możliwego do podpisania umowy o dofinansowanie projektu Jednocześnie Sąd zaznacza, w ślad za argumentacją przedstawioną przez organy obu instancji, iż procedura pomocowa dla wnioskodawczyni nie mogła zostać uruchomiona także z powodu braku środków na sfinansowanie zgłoszonego projektu. Zgodnie z ww. załącznikiem do rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 8 września 2004 r., w ust. 3.1.2. "Ułatwianie startu młodym rolnikom" podano, iż projekty zgodne z wymaganiami określonymi dla działania 1.2. "Ułatwianie startu młodym rolnikom" przyjmowane są do realizacji według kolejności złożenia (rejestracji) wniosków o dofinansowanie realizacji projektu w ramach dostępnych środków. Zatem w kontekście przedstawionych powyżej kryteriów wdrażania przedmiotowego działania, zdaniem Sądu tryb postępowania organów administracyjnym w niniejszej sprawie przeprowadzony został w sposób prawidłowy. Organ administracyjny przyjął wniosek skarżącej, ale z uwagi na fakt, iż producentka rolna nie spełniła warunków uzyskania statusu beneficjenta działania 1.2 "Ułatwianie startu młodym rolnikom", a także w związku z brakiem środków - a właściwie ich wyczerpaniem – spowodowało to, że ARiMR nie mogła przyznać dofinansowania. Podkreślić tutaj należy raz jeszcze, iż projekty przyjmowane są do realizacji w ramach dostępnych środków. Oznacza to, że aby w ogóle możliwe było przyznanie dofinansowania, ARiMR musi posiadać środki na przyznanie tego dofinansowania. Sąd zwraca uwagę na fakt, iż pula środków w ramach tzw. "koperty regionalnej" dla [...] OR ARiMR została wyczerpana już w dniu [...] listopada 2005r. Oceniając przeprowadzone przez ARiMR postępowanie Sąd nie stwierdził, aby było ono prowadzone z naruszeniem procedury ustalonej ustawą o NPR oraz cytowanym wyżej rozporządzeniem. Dokonując natomiast oceny sprawy w kontekście przepisów procedury administracyjnej, wskazać należy, iż także w tym zakresie zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Sąd nie stwierdził bowiem, aby w toku postępowania doszło do naruszenia przepisów postępowania. Zarówno Dyrektor OR jak i Prezes ARiMR działali w sprawie na podstawie przepisów ustawy o Narodowym Planie Rozwoju oraz ww. rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 8 września 2004 r., w zakresie w jakim przepisy te uregulowały procedury postępowania. Wskazać również należy, iż w ocenie Sądu organy obu instancji wydając decyzje w sposób prawidłowy ustaliły oraz rozważyły stan faktyczny w sprawie oraz w pełni zrealizowały wytyczne określone w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 maja 2007 r. sygn. akt IV SA/Wa 79/07. Zaskarżona decyzja zawiera przedstawienie niekwestionowanego przez stronę stanu faktycznego oraz wyjaśnienie podstawy prawnej rozstrzygnięcia. Z tych względów, na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd oddalił skargę jako niezasadną.