V SA/Wa 2716/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Piotr Piszczek, Sędzia WSA - Beata Krajewska, Sędzia WSA - Joanna Zabłocka (spr.), Protokolant - st. sekr. sąd. Marcin Kwiatkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 lutego 2013 r. sprawy ze skargi Z. M. na rozstrzygnięcie zawarte w piśmie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia ... marca 2012 r. nr ... w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej ze środków z budżetu Unii Europejskiej; 1. uchyla zaskarżone rozstrzygnięcie; 2. zasądza od Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz Z. M. kwotę ... złotych ( ... ) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Przedmiotem skargi jest rozstrzygnięcie zawarte w piśmie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia ... marca 2012 r. znak ... w przedmiocie odmowy przyznania Z. M. pomocy finansowej ze środków unijnych w ramach działania "Przywracanie potencjału produkcji rolnej zniszczonego w wyniku wystąpienia klęsk żywiołowych oraz wprowadzenie odpowiednich działań zapobiegawczych". Rozstrzygnięcie zostało podjęte w następującym stanie faktycznym: Wnioskiem, który wpłynął do ARiMR dnia ... sierpnia 2011 r. Z. M. wystąpił o przyznanie pomocy w ramach działania "Przywracanie potencjału produkcji rolnej zniszczonego w wyniku wystąpienia klęsk żywiołowych oraz wprowadzenie odpowiednich działań zapobiegawczych." Ponieważ we wniosku stwierdzono nieprawidłowości wnioskodawca był dwukrotnie wzywany do ich usunięcia. Pierwsze wezwanie do uzupełniania braków z dnia ... października 2011 r. zawierało 14 rodzajów braków, które wnioskodawca winien był uzupełnić w terminie 21 dni od dnia otrzymania wezwania. Po uzyskaniu zgody Agencji na przedłużenie terminu do uzupełnienia braków wnioskodawca przy piśmie z dnia... grudnia 2011 r. złożył poprawiony wniosek, dwie oferty na maszyny rolnicze i zaświadczenie z banku. Ponieważ nie wszystkie braki wniosku zostały uzupełnione, ARiMR pismem z dnia ...stycznia 2012 r. ponownie wezwała wnioskodawcę do uzupełnienia wniosku, określając 11 rodzajów braków wymagających uzupełnienia, w terminie 21 dni od dnia otrzymania wezwania. Termin do uzupełnienia braków został na wniosek strony przedłużony do dnia ... marca 2012 r. Dnia ... marca 2012 r. wnioskodawca, uzupełniając braki wniosku złożył w ARiMR 11 dokumentów, w tym protokół z oszacowania szkód, opinię Instytutu Ogrodnictwa w S. i opinię podatkową. Z opinii Instytutu Ogrodnictwa wynikało, że za plantacje kultur wieloletnich uznaje się uprawy roślin sadowniczych, z których korzyści są czerpane przez minimum kilka lat i są to zarówno sady jak i uprawy krzewów owocowych (w tym truskawek). W opinii podatkowej, sporządzający ją doradca podatkowy wskazał, że na gruncie "prawa podatkowego i bilansowego" plantacja truskawek i drzewek owocowych wnioskodawcy stanowi środek trwały. Pismem z dnia ... marca 2012 r. Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa poinformowała wnioskodawcę, o odmowie przyznania pomocy "z uwagi na zaistnienie okoliczności określonych/niespełnienie warunków określonych w par.4 ust.1 pkt 1 b Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 września 2010 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Przywracanie potencjału produkcji rolnej zniszczonego w wyniku wystąpienia klęsk żywiołowych oraz wprowadzenie odpowiednich działań zapobiegawczych" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 ( Dz.U.Nr 169, poz. 1141)." Pismem z dnia ... kwietnia 2012 r. Z. M. wezwał Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa do usunięcia naruszenia prawa przez przyznanie pomocy na podstawie §14 ust.1 pkt 1 b rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 września 2010 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Przywracanie potencjału produkcji rolnej zniszczonego w wyniku wystąpienia klęsk żywiołowych oraz wprowadzenie odpowiednich działań zapobiegawczych" oraz wyjaśnienie przyczyn odmowy przyznania pomocy zgodnie z art.22 ust.3 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz.U. Nr 64, poz.427), a nie poprzestanie na wskazaniu podstawy prawnej odmowy. Skargą z dnia ... czerwca 2012 r., która wpłynęła do ARiMR dnia ...czerwca 2012 r., skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia, zasądzenie kosztów postępowania oraz dopuszczenie dowodów z dokumentów znajdujących się w aktach administracyjnych ARiMR. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucił naruszenie przepisu §4 ust.1 pkt 1 b rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 września 2010 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Przywracanie potencjału produkcji rolnej zniszczonego w wyniku wystąpienia klęsk żywiołowych oraz wprowadzenie odpowiednich działań zapobiegawczych", poprzez odmowę przyznania pomocy pomimo poniesienia przez skarżącego, na skutek huraganu deszczu nawalnego w dniu... lipca 2011 r., szkód w sadach i plantacjach wieloletnich; przepisu art.21 ust.2 pkt 1 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w zw. z art.87 ust.1 Konstytucji RP poprzez naruszenie zasady praworządności i oparcie odmowy przyznania pomocy na protokole szacowania szkód sporządzonym w oparciu o niebędące źródłem obowiązującego prawa wytyczne Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi; przepisu art.21 ust.2 pkt 2 ww. ustawy poprzez nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego i art.22 ust.3 tej ustawy poprzez niepodanie konkretnych przyczyn odmowy przyznania pomocy. Jak wynika z uzasadnienia skargi skarżący kwestionuje niezakwalifikowanie szkód powstałych w plantacji truskawek i szkółce drzewek owocowych jako szkód w środkach trwałych. W wyniku rozpoznania wniosku o usunięcie naruszenia prawa, ARiMR pismem z dnia ... czerwca 2012 r. poinformowała wnioskodawcę, że wezwanie to zostało rozpatrzone pozytywnie, ponieważ podstawa prawna odmowy przyznania pomocy jest nieprawidłowa. Organ wskazał, że należało odmówić przyznania pomocy w trybie określonym w §14 ust.6 rozporządzenia ze wskazaniem warunków, jakie nie zostały spełnione, tj. warunków określonych w §4 ust.1 pkt 1 b tego rozporządzenia. ARiMR wskazała ponadto, że wydając ponownie rozstrzygnięcie Oddział Regionalny powinien ocenić wszystkie dowody w kontekście argumentacji znajdującej się w wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa. W odpowiedzi na skargę Prezes ARiMR wniósł o umorzenie postępowania na podstawie art. 161§3 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 23 sierpnia 2012 r. sygn.akt V SA/Wa 1598/12 umorzył postępowanie sądowe, uznając, że doszło do uwzględnienia przez organ orzekający skargi w całości zgodnie z art.54§3 p.p.s.a. W wyniku rozpoznania skargi kasacyjnej od postanowienia o umorzeniu postępowania sądowego, Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 29 listopada 2012 r. uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, wskazując , że organ nie uznał w całości zarzutów skargi za zasadne. NSA stwierdził również, że przywrócenia wniosku skarżącego do ponownej weryfikacji nie można utożsamiać z uchyleniem aktu rozstrzygającego o odmowie przyznania pomocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a. sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. Stosownie do art.3 §2 pkt 4 p.p.s.a. kontrola ta obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na inne niż decyzje i postanowienia akty lub czynności z zakresu administracji publicznej. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżony akt lub czynność odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie aktu lub stwierdzenie bezskuteczności czynności (art.146 p.p.s.a.) Zgodnie z art.134§1 p.p.s.a. Sąd nie jest związany zarzutami skargi. Sąd rozpoznając skargę korzysta ze wszystkich dowodów zebranych w toku postępowania administracyjnego, gdyż rozpoznaje sprawę na podstawie akt sprawy (art. 133 § 1 p.p.s.a.). Stosownie do art.190 p.p.s.a. Sąd , któremu sprawa została przekazana związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Rozpoznając niniejszą sprawę Sąd w pierwszej kolejności stwierdził, że wniosek Agencji o umorzenie postępowania sądowego jest nieuprawniony. Jak orzekł Naczelny Sąd Administracyjny w ww. postanowieniu, a Sąd orzekający w tej sprawie stanowisko to w pełni podziela, przywrócenia wniosku do ponownej weryfikacji nie można utożsamiać z uchyleniem aktu rozstrzygającego o odmowie przyznania pomocy. Ponadto pismo o przywróceniu wniosku do ponownej oceny nie uwzględniało skargi w całości. Dokonując oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia Sąd stwierdził, że podjęte zostało z naruszeniem art. art.22 ust.3 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich ( Dz.U. Nr 64, poz. 427 ze zm..dalej: ustawa). Przepis ten stanowi, że w przypadku gdy nie są spełnione warunki przyznania pomocy, podmiot wdrażający informuje wnioskodawcę, w formie pisemnej, o odmowie jej przyznania z podaniem przyczyn odmowy. W rozpoznanej sprawie ARiMR informując wnioskodawcę o odmowie przyznania pomocy nie wskazała żadnych przyczyn odmowy. Uzasadnienie ww. pisma zawierającego zaskarżone rozstrzygnięcie ogranicza się do przedstawienia przebiegu postępowania poprzez wskazanie, iż wnioskodawca był wzywany do uzupełnienia wniosku w określonych terminach, składał prośby o przedłużenie terminów uzupełniania wniosku, które to prośby były uwzględniane oraz stwierdzenia, że wnioskodawca składał uzupełnienia wniosku. Jako podstawę prawną odmowy organ wskazał przepis §4 ust.1 pkt 1 lit. b rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 września 2010 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Przywracanie potencjału produkcji rolnej zniszczonego w wyniku wystąpienia klęsk żywiołowych oraz wprowadzenie odpowiednich działań zapobiegawczych" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 ( Dz.U.Nr 169, poz. 1141). Przepis ten stanowi, że pomoc przyznaje się osobie fizycznej lub osobie prawnej, lub spółce osobowej, która spełnia warunki określone w § 2 i której został nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, jeżeli wysokość szkód określonych w § 2 pkt 1, spowodowanych w gospodarstwie, oszacowanych przez komisję powołaną przez wojewodę właściwego ze względu na miejsce ich wystąpienia, wynosi nie mniej niż 10.000 zł - w budynkach, budowlach, maszynach lub urządzeniach służących do produkcji rolnej, sadach lub plantacjach wieloletnich, lub stadach podstawowych zwierząt gospodarskich. Wskazanie przepisu stanowiącego przyczynę odmowy nieprzyznania pomocy, nawet po odczytaniu treści przepisu nie wyjaśnia w żaden sposób dlaczego skarżącemu odmówiono przyznania wnioskowanej pomocy. Wobec braku uzasadnienia zaskarżonego rozstrzygnięcia Sąd stwierdził, że uzasadniony jest zarzut skargi wskazujący, iż rozstrzygnięcie to wydane zostało z naruszeniem przepisu art. 22 ust.3 ustawy. Do pozostałych zarzutów skargi Sąd nie może się odnieść, ponieważ ze względu na brak uzasadnienia odmowy przyznania pomocy, przyczyny którymi kierowała się Agencja odmawiając pomocy nie są znane. Przyczyn tych nie wyjaśnia również pismo ARiMR z dnia... czerwca 2012 r. stanowiące rozpatrzenie wezwania do usunięcia naruszenia prawa. W piśmie tym Agencja wskazuje, że w rozpoznanej sprawie należało odmówić przyznania pomocy w trybie §14 ust.6 rozporządzenia, ze wskazaniem warunków jakie nie zostały spełnione. Przepis §14 ust.6 stanowi, że jeżeli wnioskodawca mimo ponownego wezwania nie usunął braków w terminie Agencja nie przyznaje pomocy. W tym samym piśmie ARiMR wskazuje, iż wydając ponowne rozstrzygnięcie Oddział Regionalny powinien ocenić wszystkie dowody w kontekście argumentacji znajdującej się w wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa, co wskazywałoby na zobowiązanie Oddziału Regionalnego do merytorycznej oceny wniosku. W związku z powyższym Sąd na podstawie art.146 p.p.s.a uchylił zaskarżone rozstrzygnięcie ARiMR. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie przepisu art. 200, 205§2 p.p.s.a. i §18 ust.1 pkt 1 lit.c. rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu (Dz.U.Nr 163, poz.1348 ze zm.).